Adhyaya 22

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ श्रीमातां देववंदिताम् । सर्वकामप्रदां नृणामिहलोके परत्र च

Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan, O pinakamahusay sa mga hari, marapat na lumapit kay Śrīmātā—ang Diyosang sinasamba ng mga deva—na nagkakaloob ng lahat ng minimithi ng tao, sa mundong ito at sa kabilang-buhay.

Verse 2

या च सर्वमयी शक्तिर्यया व्याप्तमिदं जगत् । सा तस्मिन्पर्वते साक्षात्स्वयं वासमरोचयत्

Ang Śakti na siyang diwa ng lahat, na siyang lumulukob sa buong sanlibutan—siya mismo’y hayagang nagpakita at pinili ang bundok na iyon bilang kanyang tahanang banal.

Verse 3

पुरा देवयुगे राजा कलिंगोनाम दानवः । जरामरणहीनोसौ देवानां च भयंकरः

Noong sinaunang yugto ng mga diyos, may isang haring dānava na ang pangalan ay Kaliṅga. Walang pagtanda at kamatayan, siya’y naging sindak maging sa mga diyos.

Verse 4

तेन सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् । बलप्रभावतः स्वर्गो जितस्तेन सुराधिपः । ब्रह्मलोकमनुप्राप्तो देवैः सर्वैः समन्वितः

Sa lakas ng kanyang kapangyarihan, nalukob niya ang buong tatlong daigdig—ang gumagalaw at di-gumagalaw. Sa bisa ng kanyang lakas, nasakop ang langit at napasuko ang Panginoon ng mga diyos. Pagkaraan, si Indra (na napaalis), kasama ang lahat ng diyos, ay nakarating sa daigdig ni Brahmā.

Verse 5

तेन दैत्येन सर्वेऽपि त्रासिताः सुरमानवाः । कलिंगोनाम दैत्यः स स्वयमिन्द्रो बभूव ह

Dahil sa daitya na iyon, ang lahat—mga diyos at mga tao—ay nanginig sa takot. Ang daitya na nagngangalang Kaliṅga ay tunay na itinanghal ang sarili bilang Indra.

Verse 6

वसवो मरुतः साध्या विश्वेदेवाः सुरर्षयः । तेन सर्वे कृता दैत्या यथायोग्यं नराधिप

Ang mga Vasu, Marut, Sādhya, Viśvedevas, at mga rishi sa langit—lahat sila’y ginawa niyang mga alipin ng daitya, at itinalaga ayon sa kanyang nais, O panginoon ng mga tao.

Verse 7

यज्ञभागान्स्वयं सर्वे बुभुजुस्ते च दानवाः । तपोऽर्थे च ततो देवा गताः सर्वेऽर्बुदाचलम्

Ang mga dānava mismo ang kumain ng lahat ng nakatalagang bahagi ng mga handog sa yajña. Kaya ang mga diyos, na naghahanap ng tapas bilang kanlungan, ay pawang nagtungo sa Bundok Arbuda.

Verse 8

अद्यापि देवताखातं त्रैलोक्ये ख्यातिमागतम् । तत्र व्रतपराः सर्वे पत्रमूलफलाशिनः

Hanggang ngayon, kilala iyon bilang pook ng mga diyos at sumikat sa tatlong daigdig. Doon, silang lahat ay nakatuon sa mga panata, namumuhay sa dahon, ugat, at bunga.

Verse 9

अव्यक्ताः परमत्रासाद्ध्यायंतस्ते च संस्थिताः । पंचाग्निसाधकाः केचित्तत्र व्रतपरायणाः

Di di-makita at lumayo sa karaniwang buhay—dahil sa matinding pagkamangha at pagkatakot—nakatindig sila roon na lubos na nakalubog sa pagninilay (dhyāna). Ang ilan sa kanila ay mga asetikong nakatali sa panata, nagsasagawa ng disiplina ng limang apoy (pañcāgni), matatag sa banal na pagsunod.

Verse 10

एकाहारा निराहारा वायुभक्षास्तथा परे । अन्ये मासोपवासाश्च चान्द्रायणपरायणाः

May ilan na isang beses lamang kumakain sa maghapon; ang iba’y hindi kumakain kailanman; ang iba pa’y nabubuhay sa hangin lamang. Mayroon ding nagsasagawa ng pag-aayuno nang isang buwan, deboto sa disiplina ng Cāndrāyaṇa.

Verse 11

कृच्छ्रसांतपने निष्ठा महापाराकिणः परे । अंबुभक्षा वायुभक्षाः फेनपाश्चोष्मपाः परे

May ilan na matatag sa mahihigpit na penitensiya ng Kṛcchra at Sāntapana; ang iba nama’y nagsagawa ng dakilang Pārāka. May nabubuhay sa tubig lamang, may sa hangin, may sa bula, at may iba pa na sa init lamang.

Verse 12

जपहोमपराश्चान्ये ध्यानासक्तास्तथा परे । बलिनैवद्यदानैश्च गंधधूपैर्नराधिप

Ang ilan ay nakatuon sa pagbigkas ng mantra at sa paghahandog ng homa sa apoy; ang iba nama’y lubos na nalulubog sa pagninilay. At sa pamamagitan ng mga alay, naivedya (pagkain na inihahandog), mga kaloob, pabango at insenso—O hari—sumamba sila nang may paggalang.

Verse 13

पूजयंतः परां शक्तिं देवीं स्वकार्यहेतवे । एवं तेषां व्रतस्थानां तपसा भावितात्मनाम् । विमुक्तिरभवद्राजन्सर्वेषां कर्मबन्धनात्

Sinasamba nila ang Diyosa—ang Kataas-taasang Shakti—upang matupad ang kanilang makatarungang layon. Kaya yaong matatag sa mga panata, na ang sarili’y pinadalisay ng tapasya, ay nagkamit ng mukti, O hari, at napalaya sa tanikala ng karma.

Verse 14

ततः पूर्णे सहस्रांते वर्षाणां नृपसत्तम । देवी प्रत्यक्षतां प्राप्ता कन्यकारूपधारिणी

Pagkaraan, nang ganap na ang isang libong taon—O pinakadakilang hari—ang Diyosa ay hayagang nagpakita, taglay ang anyo ng isang dalaga.

Verse 15

पूर्वं जाता महाराज धूममूर्तिर्भयावहा । ततो ज्वाला ततः कन्या शुक्लवासोऽनुलेपना । दृष्ट्वा तां तुष्टुवुर्देवाः कृतांजलिपुटास्ततः

Sa pasimula, O dakilang hari, nagpakita Siya bilang nakapanghihilakbot na anyo ng usok; saka naging liyab; at pagkaraan ay naging isang dalaga, nakaputi at pinahiran ng pabango. Pagkakita sa Kanya, pinuri Siya ng mga diyos na magkayakap ang mga palad sa paggalang.

Verse 16

नमोऽस्तु सर्वगे देवि नमस्ते सर्वपूजिते । कामगेऽचिन्त्ये नमस्ते त्रिदशाश्रये

Pagpupugay sa Iyo, O Diyosa na sumasaklaw sa lahat; pagpupugay sa Iyo na sinasamba ng lahat. O tagapagkaloob ng ninanais, O di-maaarok—pagpupugay sa Iyo, kanlungan ng mga diyos.

Verse 17

नमस्ते परमादेवि ब्रह्मयोने नमोनमः । अर्धमात्रेक्षरे चैव तस्यार्धार्धे नमोनमः

Pagpupugay sa Iyo, O Kataas-taasang Diyosa; pagyukod nang paulit-ulit sa Iyo, Pinagmulan ni Brahmā. Pagpupugay sa Iyo na siyang pantig na may kalahating mātrā, at pagpupugay sa maselang “kalahati ng kalahati” na nasa loob nito.

Verse 18

नमस्ते पद्मपत्राक्षि विश्वमातर्नमोनमः । नमस्ते वरदे देवि रजःसत्त्वतमोमयि

Pagpupugay sa Iyo, O may matang tulad ng talulot ng lotus; Ina ng sansinukob, pagpupugay nang paulit-ulit. Pagpupugay sa Iyo, O Diyosa na nagbibigay-biyaya, na lumalaganap bilang rajas, sattva, at tamas.

Verse 19

स्वस्वरूपस्थिते देवि त्वं च संसारलक्षणम् । त्वं बुद्धिस्त्वं धृतिः क्षांतिस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा क्षमा

O Diyosa, nananatili Ka sa Iyong sariling tunay na anyo, at Ikaw rin ang tanda at huwaran ng pag-iral sa sansinukob. Ikaw ang talino; Ikaw ang katatagan; Ikaw ang pagtitiis. Ikaw ang Svāhā (sigaw ng handog); Ikaw ang Svadhā (alay sa mga ninuno); Ikaw ang pagpapatawad.

Verse 20

त्वं वृद्धिस्त्वं गतिः कर्त्री शची लक्ष्मीश्च पार्वती । सावित्री त्वं च गायत्री अजेया पापनाशिनी

Ikaw ang pag-unlad at kasaganaan; Ikaw ang landas at hantungan; Ikaw ang gumagawa at lumilikha. Ikaw si Śacī, si Lakṣmī, at si Pārvatī. Ikaw si Sāvitrī at si Gāyatrī—di-matatalo, tagapuksa ng kasalanan.

Verse 21

यच्चान्यदत्र देवेशि त्रैलोक्येऽस्तीतिसंज्ञितम् । तद्रूपं तावकं देवि पर्वतेषु च संस्थितम्

At anumang iba pa rito sa tatlong daigdig na tinatawag na “yaong umiiral,” O Ginang ng mga diyos—ang anyo niyon ay tunay na Iyo, O Diyosa, at nananahan din sa mga kabundukan.

Verse 22

वह्निना च यथा काष्ठं तंतुना च यथा पटः । तथा त्वया जगद्व्याप्तं गुप्ता त्वं सर्वतः स्थिता

Gaya ng apoy na lumalaganap sa kahoy, at gaya ng sinulid na nasa buong tela, gayon din ang sansinukob ay nalulukuban ng Ikaw. Nakatago sa di-nakaaalam, Ikaw ay matatag na naroroon sa lahat ng dako.

Verse 23

पुलस्त्य उवाच । एवं स्तुता जगन्माता तानुवाच सुरोत्तमान् । वरो मे याच्यतां शीघ्रमभीष्टः सुरसत्तमाः

Sinabi ni Pulastya: Nang mapuri nang gayon, nagsalita ang Ina ng Daigdig sa pinakamahuhusay na mga deva: “Madalî ninyong hingin sa Akin ang biyayang ninanais ninyo, O mga pinakadakila sa mga deva.”

Verse 24

किमत्र गुप्तभावेन तिष्ठथ श्वभ्रमध्यगाः । मद्भक्तानां भयं नास्ति त्रैलोक्येपि चराचरे

Bakit kayo nananatili rito nang palihim, na nasa gitna ng hukay? Sa aking mga deboto ay walang takot—kahit sa tatlong daigdig, sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 25

देवा ऊचुः । कलिंगेन वयं देवि निरस्ताः संगरे मुहुः । तेन व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Wika ng mga deva: O Diyosa, paulit-ulit kaming napaurong sa digmaan ni Kaliṅga. Dahil sa kanya, ang lahat ng ito—ang buong tatlong daigdig, kasama ang gumagalaw at di-gumagalaw—ay nasakop at nalaganapan.

Verse 26

यज्ञभागो हृतोऽस्माकं दैत्यानां स प्रकल्पितः । तेन स्वर्गः समाक्रान्तः सुराः सर्वे निराकृताः

Ang aming nararapat na bahagi sa yajña ay inagaw, at ang bahaging iyon ay itinakda para sa mga Daitya. Dahil dito, nasakop ang svarga at ang lahat ng deva ay itinaboy.

Verse 27

हत्वा दैत्यान्यथा भूयः शक्रः स्वपदमाप्नुयात् । तथा कुरु महाभागे वर एषोऽस्मदीप्सितः

Sa paglipol sa mga Daitya, nawa’y muling makamtan ni Śakra (Indra) ang sariling luklukan—kaya gawin Mo ito, O Dakilang Mapalad na Diyosa. Ito ang biyayang aming hinihiling.

Verse 28

देव्युवाच । यथा यूयं मया सृष्टास्तथैवायं महासुरः । विशेषो नास्ति मे कश्चिदुभयोः सुरसत्तमाः

Wika ng Diyosa: “Kung paanong kayo’y nilikha Ko, gayon din ang dakilang asurang ito ay nilikha Ko. O pinakamainam sa mga diyos, wala Akong anumang pagkiling sa pagitan ninyong dalawa.”

Verse 29

तस्मात्तान्वारयिष्यामि शक्राद्यांस्त्रिदिवात्पुनः । एवमुक्त्वा वरारोहा प्रेषयामास पार्थिव

“Kaya’t muli Ko silang itataboy mula sa langit—si Indra at ang iba pa.” Pagkasabi nito, ang marangal na ginang ay nagsugo ng isang mensahero, O hari.

Verse 30

दूतं कलिंगदैत्याय त्यज त्वं त्रिदिवं द्रुतम् । स गत्वा बाष्कलिं दैत्यं सामपूर्वं वचोऽब्रवीत्

Nagsugo Siya ng mensahero sa Dānava na Kaliṅga: “Iwan mo agad ang Tridiva (kalangitan).” Pagdating niya kay Bāṣkali na daitya, una niyang sinabi ang mga salitang mapagpayapa.

Verse 31

दूत उवाच । या सा सर्वगता देवी शक्तिरूपा शुचि स्मिता । श्रीमाता जगतां माता देवैराराधिता परा । तेषां तुष्टा च देवी त्वामिदं वचनमब्रवीत्

Wika ng mensahero: “Ang Diyosa na sumasaklaw sa lahat—ang mismong anyo ng Śakti, dalisay at may banayad na ngiti—si Śrīmātā, Ina ng mga daigdig, ang Kataas-taasang sinasamba ng mga diyos; palibhasa’y nalugod sa kanila, ipinahatid Niya sa iyo ang salitang ito.”

Verse 32

स्वस्थानं गच्छ शीघ्रं त्वं शक्रो यातु त्रिविष्टपम् । मद्वाक्याद्दानवश्रेष्ठ देवत्वं न भवेत्तव

“Bumalik ka agad sa sarili mong kinalalagyan; hayaang si Indra’y magbalik sa Triviṣṭapa (kalangitan). Sa aking utos, O pinakamainam sa mga Dānava, ang pagka-diyos ay hindi mapapasaiyo.”

Verse 33

अहं लोकेश्वरो मत्वा सगर्वमिदमब्रवीत्

Sa pag-aakalang, “Ako ang panginoon ng mga daigdig,” sinabi niya ang mga salitang iyon nang may kapalaluan.

Verse 34

पुलस्त्य उवाच । स दूतवचनं श्रुत्वा दानवो मदगर्वितः

Sinabi ni Pulastya: Nang marinig ang salita ng sugo, ang Dānava—lasing sa kapalaluan—(ay tumugon).

Verse 35

न भवद्भ्यस्वहं स्वर्गं प्रयच्छामि कथंचन । दूतोऽवध्यो भवेद्राज्ञामपि वैरे सुदारुणे । एतस्मात्कारणाद्दूत न त्वां प्राणैर्वियोजये

“Hindi ko ibibigay sa inyo ang langit—kailanman. Ang sugo’y hindi dapat patayin ng mga hari, kahit sa pinakamarahas na pag-aalitan. Kaya, O sugo, hindi kita aagawan ng buhay.”

Verse 36

श्रीमातां यदि मे दूत दर्शयिष्यसि चेत्ततः । अभीष्टान्संप्रदास्यामि सत्यमेव ब्रवीम्यहम्

“O sugo, kung maipakikita mo sa akin si Śrīmātā, ipagkakaloob ko sa iyo ang mga biyayang ninanais mo—tunay ang aking sinasabi.”

Verse 37

अहं त्वया समं तत्र यास्ये यत्र स्थिता च सा । निग्रहं च करिष्यामि वाक्यं मे सत्यकारणम्

Sasama ako sa iyo roon, sa pook na kinaroroonan niya; at pipigilin ko siya—ang aking salita’y nakasalig sa katotohanan.

Verse 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा मदोन्मत्तो दूतेन च स दानवः । अर्बुदं प्रययौ तूर्णं रोषेण महता वृतः

Sinabi ni Pulastya: Pagkasabi niyon, ang Dānava—lasing sa pagmamataas—ay nagmadaling tumungo sa Arbuda kasama ang sugo, nababalot ng matinding poot.

Verse 39

दृष्ट्वा बाष्कलिमायांतं देवाः शक्रपुरोगमाः । वार्यमाणास्तदा देव्या पलायनपरायणाः

Nang makita si Bāṣkali na papalapit, ang mga diyos na pinangungunahan ni Śakra (Indra)—bagaman pinipigil ng Diyosa—ay tumuon sa pagtakas at naghangad lamang ng pag-alis.

Verse 40

भयेन महताविष्टा दिशो भेजुः समंततः । अथासौ बाष्कलिः प्राप्तः सैन्येन महता वृतः

Dahil sa matinding takot, sila’y nagkawatak-watak sa lahat ng dako. Pagkaraan, dumating si Bāṣkali na napalilibutan ng napakalaking hukbo.

Verse 41

श्रीमाता तिष्ठते यत्र पर्वतेर्बुदसंज्ञके । दूतं च प्रेषयामास तमुवाच नराधिपः

Sa pook na tinitirhan ni Śrīmātā—sa bundok na tinatawag na Arbuda—ang narādhipa, ang hari ng mga tao, ay nagsugo at nagsalita sa kanya nang ganito.

Verse 42

बाष्कलिरुवाच । गच्छ दूतवर ब्रूहि श्रीमातां चारुहासिनीम् । भार्या मे भव सुश्रोणि अहं ते वशगः सदा

Wika ni Bāṣkali: “Humayo ka, o pinakamainam na sugo, at sabihin kay Śrīmātā na may marikit na ngiti: ‘Maging asawa kita, o babaeng may magandang balakang; ako’y mananatiling laging nasa ilalim ng iyong kapangyarihan.’”

Verse 43

भविष्यति हि मे राज्यं सर्वं वशगतं तव । अन्यथा धर्षयिष्यामि सर्वैः सार्द्धं सुरोत्तमैः

“Tunay, ang buong kaharian ko’y mapapasailalim sa iyong kapangyarihan. Kung hindi, lalapastanganin at pasusukuin kita sa lakas, kasama ang lahat ng pinakadakilang mga diyos.”

Verse 44

किमिंद्रेणाल्पवीर्येण किमन्यैश्च वरानने । सहस्राक्षो न मे तुल्यो न मे तुल्याः सुरासुराः

“O marikit ang mukha, ano ang kailangan ko kay Indra na mahina ang lakas, o sa iba pa? Ang may sanlibong mata (Indra) ay di ko kapantay; ni mga diyos at asura ay wala ring kapantay ko.”

Verse 45

पुलस्त्य उवाच । एतच्छ्रुत्वा ततो गत्वा स दूतः संन्यवेदयत् । तस्य सर्वं यथावाक्यं तेनोक्तं च महीपते

Sinabi ni Pulastya: “Pagkarinig nito, ang sugo’y umalis at iniulat ang lahat nang ayon sa pagkakasabi, na inihatid nang buo ang mga salita ng hari.”

Verse 46

ततः श्रुत्वा स्मितं कृत्वा चिंतयामास भामिनी । जरा मरणहीनोयं दैत्येन्द्रः शंभुना कृतः

Pagdaka, nang marinig iyon, ang maningning na Ginang ay ngumiti at nagmuni: “Ang panginoon ng mga daitya na ito’y ginawa ni Śambhu (Śiva) na walang pagtanda at walang kamatayan.”

Verse 47

कथमस्य मया कार्यो निग्रहो देवताकृते । पुनश्चिंतयते यावत्सा देवी दानवं प्रति । तावत्तत्रागतः शीघ्रं स कामेन परिप्लुतः

“Paano ko siya pipigilan at pasusukuin alang-alang sa mga diyos?” Habang nagmumuni ang Diyosa tungkol sa dānava, dumating siya roon nang biglaan—nilulunod at itinutulak ng pagnanasa.

Verse 48

अथ दृष्टिनिपातेन सा देवी दानवाधिपम् । व्यलोकयत्ततस्तस्या निश्चयः संबभूव ह

Pagkaraan, sa isang bagsak lamang ng tingin, minasdan ng Diyosa ang panginoon ng mga dānava; at mula noon, sumibol sa kanya ang matibay na pasiya.

Verse 49

ततो जहास सा देवीशनकैर्वृपसत्तम । मुखात्तस्यास्ततः सैन्यं निष्क्रांतमतिभीषणम्

Pagkatapos, marahang tumawa ang Diyosa, O pinakamainam sa mga hari; at mula sa kanyang bibig ay lumabas ang isang hukbong lubhang nakapanghihilakbot.

Verse 50

हस्तिनो हयवर्याश्च पादाताश्च पृथग्विधाः । रथसाहस्रमारूढा योधाश्चापि सहस्रशः

Naroon ang mga elepante, mahuhusay na kabayo, at sari-saring kawal na naglalakad; at mga mandirigma ring libu-libo, nakasakay sa isang libong karwaheng pandigma.

Verse 51

तैः सैन्यं दानवेशस्य सर्वं शस्त्रैर्निपातितम् । पश्यतस्तस्य दैत्यस्य निश्चलस्यासुरस्य च

Sa pamamagitan nila, ang buong hukbo ng panginoon ng mga Dānava ay ibinagsak ng mga sandata—habang ang Daitya, ang Asurang hindi kumikilos, ay nakatanaw lamang.

Verse 52

हते सैन्य बले तस्मिन्निंद्राद्यास्त्रिदिवौकसः । तामूचुर्वचनं देवि दानवं हन्तुमर्हसि । नास्मिञ्जीवति नो राज्यं स्वर्गे देवि भविष्यति

Nang mapuksa ang hukbo at lakas nito, nagsalita si Indra at ang mga nananahan sa langit sa kanya: “O Diyosa, nararapat mong patayin ang Dānava. Hangga’t siya’y nabubuhay, O Diyosa, wala kaming kaharian sa kalangitan.”

Verse 53

पुलस्त्य उवाच । श्रुत्वा तद्वचनं तेषां ज्ञात्वा तं मृत्युवर्जितम् । पर्वतस्य महाशृंगं दत्त्वा तस्योपरि स्वयम्

Wika ni Pulastya: Nang marinig niya ang kanilang mga salita at malaman na siya’y lampas sa kamatayan, ipinagkaloob niya ang isang dakilang tuktok ng bundok at siya mismo’y umupo sa ibabaw nito.

Verse 54

निविष्टा सा जगन्माता श्रीमाता कामरूपिणी । हिताय जगतां राजन्नद्यापि वरपर्वते । तत्रैव वसते साक्षान्नृणां कामप्रदायिनी

Ang Ina ng Sanlibutan—ang Mapalad na Ina, na nag-aanyong ayon sa kalooban—ay nanahan doon para sa kapakanan ng mga daigdig; at hanggang ngayon, O hari, sa Varaparvata siya’y hayagang naninirahan, na nagbibigay sa mga tao ng kanilang makatarungang mga ninanais.

Verse 55

एतस्मिन्नेव काले तु सर्वे देवाः सवासवाः । तुष्टुवुस्तां महाशक्तिं भयहन्त्रीं प्रहर्षिताः

Sa sandaling iyon, ang lahat ng mga diyos—kasama si Vāsava (Indra)—ay masayang nagpuri sa Dakilang Kapangyarihan, ang tagapagwasak ng takot.

Verse 56

प्रसन्नाऽभूत्ततो देवी तेषां तत्र नराधिप । स्वंस्वं स्थानं सुराः सर्वे परियांतु गतव्यथाः । गत्वा स्थानं स्वकं सर्वे परिपांतु गतव्यथाः

Pagkaraan, naging mapagpala ang Diyosa sa kanila roon, O hari: “Magsibalik ang lahat ng mga diyos sa kani-kanilang tahanan, walang dalamhati; pagdating sa sariling dako, kayong lahat ay magtanggol sa inyong nasasakupan, at mapawi na ang pagdurusa.”

Verse 57

वरं वरय देवेन्द्र ब्रूहि यत्ते मनोगतम् । तत्सर्वं संप्रदास्यामि तुष्टाहं भक्तितस्तव

Pumili ka ng isang biyaya, O Indra; sabihin mo ang nasa iyong puso. Ipagkakaloob ko ang lahat—nalulugod ako sa iyong debosyon.

Verse 58

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टासि मे देवि शाश्वते भक्तिवत्सले । अत्रैव स्थीयतां तावत्स्वर्गे यावदहं विभुः

Wika ni Indra: “Kung nalulugod Ka sa akin, O Diyosa—walang hanggan at mapagmahal sa mga deboto—manatili Ka rito, kahit hangga’t ako’y may kapangyarihan sa langit.”

Verse 59

प्रशास्मि राज्यं देवेशि शाश्वते भक्तवत्सले । अजरश्चामरश्चैव यतो दैत्यः सुरेश्वरि

O Diyosa, Ginang ng mga diyos—walang hanggan at mahabagin sa mga deboto—pinamamahalaan ko ang aking kaharian. Sa Iyong kapangyarihan, O Reyna ng mga makalangit, ang mga asurang Ajara at Amara ay napigil at nawalan ng bisa.

Verse 60

हरेण निर्मितः पूर्वं येन तिष्ठति निश्चलः । प्रसादात्तव लोकाश्च त्रयः संतु निरामयाः

Yaong nilikha noon ni Hari at nananatiling di matinag—sa Iyong biyaya, nawa’y maging walang karamdaman at dalamhati ang tatlong daigdig.

Verse 61

अत्र त्वां पूजयिष्यामो वयं सर्वे समेत्य च । चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यां दृष्ट्वा त्वां यांतु सद्गतिम्

Dito, kaming lahat ay magtitipon upang sambahin Ka. At sa ika-labing-apat na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, nawa’y ang sinumang makakita sa Iyo ay makarating sa mapalad na landas.

Verse 62

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सर्वदेवैः समन्वितः । हृष्टस्त्रिविष्टपं प्राप्तो देव्यास्तस्याः प्रभावतः

Wika ni Pulastya: Pagkasabi niya nang gayon, si Sahasrākṣa (Indra), kasama ang lahat ng mga deva, ay masayang nakarating sa Triviṣṭapa (langit), sa pamamagitan ng kahima-himala at makapangyarihang bisa ng Diyosa na iyon.

Verse 63

सापि तत्र स्थिता देवी देवानां हितकाम्यया

Ang Diyosa rin ay nanatili roon, na may hangaring ikabubuti at kapakanan ng mga deva.

Verse 64

यस्तां पश्यति चैत्रस्य चतुर्द्दश्यां सिते नृप । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्ज्जितम्

O Hari, sinumang makakita sa Kanya sa maliwanag na Caturdaśī ng buwan ng Caitra ay makararating sa kataas-taasang tahanan, malaya sa katandaan at kamatayan.

Verse 65

किं व्रतैर्नियमैर्वापि दानैर्दत्ते नराधिप । सर्वे तद्दर्शनस्यापि कलां नार्हंति षोडशीम्

O Panginoon ng mga tao, ano pa ang kailangan sa mga panata, pagpipigil, o maging sa mga handog at kawanggawa? Lahat ng iyon ay hindi man lamang katumbas ng ikalabing-anim na bahagi ng bisa ng pagdarśan sa Diyosa.

Verse 66

तत्रैव पादुके दिव्ये तया न्यस्ते नराधिप । यस्ते पश्यति भूयोऽसौ संसारं न हि पश्यति । सर्वान्कामानवाप्नोति इह लोके परत्र च

O Hari, naroon din mismo ang mga banal na sandalyas na inilagak Niya. Sinumang muling makakita sa mga iyon ay hindi na muling makakakita ng saṃsāra; matatamo niya ang lahat ng ninanais—sa mundong ito at sa kabilang-buhay.

Verse 67

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले द्विजश्रेष्ठ देव्या मुक्तेऽत्र पादुके । कस्माच्च कारणाद्ब्रूहि सर्वं विस्तरतो मम

Sinabi ni Yayāti: O pinakadakila sa mga Brahmana, kailan iniwan dito ng Diyosa ang mga sandalyas na ito? At sa anong dahilan? Isalaysay mo sa akin ang lahat nang masinsinan.

Verse 68

पुलस्त्य उवाच । तां देवीं मानवाः सर्वे संवीक्ष्य नृपसत्तम । प्राप्नुवंति परां सिद्धिं द्विविधां धर्मकारिणः

Sinabi ni Pulastya: O pinakadakila sa mga hari, ang lahat ng taong tumitingin sa Diyosang iyon ay nakakamit ang sukdulang siddhi—dalawang uri—kapag sila’y nagsasagawa ng dharma.

Verse 69

एतस्मिन्नेव काले तु यज्ञदानादिकाः क्रियाः । प्रणष्टा भूतले राजंस्तीर्थयात्राव्रतोद्भवाः

Sa mismong panahong iyon, O Hari, naglaho sa daigdig ang mga ritwal ng yajña, ang pagbibigay-dāna, at iba pang gawain; pati ang mga pagsasagawa ng pananampalataya na nagmumula sa paglalakbay sa mga banal na tīrtha at sa mga vrata (panatang disiplina).

Verse 70

शून्यास्ते नरकाः सर्वे संबभूवुर्यमस्य ये । यज्ञभागविहीनाश्च देवाः कष्टमुपागताः

Naging walang laman ang lahat ng impiyernong nasasakupan ni Yama; at ang mga deva, na napagkaitan ng kanilang bahagi sa mga handog ng yajña, ay napasailalim sa matinding paghihirap.

Verse 71

अथ सर्वे नृपश्रेष्ठ देवास्तत्र समागताः । ऊचुर्गत्वाऽर्बुदं तत्र श्रीमातां परमे श्वरीम्

Pagkaraan, O pinakadakila sa mga hari, nagtipon doon ang lahat ng mga deva. Nang makarating sila sa Arbuda, nagsalita sila kay Śrī Mātā, ang Kataas-taasang Diyosa.

Verse 72

देवा ऊचुः । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया नष्टाः सुरेश्वरि । मर्त्यलोके वयं तेन कर्मणातीव पीडिताः

Wika ng mga diyos: “O Kataas-taasang Diyosa, ang lahat ng ritwal—mula sa handog na Agniṣṭoma—ay naglaho. Dahil sa pagkawala ng gawaing ritwal na iyon, kami’y labis na pinahihirapan sa daigdig ng mga mortal.”

Verse 73

दृष्ट्वा त्वां देवि पाप्मानः सिद्धिं यांति सपूर्वजाः । तस्माद्यथा वयं पुष्टिं व्रजामस्ते प्रसादतः

“O Diyosa, sa pagtanaw lamang sa Iyo, maging ang mga makasalanan—kasama ang kanilang mga ninuno—ay nakakamit ang ganap na katuparan. Kaya nawa’y sa Iyong biyaya, kami man ay magtamo ng kasaganaan at lakas.”

Verse 74

न निष्क्रामति दैत्यश्च बाष्कलिस्त्वं तथा कुरु

“At ang asurang si Bāṣkali ay hindi lumalabas; kaya gawin Mo ang nararapat upang siya’y mapigil.”

Verse 75

पुलस्त्य उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा संचिंत्य सुचिरं तदा । मुक्त्वा स्वे पादुके तत्र कृत्वा चाश्मसमुद्भवे । देवानुवाच राजेंद्र सर्वानर्त्तिमुपागतान्

Sinabi ni Pulastya: Nang marinig ang kanilang mga salita, siya’y nagmuni-muni nang matagal. Pagkaraan, iniwan niya roon ang sariling sandalyas at inilagay sa isang patungang mula sa bato; at saka niya kinausap ang mga diyos, O hari, na pawang dumating na nasa dalamhati.

Verse 76

श्रीदेव्युवाच । युष्मद्वाक्येन त्यक्तो हि मयाऽयं पर्वतोत्तमः । विन्यस्ते पादुके तस्य रक्षार्थं बाष्कलेः सुराः

Wika ni Śrī Devī: “Sa inyong pakiusap, tunay na iniwan ko ang dakilang bundok na ito. Inilagay ko roon ang aking sandalyas bilang pag-iingat laban kay Bāṣkali, O mga diyos.”

Verse 77

मत्पादुकाभराक्रांतो न स दैत्यः सुरोत्तमाः । स्थानात्प्रचलितुं शक्तः स्तंभितः स्याद्यथा मया

Dahil sa bigat ng aking mga pādukā (banal na sandalyas), ang asurang iyon, O pinakadakila sa mga diyos, ay hindi makaaalis sa kanyang kinalalagyan—mananatili siyang nakapirmi, ayon sa aking itinakda.

Verse 78

एतच्छास्त्रं मया कृत्स्नं पादुकार्थं विनिर्मितम् । अध्यात्मकं हितार्थाय प्राणिनां पृथिवीतले

Ang buong śāstra (banal na aral) na ito ay nilikha Ko para sa layon ng pādukā—bilang sagradong simulain at pag-iingat; ito’y espirituwal sa kalikasan, para sa kapakanan ng mga nilalang sa ibabaw ng daigdig.

Verse 79

शास्त्रमार्गेण चानेन भक्त्या यः पादुके मम । पूजयिष्यति सिद्धिः स्यात्तस्य मद्दर्शनोद्भवा

Sinumang, ayon sa landas ng śāstra at may bhakti, ay sasamba sa aking pādukā—ang kanyang siddhi (kaganapan) ay tiyak na sisibol mula sa biyaya ng aking banal na darśana.

Verse 80

चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यामहमत्रार्बुदे सदा । अहोरात्रे वसिष्यामि सुगुप्ता गिरिगह्वरे

Sa ika-labing-apat na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, ako’y laging naririto sa Arbuda—mananahan araw at gabi, na lubos na nakatago sa mga yungib ng bundok.

Verse 81

पर्वतोऽयं ममाभीष्टो न च त्यक्तुं मनो दधे । तथापि संपरित्यक्तो युष्माकं हितकाम्यया

Ang bundok na ito’y minamahal Ko, at hindi ninais ng aking puso na iwan ito; gayunman, ganap Ko itong tinalikdan alang-alang sa inyong kapakanan.

Verse 82

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तु सा देवी समंताद्देवकिंनरैः । स्तूयमाना ययौ स्वर्गं मुक्त्वा ते पादुके शुभे

Sinabi ni Pulastya: Pagkasabi niya nang gayon, ang Diyosa—pinupuri sa lahat ng dako ng mga deva at kinnara—ay nagtungo sa langit, iniwan ang mapalad na mga pādukā (sandalyas) na iyon.

Verse 83

अद्यापि सिद्धिमायांति योगिनो ध्यानतत्पराः । तन्निष्ठास्तद्गतप्राणा यथा देव्याः प्रदर्शनात्

Hanggang ngayon, ang mga yogin na lubos na nakatuon sa pagninilay—matatag na nakasandig sa Diyosa at ang hininga ng buhay ay nalulubog sa Kanya—ay nakakamit ang siddhi, na wari’y sa tuwirang pagpapakita ng Diyosa.

Verse 84

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्व परिपृच्छसि । श्रीमातासंभवं पुण्यं पादुकाभ्यां च भूमिप

Naipahayag ko na sa iyo ang lahat, ayon sa iyong pagtatanong sa akin, O hari: ang banal na kabutihang nagmumula kay Śrī Mātā (Mahal na Ina) at gayundin ang tungkol sa dalawang sagradong pādukā.

Verse 85

यस्त्वेतत्पठते भक्त्या श्लाघते वाऽथ यो नरः । सर्वपापैर्महाराज मुच्यते ज्ञानतत्परः

Ngunit sinumang bumibigkas nito nang may debosyon—o kahit pumupuri lamang dito—O dakilang hari, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nagiging masigasig sa tunay na kaalaman.