Prāyaścitta for Mahāpātakas and the Sin-destroying Power of Viṣṇu-smaraṇa

Verse 1

सनक उवाच । प्रायश्चित्तविधिं वक्ष्ये श्रृणु नारद सांप्रतम् । प्रायश्चित्तविशुद्धात्मा सर्वकर्मफलं लभेत् ॥ १ ॥

Wika ni Sanaka: Ngayon, makinig ka, O Nārada—ipapaliwanag ko ang paraan ng prāyaścitta (pagsisisi at paglilinis). Ang may pusong nalinis sa prāyaścitta ay tatanggap ng bunga ng lahat ng gawain.

Verse 2

प्रायश्चित्तविहीनैस्तु यत्कर्म क्रियते मुने । तत्सर्वं निष्फलं प्रोक्तं राक्षसैः परिसेवितम् ॥ २ ॥

O pantas, anumang ritwal o gawa na isinasagawa nang walang itinakdang prāyaścitta ay ipinahahayag na lubos na walang bunga; sinasabing ito’y dinadalaw ng mga rākṣasa (masasamang impluwensiya).

Verse 3

कामक्रोधविहीनैश्च धर्मशास्त्रविशारदैः । प्रष्टव्या ब्राह्मणा धर्मं सर्वधर्मफलेच्छुभिः ॥ ३ ॥

Yaong malaya sa pagnanasa at poot, at bihasa sa mga śāstra ng Dharma—ang gayong mga Brahmana ang dapat lapitan at tanungin tungkol sa Dharma ng sinumang nagnanais ng bunga ng lahat ng matuwid na tungkulin.

Verse 4

प्रायश्चित्तानि चीर्णानि नारायणपराङ्मुखैः । न निष्पुनंति विप्रेंद्र सुराभांडमिवापगाः ॥ ४ ॥

O pinakamainam sa mga Brāhmaṇa, ang mga pag-aayuno at pagtubos-sala na ginagawa ng mga tumalikod kay Nārāyaṇa ay hindi sila nagpapadalisay—gaya ng ilog na di makalilinis sa sisidlang punô ng alak.

Verse 5

ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः । महापातकिननस्त्वेते तत्संसर्गी च पंचमः ॥ ५ ॥

Ang pumatay ng isang Brāhmaṇa, ang umiinom ng nakalalasing na alak, ang magnanakaw, at ang lumalapastangan sa higaan ng guro—sila’y tinatawag na mahāpātakin, mga dakilang makasalanan; at ikalima ang taong nakikisama sa kanila.

Verse 6

यस्तु संवत्सरं ह्यतैः शयनासनभोजनैः । संवसेत्सह तं विद्यात्पतितं सर्वकर्मसु ॥ ६ ॥

Ngunit sinumang makisama sa gayong tao sa loob ng isang buong taon—nakikihati sa higaan, upuan, at pagkain—alamin na siya’y patita, nahulog sa lahat ng gawaing panrelihiyon at tungkulin.

Verse 7

अज्ञानाद्वाह्मणं हत्वा चीरवासा जटी भवेत् । स्वेनैव हतविप्रस्य कपालमपि धारयेत् ॥ ७ ॥

Kung dahil sa kamangmangan ay nakapatay ng isang Brāhmaṇa, nararapat magsuot ng kasuotang balat-kahoy at magpanatili ng buhaghag na buhok na nakapulupot; at dalhin pa ang bungo ng mismong Brāhmaṇang napatay niya.

Verse 8

तदभावे मुनिश्रष्ट कपालं वान्यमेव वा । तद्द्रव्यं ध्वजदंडे तु धृत्वा वनचरो भवेत् ॥ ८ ॥

O pinakamainam sa mga pantas, kung wala iyon, maaaring kumuha ng mangkok na bungo—o anumang sisidlang angkop; ilagay ang kinakailangang bagay sa tungkod ng watawat, at mamuhay bilang naninirahan sa gubat, isang palaboy na asceta.

Verse 9

वन्याहारो वसेतत्र वारमेकं मिताशनः । सम्यक्संध्यामुपासीत त्रिकालं स्नानमाचरेत् ॥ ९ ॥

Manirahan doon sa loob ng isang yugto, mamuhay siya sa pagkaing gubat at kumain nang may pagpipigil. Dapat niyang ganapin nang wasto ang pagsamba sa Sandhyā at magsagawa ng paliligo nang tatlong ulit sa maghapon.

Verse 10

अध्ययनाध्यापनादून्वर्जयेत्संस्मरेद्धरिम् । ब्रह्मचारी भवेन्नित्यं गंधमाल्यादि वर्जयेत् ॥ १० ॥

Iwasan niya ang anumang nakababawas sa pag-aaral at pagtuturo, at lagi niyang alalahanin si Hari. Mamuhay siya palagi bilang brahmacārin, at umiwas sa pabango, kuwintas na bulaklak, at iba pang palamuting nakaaakit sa pandama.

Verse 11

तीर्थान्यनुवसेच्चैव पुण्याश्चावाश्रमांस्तथा । यदि वन्यैर्न जीवेत ग्रामे भिक्षां समाचरेत् ॥ ११ ॥

Manirahan siya sa mga banal na tīrtha at gayundin sa mga banal na āśrama. Kung hindi siya mabubuhay sa ani ng gubat, pumunta siya sa nayon at mamuhay nang wasto sa pamamagitan ng limos (bhikṣā).

Verse 12

द्वादशाब्दं व्रतं कुर्यादेवं हरिपरायणः । ब्रह्महा शुद्धिमाप्नोति कर्मार्हश्चैव जायते ॥ १२ ॥

Sa gayon, ang taong lubos na nakatuon kay Hari ay dapat magsagawa ng panatang ito sa loob ng labindalawang taon. Sa pamamagitan nito, maging ang pumatay ng isang brāhmaṇa ay nakakamtan ang paglilinis at muling nagiging karapat-dapat sa mga ritwal ng Veda.

Verse 13

व्रतमध्ये मृगैर्वापि रोगैर्वापि निषूदितः । गोनिमित्तं द्विजार्थं वा प्राणान्वापि परित्यजेत् ॥ १३ ॥

Kung sa gitna ng pagtupad sa panata ay mapatay ng mababangis na hayop o madaig ng karamdaman, o kung isuko man ang buhay alang-alang sa isang baka o sa kapakanan ng isang brāhmaṇa—ang gayong kamatayan ay itinataguyod bilang matuwid ayon sa dharma.

Verse 14

यद्वा दद्याद्द्विजेंद्राणां गवामयुतमुत्तसम् । एतेष्वन्यतमं कृत्वा ब्रह्महा शुद्धिमान्पुयात् ॥ १४ ॥

O kaya naman, maghandog sa pinakadakila sa mga dwija ng marangal na kaloob: sampung libong baka. Sa pagsasagawa ng alinman sa mga pag-atonement na ito, maging ang pumatay sa brāhmaṇa ay nalilinis.

Verse 15

दीक्षितं क्षत्रियं हत्वा चरेद्धि ब्रह्महव्रतम् । अग्निप्रवेशनं वापि मरुत्प्रपतनं तथा ॥ १५ ॥

Kung napatay ang isang Kṣatriya na naitalaga sa ritwal, dapat ngang isagawa ang panatang pag-atonement na itinakda para sa kasalanang brahmahatyā. Bilang kapalit, maaari ring pumasok sa apoy, o magbagsak mula sa mataas na lugar bilang pagtubos-sala.

Verse 16

दीक्षीतं ब्राह्मणं हत्वा द्विगुणं व्रतमाचरेत् । आचार्यादिवधे चैव व्रतमुक्तं चतुर्गुणम् ॥ १६ ॥

Kung napatay ang isang Brāhmaṇa na na-inisyahan, dapat isagawa ang itinakdang panatang pag-atonement nang dobleng sukat. At sa pagpatay sa guro (ācārya) at mga katulad, ang panata ay ipinahayag na apat na ulit.

Verse 17

हत्वा तु विप्रमात्रं च चरेत्संवत्सरं व्रतम् । एवं विप्रस्य गदितः प्रायश्चित्तविधिर्द्विज ॥ १७ ॥

Ngunit kung isang Brāhmaṇa lamang ang napatay, dapat isagawa ang panatang pag-atonement sa loob ng isang taon. Sa gayon, O dwija, naipahayag na ang paraan ng pagtubos-sala para sa pagpatay sa Brāhmaṇa.

Verse 18

द्विगुणं क्षत्रियस्योक्तं त्रिगुणं तु विशः स्मृतम् । ब्राह्मणं हंति यः शूद्रस्तं मुशल्यं विर्दुर्बुधाः ॥ १८ ॥

Sinasabi na ang parusa para sa Kṣatriya ay doblado, at para sa Vaiśya ay tatluhan. Ngunit ipinahahayag ng mga pantas na ang Śūdra na pumatay sa brāhmaṇa ay dapat parusahan ng kamatayan sa pamamagitan ng pamalo (muśala).

Verse 19

राज्ञैव शिक्षा कर्तव्या इति शास्तेषु निश्चयः । ब्राह्मणीनां वधे त्वर्द्धं पादः स्यात्कन्यकावधे ॥ १९ ॥

Tiyak na itinatakda ng mga śāstra na ang pagpaparusa ay dapat isagawa lamang ng hari. Sa pagpatay sa isang brāhmaṇī, ang parusa ay binabawasan ng kalahati; sa pagpatay sa isang dalagang hindi pa kasal, binabawasan ito hanggang isang-kapat.

Verse 20

हत्वा त्वनुपनीतांश्च तथा पादव्रतं चरेत् । हत्वा तु क्षत्रियं विप्रः षडब्दं कुच्छ्रमाचरेत् ॥ २० ॥

Kung napatay ang mga hindi pa sumailalim sa upanayana, dapat isagawa ang pāda-vrata bilang pagtubos-sala. Ngunit kung ang isang brāhmaṇa ay nakapatay ng isang kṣatriya, dapat niyang tuparin ang kṛcchra na penitensiya sa loob ng anim na taon.

Verse 21

संवत्सरं त्रयं वेश्यं शूर्द्रं हत्वा तु वत्सरम् । दीक्षितस्य स्त्रियं हत्वा ब्राह्मणी चाष्टवत्सरान् ॥ २१ ॥

Sa pagpatay sa isang Vaiśya, ang itinakdang penitensiya ay tatlong taon; sa pagpatay sa isang Śūdra, isang taon. Sa pagpatay sa asawa ng isang dīkṣita, walong taon; gayundin, sa pagpatay sa isang brāhmaṇī, walong taon.

Verse 22

ब्रह्महत्याव्रतं कृत्वा शुद्धो भवति निश्चितम् । प्रायश्चित्तं विधानं तु सर्वत्र मुनिसत्तम ॥ २२ ॥

Ang sinumang tumupad sa panatang itinakda upang tubusin ang kasalanang brahma-hatyā (pagpatay sa brāhmaṇa) ay tiyak na nagiging dalisay. O pinakamainam sa mga muni, ang wastong tuntunin ng prāyaścitta ay naaangkop sa lahat ng dako, sa bawat kasong itinakda.

Verse 23

वृद्धातुरस्त्रीबालानामर्द्धमुक्तं मनीषिभिः । गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेया त्रिविधा सुरा ॥ २३ ॥

Para sa matatanda, maysakit, kababaihan, at mga bata, sinabi ng mga pantas na kalahati lamang (ng karaniwang sukat) ang itinakda. Alamin na ang surā, ang nakalalasing na inumin, ay may tatlong uri: gauḍī na mula sa molases, paiṣṭī na mula sa butil, at mādhvī na mula sa pulot.

Verse 24

चातुर्वर्ण्यारपेया स्यात्तथा स्त्रीभिश्च नारद । क्षीरं घृतं वा गोमूत्रमेतेष्वन्यतमं मुने ॥ २४ ॥

O Nārada, ang pag-aalay na ito ay maaaring isagawa ng lahat ng apat na varna, at gayundin ng mga kababaihan. O pantas, maaari itong gawin gamit ang gatas, ghee, o ihi ng baka.

Verse 25

स्नात्वर्द्रवासा नियतो नारायणमनुस्मरन् । पक्वायसनिभं कृत्वा पिबेज्चैवोदकं ततः ॥ २५ ॥

Matapos maligo, nakasuot ng basang damit, at nananatiling may pagpipigil sa sarili, dapat alalahanin ng isa si Nārāyaṇa; pagkatapos, kapag ang (inihanda) ay naging kawangis ng bakal na pinainit, dapat inumin ng isa ang tubig na iyon.

Verse 26

तत्तु लौहेन पात्रेण ह्यायसेनाथवा पिबेत् । ताम्रेण वाथं पात्रेण तत्पीत्वा मरणं व्रजेत् ॥ २६ ॥

Dapat inumin iyon ng isa gamit lamang ang sisidlang bakal—o kaya ay gawa sa asero. Ngunit kung iinumin ito mula sa sisidlang tanso, matapos itong mainom, ang isa ay patungo sa kamatayan.

Verse 27

सुरापी शुद्धिमाप्नोति नान्यथा शुद्धिरिष्यते । अज्ञानादात्मबुद्द्या तु सुरां पीत्वा द्विजश्चरेत् ॥ २७ ॥

Ang umiinom ng surā (alak) ay nagkakamit ng pagdadalisay—walang ibang pagdadalisay na itinakda. Ngunit kung ang isang 'twice-born' ay nakainom ng surā nang dahil sa kawalan ng alam, sa pag-aakalang ito ay iba, dapat niyang sundin ang itinakdang paraan ng pagbabayad-sala.

Verse 28

ब्रह्महत्याव्रतं सम्यक्तच्चिह्नपरिवर्जितः । यदि रोगानिवृत्त्यर्थमौषधार्थं सुरां पिबेत् ॥ २८ ॥

Kung ang isang tao ay wastong tumutupad sa panata ng pagbabayad-sala para sa brahma-hatyā (ang kasalanan ng pagpatay sa isang brāhmaṇa), at iniiwasan ang lahat ng panlabas na palatandaan nito, ngunit uminom ng alak bilang gamot lamang upang pagalingin ang sakit, kung gayon (ito ay itinuturing) na para sa layuning panggamot.

Verse 29

तस्योपनयनं भूयस्तथा चांद्रायणद्वयम् । सुरासंस्पृष्टपात्रं तु सुराभांडोदकं तथा ॥ २९ ॥

Para sa kanya, dapat muling isagawa ang ritwal ng upanayana, at gayundin ang dalawang pagtalima sa Cāndrāyaṇa. Gayon din ang tuntunin sa sisidlang nadampian ng alak, at sa tubig na nasa banga ng alak.

Verse 30

सुरापानसमं प्राहुस्तथा चन्द्रस्य भक्षणम् । तालं च पानसं चैव द्राक्षं खार्जूरसंभवम् ॥ ३० ॥

Ipinahahayag nila na ang “pagkain ng candra (isang tiyak na pagkain)” ay kapantay ng pag-inom ng alak; gayundin ang mga mula sa tāla (palma), pānasa (langka), drākṣā (ubas), at yaong nagmumula sa khārjūra (datiles) ay dapat ituring na nasa parehong ipinagbabawal na uri.

Verse 31

माधुक शैलमारिष्टं मैरेयं नालिकेरजम् । गौडी माध्वी सुरा मद्यमेवमेकादश स्मृताः ॥ ३१ ॥

Mādhuka, Śaila, Āriṣṭa, Maireya, at yaong inihanda mula sa niyog; gayundin ang Gauḍī, Mādhvī, Surā, at Madya—sa ganitong paraan ay inaalala bilang labing-isang uri ng nakalalasing na inumin.

Verse 32

एतेष्वन्यतमं विप्रो न पिबेद्वै कदाचन । एतेष्वन्यतमं यस्तु पिबेदज्ञानतो द्विजः ॥ ३२ ॥

Ang isang brāhmaṇa ay hindi kailanman dapat uminom ng alinman sa mga ito. Ngunit kung ang isang dvija (dalawang ulit na isinilang) ay uminom ng alinman dito nang hindi nalalaman dahil sa kamangmangan, ang pag-aayuno at pagtubos-sala ay itatakda sa susunod.

Verse 33

तस्योपनयनं भूयस्तप्तकृच्छ्रं चरेत्तथा । समक्षं वा परोक्षं वा बलाच्चौयण वा तथा ॥ ३३ ॥

Para sa kanya, dapat muling isagawa ang upanayana, at dapat din niyang tuparin ang penitensiyang tinatawag na taptakṛcchra—maging ito man ay naganap sa harap ng iba o nang palihim, at kahit nangyari dahil sa pamimilit o dahil din sa pagnanakaw.

Verse 34

परस्वानामुपादानं स्तेयमित्युच्यते बुधैः । सुवर्णस्य प्रमाणं तु मन्वाद्यैः परिभाषितम् ॥ ३४ ॥

Sinasabi ng mga pantas na ang pagkuha ng pag-aari ng iba ay tinatawag na pagnanakaw. Ngunit ang wastong pamantayan sa pagsukat ng ginto ay itinakda na ni Manu at ng iba pang tagapagbatas ng dharma.

Verse 35

वक्ष्ये श्रृणुष्व विप्रेंद्र प्रायश्चजितोक्तिसाधनम् । गवाक्षागतमार्तण्डरश्मिमध्ये प्रदृश्यते ॥ ३५ ॥

Ipapaliwanag ko—makinig ka, O pinakamainam sa mga Brahmana—ang paraan na nagpapatunay sa aral tungkol sa prāyaścitta (pagsisisi at pagtubos). Ito’y malinaw na nakikita, gaya ng sikat ng araw na nakikita sa gitna ng mga sinag na pumapasok sa bintana.

Verse 36

त्रसरेणुप्रमाणं तु रज इत्युच्यते बुधैः । त्रसरेण्वष्टकं निष्कस्तत्रयं राजसर्षपः ॥ ३६ ॥

Ipinahahayag ng mga pantas na ang sukat na nasusukat sa trasareṇu ay tinatawag na “rajas,” isang napakapinong butil ng alikabok. Walong trasareṇu ang bumubuo ng isang niṣka, at tatlong niṣka ang bumubuo ng isang rāja-sarṣapa, sukat na gaya ng “maharlikang” butil ng mustasa.

Verse 37

गौरसर्षपस्तर्त्रयं स्यात्तत्षट्कं यव उच्यते । यवत्रयं कृष्णलः स्यान्माषस्तत्पंचकं स्मृतः ॥ ३७ ॥

Tatlong puting butil ng mustasa ang bumubuo ng isang yunit; anim na yunit nito ang tinatawag na yava, sukat na gaya ng butil ng sebada. Tatlong yava ang nagiging kṛṣṇala, at limang kṛṣṇala ang inaalala bilang isang māṣa.

Verse 38

माषषोडषमानं स्यात्सुवर्णमिति नारद । हत्वा ब्रह्मस्वमज्ञानाद्द्वादशांब्दं तु पूर्ववत् ॥ ३८ ॥

O Nārada, ang isang suvarṇa (pamantayang yunit ng ginto) ay sinasabing katumbas ng labing-anim na māṣa. Kung dahil sa kamangmangan ay nakapatay ng taong may kaugnayan sa ari-arian ng Brahmana, o nakapinsala sa pag-aari ng Brahmana, dapat isagawa ang kaparehong pag-aayuno at pagsisisi gaya ng dati sa loob ng labindalawang taon.

Verse 39

कपालध्वजहीनं तु ब्रह्महत्याव्रतं चरेत् । गुरुणां यज्ञकतॄणां धार्मिष्टानां तथैव च ॥ ३९ ॥

Ngunit dapat niyang isagawa ang panatang pagtubos-sala para sa pagpatay sa Brahmana nang hindi nagdadala ng bandilang bungo; gayundin, sa mga usaping may kinalaman sa mga guro, sa mga nagsasagawa ng yajña, at sa iba pang matutuwid, dapat ding sundin ang nararapat na pag-penitensiya.

Verse 40

श्रोत्रियाणां द्विजानां तु हृत्वा हेमैवमाचरेत् । कृतानुतापो देहे च संपूर्णे लेपयेद् धृतम् ॥ ४० ॥

Ngunit kung nakapagnakaw siya ng ginto mula sa mga Brahmanang marurunong, mga śrotriya na bihasa sa Veda, kung gayon—matapos isagawa ang itinakdang pagtubos-sala at magtaglay ng tunay na pagsisisi—pahiran niya ng nilinaw na mantikilya (ghee) ang buong katawan.

Verse 41

करीषच्छादितो दग्धः स्तेयपापाद्विमुच्यते । ब्रह्मस्वं क्षत्रियो हृत्वा पश्चात्तापमवाप्य च ॥ ४१ ॥

Ang sinumang nababalutan ng dumi ng baka at saka sinusunog ay napapalaya sa kasalanan ng pagnanakaw. Gayundin, ang isang Kṣatriya na kumuha ng ari-arian ng Brahmana ay nalilinis matapos magtaglay ng pagsisisi (paścāttāpa).

Verse 42

पुनर्ददाति तत्रैव तद्विधानं श्रृणुष्व मे । तत्र सांतपनं कृत्वा द्वादशाहोपवासतः ॥ ४२ ॥

Pagkaraan, ibalik niyang muli roon din sa mismong lugar na iyon. Dinggin mo mula sa akin ang wastong paraan: doon, matapos isagawa ang pagtubos-salang Sāntapana, magsagawa siya ng pag-aayuno sa loob ng labindalawang araw.

Verse 43

शुद्धिमाप्नोति देवर्षे ह्यन्यथा पतितो भवेत् । रत्नासनमनुष्यस्त्रीधेनुभूम्यादिकेषु च ॥ ४३ ॥

O banal na rishi, sa pagsunod nito ay nakakamit ang kadalisayan; kung hindi, magiging taong nalugmok—lalo na sa mga bagay na may kinalaman sa upuang may hiyas, sa tao, sa babae, sa baka, sa lupa, at sa mga katulad nito.

Verse 44

सुवर्णसहृशेष्वेषु प्रायश्चितार्द्धमुच्यते । त्रसरेणुसमं हेम हृत्वा कुर्यात्समाहितः ॥ ४४ ॥

Sa mga bagay na katumbas ng ginto ang halaga, ang itinakdang prāyaścitta (pagbabayad-sala) ay sinasabing kalahati (ng para sa pagnanakaw ng ginto). Kung nakapagnakaw man ng ginto na kasingliit lamang ng “trasareṇu,” isang munting tuldok, dapat isagawa ang itinakdang penitensiya nang may payapang loob at buong pag-iingat.

Verse 45

प्राणायामद्वयं सम्यक् तेन शुद्धच्चति मानवः । प्राणायामत्रयं कुर्याद्धृत्वा निष्कप्रमाणकम् ॥ ४५ ॥

Sa pamamagitan ng dalawang wastong pag-ikot ng prāṇāyāma, ang tao ay nalilinis. Kung nakapagnakaw ng ginto na may sukat na niṣka, dapat magsagawa ng tatlong prāṇāyāma, na may pagpigil ng hininga ayon sa sukat na iyon.

Verse 46

प्राणायामाश्च चत्वारो राजसर्षपमात्रके । गौरसर्षपमानं तु हृत्वा हेम विचक्षणः ॥ ४६ ॥

Ang apat na uri ng prāṇāyāma ay sinusukat ayon sa yunit na “butil ng mustasa ng hari.” At ang mapanuring nagsasanay ay dapat ding isaalang-alang ang sukat ng “puting butil ng mustasa,” O marunong.

Verse 47

स्नात्वा च विधिवज्जप्याद्गायत्र्यष्टसहस्त्रकम् । यवमात्रसुवर्णस्य स्तेयाच्छुद्धो भवेद्दिजः ॥ ४७ ॥

Pagkatapos maligo ayon sa tuntunin at saka bigkasin sa japa ang Gāyatrī nang walong libong ulit, ang isang dvija (dalawang-ulit na isinilang) ay nalilinis mula sa kasalanan ng pagnanakaw ng ginto na kasingbigat ng isang butil ng sebada.

Verse 48

आसायं प्रातरारभ्य जप्त्वा वै वेदमातरम् । हेम कृष्णलमात्रं तु हृत्वा सांतपनं चरेत् ॥ ४८ ॥

Mula sa dapithapon at magpatuloy mula sa umaga ng sumunod na araw, matapos bigkasin sa japa ang “Ina ng mga Veda,” ang Gāyatrī, ayon sa tuntunin, kung nakapagnakaw ng ginto na kasing-sukat ng isang kṛṣṇala, dapat isagawa ang panatang-pagpapawalang-sala na Sāṃtapana.

Verse 49

माषप्रमाणे हेम्नस्तु प्रायश्चित्तं निगद्यते । गोमूत्रपक्वयवभुग्वर्षेणैकेन शुद्ध्यति ॥ ४९ ॥

Para sa gintong kinuha sa sukat na isang māṣa, itinakda ang pag-aayuno at pagtubos-sala: sa pamumuhay nang isang taon na kumakain ng sebada na niluto sa ihi ng baka, nagiging dalisay ang tao.

Verse 50

संपूर्णस्य सुवर्णस्य स्तेयं कृत्वा मुनीश्वर । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्द्वादशाब्दं समाहितः ॥ ५० ॥

O dakilang muni, kung ninakaw ang buong sukat ng ginto, dapat niyang ituon ang isip at isagawa sa loob ng labindalawang taon ang panatang pagtubos-sala na itinakda para sa kasalanang pagpatay sa brahmana.

Verse 51

सुवर्णमानान्न्यूने तु रजतस्तेयकर्मणि । कुर्यात्सांतपनं सम्यगन्यथा पतितो भवेत् ॥ ५१ ॥

Ngunit kung ang pagnanakaw ay pilak na mas mababa kaysa pamantayang sukat para sa ginto, dapat isagawa nang wasto ang pagtubos-salang Sāṃtapana; kung hindi, siya’y magiging nalugmok at tiwalag.

Verse 52

दशनिष्कांतपर्यंतमूर्द्धूं निष्कचतुष्टयात् । हत्वा च रजतं विद्वान्कुर्याच्चांद्रायणं मुने ॥ ५२ ॥

O muni, kung ang isang marunong ay nagnakaw ng pilak—hanggang halagang apat na niṣka, at sa mas mataas na halaga hanggang sampung niṣka—dapat niyang isagawa ang panatang Cāndrāyaṇa bilang pagtubos-sala.

Verse 53

दशादिशतिष्कांतं यः स्तेयी रजतस्य तु । चांद्रायणद्वयं तस्य प्रोक्तं पापविशोधकम् ॥ ५३ ॥

Ang sinumang nagnakaw ng pilak sa sukat na tinatawag na “daśādiśatiṣkānta,” para sa kanya’y itinakda ang dobleng pagtalima sa Cāndrāyaṇa; ito ang ipinahayag na tagapaglinis ng kasalanan.

Verse 54

शतादूर्द्धूं सहस्त्रांतं प्रोक्तं चांद्रायणत्रयम् । सहस्त्रादधिकस्तेये ब्रह्महत्याव्रतं चरेत् ॥ ५४ ॥

Para sa pagnanakaw na nagkakahalaga ng higit sa isang daan hanggang isang libo, itinakda ang tatlong ulit na Cāndrāyaṇa. Ngunit kapag lumampas sa isang libo, dapat isagawa ang panata para sa brahmahatyā.

Verse 55

कांस्यपित्तलमुख्येषु ह्ययस्कांते तथैव च । सहस्रनिष्कमाने तु पराकं परिकीर्तितम् ॥ ५५ ॥

Sa mga sisidlang pangunahing gawa sa bell-metal at tanso, at gayundin sa mga gawa sa magnetite, ang sukat na tinatawag na 'parāka' ay ipinahayag na isang libong niṣka ang dami.

Verse 56

प्रायश्चित्तं तु रत्नानां स्तेये राजतवत्स्मृतम् । गुरुतल्पगतानां च प्रायश्चित्तमुदीर्यते ॥ ५६ ॥

Para sa pagnanakaw ng mga hiyas, ang pagbabayad-sala ay ipinahayag na katulad ng sa pagnanakaw ng pilak. At ang pagbabayad-sala para sa mga lumabag sa higaan ng guro ay inilatag din.

Verse 57

अज्ञानान्मातरं गत्वा तत्सपत्नीमथापि वा । स्वयमेव स्वमुष्कं तु च्छिंद्यात्पापमुदीरयन् ॥ ५७ ॥

Kung dahil sa kawalan ng alam, ang isang lalaki ay sumiping sa kanyang ina—o maging sa ibang asawa ng kanyang ama—habang ipinagtatapat ang kanyang kasalanan, dapat niyang putulin ang kanyang sariling mga bayag.

Verse 58

हस्ते गृहीत्वा मुष्कं तु गच्छंद्वै नैऋतीं दिशम् । गच्छन्मार्गै सुखं दुःखं न कदाचिद्विचारयेत् ॥ ५८ ॥

Hawak ang (bayag) sa kamay, dapat siyang tumungo sa direksyong timog-kanluran; at habang naglalakbay sa landas, hindi niya dapat isipin ang ligaya o hapdi.

Verse 59

अपश्यन्गच्छतो गच्छेत्पाणान्तं यः स शुद्ध्यति । मरुत्प्रपतनं वापि कुर्यात्पापमुदाहरन् ॥ ५९ ॥

Ang sinumang, nang hindi tumitingin, ay dumaan sa iba at nasagi sila ay dadalisayin. O kaya, sa pagpapahayag ng kasalanan, dapat niyang isagawa ang pagbabayad-puri na tinatawag na "marut-prapatana".

Verse 60

स्ववर्णोत्तमवर्णस्त्रीगमने त्वविचारतः । ब्राह्महत्याव्रतं कुर्याद्वादशाब्दं समाहितः ॥ ६० ॥

Kung ang isang lalaki na kabilang sa kanyang sariling kasta ay nakipagtalik sa isang babae na may mas mataas na kasta nang walang pagsasaalang-alang, dapat niyang isagawa ang panata para sa pagbabayad-puri sa pagpatay ng brahmin sa loob ng labindalawang taon.

Verse 61

अमत्याभ्यासतो गच्छेत्सवर्णां चोत्तमां तथा । कारीषवह्निना दग्धः शुद्धिं याति द्विजोत्तम ॥ ६१ ॥

Sa pamamagitan ng nakagawiang pakikisama, maaari siyang lumapit sa isang babae na kabilang sa kanyang sariling uri o mas mataas. Ngunit kapag sinunog sa apoy ng tuyong dumi ng baka, siya ay nagkakamit ng kadalisayan, O pinakamahusay sa mga ipinanganak nang dalawang beses.

Verse 62

रेतःसेकात्पूर्वमेव निवृत्तो यदि मातरि । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्रेतः सेकेऽग्निदाहनम् ॥ ६२ ॥

Kung, tungkol sa sariling ina, ang isang tao ay tumigil bago maglabas ng semilya, dapat niyang isagawa ang panata para sa brahma-hatya; kung ang semilya ay nailabas, dapat niyang sunugin ang kanyang sarili sa apoy.

Verse 63

सवर्णोत्तमवर्णासु निवृत्तो वीर्यसेचनात् । ब्रह्महत्याव्रतं कुर्यान्नवाब्दान्विष्णुतत्परः ॥ ६३ ॥

Matapos umiwas sa paglalabas ng semilya kasama ang mga babae na kabilang sa sariling kasta o mas mataas, at pagiging tapat kay Vishnu, dapat isagawa ang panata ng brahma-hatya sa loob ng siyam na taon.

Verse 64

वैश्यायां पितृपत्न्यां तु षडब्दं व्रतमाचरेत् । गत्वा शूद्वां गुरोर्भार्यां त्रिवर्षं व्रतमाचरेत् ॥ ६४ ॥

Kung (ang kasalanan ay may kinalaman sa) isang babaeng Vaiśya—lalo na kung siya ay asawa ng sariling ama—dapat siyang magsagawa ng panata ng pagbabayad-puri sa loob ng anim na taon. Kung (ito ay may kinalaman sa) isang babaeng Śūdra—lalo na ang asawa ng kanyang guro—dapat siyang magsagawa ng panata sa loob ng tatlong taon.

Verse 65

मातृष्वसारं च पितृष्वसारमाचार्यभार्यां श्वशुरस्य पत्नीम् । पितृव्यभार्यामथ मातुलानीं पुत्रीं च गच्छेद्यदि काममुग्धः ॥ ६५ ॥

Kung ang isang lalaki, na nalinlang ng pagnanasa, ay nakipagtalik sa kapatid ng kanyang ina, kapatid ng kanyang ama, asawa ng kanyang guro, asawa ng kanyang biyenan, asawa ng kapatid ng kanyang ama, asawa ng kapatid ng kanyang ina, o maging sa kanyang sariling anak na babae—(siya ay gumagawa ng isang malubhang paglabag).

Verse 66

दिनद्वये ब्रह्महत्याव्रतं कुर्याद्यथाविधि । एकस्मिन्नेव दिवसे बहुवारं त्रिवार्षिकम् ॥ ६६ ॥

Dapat niyang isagawa ang panata ng pagbabayad-puri para sa brahmahatyā (ang kasalanan ng pagpatay sa isang brāhmaṇa) sa itinakdang paraan sa loob ng dalawang araw; at, sa isang araw lamang, dapat niyang ulitin nang maraming beses ang rituwal na kung hindi ay dapat sundin sa loob ng tatlong taon.

Verse 67

एकवारं गते ह्यब्दंव्रतं कृत्वा विशुद्ध्यति । दिनत्रये गते वह्निदग्धः शुध्येत नान्यथा ॥ ६७ ॥

Sa katunayan, sa pamamagitan ng pagsasagawa ng panata sa loob ng isang taon, kahit na isinagawa lamang ng isang beses, ang isa ay nagiging dalisay. Ngunit ang sinumang sinunog ng apoy ay nagiging dalisay lamang pagkalipas ng tatlong araw—walang ibang paraan.

Verse 68

चांजालीं पुष्कसीं चैव स्नुषां च भगिनीं तथा । मित्रस्त्रियं शिष्यपत्नीं यस्तु वै कामतो व्रजेत् ॥ ६८ ॥

Sinumang udyok ng pagnanasa ay nakipagtalik sa isang babaeng Caṇḍāla, isang babaeng Puṣkasa, sa kanyang manugang na babae, sa kanyang kapatid na babae, sa asawa ng kanyang kaibigan, o sa asawa ng kanyang disipulo—(ay gumagawa ng isang malubhang paglabag).

Verse 69

ब्रह्महत्याव्रतं कुर्यात्स षडब्दं मुनीश्वर । अकामतो व्रजेद्यस्तु सोऽब्दकृच्छ्रं समाचरेत् ॥ ६९ ॥

O panginoon ng mga pantas, dapat isagawa ang panatang pangpagtubos (prāyaścitta) para sa kasalanang brahma-hatyā sa loob ng anim na taon. Ngunit kung ang pagkakasala ay nangyari nang di-sinasadya, dapat niyang tuparin ang kṛcchra na penitensiya sa loob ng isang taon.

Verse 70

महापातकिसंसर्गे प्रायश्चित्तं निगद्यते । प्रायश्चित्तविशुद्धात्मा सर्वकर्मफलं लभेत् ॥ ७० ॥

Para sa pakikisalamuha sa isang dakilang makasalanan (mahāpātakin), itinakda ang prāyaścitta na pagtubos. Ang may pusong nalinis ng gayong pagtubos ay makakamtan ang ganap na bunga ng lahat ng mabubuting gawa.

Verse 71

यस्य येन भवेत्संगो ब्रह्महांदिचतुर्ष्वपि । तत्तद्व्रतं स निव्रर्त्य शुद्धिमान्पोत्यसंशयम् ॥ ७१ ॥

Anumang uri ng pakikisalamuha ang naganap sa sinuman sa apat na mabibigat na nagkasala—gaya ng pumatay sa brāhmaṇa—dapat niyang ganapin ang kaukulang panatang pangpagtubos para sa ugnayang iyon; sa gayon, walang alinlangan, siya’y malilinis.

Verse 72

अज्ञानात्पंचरात्रं तु संगमेभिः करोतियः । कायकृच्छ्रं चरेत्सम्यगन्यथा पतितो भवेत् ॥ ७२ ॥

Kung dahil sa kamangmangan ay isinasagawa ng isang tao ang pagtalima sa Pañcarātra habang nakikipagtalik, dapat niyang tuparin nang wasto ang pagtubos na tinatawag na Kāya-kṛcchra; kung hindi, siya’y magiging patita, isang nalugmok.

Verse 73

द्वादशाहेतु संसर्गे महासांतपनं स्मृतम् । संगंकृत्वार्द्धमासं तु द्वादशाहमुपावसेत् ॥ ७३ ॥

Para sa ugnayang tumagal ng labindalawang araw, ang itinakdang pagtubos ay ang Mahā-sāntapana. Matapos isagawa ang itinakdang pamumuhay sa loob ng kalahating buwan, dapat siyang mag-ayuno nang labindalawang araw.

Verse 74

पराको माससंसर्गे चांद्रमासत्रयेस्मृतम् । कृत्वा संगं तु षण्मासं चरेच्चांद्रायणद्वयम् ॥ ७४ ॥

Kung ang pakikipagtalik na labag sa dharma ay tumagal ng isang buwan, ang itinakdang pagtubos ay ang Parāka na pag-aayuno sa loob ng tatlong buwang lunar. Ngunit kung umabot ito sa anim na buwan, dapat isagawa ang dalawang Cāndrāyaṇa na pagtalima.

Verse 75

किंचिन्न्यूनाब्दसंगे तु षण्मासव्रतमाचरेत् । एतच्च त्रिगुणं प्रोक्तं ज्ञानात्संगे यथाक्रमम् ॥ ७५ ॥

Ngunit kung ang pagtalima o pakikiugnay (sa disiplina) ay kulang pa sa isang buong taon, dapat magsagawa ng panatang anim na buwan. Ito’y ipinahayag na may tatlong antas, ayon sa pagkakasunod, batay sa antas ng kaalaman at pag-uugnay.

Verse 76

मंडूकं नकुलं काकं वराहं मूषकं तथा । मार्जाराजाविकं श्वानं हत्वा कुक्कुटकं तथा ॥ ७६ ॥

Ang pumatay ng palaka, monggose, uwak, baboy-ramo, at daga; gayundin ng pusa, kambing, aso, at pati tandang—(nagkakamit ng kasalanang nangangailangan ng pagtubos).

Verse 77

कृच्छ्रार्द्धमाचरेद्विप्रोऽतिकृच्छ्रं चाश्वह चरेत् । जतप्तकृच्छ्रं करिवधे पराकं गोवधे स्मृतम् ॥ ७७ ॥

Ang isang brāhmaṇa ay dapat magsagawa ng kalahating‑kṛcchra; at sa pagpatay ng kabayo ay isagawa ang atikṛcchra. Sa pagpatay ng elepante, ang itinakda ay ang “ja‑tapta” kṛcchra; at sa pagpatay ng baka, ipinahayag ang Parāka na pag-aayuno.

Verse 78

कामतो गोवधे नैव शुद्धिर्द्दष्टा मनीषिभिः । पानशय्यासनाद्येषु पुष्पमूलफलेषु च ॥ ७८ ॥

Sa sinadyang pagpatay ng baka, hindi kinilala ng mga pantas ang anumang paglilinis. Gayundin, sa mga bagay tulad ng inumin, higaan, upuan at iba pa, at maging sa mga bulaklak, ugat, at prutas (kapag nadungisan ng mabigat na kasalanang ito), walang kadalisayan.

Verse 79

भक्ष्यभोज्यापहारेषु पंचगव्यविशोधनम् । शुष्ककाष्टतृणानां च द्रुमाणां च गुडस्य च ॥ ७९ ॥

Kapag ang pagkaing makakain o lutong pagkain ay nawala o nadungisan, ang paglilinis ay gawin sa pamamagitan ng pañcagavya. Ang gayunding tuntunin ng pagpapadalisay ay para rin sa tuyong kahoy at damo, sa mga punò, at maging sa pulot-asukal na guḍa.

Verse 80

चर्मवस्त्रामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम् । टिट्टिभं चक्रवाकं च हंसं कारंडवं तथा ॥ ८० ॥

Para sa balat, kasuotan, at karne (kapag ginamit o kinain nang di nararapat), dapat mag-ayuno nang ganap sa loob ng tatlong gabi. Gayundin ang tuntunin para sa mga ibon—ṭiṭṭibha, cakravāka, haṃsa, at kāraṇḍava.

Verse 81

उलूकं सारसं चैव पकोतं जलपादकम् । शुकं चाषं बलाकं च शिशुमारं च कच्छपम् ॥ ८१ ॥

Binanggit din: ang ulūka (kuwago), ang sārasa (tagak/kran), ang pakota (kalapati), ang jalapādaka (ibon sa tubig), ang śuka (loro), ang ibong cāṣa, ang balāka (tagak-dagat/heron), ang śiśumāra (nilalang-dagat na tulad ng dolpin), at ang kacchapa (pagong).

Verse 82

एतेष्वन्यतमं हत्वा द्वादशाहमभोजनम् । प्राजापत्यव्रतं कुर्याद्रेतोविण्मूत्रभोजने ॥ ८२ ॥

Ang sinumang pumatay ng alinman sa mga nabanggit ay dapat mag-ayuno sa loob ng labindalawang araw. At sa mga kasong may kinalaman sa pagkain ng semilya, dumi, o ihi, dapat isagawa ang panatang-pagtubos na Prājāpatya.

Verse 83

चांद्रायणत्रयं प्रोक्तं शूद्रोच्छिष्टस्य भोजने । रजस्वलां च चांडालं महापातकिनं तथा ॥ ८३ ॥

Ipinahayag na ang tatlong pagtalima sa Cāndrāyaṇa ang pagtubos sa pagkain ng tirang pagkain ng isang Śūdra. Gayundin ang kaparehong pagtubos sa kaugnayan sa babaeng may buwanang dalaw, sa isang Cāṇḍāla, at sa isang nagkasala ng malaking kasalanan (mahāpātakin).

Verse 84

सूतिकां पतितं चैव उच्छिष्टं रजकादिकम् । स्पृष्ट्वा सचैलं स्नायीत घृतं संप्राशेयत्तथा ॥ ८४ ॥

Kapag nahipo ang babaeng bagong panganak, ang taong nahulog sa karumihan, ang tirang pagkain na marumi, o ang tagalaba at mga katulad, dapat maligo nang suot pa ang kasuotan; at pagkatapos ay uminom o kumain ng ghee (ghṛta) bilang paglilinis.

Verse 85

गायत्रीं च विशुद्धात्मा जपेदष्टशतं द्विज । एतेष्वन्यतमं स्पृष्ट्वा अज्ञानाधद्यदि भोजने ॥ ८५ ॥

O dvija (dalawang‑ulilang), kapag dalisay ang loob ay dapat bigkasin sa japa ang Gāyatrī nang walong daang ulit. Kung sa oras ng pagkain, dahil sa kamangmangan, nahipo ang alinman sa mga iyon, ang japa na ito ang pagtubos at pagsisisi.

Verse 86

त्रिरात्रो पोषणाच्छुद्ध्ये त्पंचगव्याशनाद्विज । स्नानदानजपादौ च भोजनादौ च नारद ॥ ८६ ॥

O dvija, nakakamit ang pagdalisay sa pamamagitan ng tatlong gabing pamumuhay na may magaan na sustansiya, o sa pag-inom ng pañcagavya. Gayundin, O Nārada, sa mga bagay gaya ng pagligo, pag-aalay ng dāna, japa, at pati sa mga tuntunin ng pagkain at kaugnay na asal, itinakda ang mga paraang ito ng paglilinis.

Verse 87

एषामन्यतमस्यापि शब्दं यः श्रृणुयाद्वदेत् । उद्वमेद्धुक्तमंन्नतत्स्त्रात्वा चोपवसेत्तथा ॥ ८७ ॥

Kung ang isang tao ay makarinig o makapagsabi kahit isang salita lamang na kabilang sa mga iyon, dapat niyang iluwa at isuka agad ang pagkaing nakain; pagkatapos ay maligo at magsagawa rin ng pag-aayuno.

Verse 88

द्वितीयेऽह्नि घृतं प्राश्य शुद्धिमाप्नोति नारद । व्रतादिमध्ये यद्येषा श्रृणुयाद्धूनिमप्युत ॥ ८८ ॥

O Nārada, sa ikalawang araw, sa pag-inom o pagkain ng ghee (ghṛta) ay nakakamit ang pagdalisay. Bukod dito, sa pagsisimula at sa panahon ng pagtupad ng isang vrata (banal na panata), kung marinig ang pagbigkas na ito, kahit bahagyang tunog lamang na dumaan, nagiging mabisa sa espiritu.

Verse 89

अष्टोत्तरसहस्रं तु जपेद्वै वेदमातरम् । पापानामधिकं पापं द्विजदैवतनिंदनम् ॥ ८९ ॥

Tunay na dapat bigkasin sa japa ang “Ina ng mga Veda” nang isang libo at walo. Ngunit higit na mabigat kaysa ibang kasalanan ang paglapastangan sa mga Brāhmaṇa, na dapat ituring na banal na tulad ng mga diyos.

Verse 90

न दृष्ट्वा निष्कृतिस्तस्य सर्वशास्त्रेषु नारद । महापातकतुल्यानि यानि प्रोक्तानि सूरिभिः ॥ ९० ॥

O Nārada, sa lahat ng śāstra ay walang nakikitang pag-alis o pagtubos sa kasalanang iyon; kaya ipinahayag ng mga pantas na ang gayong gawa ay kapantay ng mga dakilang kasalanan (mahāpātaka).

Verse 91

प्रायश्चित्तं तु तेषां च कुर्यादेवं यथाविधि । प्रायश्चित्तानि यः कुर्यान्नारायणपरायणः ॥ ९१ ॥

Para sa kanila rin, dapat isagawa ang mga itinakdang prāyaścitta (pagbabayad-sala) sa ganitong paraan ayon sa tuntunin. Ang sinumang gagawa ng mga pagbabayad-salang ito ay dapat gawin iyon bilang lubos na nakatuon kay Nārāyaṇa.

Verse 92

तस्य पापानि नश्यंतिह्यन्यथा पतितो भवेत् । यस्तु रागादिनिर्मुक्तो ह्यनुतापसमन्वितः ॥ ९२ ॥

Nawawasak ang kanyang mga kasalanan; kung hindi, siya’y magiging taong nalugmok. Ngunit ang malaya sa pagkapit at iba pang katulad nito, at may taglay na pagsisisi (anutāpa), ay tunay na nakakamit ang paglilinis na ito.

Verse 93

सर्वभूतययायुक्तो विष्णुस्मरणतत्परः । महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः ॥ ९३ ॥

Kahit ang tao’y nababalot sa maraming nilalang (mga pagkakabuhol sa daigdig), kung siya’y nakatuon sa pag-alaala kay Viṣṇu—maging siya’y marungisan ng dakilang kasalanan o ng lahat ng kasalanan—ang paggunita kay Viṣṇu ang siyang mag-aangat sa kanya.

Verse 94

विमुक्त एव पापेभ्यो ज्ञेयो विष्णुपरो यतः । नारायणमनांद्यंतं विश्वाकारमनामयम् ॥ ९४ ॥

Siya lamang ang dapat makilalang tunay na pinalaya sa mga kasalanan, sapagkat siya’y deboto ni Viṣṇu—ni Nārāyaṇa, na walang pasimula at walang wakas, na ang anyo ay ang sansinukob, at walang anumang pagdurusa.

Verse 95

यस्तु संस्मरते मर्त्यः स मुक्तः पापकोटिभिः । स्मृतो वा पूजितो वापि ध्यातः प्रणमितोऽपि वा ॥ ९५ ॥

Sinumang mortal na taimtim na umaalaala sa Kanya ay napapalaya mula sa napakaraming kasalanan—maging Siya’y naalaala lamang, o sinamba, o pinagnilayan, o kahit yumukod lamang sa Kanya.

Verse 96

नाशयत्येव पापानि विष्णुर्हृद्गमनः सताम् । संपर्काद्यदि वा मोहाद्यस्तु पूजयते हरिम् ॥ ९६ ॥

Si Viṣṇu—na nananahan sa puso ng mga banal—ay tiyak na pumupuksa sa mga kasalanan. Kahit pa ang isang tao’y sumamba kay Hari dahil lamang sa pakikisama, o kahit sa kamangmangan, ang pagsambang iyon ay nagiging tagapuksa ng kasalanan.

Verse 97

सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्रयाति हरेः पदम् । सकृत्संस्मरणाद्विष्णोर्नश्यंति क्लेशसंचयाः ॥ ९७ ॥

Malaya sa lahat ng kasalanan, siya’y nakararating sa tahanan ni Hari. Sa pag-alaala kay Viṣṇu kahit minsan lamang, naglalaho ang naipong bunton ng mga pagdurusa.

Verse 98

स्वर्गादिभोगप्रात्पिस्तु तस्य विप्रानुमीयते । मानुषं दुर्लभं जन्म प्राप्यते यैर्मुनीश्वर ॥ ९८ ॥

Mula rito, O panginoon sa mga muni, ipinahihiwatig ng mga pantas na natatamo niya ang mga kaligayahan ng langit at iba pa; sapagkat sa pamamagitan ng gayong kabutihang-loob at merito nakakamit ang bihirang pagsilang bilang tao.

Verse 99

तत्रापि हरिभक्तिस्तु दुर्लभा परिकीर्त्तिता । तस्मात्तडिल्लतालोलं मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम् ॥ ९९ ॥

Kahit sa mga bihirang pagkakamit na iyon, ang debosyon (bhakti) kay Hari ay ipinahahayag na napakabihira. Kaya’t yamang natamo ang mahirap makuhang pagsilang bilang tao—panandaliang gaya ng kislap ng kidlat—huwag itong sayangin.

Verse 100

हरिं संपूजयेद्भक्त्या पशुपाशविमोचनम् । सर्वेऽन्तराया नश्यंति मनःशुद्धिश्च जायते ॥ १०० ॥

Sambahin si Hari nang may bhakti—si Hari ang tagapagpalaya sa mga gapos na nagbubuklod sa kaluluwa. Sa gayon, naglalaho ang lahat ng hadlang at sumisilang ang kadalisayan ng isip.

Verse 101

परं मोक्षं लभेश्चैव पूजिते तु जनार्दने । धर्मार्थकामोक्षाख्याः पुरुषार्थाः सनातनाः ॥ १०१ ॥

Kapag sinamba si Janārdana (Viṣṇu), tiyak na nakakamit ang sukdulang moksha. At ang walang hanggang layunin ng tao—Dharma, Artha, Kāma, at Mokṣa—ay natutupad.

Verse 102

हरिपूजापराणां तु सिध्यन्ति नात्र संशयः । पुत्रदारगृहक्षेत्रधनधान्याभिधावतीम् ॥ १०२ ॥

Para sa mga nakatuon sa pagsamba kay Hari, natutupad ang kanilang mga layon—walang pag-aalinlangan. Maging ang walang tigil na paghabol sa anak, asawa, bahay, lupa, yaman at ani ay nagkakaroon ng kaganapan.

Verse 103

लब्ध्वेमां मानुषीं वृत्तिं रेरे दर्पं तु मा कृथाः । संत्यज्य कामं क्रोधं च लोभं मोहं मदं तथा ॥ १०३ ॥

Yamang natamo mo ang ganitong buhay-tao, O tao, huwag kang magmataas. Talikdan ang pagnanasa, galit, kasakiman, pagkalito, at gayundin ang kapalaluan.

Verse 104

परापवादं निंदां च भजध्वं भक्तितो हरिम् । व्यापारान्सकलांसत्यक्तवा पूजयध्वं जनार्दनम् ॥ १०४ ॥

Iwanan ang paninirang-puri at paghahanap ng mali sa kapwa; sa debosyon, sambahin si Hari. Talikdan ang lahat ng abalang makamundo at sambahin si Janārdana.

Verse 105

निकटा एव दृश्यंते कृतांतनगरद्रुमाः । यावन्नायाति मरणं यावन्नायाति वै जरा ॥ १०५ ॥

Ang mga punò sa lungsod ni Kṛtānta (Kamatayan) ay wari’y napakalapit na. Kaya habang hindi pa dumarating ang kamatayan at hindi pa sumasapit ang katandaan, kumilos para sa pinakamataas na kabutihan.

Verse 106

यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावदेवाचर्येद्धरिम् । धीमान्नकुर्याद्विश्वासं शरीरेऽस्मिन्विनश्वरे ॥ १०६ ॥

Hangga’t hindi pa humihina ang mga pandama, magsanay ng bhakti kay Hari. Ang marunong ay hindi dapat magtiwala sa katawang ito na madaling masira.

Verse 107

नित्यं सन्निहितो मृत्युः संपदत्यंतचंचला । आसन्नमरणो देहस्तस्माद्दर्प्पं विमुचत ॥ १०७ ॥

Laging malapit ang kamatayan, at ang kayamanan ay lubhang pabagu-bago. Ang katawan ay papalapit sa wakas; kaya talikdan ang pagmamataas.

Verse 108

संयोगा विप्रयोगांताः सर्वं च क्षणभंगुरम् । एतज्ज्ञात्वा महाभाग पूजयस्व जनार्दनम् ॥ १०८ ॥

Ang lahat ng pagsasama ay nagwawakas sa paghihiwalay, at ang lahat ay marupok sa isang sandali. Sa pagkaalam nito, O mapalad, sambahin si Janārdana (Panginoong Viṣṇu).

Verse 109

आशया व्यथते चैव मोक्षस्त्वत्यंतदुर्लभः । भक्त्या यजति यो विष्णुं महापातकवानपि ॥ १०९ ॥

Pinahihirapan ang tao ng pananabik, at ang mokṣa ay lubhang mahirap makamtan; gayunman, kahit ang nabibigatan ng malalaking kasalanan, kapag sumasamba kay Viṣṇu nang may bhakti, nagkakamit pa rin ng kabutihang-bunga.

Verse 110

सोऽपि याति परं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति । सर्वतीर्थानि यज्ञाश्च सांगा वेदाश्च सत्तम ॥ ११० ॥

Siya man ay nakararating sa kataas-taasang tahanan—pagdating doon ay hindi na nagdadalamhati. Para sa kanya, ang lahat ng tīrtha, ang lahat ng yajña, at maging ang mga Veda kasama ang mga sangay na pantulong ay tila natupad na—O pinakamainam sa mga banal.

Verse 111

नारायणार्चनस्यैते कलां नार्हंति षोडशीम् । किं वै वेदैर्मखैः शास्त्रैः किंवा तीर्थनिषेवणैः ॥ १११ ॥

Ang mga ibang gawaing ito ay hindi man lamang karapat-dapat sa ikalabing-anim na bahagi ng bunga ng pagsamba kay Nārāyaṇa. Kung ihahambing dito, ano pa ang silbi ng mga Veda, mga yajña, mga śāstra, o kahit ang pagdalaw sa mga banal na tīrtha?

Verse 112

विष्णुभक्तिविहीनानां किं तपोभिर्व्रतैरपि ॥ ११२ ॥

Para sa mga walang bhakti kay Viṣṇu, ano ang silbi ng mga tapa at mga panatang-vrata, kahit isagawa pa?

Verse 113

यजंति ये विष्णुमनंतमूर्तिं निरीक्ष्य चाकारगतं वरेण्यम् । वेदांतवेद्यं भवरोगवैद्यं ते यांति मर्त्याः पदमच्युतस्य ॥ ११३ ॥

Yaong mga mortal na sumasamba kay Viṣṇu na may walang-hanggang mga anyo—na nagmumuni sa Panginoong lubos na karapat-dapat, na nakalagay sa banal na pantig na ‘A’—na nakikilala sa Vedānta at siyang manggagamot sa sakit ng pag-iral sa saṃsāra—sila’y dumarating sa tahanan ni Acyuta, ang Di-Nasisira.

Verse 114

अनादिमात्मानमनंतशक्तिमाधारभूतं जगतः सुरेड्यम् । ज्योतिः स्वरुपं परमच्युताख्यं स्मृत्वा समभ्येति नरः सखायम् ॥ ११४ ॥

Sa pag-alaala sa Sariling walang pasimula—may walang-hanggang kapangyarihan, siyang saligan ng sansinukob, pinupuri ng mga deva—na ang likas ay dalisay na Liwanag, ang Kataas-taasang tinatawag na Acyuta, ang tao’y lumalapit sa banal na Kaibigang iyon.