Rig Veda 1.116.5: Mandala 1, Sukta 116, Mantra 5

Sukta 1.116

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अनारम्भणे तदवीरयेथामनास्थाने अग्रभणे समुद्रे । यदश्विना ऊहथुर्भुज्युमस्तं शतारित्रां नावमातस्थिवांसम् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.116.5

Transliteration

anārambhaṇé tád avīrayethām anāsthā́ne agrabhaṇé samudré | yád aśvinā ūháthur bhujyúm ástaṃ śatā́ritrāṃ nā́vam ātasthivā́ṃsam ||

Translation

Sa isang lugar na walang suporta ay inyong ginawa ang kabayanihang iyon; sa isang karagatang walang patungan, walang masasaklaw - nang inyong dinala si Bhujyu sa kanyang tahanan, na nakatayo sa isang barkong may sangdaang sagwan. Kaya't sa aming mga sandaling walang suporta, kapag ang isipan ay walang makapitan, ipakita ang parehong kapangyarihan: bigyan kami ng sisidlan ng maayos na kalooban na may maraming kasangkapan, at dalhin kami sa ligtas na tahanan ng kaluluwa.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अनारम्भणे: in a non-supporting (place), in a situation without a hold
• अनारम्भणे: अधिकारण
• Type: Noun/Adjective (locative use)
• Root: अनारम्भण (प्रातिपदिक; a- + आरम्भण) अथवा अन्-आरम्भण

• तत्: that
• तत्: कर्म (यद्-तद् सम्बन्धे ‘that’ as object) / (सन्दर्भसूचक)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवीरयेथाम्: you two showed heroism / acted bravely
• अवीरयेथाम्: क्रिया (कर्तरि; ‘you two’)
• Type: Verb
• Root: वीरय् (Denom. from वीर) / √वीर (विक्रमणे/वीरभावे) (वैदिक)

• अनास्थाने: in a place without a standing/support
• अनास्थाने: अधिकारण
• Type: Noun/Adjective (locative use)
• Root: अनास्थान (प्रातिपदिक; a- + आस्थान)

• अग्रभणे: in a situation without grasping/without a hold
• अग्रभणे: अधिकारण
• Type: Noun/Adjective (locative use)
• Root: अग्रभण (प्रातिपदिक; a- + ग्रहण/ग्रभण)

• समुद्रे: in the ocean
• समुद्रे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• यत्: when/that which
• यत्: कर्म (यद्-तद् सम्बन्धे) / (सन्दर्भसूचक)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: कर्ता
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• ऊहथुः: you two conveyed / brought
• ऊहथुः: क्रिया (कर्तरि)
• Type: Verb
• Root: √ऊह् (ऊहने/विचारे ‘to convey, to bring, to carry/contrive’ वैदिक)

• भुज्युम्: Bhujyu
• भुज्युम्: कर्म
• Type: Noun (proper name)
• Root: भुज्यु (प्रातिपदिक; नाम)

• अस्तम्: homeward; to safety
• अस्तम्: अधिकारण (गत्यर्थे देश/दिशा)
• Type: Indeclinable (directional adverb) / Noun used adverbially
• Root: अस्त (अव्यय/नाम; ‘home, setting’)

• शतारित्राम्: hundred-oared
• शतारित्राम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: शत-आरित्र (प्रातिपदिक; शत ‘hundred’ + आरित्र ‘oar’)

• नावम्: boat, ship
• नावम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नौ/नाव् (प्रातिपदिक)

• आतस्थिवांसम्: who had mounted / who was standing upon (it)
• आतस्थिवांसम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle
• Root: आ-√स्था (to stand, to mount) + तस्थिवांस् (कृदन्त; लिट्-परिप्रयोग)