Adhyaya 10

Verse 1

स्कंद उवाच । उक्ता पंचनदोत्पत्तिर्मित्रावरुणनंदन । इदानीं कथयिष्यामि माधवाविष्कृतिं पराम्

Sinabi ni Skanda: O anak nina Mitra at Varuṇa, naipaliwanag ko na ang pinagmulan ng Pañcanada; ngayo’y isasalaysay ko ang kataas-taasang pagpapakita ni Mādhava (Viṣṇu) sa Kāśī.

Verse 2

यां श्रुत्वा श्रद्धया धीमान्पापेभ्यो मुच्यते क्षणात् । न च श्रिया वियुज्येत संयुज्येत वृषेण च

Kapag ito’y napakinggan nang may pananampalataya, ang marunong ay agad na napapalaya sa mga kasalanan; at hindi siya mahihiwalay kay Śrī (kasaganaan), bagkus ay makakaugnay pa kay Vṛṣa—ang Dharma, ang Toro.

Verse 3

आगत्य मंदरादद्रेरुपेंद्रश्चंद्रशेखरम् । आपृच्छ्य तार्क्ष्यरथगः क्षणाद्वाराणसीं पुरीम्

Mula sa Bundok Mandara, dumating si Upendra (Viṣṇu) at nagpaalam kay Candraśekhara (Śiva); saka, sakay sa Tārkṣya (Garuḍa) na wari’y kaniyang karwahe, narating niya sa isang kisap ang lungsod ng Vārāṇasī.

Verse 4

दिवो दासं महीपालं समुच्चाट्य स्वमायया । स्थित्वा पादोदके तीर्थे केशवाख्य स्वरूपतः

Sa pamamagitan ng sarili niyang banal na kapangyarihan, pinalayas niya ang haring nagngangalang Divo-dāsa; at nanahan siya sa Pādodaka-tīrtha, sa anyong kilala bilang Keśava.

Verse 5

महिमानं परं काश्यां विचार्य सुविचार्य च । दृष्ट्वा पंचनदं तीर्थं परां मुदमवाप ह

Matapos pagnilayan nang lubos ang kataas-taasang kadakilaan ng Kāśī, at makita ang banal na tīrtha ng Pañcanada, tunay ngang natamo niya ang sukdulang kagalakan.

Verse 6

उवाच च प्रसन्नात्मा पुंडरीकविलोचनः । अगण्या अपि वैकुंठ गुणा विगणिता मया

Pagkaraan, ang Panginoong may matang-loto, payapa ang kalooban, ay nagsalita: “O Vaikuṇṭha, bagaman ang iyong mga kabutihan ay di-mabilang, binilang ko na sila.”

Verse 7

क्व क्षीरनीरधौ संति तावंतो निर्मला गुणाः । यावंतो विजयं तेत्र काश्यां पंचनदे ह्रदे

Saan sa Karagatan ng Gatas matatagpuan ang gayong karaming dalisay na kabutihan, na gaya ng mga tagumpay dito sa Kāśī, sa lawa ng Pañcanada?

Verse 8

श्वेतद्वीपेपि सामग्री क्व गुणानां गरीयसी । ईदृशी यादृशी काश्यां धूतपापेस्ति पावनी

Kahit sa Śvetadvīpa, saan naroon ang gayong marangal na kasaganaan ng mga kabutihan? Sapagkat ang tagapaglinis na tulad ng Dhūtapāpā, na nasa Kāśī, ay wala nang iba pa.

Verse 9

मुदे कौमोदकी स्पर्शस्तथा न मम जायते धूतपापांबु संपर्को यथा भवति सर्वथा

Kahit ang paghipo ng Kaumodakī, ang aking pamalo, na kaaya-aya, ay di nagdudulot sa akin ng gayong ligaya gaya ng pakikipag-ugnay, sa lahat ng paraan, sa mga tubig ng Dhūtapāpā.

Verse 10

न क्षीरनीरधिजया सुखं मे श्लिष्टगात्रया । तथा भवेद्यथात्र स्यात्स्पृष्टया धूतपापया

Ang ligayang nakamtan ko sa pagyakap sa Mananakop ng Karagatang Gatas ay di maihahambing sa ligayang sumisilang dito sa paghipo ni Dhūtapāpā, ang tagapag-alis ng kasalanan.

Verse 11

इत्थं पंचनदे तीर्थे क्षीरनीरधिजाधवः । संप्रेष्य तार्क्ष्यं त्र्यक्षाग्रे वृत्तांतविनिवेदितुम्

Sa gayon, sa banal na tawiran ng Pañcanada, ang Panginoong Mādhava—na sumibol mula sa Karagatang Gatas—ay nagsugo kay Tārkṣya (Garuḍa) sa Harap ng Tatlong-Mata (Śiva) upang ipabatid ang buong pangyayari.

Verse 12

आनंदकाननभवं दिवोदास क्षमापतेः । संवर्णयन्गुणग्रामं पुण्यं पांचनदोद्भवम्

Isinalaysay niya ang kalipunan ng mga katangian—banal at nagkakaloob ng kabutihang-kapal—na sumisibol mula sa Pañcanada, at kaugnay ng Haring Divodāsa, panginoon ng kaharian, na may ugnay sa Ānandavana, ang ‘Gubat ng Kaligayahan’ ng Kāśī.

Verse 13

सुखोपविष्टः संहृष्टः सुदृष्टिर्विष्टरश्रवाः । दृष्टवांस्तपसा जुष्टमपुष्टांगं तपोधनम्

Nakaupo siyang maginhawa at nag-uumapaw sa galak; ang pantas na may mapalad na paningin—si Viṣṭaraśravā—ay namasdan ang kayamanang ascetiko: isang tapodhana, payat ang katawan ngunit pinabanal at pinatibay ng pag-aayuno at tapas.

Verse 14

स ऋषिस्तं समभ्येत्य पुंडरीकाक्षमच्युतम् । उपोपविष्टकमलं वनमालाविराजितम्

Lumapit ang pantas sa Kanya—kay Puṇḍarīkākṣa, ang Di-Nabibigo (Acyuta)—na nakaupo sa isang lotus at nagniningning sa ganda ng garlandang gubat (vanamālā).

Verse 15

शंखपद्मगदाचक्र चंचत्करचतुष्टयम् । कौस्तुभोद्भासितोरस्कं पीतकौशेयवाससम्

May apat na kamay Siyang kumikilos, tangan ang kabibe, lotus, pamalo, at diskong Sudarśana; nagniningning ang Kanyang dibdib sa hiyas na Kaustubha, at Siya’y nababalutan ng dilaw na sutla.

Verse 16

सुनीलेंदीवररुचिं सुस्निग्ध मधुराकृतिम् । नाभीह्रदलसत्पद्म सुपाटलरदच्छदम्

Ang Kanyang ningning ay tulad ng malalim na bughaw na lotus; ang Kanyang anyo’y makinis at lubhang kaaya-aya. Mula sa lawa ng Kanyang pusod ay kumikislap ang lotus, at ang Kanyang mga labi—na tumatakip sa marikit na mapulang-ngipin—ay kagandahan.

Verse 17

दाडिमीबीजदशनं किरीटद्योतितांबरम् । देवेंद्रवंदितपदं सनकादिपरिष्टुतम्

Ang Kanyang mga ngipin ay tulad ng butil ng granada; ang Kanyang kasuotan ay kumikislap sa ilalim ng Kanyang korona. Ang Kanyang mga paa’y sinasamba ni Indra, at pinupuri nina Sanaka at ng iba pang sinaunang rishi.

Verse 18

दिव्यर्षिभिर्नारदाद्यैः परिगीतमहोदयम् । प्रह्लादाद्यैर्भागवतैः परिनंदितमानसम्

Ang Kanyang dakilang kaluwalhatian ay inaawit ng mga banal na rishi, pangunahin si Nārada; at ang Kanyang puso’y pinasasaya at ipinagdiriwang ng mga deboto, pangunahin si Prahlāda—ang mga dakilang Bhāgavata.

Verse 19

धृतशार्ङ्गधनुर्दंडं दंडिताखिलदानवम् । मधुकैटभहंतारं कंसविध्वंससूचकम्

Taglay Niya ang tungkod na lakas ng busog na Śārṅga, na nagpapasupil sa lahat ng mga asura; ang pumatay kina Madhu at Kaiṭabha, ang mismong tanda at tagapagbalita ng pagwasak kay Kaṃsa.

Verse 20

कैवल्यं यत्परं ब्रह्म निराकारमगोचरम् । तं पुं मूर्त्या परिणतं भक्तानां भक्तिहेतुतः

Ang Kataas-taasang Brahman—ang mismong Kaivalya—walang anyo at di maaabot ng mga pandama; Siya ring yaon ay nagiging may anyong katawan, alang-alang sa mga deboto, bilang sanhi at sandigan ng kanilang bhakti.

Verse 21

वेदाविदुर्यदाकारं नैवोपनिषदोदितम् । ब्रह्माद्या न च गीर्वाणाश्चक्रे नेत्रातिथिं सतम्

Yaong anyong ni ang mga Veda man ay di ganap na nalalaman, at ang mga Upaniṣad ay di lubusang naipahahayag—ni Brahmā at iba pang mga diyos, ni ang mga pangkat ng mga Deva, ay di Siya nagawang maging palagiang “panauhin ng mga mata,” na ganap na nakikita at nahahawakan.

Verse 22

प्रणनाम मुदायुक्तः क्षितिविन्यस्तमस्तकः । स ऋषिस्तं हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः

Nag-uumapaw sa galak, inilapat ang ulo sa lupa bilang paggalang, ang dakilang tapasvin na rishi na si Agnibiṃdu ay yumukod kay Hṛṣīkeśa, ang Panginoon ng mga pandama.

Verse 23

तुष्टाव परया भक्त्या मौलिबद्धकरांजलिः । अध्यस्तविस्तीर्णशिलं बलिध्वंसिनमच्युतम्

Pinuri niya Siya sa sukdulang debosyon, magkadikit ang mga palad at itinaas sa tuktok ng ulo; pinuri niya si Acyuta, ang tagawasak kay Bali, na nakaupo sa malapad na batong lapida.

Verse 24

तत्र पंचनदाभ्याशे मार्कंडेयादि सेविते । गोविंदमग्निबिंदुः स स्तुतवांस्तुष्टमानसः

Doon, malapit sa Pañcanadā na dinadalaw nina Mārkaṇḍeya at iba pang mga rishi, si Agnibiṃdu, na nalulugod ang puso, ay naghandog ng mga himno kay Govinda.

Verse 25

अग्निबिंदुरुवाच । ॐ नमः पुंडरीकाक्ष बाह्यांतः शौचदायिने । सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्

Sinabi ni Agnibiṃdu: “Oṁ—pagpupugay sa Iyo, O Panginoong may matang-loto, tagapagkaloob ng kadalisayan sa loob at labas; Ikaw ang kosmikong Puruṣa na may sanlibong ulo, sanlibong mata, sanlibong paa.”

Verse 26

नमामि ते पदद्वंद्वं सर्वद्वंद्वनिवारकम् । निर्द्वंद्वया धिया विष्णो जिष्ण्वादि सुरवंदित

Sumasamba ako sa Iyong dalawang banal na paa, na nag-aalis ng lahat ng pagdadalawahan; sa isip na lampas sa magkabilang-panig, sinasamba Kita, O Viṣṇu, na pinupuri ni Jiṣṇu (Indra) at ng iba pang mga diyos.

Verse 27

यं स्तोतुं नाधिगच्छंति वाचो वाचस्पतेरपि । तमीष्टे क इह स्तोतुं भक्तिरत्र बलीयसी

Kahit ang mga salita ni Vācaspati, panginoon ng pananalita, ay hindi Siya maabot upang purihin ayon sa Kanyang tunay na anyo. Sino rito ang makapagnanais na magpuri sa Kanya? Gayunman, sa bagay na ito, ang debosyon ang higit na makapangyarihan.

Verse 28

अपि यो भगवानीशो मनःप्राचामगोचरः । समादृशैरल्पधीभिः कथं स्तुत्यो वचः परः

Paano mapupuri sa salita ang Mapalad na Panginoon, ang Kataas-taasang Hari, na lampas sa abot ng isip at pandama, ng mga tulad naming salat ang unawa, gamit ang napakakitid na mga pananalita?

Verse 29

यं वाचो न विशंतीशं मनतीह मनो न यम् । मनो गिरामतीतं तं कः स्तोतुं शक्तिमान्भवेत्

Ang mga salita ay hindi makapasok sa Kanya, sa Panginoon; ni ang isip dito ay hindi Siya maunawaan. Siya’y lampas sa isip at pananalita—sino ang tunay na magkakaroon ng kakayahang purihin Siya?

Verse 30

यस्य निःश्वसितं वेदाः स षडंगपदक्रमाः । तस्य देवस्य महिमा महान्कैरवगम्यते

Ang mga Veda ay pawang Kanyang pagbuga ng hininga, kasama ang anim na sangay at ang maayos na pagbigkas. Paano at sino ang makauunawa sa dakilang kaluwalhatian ng Diyos na yaon?

Verse 31

अतंद्रितमनोबुद्धींद्रिया यं सनकादयः । ध्यायंतोपि हृदाकाशे न विंदंति यथार्थतः

Maging ang mga Sanaka at iba pa—na laging gising ang isip, talino, at mga pandama—kahit magnilay sa Kanya sa loob ng kalangitan ng puso, hindi Siya tunay na natatanto ayon sa Kanyang tunay na kalikasan.

Verse 32

नारदाद्यैर्मुनिवरैराबाल ब्रह्मचारिभिः । गीयमानचरित्रोपि न सम्यग्योधिगम्यते

Kahit inaawit ang Kanyang mga gawa ng mga dakilang pantas gaya ni Nārada—mga brahmacārī mula pagkabata—hindi pa rin Siya ganap na nauunawaan nang wasto.

Verse 33

तंसूक्ष्मरूपमजमव्ययमेकमाद्यं बह्माद्यगोचरमजेयमनंतशक्तिम् । नित्यं निरामयममूर्तमचिंत्यमूर्तिं कस्त्वां चराचर चराचरभिन्न वेत्ति

Sino ang tunay na makakakilala sa Iyo—napakapino ang anyo, di-isinilang, di-nasisira, ang Isa at ang Unang Pinagmulan; lampas maging kay Brahmā at iba pa; di-matatalo, walang hanggan ang kapangyarihan; walang hanggan, walang karamdaman; walang anyo, ngunit may di-maisip na anyo—Ikaw na hiwalay sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw?

Verse 34

एकैकमेव तव नामहरेन्मुरारे जन्मार्जिताघमघिनां च महापदाढ्यम् । दद्यात्फलं च महितं महतो मखस्य जप्तं मुकुंदमधुसूदनमाधवेति

Kahit iisa lamang sa Iyong mga pangalan, O Hari, O Murāri, winawasak ang naipong kasalanan ng maraming kapanganakan at nagkakaloob ng dakilang kasaganaan; at kapag binibigkas—‘Mukunda, Madhusūdana, Mādhava’—ipinagkakaloob nito ang marangal na bunga ng isang dakilang yajña.

Verse 35

नारायणेति नरकार्णव तारणेति दामोदरेति मधुहेति चतुर्भुजेति । विश्वंभरेति विरजेति जनार्दनेति क्वास्तीह जन्म जपतां क्व कृतांतभीतिः

“Nārāyaṇa,” “Tagapagligtas sa pagtawid sa karagatan ng impiyerno,” “Dāmodara,” “Pumatay kay Madhu,” “Apat-ang-bisig,” “Tagapasan ng sansinukob,” “Walang-dungis,” “Janārdana”—sa mga bumibigkas nito, saan pa ang muling pagsilang dito, at saan ang takot kay Kamatayan?

Verse 36

ये त्वां त्रिविक्रम सदा हृदि शीलयंति कादंबिनी रुचिर रोचिषमंबुजाक्षम् । सौदामनीविलसितांशुकवीतमूर्ते तेपि स्पृशंति तव कांतिमचिंत्यरूपाम्

Yaong laging nag-iingat sa Iyo sa puso, O Trivikrama—may matang-loto, nagniningning na tila marikit na ulap ng ulan, at nababalutan ng kasuotang kumikislap na parang kidlat—sila man ay nakasasayad sa Iyong kaningningan, bagaman di-mawari ang Iyong anyo.

Verse 37

श्रीवत्सलांछनहरेच्युतकैटभारे गोविंदतार्क्ष्य रथकेशवचक्रपाणे । लक्ष्मीपते दनुजसूदन शार्ङ्गपाणे त्वद्भक्तिभाजि न भयंक्वचिदस्ति पुंसि

O Hari na may tatak na Śrīvatsa; O Acyuta, tagapasan ng bigat laban kay Kaiṭabha; O Govinda, O Keśava na si Garuḍa ang iyong karwahe, O may hawak ng Sudarśana; O Panginoon ni Lakṣmī, pumatay sa mga Dānava, may hawak ng Śārṅga—sa taong nakikibahagi sa debosyon sa Iyo, walang takot saanman.

Verse 38

यैरर्चितोसि भगवंस्तुलसीप्रसूनैर्दूरीकृतैणमदसौरभदिव्यगंधैः । तानर्चयंति दिवि देवगणाःसमस्ता मंदारदामभिरलं विमलस्वभावान्

Yaong sumasamba sa Iyo, O Panginoon, sa mga bulaklak ng tulasī na may banal na halimuyak na nagpapalayas sa amoy ng musk—ang mga debotong may dalisay na likas ay pinararangalan sa langit ng lahat ng pangkat ng mga diyos sa pamamagitan ng mga kuwintas ng bulaklak na mandāra.

Verse 39

यद्वाचि नाम तव कामदमब्जनेत्र यच्छ्रोत्रयोस्तव कथा मधुराक्षराणि । यच्चित्तभित्तिलिखितं भवतोस्ति रूपं नीरूपभूपपदवी नहि तैर्दुरापा

Yaong sa kanilang pananalita ay naroon ang Iyong Pangalan na nagbibigay ng kaloob, O Panginoong may matang-loto; yaong sa kanilang pandinig ay naroon ang Iyong mga salaysay na may matatamis na pantig; at yaong sa pader ng isip ay nakaukit ang Iyong anyo—sa kanila, ang kalagayan ng Haring Walang-Anyo ay hindi mahirap marating.

Verse 40

ये त्वां भजंति सततं भुविशेषशायिंस्ताञ्छ्रीपते पितृपतींद्र कुबेरमुख्याः । वृंदारका दिवि सदैव सभाजयंति स्वर्गापवर्गसुखसंततिदानदक्ष

Yaong patuloy na sumasamba sa Iyo—O Śrīpati, na nakahimlay sa kahanga-hangang higaan—sila’y laging pinararangalan sa langit ng mga pangkat ng mga deva, sa pangunguna ng Panginoon ng mga Pitṛ, ni Indra at ni Kubera; sapagkat Ikaw ang lubos na makapagkaloob ng walang patid na ligaya ng kapwa svarga at mokṣa.

Verse 41

ये त्वां स्तुवंति सततं दिवितान्स्तुवंति सिद्धाप्सरोमरगणा लसदब्जपाणे । विश्राणयत्यखिलसिद्धिदकोविना त्वां निर्वाणचारुकमलां कमलायताक्ष

Yaong walang humpay na pumupuri sa Iyo ay pinupuri rin sa langit ng nagniningning na mga pangkat ng Siddha, Apsara, at mga nilalang na dibino—O may kamay na may hawak na maningning na lotus. Sapagkat sino, maliban sa Iyo, ang makapagkakaloob ng lahat ng siddhi at makapagbibigay ng marikit na lotus ng nirvāṇa, O Panginoong may matang-lotus?

Verse 42

त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म । विश्वं त्वमेव परविश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्यबीजमसि तत्प्रणतोस्मि नित्यम्

Sa isang kisap, sa sarili Mong paglalaro, Ikaw ay pumupuksa, nag-iingat, at lumilikha—O may anyong angkin ang banal na līlā, sa paanan Mong dalawa’y yumuyuko maging si Brahmā. Ikaw lamang ang sansinukob na ito; Ikaw lamang ang Kataas-taasang Panginoon ng sansinukob; Ikaw ang binhi ng lahat ng umiiral. Kaya’t sa Iyo ako’y laging nagpapatirapa.

Verse 43

स्तोता त्वमेव दनुजेंद्ररिपो स्तुतिस्त्वं स्तुत्यस्त्वमेव सकलं हि भवानिहैकः । त्वत्तो न किंचिदपि भिन्नमवैमि विष्णो तृष्णां सदा कृणुहि मे भवजांभवारे

Ikaw lamang ang sumasamba, O kaaway ng hari ng mga Dānava; Ikaw ang mismong himno; Ikaw lamang ang dapat purihin—sapagkat dito, sa katotohanan, ang lahat ay Ikaw lamang. Wala akong nakikitang anuman na hiwalay sa Iyo, O Viṣṇu. Sa karagatan ng pag-iral sa sanlibutan, panatilihin Mong ang aking uhaw ay laging nakatuon (sa Iyo).

Verse 44

इति स्तुत्वा हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः । तस्थौ तूष्णीं ततो विष्णुरुवाच वरदो मुनिम्

Pagkapuri kay Hṛṣīkeśa sa ganitong paraan, ang dakilang ascetic na si Agnibindu ay tumigil na tahimik. Pagkaraan, si Viṣṇu, ang tagapagkaloob ng mga biyaya, ay nagsalita sa pantas.

Verse 45

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो महाप्राज्ञ महता तपसांनिधे । वरं वरय सुप्रीतस्तवादेयं न किंचन

Sinabi ni Śrī Viṣṇu: “O Agnibindu, lubhang marunong, kayamanang sisidlan ng dakilang tapas—pumili ka ng biyaya. Lubos Akong nalulugod; walang sa iyo na hindi Ko maipagkakaloob.”

Verse 46

अग्निबिंदुरुवाच । यदि प्रीतोसि भगवन्वैकुंठेश जगत्पते । कमलाकांत तद्देहि यदिह प्रार्थयाम्यहम्

Sinabi ni Agnibindu: “Kung Ikaw ay nalulugod, O Panginoon—O Hari ng Vaikuṇṭha, Panginoon ng sanlibutan, minamahal ni Kamalā—ipagkaloob Mo ang aking idinadalangin dito.”

Verse 47

कृतानुज्ञोथ हरिणा भ्रूभंगेन स तापसः । कृतप्रणामो हृष्टात्मा वरयामास केशवम्

Pagkaraan, ang ermitanyong iyon, nang matanggap ang pagsang-ayon ni Hari sa isang bahagyang galaw ng kilay, ay yumukod; at sa galak ng puso, humiling siya ng biyaya kay Keśava.

Verse 48

भगवन्सर्वगोपीह तिष्ठ पंचनदे ह्रदे । हिताय सर्व जंतूनां मुमुक्षूणां विशेषतः

O Panginoong sumasaklaw sa lahat—manahan Ka rito sa Pañcanada Hrada, para sa kapakanan ng lahat ng nilalang, at lalo na ng mga naghahangad ng kalayaan (mokṣa).

Verse 49

लक्ष्मीशे न वरो मह्यमेष देयोऽविचारतः । नान्यं वरं समीहेहं भक्तिं च त्वपदांबुजे

O Panginoon ni Lakṣmī, wala na akong ibang biyayang ninanais. Ito lamang ang ipagkaloob Mo nang walang pag-aalinlangan: ang debosyon sa Iyong mga paang-loto.

Verse 50

इति श्रुत्वा वरं तस्याग्निबिंदोर्मधुसूदनः । प्रीतः परोपकारार्थं तथेत्याहाब्धिजापतिः

Nang marinig ang kahilingang iyon ni Agnibindu, si Madhusūdana ay nagalak; at alang-alang sa kapakinabangan ng iba ay sumagot, “Mangyari nawa,” O Panginoon, kabiyak ng diyosang isinilang sa karagatan.

Verse 51

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ स्थास्याम्यहमिह ध्रुवम् । काशीभक्तिमतां पुंसां मुक्तिमार्गं समादिशन्

Sinabi ni Śrī Viṣṇu: “O Agnibindu, pinakadakila sa mga muni, mananatili ako rito nang tiyak at di magmamaliw—itinuturo ang landas ng kalayaan sa mga taong tapat sa Kāśī.”

Verse 52

मुने पुनः प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि ददामि ते । अतीव मम भक्तोसि भक्तिस्तेस्तु दृढा मयि

“O muni, muli akong nalugod. Banggitin mo ang isang biyaya; ipagkakaloob ko sa iyo. Ikaw ay lubhang aking deboto—nawa’y maging matatag ang iyong debosyon sa akin.”

Verse 53

आदावेव हि तिष्ठासुरहमत्र तपोनिधे । ततस्त्वया समभ्यर्थि स्थास्याम्यत्र सदैव हि

“Sa simula pa lamang, nais ko nang manahan dito, O kayamanang tapás. At nang ikaw ay nakiusap sa akin, mananatili ako rito magpakailanman.”

Verse 54

प्राप्य काशीं सुदुर्मेधाः कस्त्यजेज्ज्ञानवान्यदि । अनर्घ्यं प्राप्य माणिक्यं हित्वा काचं क ईहते

Pagdating sa Kāśī, sino—kung tunay na marunong—ang tatalikod dito? Kapag nakamtan ang di-matatawarang rubi, sino ang magtatapon nito at magnanais ng salamin lamang?

Verse 55

अल्पीयसा श्रमेणेह वपुषो व्ययमात्रतः । अवश्यं गत्वरस्याशु यथामुक्तिस्तथा क्व हि

Dito, sa napakaliit na pagsisikap—sa pagpanaw lamang ng katawang tiyak na lilisan agad—saan pa makakamtan ang moksha nang kasingtiyak at kasingbilis nito?

Verse 56

विनिमय्य जराजीर्णं देहं पार्थिवमत्र वै । प्राज्ञाः किमु न गृह्णीयुरमृतं नैर्जरं वपुः

Pagkapalit dito ng katawang makalupa na niluma ng katandaan, hindi ba tatanggapin ng marurunong ang walang-kamatayang, di-nalulupig-ng-kamatayang anyo?

Verse 57

न तपोभिर्न वा दानैर्न यज्ञैर्बहुदक्षिणैः । अन्यत्र लभ्यते मोक्षो यथा काश्यां तनु व्ययात्

Hindi sa mga matitinding tapas, ni sa mga handog na kawanggawa, ni sa mga yajña na sagana sa dakṣiṇā nakakamtan sa ibang dako ang moksha gaya sa Kāśī—sa pagpanaw lamang ng katawan.

Verse 58

अपि योगं हि युंजाना योगिनो यतमानसाः । नैकेनजन्मना मुक्ताः काश्यां मुक्ता वपुर्व्ययात्

Kahit ang mga yogin na nagsasagawa ng yoga na may disiplinadong isip ay hindi napapalaya sa iisang buhay; ngunit sa Kāśī, napapalaya sila sa pagpanaw ng katawan.

Verse 59

इदमेव महादानमिदमेव महत्तपः । इदमेव व्रतं श्रेष्ठं यत्काश्यां म्रियते तनुः

Ito lamang ang dakilang dāna; ito lamang ang dakilang tapas; ito lamang ang pinakadakilang vrata: na sa Kāśī mamatay ang katawan.

Verse 60

स एव विद्वाञ्जगति स एव विजितेंद्रियः । स एव पुण्यवान्धन्यो लब्ध्वा काशीं न यस्त्यजेत्

Siya lamang ang tunay na marunong sa daigdig; siya lamang ang nagwagi sa mga pandama; siya lamang ang may kabanalan at pinagpala—yaong, nang makamtan ang Kāśī, ay hindi ito iniiwan.

Verse 61

तावत्स्थास्याम्यहं चात्र यावत्काशी मुने त्विह । प्रलयेपि न नाशोस्याः शिवशूलाग्र सुस्थितेः

“O muni, mananatili akong matatag dito hangga’t nananatili ang Kāśī. Kahit sa pagkalusaw ng sansinukob, hindi ito napaparam, sapagkat matibay itong nakatindig sa dulo mismo ng trident ni Śiva.”

Verse 62

इत्याकर्ण्य गिरं विष्णोरग्निबिंदुर्महामुनिः । प्रहृष्टरोमा प्रोवाच पुनरन्यं वरं वृणे

Nang marinig ang mga salitang iyon ni Viṣṇu, ang dakilang muni na si Agnibindu—nangingilabot ang balahibo sa galak—ay muling nagsalita: “Isa pang biyaya ang aking hinihiling.”

Verse 63

मापते मम नाम्नात्र तीर्थे पंचनदे शुभे । अभक्तेभ्योपि भक्तेभ्यः स्थितो मुक्तिं सदादिश

“O Panginoon, sa mapalad na Pañcanada tīrtha na ito, nawa’y tawagin ang banal na pook sa aking pangalan. At nananahan Ka rito, ipagkaloob Mo nawa magpakailanman ang kalayaan—sa mga deboto, at maging sa mga walang debosyon.”

Verse 64

येत्र पंचनदे स्नात्वा गत्वा देशांतरेष्वपि । नरा पंचत्वमापन्ना मुक्तिं तेभ्योपि वै दिश

“At yaong mga taong naligo rito sa Pañcanada at saka nagtungo man sa ibang lupain—kung sa ibang dako sila mamatay paglaon—ipagkaloob Mo rin sa kanila ang kalayaan.”

Verse 65

येतु पंचनदे स्नात्वा त्वां भजिष्यंति मानवाः । चलाचलापि द्वैरूपा मा त्याक्षीच्छ्रीश्च तान्नरान्

Ngunit yaong mga tao na, matapos maligo sa Pañcanada, ay sasamba sa Iyo—nawa si Śrī (Lakṣmī), bagaman may dalawang anyo, pabagu-bago at matatag, ay hindi kailanman lumisan sa kanila.

Verse 66

श्रीविष्णुरुवाच । एवमस्त्वग्निबिंदोत्र भवता यद्वृतंमुने । त्वन्नाम्नोऽर्धेन मे नाम मया सह भविष्यति

Sinabi ni Śrī Viṣṇu: “Mangyari nawa, O Agnibindu. O pantas, ayon sa iyong pinili rito, ang aking pangalan ay makikiisa sa kalahati ng iyong pangalan.”

Verse 67

बिंदुमाधव इत्याख्या मम त्रैलोक्यविश्रुता । काश्यां भविष्यति मुने महापापौघ घातिनी

O pantas, sa Kāśī ay lilitaw ang aking bantog na pangalan na ‘Bindu-Mādhava,’ kilala sa tatlong daigdig—tagapuksa ng napakalalaking agos ng mabibigat na kasalanan.

Verse 68

ये मामत्र नराः पुण्याः पुण्ये पंचनदे ह्रदे । सदा सपर्ययिष्यंति तेषां संसारभीः कुतः

Yaong mga banal na tao na rito, sa sagradong lawa ng Pañcanada, ay laging magsasagawa ng pagsamba sa akin—paano pa mananatili sa kanila ang takot sa saṃsāra?

Verse 69

वसुस्वरूपिणी लक्ष्मीर्लक्ष्मीर्निर्वाणसंज्ञिका । तत्पार्श्वगा सदा येषां हृदि पंचनदे ह्यहम्

Si Lakṣmī na may anyong kasaganaan (vasu), at si Lakṣmī na tinatawag na ‘Nirvāṇa’—siya’y laging nasa tabi ng mga yaong sa kanilang puso ako’y nananahan dito sa Pañcanada.

Verse 70

यैर्न पंचनदं प्राप्य वसुभिः प्रीणिता द्विजाः । आशुलभ्यविपत्तीनां तेषां तद्वसुरोदिति

Ngunit yaong, nang hindi man nararating ang Pañcanada, ay hindi nakapagpasaya sa mga dalawang-ulit-na-isinilang (brāhmaṇa) sa pamamagitan ng mga handog—madali silang dinaratnan ng kapahamakan; sa kanila, yaong ‘Vasu’ (kayamanan at pagpapala) ay naglalaho.

Verse 71

त एव धन्या लोकेस्मिन्कृतकृत्यास्त एव हि । प्राप्य यैर्मम सांनिध्यं वसवो मम सात्कृताः

Tunay na mapalad sa mundong ito—at ganap na natupad ang buhay—yaong mga nakamtan ang Aking presensya, at yaong sa pamamagitan nila ang mga Vasu ay marapat na pinararangalan alang-alang sa Akin.

Verse 72

बिंदुतीर्थमिदं नाम तव नाम्ना भविष्यति । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ सर्वपातकनाशनम्

Ang banal na tawiran na ito ay tatawaging ‘Bindu-tīrtha’ ayon sa iyong pangalan; O Agni-bindu, pinakadakila sa mga muni, tagapuksa ito ng lahat ng kasalanan.

Verse 73

कार्तिके बिंदुतीर्थे यो ब्रह्मचर्यपरायणः । स्नास्यत्यनुदिते भानौ भानुजात्तस्य भीः कुतः

Sinumang nakatuon sa brahmacarya, na maliligo sa Bindu-tīrtha sa buwan ng Kārtika bago sumikat ang araw—O anak ng Araw—paano pa mananatili ang takot sa kanya?

Verse 74

अपि पापसहस्राणि कृत्वा मोहेन मानवः । ऊर्जे धर्मनदे स्नातो निष्पापो जायते क्षणात्

Kahit ang tao, dahil sa kamangmangan, ay nakagawa ng libu-libong kasalanan, sa pagligo sa Dharmanadī sa panahon ng Ūrja (Kārtika) siya’y nagiging walang-kasalanan sa isang iglap.

Verse 75

यावत्स्वस्थोस्ति देहोयं यावन्नेंद्रियविक्लवः । तावद्व्रतानि कुर्वीत यतो देहफलं व्रतम्

Hangga’t malusog ang katawang ito at di pa nanghihina ang mga pandama, magsagawa ng mga panata; sapagkat sa pagtalima sa vrata natatamo ang bunga ng katawan.

Verse 76

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेन देहोयं संशोध्यो शुचिभाजनम्

Sa pagkain nang minsan sa isang araw, sa panatang kumain sa gabi, sa pagtanggap lamang ng kusang ibinigay, at sa pag-aayuno—ang katawang ito, sisidlang ukol sa kadalisayan, ay dapat linisin at dalisayin.

Verse 77

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । अशुचिः शुचितामेति कायो यद्व्रतधारणात्

Ang mga pagpapakasakit gaya ng Kṛcchra at Cāndrāyaṇa ay dapat isagawa nang buong pagsisikap; sapagkat sa pagdadala ng mga panata, maging ang maruming katawan ay umaabot sa kadalisayan.

Verse 78

व्रतैः संशोधिते देहे धर्मो वसति निश्चलः । अर्थकामौ सनिर्वाणौ तत्र यत्र वृष स्थितिः

Kapag ang katawan ay nalinis sa pamamagitan ng mga panata, nananahan doon ang Dharma na di natitinag; at doon—kung saan nakatatag ang Toro ng katuwiran—naroroon ang kasaganaan at pagnanasa, at maging ang paglaya.

Verse 79

तस्माद्व्रतानि सततं चरितव्यानि मानवैः । धर्मसान्निध्य कर्तृणि चतुर्वर्गफलेप्सुभिः

Kaya’t ang mga tao ay dapat laging magsagawa ng mga panata—lalo na yaong nagnanais ng bunga ng apat na layunin ng buhay—sapagkat ang mga panata ang lumilikha ng mismong paglapit at presensya ng Dharma.

Verse 80

सदा कर्तुं न शक्नोति व्रतानि यदि मानवः । चातुर्मास्यमनुप्राप्य तदा कुर्यात्प्रयत्नतः

Kung hindi kayang tuparin ng tao ang mga panata sa lahat ng panahon, pagdating ng banal na Cāturmāsya ay gawin niya ito nang buong pagsisikap.

Verse 81

भूशय्या ब्रह्मचर्यं च किंचिद्भक्ष्यनिषेधनम् । एकभक्तादि नियमो नित्यदानं स्वशक्तितः

Sa pagtalima sa panata, matulog sa lupa, panatilihin ang brahmacarya, umiwas sa ilang pagkain, sundin ang mga tuntuning gaya ng isang beses na pagkain sa maghapon, at magbigay ng limos araw-araw ayon sa kaya.

Verse 82

पुराणश्रवणं चैव तदर्थाचरणं पुनः । अखंडदीपोद्बोधश्च महापूजेष्टदैवते

Makinig sa mga Purāṇa, isabuhay muli ang kanilang layong aral, panatilihing nagniningas ang di-napapatid na ilawan, at magsagawa ng maringal na pagsamba sa piniling Diyos.

Verse 83

प्रभूतांकुरबीजाढ्ये देशे चापि गतागतम् । यत्नेन वर्जयेद्धीमान्महाधर्मविवृद्धये

Ang marunong na tagapanata ay maingat na umiwas sa walang saysay na pabalik-balik—lalo na sa mga pook na sagana sa usbong at binhi—upang lumago ang dakilang dharma.

Verse 84

असंभाष्या न संभाष्याश्चातुर्मास्य व्रतस्थितैः । मौनं चापि सदा कार्यं तथ्यं वक्तव्यमेव वा

Ang mga nananatili sa panata ng Cāturmāsya ay huwag makipag-usap sa mga di-karapat-dapat kausapin; panatilihin ang katahimikan, o kung magsasalita man, pawang katotohanan lamang.

Verse 85

निष्पावांश्च मसूरांश्च कोद्रवान्वर्जयेद्व्रती । सदा शुचिभिरास्थेयं स्प्रष्टव्यो नाव्रती जनः

Ang nagsasagawa ng panata ay umiwas sa niṣpāva, sa masūr (lentil), at sa butil na kodrava. Manahan lagi sa piling ng mga dalisay, at huwag man lamang humipo sa taong hindi tumutupad ng panata.

Verse 86

दंतकेशांबरादीनि नित्यं शोध्यानि यत्नतः । अनिष्टचिंता नो कार्या व्रतिना हृद्यपि क्वचित्

Ang mga ngipin, buhok, kasuotan, at iba pa ay dapat linisin araw-araw nang may pag-iingat. Ang nagsasagawa ng panata ay huwag magpahintulot ng masama o di-mapalad na pag-iisip—kahit sa puso—sa anumang oras.

Verse 87

द्वादशस्वपि मासेषु व्रतिनो यत्फलं भवेत् । चातुर्मास्यव्रतभृतां तत्फलं स्यादखंडितम्

Anumang bunga na makamtan ng nagsasagawa ng panata sa loob ng labindalawang buwan—yaon ding bunga ay nagiging buo at di-napupunit para sa mga nagtatangan ng panatang Cāturmāsya.

Verse 88

चतुर्ष्वपि च मासेषु न सामर्थ्यं व्रते यदि । तदोर्जे व्रतिना भाव्यमप्यब्दफलमिच्छता

Kung walang kakayahang tuparin ang panata sa buong apat na buwan, kung gayon ay dapat man lamang itong isagawa sa buwan ng Ūrja (Kārtika), kung ninanais ang bunga ng isang ganap na taon.

Verse 89

अव्रतः कार्तिको येषां गतो मूढधियामिह । तेषां पुण्यस्य लेशोपि न भवेत्सूकरात्मनाम्

Yaong mga mapurol ang isip na pinalampas ang Kārtika nang walang anumang panata—sa kanila, ni munting butil ng kabutihang-loob (puṇya) ay hindi sumisibol; sila’y tinatawag na may kaluluwang baboy.

Verse 90

कृच्छ्रं वा चातिकृच्छ्रं वा प्राजापत्यमथापि वा । संप्राप्ते कार्तिके मासि कुर्याच्छक्त्याति पुण्यवान्

Pagdating ng banal na buwang Kārtika, ang taong hitik sa kabutihang-loob ay magsagawa, ayon sa kanyang kakayahan, ng kṛcchra, o atikṛcchra, o kaya’y ng prājāpatya na penitensiya.

Verse 91

एकांतरं व्रतं कुर्यात्त्रिरात्र व्रतमेव वा । पंचरात्रं सप्तरात्रं संप्राप्ते कार्तिके व्रती

Pagdating ng buwang Kārtika, ang debotong may panata ay magsagawa ng pag-aayuno sa salit-salit na araw, o ng tatlong-gabing pagtalima; o kaya’y panatang limang gabi o pitong gabi rin.

Verse 92

पक्षव्रतं वा कुर्वीत मासोपोषणमेव वा । नोर्जो वंध्यो विधातव्यो व्रतिना केनचित्क्वचित्

Maaaring tuparin ang panata sa loob ng kalahating buwan, o maging ang pag-aayuno sa buong buwan. Ang Ūrja (Kārtika) na pagtalima ay huwag kailanman gawing walang bunga—ng sinumang may panata, kailanman at sa anumang paraan.

Verse 93

शाकाहारं पयोहारं फलाहारमथापि वा । चरेद्यवान्नाहारं वा संप्राप्ते कार्तिके व्रती

Pagdating ng Kārtika, ang may panata ay maaaring mamuhay sa gulay, o sa gatas, o sa prutas; o kaya’y sa pagkaing sebada, ayon sa disiplina ng panata.

Verse 94

नित्यनैमित्तिकं स्नानं कुर्यादूर्जे व्रती नरः । ब्रह्मचर्यं चरेदूर्जे महाव्रतफलार्थवान्

Sa Ūrja (Kārtika), ang debotong lalaki ay magsagawa ng palagiang paliligo at ng paliligo sa mga itinakdang pagkakataon. Sa Ūrja ay isabuhay niya ang brahmacarya, na naghahangad ng bunga ng dakilang panata.

Verse 95

बाहुलं ब्रह्मचर्येण यः क्षिपेच्छुचिमानसः । समस्तं हायनं तेन ब्रह्मचर्यकृतं भवेत्

Ang sinumang may dalisay na isip na magdaan sa masaganang mga araw ng Ūrja sa pamamagitan ng brahmacarya, sa kanya ang buong taon ay wari’y namuhay sa ganap na pagpipigil.

Verse 96

यस्तु कार्तिकिकं मासमुपवासैः समापयेत् । अप्यब्दमपि तेनेह भवेत्सम्यगुपोषितम्

Ngunit ang sinumang tumapos sa buwang Kārtika sa pamamagitan ng mga pag-aayuno, sa kanya, dito mismo, maging ang isang buong taon ay itinuturing na wastong naipag-ayuno.

Verse 97

शाकाहारपयोहारैरूर्जों यैरतिवाहितः । अखंडिता शरत्तेन तदाहारेण यापिता

Yaong mga nagdaan sa Ūrja (Kārtika) na nabubuhay sa gulay at gatas, sa kanila ang buong panahon ng taglagas ay napapanatiling buo at di napuputol sa gayong pagkain.

Verse 98

पत्रभोजी भवेदूर्जे कांस्यं त्याज्यं प्रयत्नतः । यो व्रती कांस्यभोजी स्यान्न तद्व्रतफलं लभेत्

Sa Ūrja (Kārtika) dapat kumain mula sa mga dahon, at ang mga sisidlang tanso-bronse ay iwasan nang buong pagsisikap. Ang debotong kumakain sa bronse ay hindi nakakamit ang bunga ng panata.

Verse 99

कांस्यस्य नियमे दद्यात्कांस्यं सर्पिः प्रपूरितम् । ऊर्जे न भक्षयेत्क्षौद्रमतिक्षुद्रगतिप्रदम्

Kung sinusunod ang tuntuning pag-iwas sa bronse, magbigay sa kawanggawa ng sisidlang bronse na punô ng ghee. Sa Ūrja (Kārtika) huwag kumain ng pulot, sapagkat nagdudulot ito ng labis na mababang kalagayan.

Verse 100

मधुत्यागे घृतं दद्यात्पायसं च सशर्करम् । अभ्यंगेऽभ्यवहारे च तैलमूर्जे विवर्जयेत्

Sa pagtalikod sa pulot, maghandog ng ghee at matamis na lugaw na may asukal. Sa Ūrja (Kārtika), iwasan ang langis sa pagpapahid sa katawan at sa pagkain.

Verse 110

पापांधकारसंक्रुद्धः कार्तिके दीपदानतः । क्रोधांधकारितमुखं भास्करिं स न वीक्षते

Ang naliligid ng dilim ng kasalanan—sa pag-aalay ng mga ilawan sa Kārtika—ay hindi na tumitingin sa araw, na ang mukha’y natatakpan ng dilim ng poot.

Verse 120

एकादशीं समासाद्य प्रबोधकरणीं मम । बिंदुतीर्थकृतस्नानो रात्रौ जागरणान्वितः

Pagdating sa Ekādaśī na nagpapagising sa Akin, matapos maligo sa Bindu-tīrtha, siya’y nagpupuyat sa buong gabi sa banal na pagbabantay.

Verse 130

तस्माद्द्वेषो न कर्तव्यो विश्वेशे परमात्मनि । विश्वेश द्वेषिणां पुंसां प्रायश्चित्तं यतो नहि

Kaya’t huwag magkimkim ng poot laban kay Viśveśvara, ang Kataas-taasang Sarili; sapagkat sa mga napopoot kay Viśveśa, tunay na walang pagtubos.

Verse 140

आनंदकाननं पुण्यं पुण्यं पांचनदं ततः । ततोपि मम सान्निध्यमग्निबिंदो महामुने

Banal ang Ānandakānana; banal din ang Pañcanada na higit pa roon. Ngunit higit pa sa mga iyon ang Aking tuwirang presensya, O dakilang pantas na Agnibindu.

Verse 145

भविष्याण्यपि कानीह तानि मे कथयाच्युत । यानि संपूज्यते भक्ताः प्राप्स्यंति कृतकृत्यताम्

Isalaysay mo sa akin, O Acyuta, ang iba pang mga banal na bagay na darating pa rito—yaong, kapag sinamba nang wasto, ay magpaparating sa mga deboto sa ganap na katuparan ng layon ng buhay.