Adhyaya 46

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कृप्णद्वैपायनः स्कंद शंभुभक्तिपरो यदि । यदि क्षेत्ररहस्यज्ञः क्षेत्रसंन्यासकृद्यदि

Wika ni Agastya: O Skanda, kung si Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa) ay lubos na nakatuon sa bhakti kay Śambhu (Śiva), kung batid niya ang mga lihim ng banal na kṣetra, at kung siya ang nagtatatag ng pagtalikod (saṃnyāsa) hinggil sa kṣetra—

Verse 2

तथा दृष्टप्रभावश्चेत्तथा चेज्ज्ञानिनां वरः । पुरीं वाराणसीं श्रेष्ठां कथं किल शपिष्यति

At kung ang kapangyarihan niya ay tunay nang nasaksihan, at kung siya nga ang pinakadakila sa mga pantas—paano niya magagawang sumpain ang pinakadakilang lungsod na Vārāṇasī?

Verse 3

स्कंद उवाच । सत्यमेतत्त्वया पृच्छि कथयामि मुने शृणु । तस्य व्यासस्य चरितं भविष्यं त्वयि पृच्छति

Wika ni Skanda: Ang iyong itinanong ay totoo at nararapat. Makinig, O pantas—isasalaysay ko ito. Ang kasaysayan ni Vyāsa ay mahahayag ayon sa iyong pagtatanong.

Verse 4

यदारभ्य मुनेस्तस्य नंदी स्तंभितवान्भुजम् । तदारभ्य महेशानं संस्तौति परमादृतः

Mula nang pigilan ni Nandī ang bisig ng pantas na iyon, mula noon ay pinupuri niya si Maheśāna nang may sukdulang paggalang.

Verse 5

काश्यां तीर्थान्यनेकानि काश्यां लिगान्यनेकशः । तथापि सेव्यो विश्वेशः स्नातव्या मणिकर्णिका

Sa Kāśī ay maraming banal na pook-paliguang (tīrtha), at sa Kāśī ay di-mabilang na mga liṅga; gayunman, higit sa lahat, si Viśveśa ang dapat sambahin, at sa Maṇikarṇikā dapat maligo.

Verse 6

लिंगेष्वेको हि विश्वेशस्तीर्थेषु मणिकर्णिका । इति संव्याहरन्व्यासस्तद्द्वयं बहु मन्यते

“Sa mga liṅga, si Viśveśa lamang; sa mga tīrtha, ang Maṇikarṇikā”—sa ganitong pagbigkas, itinuturing ni Vyāsa ang dalawang ito bilang pinakadakila.

Verse 7

त्यक्त्वा स बहु वाग्जालं प्रातः स्नात्वा दिनेदिने । निर्वाणमंडपे वक्ति महिमानं महेशितुः

Iniwan niya ang labis na mga sapot ng pagtatalo; araw-araw siyang naliligo sa bukang-liwayway; at sa Nirvāṇa-maṇḍapa ay ipinahahayag niya ang kadakilaan ng Panginoong Maheśa.

Verse 8

शिष्याणां पुरतो नित्यं क्षेत्रस्य महिमा महान् । व्याख्यायते मुदा तेन व्यासेन परमर्षिणा

Sa harap ng mga alagad araw-araw, ang dakilang kaluwalhatian ng banal na kṣetra ay masayang ipinapaliwanag ng kataas-taasang ṛṣi na si Vyāsa.

Verse 9

अत्र यत्क्रियते क्षेत्रे शुभं वाऽशुभमेव वा । संवर्तेपि न तस्यांतस्तस्माच्छ्रेयः समाचरेत्

Anuman ang gawin sa banal na Kṣetra (Kāśī)—mabuti man o masama—hindi nagwawakas ang bunga nito kahit sa panahon ng pagkalusaw ng sansinukob. Kaya, taimtim na isagawa rito ang tunay na kapaki-pakinabang at makatuwiran ayon sa dharma.

Verse 10

क्षेत्रसिद्धिं समीहंते ये चात्र कृतिनो जनाः । यावज्जीवं न तैस्त्याज्या सुधीभिर्मणिकर्णिका

Yaong mga taong may kabutihang nagtatamo at naghahangad ng espirituwal na kaganapang ipinagkakaloob ng banal na Kṣetra—huwag iiwan ng marurunong ang Maṇikarṇikā hangga’t may buhay.

Verse 11

चक्रपुष्करिणी तीर्थे स्नातव्यं प्रतिवासरम् । पुष्पैः पत्रैः फलैस्तोयैरर्च्यो विश्वेश्वरः सदा

Sa banal na tīrtha ng Cakrapuṣkariṇī, dapat maligo araw-araw. At si Viśveśvara ay laging sambahin sa pamamagitan ng mga bulaklak, dahon, prutas, at tubig.

Verse 12

स्ववर्णाश्रमधर्मश्च त्यक्तव्यो न मनागपि । प्रत्यहं क्षेत्रमहिमा श्रोतव्यः श्रद्धया सकृत्

Huwag talikuran kahit bahagya ang sariling tungkulin ng varṇa at āśrama. At araw-araw, nang may pananampalataya, pakinggan kahit minsan ang kadakilaan ng banal na Kṣetra (Kāśī).

Verse 13

यथाशक्ति च देयानि दानान्यत्र सुगुप्तवत् । अन्नान्यपि च देयानि विघ्नान्परिजिहीर्षुणा

Dito, magbigay ng kawanggawa ayon sa kaya, nang lihim at walang pagyayabang. Magbigay rin ng pagkain, para sa nagnanais na maitaboy ang mga balakid.

Verse 14

परोपकरणं चात्र कर्तव्यं सुधिया सदा । पर्वस्वपि विशेषेण स्नानदानादिकाः क्रियाः

Dito, ang may mabuting pag-unawa ay dapat laging tumulong sa kapwa. At lalo na sa mga araw ng pista o banal na pagtalima, isagawa ang mga gawaing tulad ng paliligo para sa paglilinis, kawanggawa, at iba pa.

Verse 15

सरस्वती सरिद्रूपा ह्यतः शास्त्रनिकेतनम् । आनंदकाननं सर्वं धर्मशास्त्रकृतालयम्

Kaya nga, si Sarasvatī ay naririto sa anyo ng isang ilog; ang pook na ito ay tahanan ng banal na pag-aaral. Ang buong Ānandakānana ay isang tahanang hinubog ng Dharma at ng mga śāstra.

Verse 16

अत्र मर्म न वक्तव्यं सुधियां कस्यचित्क्वचित् । परदार परद्रव्य परापकरणं त्यजेत्

Dito, ang marunong ay hindi dapat magbunyag ng lihim ng iba saanman. Talikdan ang pagnanasa sa asawa ng iba, ang pagkamkam sa ari-arian ng iba, at ang pananakit sa kapwa.

Verse 17

परापवादो नो वाच्यः परेर्ष्यां न च कारयेत् । असत्यं नैव वक्तव्यं प्राणैः कंठगतैरपि

Huwag magsalita ng paninirang-puri sa iba, at huwag mag-udyok ng inggit laban sa kapwa. Huwag kailanman magsinungaling, kahit ang buhay ay tila nasa lalamunan na.

Verse 18

अत्रत्य जंतुरक्षार्थमसत्यमपि भाषयेत् । येनकेनप्रकारेण शुभेनाप्यशुभेन वा

Dito, alang-alang sa pag-iingat sa isang nilalang na may buhay, maaari ring magsalita ng di-katotohanan; sa anumang paraan, maging wari’y mapalad o di-mapalad, kung iyon ang magtatamo ng pagkaligtas.

Verse 19

अत्रत्यः प्राणिमात्रोपि रक्षणीयः प्रयत्नतः । एकस्मिन्रक्षिते जंतावत्र काश्यां प्रयत्नतः । त्रैलोक्यरक्षणात्पुण्यं यत्स्यात्तत्स्यान्न संशयः

Sa Kāśī na ito, kahit ang pinakamaliit na nilalang ay dapat ingatan nang buong pagsisikap. Kapag sa Kāśī, sa tapat na pagpupunyagi, naingatan kahit isang nilalang, ang kabutihang-loob na matatamo ay kapantay ng sa pag-iingat sa tatlong daigdig—walang pag-aalinlangan.

Verse 20

ये वसंति सदा काश्यां क्षेत्रसंन्यासकारिणः । त एव रुद्रा मंतव्या जीवन्मुक्ता न संशयः

Yaong laging nananahan sa Kāśī, na tumatanggap ng pagtalikod sa loob ng banal na pook (kṣetra-saṃnyāsa), sila’y dapat ituring na mga Rudra mismo; sila’y pinalaya habang nabubuhay—walang pag-aalinlangan.

Verse 21

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्ते संतोष्याः प्रयत्नतः । तेषु वै परितुष्टेषु तुष्येद्विश्वेश्वरः स्वयम्

Sila’y dapat sambahin, dapat bigyan ng pagpupugay, at dapat pasayahin sa taimtim na pagsisikap. Kapag sila’y tunay na nasiyahan, si Viśveśvara mismo ay nalulugod.

Verse 22

काश्यां वसंति ये मर्त्या दूरस्थैरपि सन्नरैः । योगक्षेमो विधातव्यस्तेषां विश्वेशितुर्मुदे

Kahit ang mabubuting taong nasa malayo ay dapat maglaan ng yoga-kṣema—kapakanan at katiwasayan—para sa mga mortal na naninirahan sa Kāśī, upang mapasaya si Viśveśvara, ang Panginoon ng sansinukob.

Verse 23

प्रसरस्त्विंद्रियाणां च निवार्योत्र निवासिभिः । मनसोपि हि चांचल्यमिह वार्यं प्रयत्नतः

Dito, ang mga nananahan sa Kāśī ay dapat pigilan ang pagdaluhong palabas ng mga pandama; tunay nga, maging ang pagkabalisa ng isip ay dapat supilin dito sa masikap na pagsisikap.

Verse 24

मरणं नाभिकांक्षेद्धि कांक्ष्यो मोक्षोऽपिनो पुनः । शरीरशोषणोपायः कर्तव्यः सुधिया नहि

Huwag hangarin ang kamatayan; ni huwag ding pagnasaan ang moksha nang may pagkapit at kasakiman. Ang marunong ay hindi dapat gumawa ng mga paraang nagpapapanglaw o nagpapahirap sa katawan.

Verse 25

आत्मरक्षात्र कर्तव्या महाश्रेयोभिवृद्धये । अत्रात्म त्यजनोपायं मनसापि न चिंतयेत्

Dito (sa Kāśī), dapat pangalagaan ang sarili upang lumago ang pinakadakilang kabutihan. Dito, huwag ni sa isip man pagnilayan ang anumang paraan ng pagtalikod sa katawan (pagpapatiwakal).

Verse 26

गर्वः परोत्र विद्यानां धनगर्वोत्र वै महान् । मुक्तिगर्वेण नो भिक्षां प्रयच्छंत्यत्र वासिनः

Dito, ang pagmamataas sa karunungan ay malaking hadlang; dito rin, ang pagmamataas sa yaman ay tunay na malaki. At dahil sa pagmamataas tungkol sa “kalayaan,” ang mga naninirahan dito ay hindi nagbibigay ng limos.

Verse 27

एकस्मिन्नपि यच्चाह्नि काश्यां श्रेयोभिलभ्यते । न तु वर्षशतेनापि तदन्यत्राप्यते क्वचित्

Ang pinakadakilang kabutihang natatamo sa Kāśī kahit sa isang araw lamang, ay hindi natatamo sa ibang dako—kahit saan man—kahit sa loob ng sandaang taon.

Verse 28

अन्यत्र योगाभ्यसनाद्यावज्जन्म यदर्ज्यते । वाराणस्यां तदेकेन प्राणायामेन लभ्यते

Ang anumang natatamo sa ibang dako sa pamamagitan ng pagsasanay ng yoga sa buong buhay, sa Vārāṇasī ay nakakamtan sa iisang prāṇāyāma (pagdidisiplina ng hininga).

Verse 29

सर्वतीर्थावगाहाच्च यावज्जन्म यदर्ज्यते । तदानंदवने प्राप्यं मणिकर्ण्येकमज्जनात्

Ang kabutihang natatamo sa buong buhay sa pagligo sa lahat ng banal na tawiran—yaon ding kabutihan ay nakakamtan sa Ānandavana (Kāśī) sa iisang paglubog sa Maṇikarṇikā.

Verse 30

सर्वलिंगार्चनात्पुण्यं यावज्जन्म यदर्ज्यते । सकृद्विश्वेशमभ्यर्च्य श्रद्धया तदवाप्यते

Ang kabutihang natatamo sa buong buhay sa pagsamba sa lahat ng liṅga—yaon ay nakakamtan sa minsang pagsamba kay Viśveśvara nang may pananampalataya.

Verse 31

गृहिण्युवाच । भगवन्भिक्षुकास्तावदद्य दृष्टा न कुत्रचित् । असत्कृत्यातिथिं नाथो न मे भोक्ष्यति कर्हिचित्

Wika ng maybahay: “O kagalang-galang, ngayong araw ay wala akong nakitang mga bhikṣu saanman. Kapag hindi ko naparangalan ang panauhin, hindi na kailanman kakain ang aking asawa ng aking pagkain.”

Verse 32

गवां कोटि प्रदानेन सम्यग्दत्तेन यत्फलम । तत्फलं सम्यगाप्येत विश्वेश्वर विलोकनात्

Ang bungang natatamo sa wastong pag-aalay ng isang krore ng mga baka—yaon ding bunga ay ganap na nakakamtan sa pagtanaw lamang kay Viśveśvara.

Verse 33

यत्षोडशमहादानैः पुण्यं प्रोक्तं महर्षिभिः । तत्पुण्यं जायते पुंसां विश्वेशे पुष्पदानतः

Ang kabanalang sinabi ng mga dakilang rishi na nagmumula sa labing-anim na dakilang handog—yaon ding kabanalan ay nakakamtan ng tao sa pag-aalay ng mga bulaklak kay Viśveśvara.

Verse 34

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैर्यत्फलं प्राप्यतेखिलैः । पंचामृतानां स्नपनाद्विश्वेशे तदवाप्यते

Ang bungang nakukuha sa mga yajña na nagsisimula sa Aśvamedha—yaon din ay nakakamtan sa pagpaligo (abhiṣeka) kay Viśveśvara gamit ang pañcāmṛta.

Verse 35

विशेषपूजा कर्तव्या सुमहोत्सवपूर्वकम । कार्यास्तथाधिका यात्राः समर्च्याः क्षेत्रदेवताः

Dapat isagawa ang natatanging pagsamba, na pinangungunahan ng isang dakilang pagdiriwang; gayundin, dapat magsagawa ng karagdagang yātrā (paglalakbay-pananampalataya) at sambahin nang wasto ang mga diyos ng banal na pook.

Verse 36

मन्ये धर्ममयी मूर्तिः कापि त्वं शुचिमानसा । त्वद्दर्शनात्परां प्रीतिं संप्राप्तानींद्रियाणि मे

Inaakala kong ikaw ay isang anyo ng Dharma mismo, na may dalisay na kalooban. Sa pagtanaw sa iyo, ang aking mga pandama ay nakamtan ang sukdulang galak.

Verse 37

महापूजोपकरणं योर्पयेद्विश्वभर्तरि । न तं संपत्तिसंभारा विमुंचंतीह कुत्रचित्

Sinumang maghandog ng mga kailangan para sa dakilang pagsamba sa Panginoong sumasaklolo sa sansinukob—hindi siya iiwan ng kasaganaan at yaman saanman sa mundong ito.

Verse 38

सर्वर्तुकुसुमाढ्यां च यः कुर्यात्पुष्पवाटिकाम् । तदंगणे कल्पवृक्षाश्छायां कुर्वंति शीतलाम्

Sinumang lumikha ng hardin ng bulaklak na sagana sa pamumulaklak sa bawat panahon—sa bakuran niya, ang mga punong Kalpavṛkṣa (punong tumutupad ng hiling) ay nagbibigay ng malamig na lilim.

Verse 39

यः क्षीरस्नपनार्थं वै विश्वेशे धेनुमर्पयेत् । क्षीरार्णवतटे तस्य निवसेयुः पितामहाः

Sinumang maghandog ng isang baka kay Panginoong Viśveśvara para sa pagligong-ritwal na may gatas—ang kanyang mga ninuno (pitṛ) ay maninirahan sa pampang ng Karagatang Gatas.

Verse 40

विश्वेशराजसदने यः सुधां चित्रमेव वा । कारयेत्तस्य भवनं कैलासचित्रितं भवेत्

Sinumang magpagawa ng pagpapaputi ng palitada (sudhā) o pagpipinta sa maharlikang looban ng templo ni Viśveśvara—ang sariling tahanan niya’y mapapalamutian na tila Kailāsa.

Verse 41

ब्राह्मणान्यतिनो वापि तथैव शिवयोगिनः । भोजयेद्योत्र वै काश्यामेकैक गणना क्रमात्

Sinumang nasa Kāśī ang magpakain sa mga Brāhmaṇa, mga nagtalikod sa daigdig, at mga Śiva-yogin—binibilang at pinararangalan sila isa-isa ayon sa wastong ayos—magkakamit ng dakilang gantimpala.

Verse 42

कोटिभोज्यफलं तस्य श्रद्धया नात्र संशयः । तपस्त्वत्र प्रकर्तव्यं दानमत्र प्रदापयेत्

Sa pananampalataya, tiyak niyang matatamo ang bunga ng pagpapakain sa napakaraming krore—walang alinlangan. Kaya’t dito (sa Kāśī) dapat isagawa ang tapasya, at dito rin dapat magbigay ng dāna.

Verse 43

विश्वेशस्तोषणीयोत्र स्नानहोमजपादिभिः । अन्यत्र कोटिजप्येन यत्फलं प्राप्यते नरैः । अष्टोत्तरशतं जप्त्वा तदत्र समवाप्यते

Dito sa Kāśī, dapat palugdan si Viśveśvara sa pamamagitan ng banal na pagligo, paghahandog sa apoy (homa), japa, at iba pang pagsamba. Ang bunga na nakukuha sa ibang dako sa pamamagitan ng isang krore na pag-uulit ay natatamo rito sa pagbigkas ng isang daan at walo lamang.

Verse 44

कोटिहोमेन यत्प्रोक्तं फलमन्यत्र सूरिभिः । अष्टोत्तराहुतिशतात्तदत्रानंदकानने

Ang bunga na sinasabi ng mga pantas na sa ibang dako’y nagmumula sa isang krore na homa, dito sa Ānandakānana ay natatamo sa isang daan at walong paghahandog (āhuti) lamang.

Verse 45

यो जपेद्रुद्रसूक्तानि काश्यां विश्वेशसन्निधौ । पारायणेन वेदानां सर्वेषां फलमाप्यते

Sinumang umawit o magjapa ng mga himno ni Rudra sa Kāśī, sa mismong harapan ni Viśveśvara, ay nagkakamit ng bunga ng ganap na pagbigkas ng lahat ng Veda.

Verse 46

तस्य पुण्यं न जानामि चिंतिते चाक्षरे परे । काश्यां नित्यं प्रवस्तव्यं सेव्योत्तरवहा सदा

Hindi ko masukat ang kabanalan ng taong nagmumuni sa Kataas-taasang Di-Nasisira (akṣara). Dapat laging manahan sa Kāśī at palaging maglingkod sa ilog na umaagos pahilaga.

Verse 47

आपद्यपि हि घोरायां काशी त्याज्या न कुत्रचित् । यतः सर्वापदांहर्ता त्राता विश्वपतिः प्रभुः

Kahit sa kakila-kilabot na kapahamakan, ang Kāśī ay hindi dapat iwanan kailanman. Sapagkat ang Panginoon, ang Guro ng sansinukob, ang nag-aalis ng lahat ng kapinsalaan at ang tunay na tagapagtanggol.

Verse 48

अवंध्यं दिवसं कुर्यात्स्नानदानजपादिभिः । यतः काश्यां कृतं कर्म महत्त्वाय प्रकल्पते

Gawin ng tao na mabunga ang araw sa pamamagitan ng banal na pagligo, pagkakawanggawa, pagbigkas ng japa, at mga katulad na gawa; sapagkat ang anumang gawaing ginawa sa Kāśī ay nagiging sanhi ng dakilang kadakilaan sa espiritu.

Verse 49

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । तथेंद्रियविकाराश्च न बाधंतेत्र कर्हिचित्

Dapat na masikap na isagawa ang mga panata gaya ng Kṛcchra at Cāndrāyaṇa at iba pa. Sa gayon, ang mga kaguluhan at pag-uga ng mga pandama ay hindi makahahadlang dito kailanman.

Verse 50

यदींद्रियाणि कुर्वंति विक्रियामिह देहिनाम् । तदात्रवाससं सिद्धिर्विघ्नेभ्यो नैव लभ्यते

Kung ang mga pandama ay lumikha ng pag-uga sa mga nilalang na may katawan dito, hindi makakamtan ang tagumpay sa itinakdang disiplina, sapagkat ito’y napapaligiran ng mga hadlang.

Verse 51

अगस्त्य उवाच । कृच्छ्र चांद्रायणादीनि व्यासो वक्ष्यति यानि वै । तेषां स्वरूपमाख्याहि स्कंदेंद्रिय विशुद्धये

Sinabi ni Agastya: “Ang Kṛcchra, ang Cāndrāyaṇa, at iba pang tulad nito—na ilalarawan din ni Vyāsa—ipahayag mo sa akin ang tunay na anyo ng mga iyon, O Skanda, para sa paglilinis ng mga pandama.”

Verse 52

स्कंद उवाच । कथयामि महाबुद्धे कृच्छ्रादीनि तवाग्रतः । यानि कृत्वात्र मनुजो देहशुद्धिं लभेत्पराम्

Sinabi ni Skanda: “O dakilang may isip, ipaliliwanag ko sa harap mo ang Kṛcchra at iba pang mga panata; sa pagsasagawa ng mga ito rito, ang tao’y nakakamit ang pinakamataas na paglilinis ng katawan.”

Verse 53

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेन चैकेन पादकृच्छ्रः प्रकीर्तितः

Kumain lamang ng isang beses sa isang araw, sa gabi lamang, mamuhay sa pagkaing hindi hinihingi, at saka mag-ayuno nang isang araw—ito ang ipinahahayag na panatang Pāda-Kṛcchra.

Verse 54

वटोदुंबरराजीव बिल्वपत्रकुशोदकम् । प्रत्येकं प्रत्यहं पीतं पर्णकृच्छ्रः प्रकीर्तितः

Uminom, isa-isa at sa magkakasunod na araw, ng tubig na binabad sa banyan, udumbara, lotus, dahon ng bilva, at damong kuśa—ito ang ipinahahayag na Parṇa-Kṛcchra.

Verse 55

पिण्याकघृततक्रांबु सक्तूनां प्रतिवासरम् । एकैकमुपवासश्च कृच्छ्रः सौम्यः प्रकीर्तितः

Sa magkakasunod na araw, tanggapin ang oil-cake, ghee, buttermilk, tubig, at inihaw na harina ng sebada—isa bawat araw—kasabay ng pag-aayuno ayon sa tuntunin; ito ang Saumya Kṛcchra.

Verse 56

हविषा प्रातरश्नीत हविषा सायमेव च । हविषा याचितं त्रींस्तु सोपवासस्त्रयहं वसेत्

Kumain siya ng havis sa umaga at havis din sa gabi; sa loob ng tatlong araw, havis lamang na nakuha sa pamamalimos ang tanggapin; at pagkatapos, na may pag-aayuno, manatili siya nang tatlong araw.

Verse 57

एकैकग्रासमश्नीयादहानि त्रीणि पूर्ववत् । त्र्यहं चोपवसेदंत्यमतिकृच्छ्रं चरन्द्विजः

Ayon sa naunang tuntunin, sa loob ng tatlong araw ay isang subo lamang bawat araw ang kainin; at sa huli ay mag-ayuno nang tatlong araw. Ang dvija na gumaganap nito ay sinasabing tumutupad ng Ati-Kṛcchra.

Verse 58

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिः । द्वादशाहोपवासेन पराकः परिकीर्तितः

Ang Kṛcchra-Ati-Kṛcchra ay isinasagawa sa pag-inom ng gatas sa loob ng dalawampu’t isang araw. Ang pag-aayuno nang labindalawang araw ay tinatawag na Parāka.

Verse 59

त्र्यहं प्रातस्त्रयहं सायं त्र्यहमद्यादयाचितम् । त्र्यहं चोपवसेदंत्यं प्राजापत्यं चरन्द्विजः

Ang dvija (dalawang-ulit na isinilang) ay dapat magsagawa ng Prājāpatya nang ganito: tatlong araw kumain lamang sa umaga, tatlong araw sa gabi lamang, tatlong araw kumain lamang ng ibinigay nang hindi humihingi, at sa huling tatlong araw ay mag-ayuno.

Verse 60

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधिसर्पिः कुशोदकम् । एकरात्रोपवासश्च कृच्छ्रः सांतपनः स्मृतः

Ang ihi ng baka, dumi ng baka, gatas, yogurt/curd, ghee, at tubig na binabad sa damong kuśa—kasama ang pag-aayuno sa loob ng isang gabi—ang pagkamahigpit na ito ay tinatawag na Sāṃtapana kṛcchra.

Verse 61

पृथक्सांतपनद्रव्यैः षडहः सोपवासकः । सप्ताहेन तु कृच्छ्रोयं महासांतपनः स्मृतः

Kapag ang mga sangkap ng Sāṃtapana ay tinatanggap nang magkakahiwalay sa loob ng anim na araw, na may kasamang pag-aayuno, ang kṛcchra na natatapos sa loob ng isang linggo ay tinatawag na Mahā-sāṃtapana.

Verse 62

तप्तकृच्छ्रं चरन्विप्रो जलक्षीरघृतानिलान् । एतांस्त्र्यहं पिबेदुष्णान्सकृत्स्नायी समाहितः

Sa pagsasagawa ng Tapta-kṛcchra, ang isang brāhmaṇa ay dapat uminom—na mainit—ng tubig, gatas, at ghee, at pagkatapos ay mamuhay na parang sa hangin lamang; tig-tatlong araw bawat isa, maligo isang beses araw-araw, na matatag at nakatuon ang diwa.

Verse 63

त्र्यहमुष्णाः पिबेदापस्त्र्यहमुष्णं पयः पिबेत् । त्र्यहमुष्णघृतं प्राश्य वायुभक्षो दिनत्रयम्

Sa loob ng tatlong araw, uminom siya ng maligamgam na tubig; sa tatlong araw, uminom ng maligamgam na gatas; sa tatlong araw, tumanggap ng maligamgam na ghee; at sa tatlong araw, mamuhay na hangin lamang ang tanging pagkain.

Verse 64

पलमेकं पयः पीत्वा सर्पिषश्च पलद्वयम् । पलमेकं तु तोयस्य तप्तकृच्छ्र उदाहृतः

Uminom ng isang pala ng gatas, tumanggap ng dalawang pala ng ghee, at isang pala ng tubig—ang sukat na ito ay tinatawag na Tapta-kṛcchra.

Verse 65

गोमूत्रेण समायुक्तं यावकं यः प्रयोजयेत् । कृच्छ्रमेकाह्न्किं प्रोक्तं शरीरस्य विशोधनम्

Sinumang tumanggap ng yāvaka (lugaw na sebada) na hinaluan ng ihi ng baka—ito’y itinuturo bilang isang-araw na kṛcchra, paglilinis ng katawan.

Verse 66

हस्तावुत्तानतः कृत्वा दिवसं मारुताशनः । रात्रौ जले स्थितो व्युष्टः प्राजापत्येन तत्समम्

Nakaunat ang dalawang kamay, sa maghapon ay mamuhay sa hangin lamang; at sa gabi’y tumayo sa tubig hanggang magbukang-liwayway—ito’y sinasabing katumbas ng Prājāpatya.

Verse 67

एकैकं ह्रासयेद्ग्रासं कृष्णे शुक्ले च वर्धयेत् । उपस्पृशं स्त्रिषवणमेतच्चांद्रायणं स्मृतम्

Sa madilim na kalahati ng buwan, bawasan araw-araw ang bawat subo; sa maliwanag na kalahati, dagdagan araw-araw; at magsagawa ng ritwal na pag-inom-sipsip (ācamana/upaspṛśa) sa tatlong sandhyā—ito ang inaalalang panata na Cāndrāyaṇa.

Verse 68

एकैकं वर्धयेद्ग्रासं शुक्ले कृष्णे च ह्रासयेत् । भुंजीत दर्शे नो किंचिदेष चांद्रायणो विधिः

Sa maliwanag na kalahati ng buwan, dagdagan araw-araw ang bawat subo; sa madilim na kalahati, bawasan ito. Sa araw ng bagong buwan (amāvāsyā) huwag kumain ng anuman—ito ang tuntunin ng panatang Cāndrāyaṇa.

Verse 69

चतुरः प्रातरश्नीयात्पिंडान्विप्रः समाहितः । चतुरोस्तमिते सूर्ये शिशुचांद्रायणं स्मृतम्

Ang isang disiplinadong brāhmaṇa, na may nakatuong isip, ay kumain ng apat na subo sa umaga at apat na subo kapag lumubog na ang araw. Ito ang tinatawag na “Śiśu-Cāndrāyaṇa,” ang anyong “bata” ng panatang Cāndrāyaṇa.

Verse 70

अष्टावष्टौ समश्नीयात्पिंडान्मध्यंदिने स्थिते । नियतात्मा हविष्यस्य यतिचांद्रायणं स्मृतम्

Pagdating ng katanghalian, ang may pagpipigil sa sarili ay kumain ng walong subo at muli pang walong subo ng pagkaing haviṣya. Ito ang tinatawag na “Yati-Cāndrāyaṇa,” ang anyong asetiko ng panatang Cāndrāyaṇa.

Verse 71

यथाकथंचित्पिंडानां तिस्रोशीतीः समाहितः । मासेनाश्नन्हविष्यस्य चंद्रस्यैति सलोकताम्

Kahit paano man, kung mapanatili nang may kapanatagan ang sukat na walumpu’t tatlong subo at kumain ng haviṣya sa ganitong paraan sa loob ng isang buwan—makakamit niya ang paninirahan sa daigdig ng Buwan (Candra).

Verse 72

अद्भिर्गात्राणि शुध्यंति मनः सत्येन शुद्ध्यति । विद्या तपोभ्यां भूतात्मा बुद्धिर्ज्ञानेन शुद्ध्यति

Ang katawan ay nalilinis sa tubig; ang isip ay nalilinis sa katotohanan. Ang buhay na sarili ay nalilinis sa pag-aaral at pag-aayuno/penitensiya; at ang talino ay nalilinis sa tunay na kaalaman.

Verse 73

तच्च ज्ञानं भवेत्पुंसां सम्यक्काशीनिषेवणात् । काशीनिषेवणेन स्याद्विश्वेशकरुणोदयः

Ang tunay na kaalaman ay sumisilang sa tao sa pamamagitan ng wastong debosyon at paninirahan sa Kāśī. Sa paglilingkod sa Kāśī, sumisikat ang mahabaging biyaya ni Viśveśa, Panginoon ng Sansinukob.

Verse 74

ततो महोदयावाप्तिः कर्मनिर्मूलनक्षमा । अतः काश्यां प्रयत्नेन स्नान दान तपो जपः

Mula roon ay nakakamtan ang dakilang kasaganaan sa espiritu, na may lakas na bumunot sa ugat ng karma. Kaya sa Kāśī, magsikap sa banal na pagligo, pagkakawanggawa, pag-aayuno at pagninilay, at pagbigkas ng mantra.

Verse 75

व्रतं पुराणश्रवणं स्मृत्युक्ताध्व निषेवणम् । प्रतिक्षणे प्रतिदिनं विश्वेश पदचिंतनम्

Ang pagtupad sa mga panata, pakikinig sa mga Purāṇa, pagsunod sa landas na itinuturo ng Smṛti, at sa bawat sandali, araw-araw, pagninilay sa banal na mga paa ni Viśveśa—ito ang pamumuhay (sa Kāśī).

Verse 76

लिंगार्चनं त्रिकालं च लिंगस्यापि प्रतिष्ठितिः । साधुभिः सह संलापो जल्पः शिवशिवेति च

Ang pagsamba sa Liṅga nang tatlong ulit sa isang araw, at ang pagtatatag ng Liṅga. Ang pakikipag-usap sa mga banal, at ang paulit-ulit na pagbigkas ng “Śiva, Śiva”—mga gawang pinupuri (sa Kāśī).

Verse 77

अतिथेश्चापि सत्कारो मैत्रीतीर्थनिवासिभिः । आस्तिक्यबुद्धिर्विनयो मानामान समानधीः

Ang paggalang at maayos na pagtanggap sa mga panauhin, pakikipagkaibigan sa mga naninirahan sa mga banal na tīrtha, pagkakaroon ng pananampalatayang āstika, kababaang-loob at paggalang, at pagiging pantay ang loob sa puri at paghamak—mga birtud na pinupuri (sa Kāśī).

Verse 78

अकामिता त्वनौद्धत्यमरागित्वमहिंसनम् । अप्रतिग्रहवृत्तिश्च मतिश्चानुग्रहात्मिका

Kalayaan sa pagnanasang makasarili; kawalan ng kayabangan; pagkalas sa pagkakapit; di-karahasan; pamumuhay na hindi tumatanggap ng di-wastong handog; at isip na nakahilig sa habag at pagkakaloob ng biyaya—ito ang mga katangiang pinupuri sa naglilingkod sa Kāśī.

Verse 79

अदंभितात्वमात्सर्यमप्रार्थितधनागमः । अलोभित्वमनालस्यमपारुष्यमदीनता

Paglaya sa pagpapanggap, kawalan ng inggit, pagtanggap ng yaman lamang kapag hindi hinihingi, di-kasakiman, kasipagan, kahinahunan, at di-napupunit na paggalang-sa-sarili—ito ang mga birtud na dapat linangin ng naninirahan sa banal na lupain ng Kāśī.

Verse 80

इत्यादि सत्प्रवृत्तिश्च कर्तव्या क्षेत्रवासिना । प्रत्यहं चेति शिष्येभ्यः सधर्ममुपदेक्ष्यति

Ang ganitong marangal na asal at iba pang katulad nito ay dapat isagawa ng naninirahan sa banal na pook; at araw-araw, dapat niyang ituro sa mga alagad ang gayong matuwid na pamumuhay ayon sa dharma.

Verse 81

नित्यं त्रिषवणस्नायी नित्यं भिक्षाकृताशनः । लिंगपूजार्चको नित्यमित्थं व्यासो वसेत्पुरा

Naliligo sa tatlong takdang sandali bawat araw, nabubuhay sa pagkaing mula sa limos, at araw-araw na sumasamba sa Śiva-liṅga—sa ganitong paraan nanahan si Vyāsa sa lungsod (ng Kāśī).

Verse 82

एकदा तस्य जिज्ञासां कर्तुं देवीं हरोवदत् । अद्य भिक्षाटनं प्राप्ते व्यासे परमधार्मिके

Minsan, upang subukin siya, nagsalita si Hara sa Diyosa: “Ngayong araw, kapag dumating si Vyāsa na sukdulang matuwid upang mamalimos…”

Verse 83

अपि सर्वगते क्वापि भिक्षां मा यच्छ सुंदरि । तथेत्युक्ता भवानी सा भवं भवनिवारणम्

“Kahit makapaglakbay siya saanman, O marikit, huwag mo siyang bigyan ng limos na pagkain kahit saan.” Sa gayong pananalita, si Bhavānī—ang nag-aalis ng pag-iral sa sanlibutan—ay sumang-ayon.

Verse 84

नमस्कृत्य प्रतिगृहं तस्य भिक्षां न्यषेधयत् । स मुनिः सहितः शिष्यैर्भिक्षामप्राप्य दूनवत्

Pagkatapos siyang batiin at igalang sa bawat bahay, gayunman ay tinanggihan ang kanyang limos. Ang pantas na muni, kasama ang mga alagad, ay hindi nakatanggap ng pagkain at nanglumo.

Verse 85

वेलातिक्रममालोक्य पुनर्बभ्राम तां पुरीम् । गृहेगृहे परिप्राप्ता भिक्षान्यैः सर्वभिक्षुकैः

Nang makita niyang lumampas na ang takdang oras, muli siyang naglibot sa lungsod na iyon. Ngunit sa bawat bahay, ang limos ay napunta na sa ibang mga pulubing banal.

Verse 86

तदह्निनालभद्भिक्षां सशिष्यः स मुनिः क्वचित् । अथ सायंतनं कर्म कृत्वा छात्रैः समन्वितः

Noong araw na iyon, ang muni, kahit kasama ang mga alagad, ay hindi nakakuha ng limos saanman. Pagkaraan, kasama ang mga mag-aaral, isinagawa niya ang mga tungkuling panrelihiyon sa dapithapon.

Verse 87

उपोषणपरो भूत्वा तथैवासीदहर्निशम् । अथान्येद्युर्मुनिर्व्यासः कृत्वा माध्याह्निकं विधिम्

Nagpasyang mag-ayuno, nanatili siyang gayon sa maghapon at magdamag. At kinabukasan, ang pantas na si Vyāsa, matapos isagawa ang ritwal sa katanghalian…

Verse 88

ययौ भिक्षाटनं कर्तुं सशिष्यः परितः पुरीम् । सर्वत्र स परिभ्रांतः प्रतिसौधं मुहुर्मुहुः

Umalis si Vyāsa kasama ang kanyang mga alagad upang mamalimos sa palibot ng lungsod. Sa bawat dako siya’y naglibot—paulit-ulit—dumaraan sa bawat mansiyon at tahanan.

Verse 89

न क्वापि लब्धवान्भिक्षां भाग्यहीनो धनं यथा । अथ चिंतितवान्व्यासः परिश्रांतः परिभ्रमन्

Habang pagala-gala at pagod, si Vyāsa’y walang natamong limos saanman—gaya ng taong kapus-palad na di makasumpong ng yaman. Pagkaraan, si Vyāsa’y nagmuni-muni.

Verse 90

को हेतुर्यन्न लभ्येत भिक्षा यत्नेन रक्षिता । अंतेवासिन आहूय व्यासः पप्रच्छ चाखिलान्

“Ano ang dahilan at hindi makamtan ang limos, kahit hinanap nang may pag-iingat?” Sa gayong pag-iisip, ipinatawag ni Vyāsa ang mga alagad na naninirahan sa kanya at tinanong silang lahat.

Verse 91

भवद्भिरपि नो भिक्षा परिप्राप्तेति गम्यते । किमत्र पुरि संवृत्तं द्वित्रा यात ममाज्ञया

“Tila kayo man ay hindi rin nakatanggap ng limos. Ano ang nangyari sa lungsod na ito? Sa aking utos, humayo ang dalawa o tatlo sa inyo at alamin.”

Verse 92

द्वितीयेह्न्यपि यद्भिक्षा न लभ्येतातियत्नतः । अनिष्टं किंचिदत्रासीन्महागुरुनिपातजम्

“Kung sa ikalawang araw man ay hindi pa rin makamtan ang limos sa kabila ng matinding pagsisikap, tiyak na may naganap na di-mabuting pangyayari rito—mula sa pagbagsak ng isang dakilang guro.”

Verse 93

अन्नक्षयो वा सर्वस्यां नगर्यामभवत्क्षणात् । राजदंडोथ युगपज्जातः सर्वपुरौकसाम्

Marahil biglang nagkaroon ng kakapusan ng pagkain sa buong lungsod; o kaya naman, kasabay nito, bumagsak ang parusang panghari sa lahat ng naninirahan sa lungsod.

Verse 94

अथवा वारिता भिक्षा केनाप्यस्मासु चेर्ष्यया । पुरौकसोभवन्दुस्थास्तूपसर्गेण केनचित्

O kaya may isang tao, dahil sa inggit sa amin, ang pumigil sa pagbibigay-limos; o ang mga taga-lungsod ay nagdurusa dahil sa isang kapahamakan.

Verse 95

किमेतदखिलमज्ञात्वा समागच्छत सत्वरम् । द्वित्राः पवित्रचरणात्प्राप्यानुज्ञां गुरोरथ । समाचख्युः समागम्य दृष्ट्वर्द्धि तत्पुरौकसाम्

“Nang hindi pa nalalaman kung ano ang lahat ng ito, bumalik kayo agad.” Pagkaraan, dalawa o tatlo, matapos humingi ng pahintulot sa gurong may banal na mga paa, ay umalis at nagbalik; at pagdating, isinalaysay nila ang nakita—ang kasaganaan ng mga taga-lungsod.

Verse 96

शिष्या ऊचुः । शृण्वंत्वाराध्यचरणा नोपसर्गोत्र कश्चन । नान्नक्षयो वा सर्वस्यां नगर्यामिह कुत्रचित्

Sinabi ng mga alagad: “Makinig, O ikaw na ang mga paa ay karapat-dapat sambahin: dito’y walang anumang kapahamakan, at sa buong lungsod na ito’y wala ring kakapusan ng pagkain saanman.”

Verse 97

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्राऽमरधुनी स्वयम् । त्वादृशा यत्र मुनयः क्व भीस्तत्रोपसर्गजा

“Kung saan si Viśveśvara mismo ay hayagang naroroon, kung saan ang makalangit na Gaṅgā ay naroroon sa sarili niyang anyo, at kung saan nananahan ang mga pantas na tulad mo—paano magkakaroon doon ng takot na isinilang mula sa kapahamakan?”

Verse 98

समृद्धिर्या गृहस्थानामिह विश्वेशितुः पुरि । न सर्द्धिरस्ति वैकुंठे स्वल्पास्ता अलकादयः

Ang kasaganaan na tinatamasa ng mga maybahay dito, sa lungsod ng Panginoong Viśveśvara—ang gayong kasaganaan ay wala kahit sa Vaikuṇṭha; kung ihahambing, ang Alakā at iba pang pook ay tunay na mumunti lamang.

Verse 99

रत्नाकरेषु रत्नानि न तावंति महामुने । यावंति संति विश्वेशनिर्माल्योपभुजां गृहे

O dakilang pantas, ang mga hiyas sa mga karagatan ay hindi kasingdami ng mga kayamanang nasa mga tahanan ng mga nasa Kāśī na tumatanggap ng nirmālya—banal na nalabi—ng Panginoong Viśveśa.

Verse 100

गृहेगृहेत्र धान्यानां राशयो यादृशः पुनः । न तादृशः कल्पवृक्षदत्ता ऐंद्रे पुरे क्वचित्

At muli—ang mga bunton ng butil na nasa bawat tahanan dito ay wala saanman, kahit sa lungsod ni Indra; ni bilang kaloob man ng Kalpavṛkṣa, ang punong tumutupad ng hiling.

Verse 110

श्रीकंठाः सर्व एवात्र सर्वे मृत्युंजया ध्रुवम् । मोक्षश्री श्रितवर्ष्माणस्त्वर्धनारीश्वरायतः

Dito, tunay na ang lahat ay mga Śrīkaṇṭha; ang lahat ay tiyak na mga mananagumpay laban sa kamatayan. Ang kanilang mga katawan ay nababalutan ng ningning ng mokṣa, sapagkat hinubog sila ng biyaya ni Ardhanārīśvara.

Verse 120

सर्वे सुरनिकायाश्च सर्व एव महर्षयः । योगिनः सर्व एवात्र काशीनाथमुपासते

Ang lahat ng pangkat ng mga diyos, ang lahat ng dakilang rishi, at ang lahat ng yogin dito ay sumasamba kay Kāśīnātha.

Verse 130

अथ गच्छन्महादेव्या गृहद्वारि निषण्णया । प्राकृतस्त्रीस्वरूपिण्या भिक्षायै प्रार्थितोतिथिः

Pagkaraan, habang nagpapatuloy ang panauhin, si Mahādevī—nakaupo sa pintuan ng isang bahay sa anyo ng karaniwang babae—ay humingi sa kanya ng limos.

Verse 140

किंवा नु करुणामूर्तिरिह काशिनिवासिनाम् । सर्वदुःखौघहरिणी परानंदप्रदायिनी

Tunay nga, hindi ba Siya ang mismong anyo ng habag para sa mga naninirahan sa Kāśī—Siya na nag-aalis ng baha ng lahat ng pagdurusa at nagbibigay ng sukdulang kaligayahan?

Verse 150

अत्रत्यस्यैव हि मुने गृहिणी गृहमेधिनः । नित्यं वीक्षे चरंतं त्वां भिक्षां शिष्यगणैर्वृतम्

O pantas, ako ang asawa ng isang maybahay dito mismo. Araw-araw kitang nakikitang naglalakad upang manghingi ng limos, napapaligiran ng iyong pangkat ng mga alagad.

Verse 160

यावतार्थिजनस्तृप्तिमेति सर्वोपि सर्वशः । वयं न तादृङ्महिला भर्तृसंदेहकारिकाः

Hanggang sa masiyahan ang bawat nangangailangan sa lahat ng paraan—ganyan kami naglilingkod. Hindi kami yaong uri ng babae na magpapasibol ng hinala sa asawa.

Verse 170

अतितृप्तिं समापन्नास्ते तदन्ननिषेवणात् । आचांताश्चंदनैः स्रग्भिरंबरैः परिभूषिताः

Sa pagkain ng yaong pagkain, sila’y lubhang nabusog at nasiyahan; at matapos magbanlaw, sila’y pinarangalan—pinahiran ng sandalwood, pinalamutian ng mga kuwintas ng bulaklak at mga kasuotan.

Verse 180

विचार्य कारिता नित्यं स्वधिष्ण्योदय चिंतनम् । गृहस्थ उवाच । एषु धर्मेषु भो विद्वंस्त्वयि कोस्तीह तद्वद

Matapos pagnilayan, siya’y laging nagmumuni sa pag-angat ng sarili niyang banal na katayuan at dharma. Nagsalita ang maybahay: “O marunong, sa mga dharmang ito, ano ang matatagpuan sa iyo rito? Ipagpahayag mo sa akin.”

Verse 190

अद्य प्रभृति न क्षेत्रे मदीये शापवर्जिते । आवस क्रोधन मुने न वासे योग्यतात्र ते

“Mula sa araw na ito, O muning mapusok sa galit, hindi ka na dapat manahan sa Aking banal na Kṣetra na walang sumpa. Sa tahanang ito, hindi ka karapat-dapat tumira.”

Verse 200

अहोरात्रं स पश्यन्वै क्षेत्रं दृष्टेरदूरगम् । प्राप्याष्टमीं च भूतां च मध्ये क्षेत्रं सदा विशेत्

“Pagmasdan ang banal na Kṣetra sa maghapon at magdamag—napakalapit na di nalalayo sa paningin; pagdating ng Aṣṭamī (ikawalong araw ng buwan), laging pumasok at manatili sa pinakasentro ng Kṣetra.”

Verse 204

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं व्यासशाप विमोक्षणम् । महादुर्गोपसर्गेभ्यो भयं तस्य न कुत्रचित्

“Kapag napakinggan ang banal na kabanatang ito—na nagliligtas mula sa sumpa ni Vyāsa—hindi na siya matatakot saanman sa malalaking kapahamakan at mabibigat na pagdurusa.”

Verse 285

शरीरसौष्ठवं कांक्ष्यं व्रतस्नानादिसिद्धये । आयुर्बह्वत्र वै चिंत्यं महाफलसमृद्धये

“Upang magtagumpay sa mga panata (vrata), sa mga banal na paliligo, at sa kaugnay na pagsasagawa, dapat hangarin ang kagalingan ng katawan; at dito rin dapat idalangin ang mahabang buhay upang makamtan ang dakilang bunga nang sagana.”