Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

Devanagari script

ये मामत्र नराः पुण्याः पुण्ये पंचनदे ह्रदे । सदा सपर्ययिष्यंति तेषां संसारभीः कुतः

Transliteration

ye māmatra narāḥ puṇyāḥ puṇye paṃcanade hrade | sadā saparyayiṣyaṃti teṣāṃ saṃsārabhīḥ kutaḥ

Translation

Yaong mga banal na tao na rito, sa sagradong lawa ng Pañcanada, ay laging magsasagawa ng pagsamba sa akin—paano pa mananatili sa kanila ang takot sa saṃsāra?

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पुण्याः: virtuous/meritorious
• पुण्याः: Visheshana (Adjective of नराः)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifier of नराः)

• पुण्ये: holy
• पुण्ये: Visheshana (Adjective of ह्रदे)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of ह्रदे)

• पञ्चनदे: at Pañcanada (place of five rivers)
• पञ्चनदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पञ्चनद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—द्विगुः (पञ्च + नद)

• ह्रदे: in the lake/pond
• ह्रदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ह्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• सपर्ययिष्यन्ति: will worship/serve
• सपर्ययिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सपर्या (प्रातिपदिक) + इष्य (धातु-प्रत्यय) / सपर्यय् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; धात्वर्थः—सपर्यय्/सपर्या-कृ = पूजां करिष्यन्ति (will worship)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• संसारभीः: fear of saṃsāra
• संसारभीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संसार (प्रातिपदिक) + भी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (संसारस्य भीः)

• कुतः: from where?/how could there be?
• कुतः: Interrogative (question)
• Type: Indeclinable
• Root: कुतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb: 'whence/how')

Speaker

Śrī Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañcanada Hrada (associated with Bindu-Mādhava)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Agnibindu (ṛṣi)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at the Pañcanada pool perform constant worship of Viṣṇu—offering flowers and lamps—while the atmosphere conveys fearlessness and inner release from saṃsāra.

Characters & Entities

• Śrī Viṣṇu (Bindu-Mādhava)
• Pañcanada
• Hrada (sacred pool)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady worship at a sanctified place transforms the pilgrim’s inner state, replacing existential fear with confidence in liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Pañcanada hrada (sacred pool) connected to Bindu-Mādhava in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Continuous saparyā (regular worship/adoration) of Viṣṇu at the Pañcanada hrada.