Rig Veda 6.33.3: Mandala 6, Sukta 33, Mantra 3

Sukta 6.33

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं ताँ इन्द्रोभयाँ अमित्रान्दासा वृत्राण्यार्या च शूर । वधीर्वनेव सुधितेभिरत्कैरा पृत्सु दर्षि नृणां नृतम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.33.3

Transliteration

tvaṃ tāṃ indrobháyāṃ amitrā́n dāsā́ vṛtrā́ṇy āryā́ ca śūra | vadhīr vaneva su-dhitebhir atkai­r ā pṛtsu darṣi nṛṇāṃ nṛ-tamam ||

Translation

Thou, O Indra, didst strike down both kinds of foes—Dāsa obstructers and even the Arya resistances, O hero. Like a woodman with well-whetted axes, thou didst hew them; in the battles thou art seen as the most manful among men.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तान्: those
• तान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• उभयान्: both (kinds)
• उभयान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उभय (प्रातिपदिक)

• अमित्रान्: enemies
• अमित्रान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमित्र (प्रातिपदिक)

• दासाः: Dāsas
• दासाः: कर्तृ (सम्बन्धे/विशेष्य-विशेषणभावे: ‘अमित्रान्’ इति तेषां विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: दास (प्रातिपदिक)

• वृत्राणि: Vṛtras/obstacles
• वृत्राणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• आर्याः: Āryas
• आर्याः: कर्तृ (सम्बन्धे/विशेष्य-विशेषणभावे: ‘वृत्राणि’ इति तेषां विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• शूर: O hero
• शूर: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• वधीः: you slew
• वधीः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वध् (धातु)

• वने: in the wood/forest
• वने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सुधितेभिः: with well-whetted (weapons)
• सुधितेभिः: करण
• Type: Adjective (instrumental plural)
• Root: सुधित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सु- + धा/धी ‘to set/put in order, sharpen’ → ‘well-whetted/ well-prepared’)

• अत्कैः: with axes
• अत्कैः: करण
• Type: Noun
• Root: अत्क (प्रातिपदिक; ‘axe/hatchet’ वैदिक)

• आ: forth/unto
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ

• पृत्सु: in battles
• पृत्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक; ‘battle, fight’)

• दर्षि: you appear/are seen
• दर्षि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• नृतम: O most manly / best of men
• नृतम: सम्बोधन
• Type: Adjective (used as epithet)
• Root: नृतम (प्रातिपदिक; नृ + तम ‘most manly/best of men’)