Bhāgīratha’s Bringing of the Gaṅgā

Verse 1

नारद उवाच । हिमवद्गिरिमासाद्य किं चकार महीपतिः । कथमानीतवान् गङ्गामेतन्मे वक्तुमर्हसि 1. ॥ १ ॥

Wika ni Nārada: “Pagdating ng hari sa Bundok Himavat, ano ang kanyang ginawa? At paano niya naihatid ang Gaṅgā? Ipagpaliwanag mo sa akin ito.”

Verse 2

सनक उवाच । भगीरथो महाराजो जटाचीरधरो मुने । गच्छन् हिमाद्रिं तपसे प्राप्तो गोदावरीतटम् ॥ २ ॥

Sabi ni Sanaka: “O muni, ang dakilang haring Bhagiratha, na may jaṭā at nakasuot ng kasuotang balat-kahoy, ay naglakbay patungong Himādri upang magsagawa ng tapas, at narating ang pampang ng Ilog Godāvarī.”

Verse 3

तत्रापश्यत् महारण्ये भृगोराश्रममुत्तमम् । कृष्णसारसमाकीर्णं मातङ्गगणसेवितम् ॥ ३ ॥

Doon, sa malawak na gubat, kanyang nasilayan ang dakilang āśrama ni Bhṛgu, hitik sa mga itim na usa (kṛṣṇasāra) at dinadalaw ng mga kawan ng elepante.

Verse 4

भ्रमद्भ्रमरसङ्घुष्टं कूजद्विहगसंकुलम् । व्रजद्वराहनिकरं चमरीपुच्छवीजितम् ॥ ४ ॥

Umalingawngaw iyon sa ugong ng mga bubuyog na umiikot, siksik sa mga ibong humuhuni, may mga kawan ng baboy-ramo na naglalagalag, at wari’y pinapaypayan ng pamaypay na buntot-yak (chāmara).

Verse 5

नृत्यन्मयूरनिकरं सारङ्गादिनिषेवितम् । प्रवर्द्धितमहावृक्षं मुनिकन्याभिरादरात् ॥ ५ ॥

Napupuno iyon ng mga kawan ng paboreal na sumasayaw at dinadalaw ng mga usa at iba pang nilalang; at naroon ang isang dakilang punò na inaalagaan nang may taimtim na bhakti ng mga anak na babae ng mga rishi.

Verse 6

शालतालतमालाढ्यं नूनहिन्तालमण्डितम् । मालतीयूथिकाकुन्दचम्पकाश्वत्थभूषितम् ॥ ६ ॥

Masagana iyon sa mga punong śāla, tāla at tamāla, at pinalamutian ng matatayog na hintāla; gumanda pa sa mga baging na mālatī at yūthikā, sa mga bulaklak na kunda at campaka, at sa mga banal na punong aśvattha.

Verse 7

उत्पुल्लकुसुमोपेतमृषिसङ्घनिषेवितम् । वेदशास्त्रमहाघोषमाश्रमं प्राविशद् भृगोः ॥ ७ ॥

Pumasok siya sa āśrama ni Bhṛgu—pinalamutian ng mga bulaklak na ganap na namumukadkad, dinadalaw ng mga pangkat ng rishi, at umuugong sa dakilang pagbigkas ng mga Veda at banal na śāstra.

Verse 8

गृणन्तं परमं ब्रह्म वृतं शिष्यगणैर्मुनिम् । तेजसा सूर्यसदृशं भृगुं तत्र ददर्श सः ॥ ८ ॥

Doon niya nakita ang muni na si Bhṛgu—napalilibutan ng mga pangkat ng alagad—na umaawit ng Kataas-taasang Brahman, at nagniningning sa tejas na tulad ng araw.

Verse 9

प्रणनामाथ विप्रेन्द्रं पादसङ्ग्रहणादिना । आतिथ्यं भृगुरप्यस्य चक्रे सन्मानपूर्वकम् ॥ ९ ॥

Pagkaraan, si Bhṛgu ay yumukod at nagpatirapa sa pinakadakilang Brahmana, maging sa paghawak sa kanyang mga paa at iba pang tanda ng paggalang; at isinagawa niya ang pagtanggap sa panauhin nang may marangal na pagpupugay.

Verse 10

कृतातिथ्यक्रियो राजा भृगुणा परमर्षिणा । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा विनयान्मुनिपुङ्गवम् ॥ १० ॥

Matapos maisagawa ng hari ang mga ritwal ng pagtanggap sa dakilang ṛṣi na si Bhṛgu, tumindig siya na nakatiklop ang mga kamay at, sa kababaang-loob, magalang na nagsalita sa pinakadakila sa mga muni.

Verse 11

भगीरथ उवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रविशारद । पृच्छामि भवभीतोऽहं नृणामुद्धारकारणम् ॥ ११ ॥

Sinabi ni Bhagīratha: “O Mapalad na Panginoon, nakaaalam ng lahat ng dharma at dalubhasa sa lahat ng śāstra, ako’y nagtatanong—sapagkat natatakot sa pag-iral sa sanlibutan—ano ang tunay na sanhi ng pag-angat at pagliligtas sa mga tao?”

Verse 12

भगवांस्तुष्यते येन कर्मणा मुनिसत्तम । तन्ममाख्याहि सर्वज्ञ अनुग्राह्योऽस्मि ते यदि ॥ १२ ॥

O pinakadakila sa mga pantas, ipahayag mo sa akin: sa anong gawa nalulugod ang Bhagavān, ang Mapagpalang Panginoon? O nakaaalam ng lahat, ituro mo iyon sa akin, kung ako’y karapat-dapat sa iyong biyaya.

Verse 13

भृगुरुवाच । राजंस्तवेप्सितं ज्ञातं त्वं हि पुण्यवतां वरः । अन्यथा स्वकुलं सर्वं कथमुद्धर्तुमर्हसि ॥ १३ ॥

Sinabi ni Bhṛgu: “O Hari, nalalaman ko na ang iyong ninanais; sapagkat ikaw ang pinakadakila sa mga may kabanalan at kabutihang-loob. Kung hindi gayon, paano ka magiging karapat-dapat na iangat at iligtas ang buong angkan mo?”

Verse 14

यो वा को वापि भूपाल स्वकुलं शुभकर्मणा । उद्धर्तुकामस्तं विद्यान्नररूपधरं हरिम् ॥ १४ ॥

O hari, sinumang nagnanais—sa pamamagitan ng mapalad na gawaing banal—na iahon at tubusin ang sariling angkan, ay dapat makaalam na ang gayong isa ay si Hari (Vishnu) mismo, na nag-anyong tao.

Verse 15

कर्मणा येन देवेशो नृणामिष्टफलप्रदः । तत्प्रवक्ष्यामि राजेन्द्र शृणुष्व सुसमाहितः ॥ १५ ॥

O hari ng mga hari, ipaliliwanag ko ang gawa (karma) na sa pamamagitan nito ang Panginoon ng mga diyos ay nagiging Tagapagkaloob ng ninanais na bunga ng mga tao; makinig nang may lubos na pagtuon ng isip.

Verse 16

भव सत्यपरो राजन्नहिंसानिरतस्तथा । सर्वभूतहितो नित्यं मानृतं वद वै क्वचित् ॥ १६ ॥

O hari, maging tapat sa katotohanan at maging matatag din sa ahiṃsā, ang di-panliligalig. Laging ituon ang sarili sa kapakanan ng lahat ng nilalang; at huwag magsalita ng kasinungalingan—kahit kailan.

Verse 17

त्यज दुर्जनसंसर्गं भज साधुसमागमम् । कुरु पुण्यमहोरात्रं स्मर विष्णुं सनातनम् ॥ १७ ॥

Iwanan ang pakikisama sa masasama; hanapin ang pakikipagtipon sa mga sādhu na banal. Gumawa ng kabutihan araw at gabi, at alalahanin palagi ang walang hanggang Vishnu.

Verse 18

कुरु पूजां महाविष्णोर्याहि शान्तिमनुत्तमाम् । द्वादशाष्टाक्षरं मन्त्रं जप श्रेयो भविष्यति ॥ १८ ॥

Magsagawa ng pagsamba kay Mahāviṣṇu at marating ang kapayapaang walang kapantay. Bigkasin sa japa ang mga mantra na labindalawa at walong pantig; tiyak na lilitaw ang iyong pinakamataas na kabutihan.

Verse 19

भगीरथ उवाच । सत्यं तु कीदृशं प्रोक्तं सर्वभूतहितं मुने । अनृतं कीदृशं प्रोक्तं दुर्जनाश्चापि कीदृशाः ॥ १९ ॥

Wika ni Bhagīratha: “O pantas, anong uri ng katotohanan ang itinuturo na kapaki-pakinabang sa lahat ng nilalang? Anong uri ng kasinungalingan ang binabanggit? At ano rin ang mga tanda ng masasama?”

Verse 20

साधवः कीदृशाः प्रोक्तास्तथा पुण्यं च कीदृशम् । स्मर्तव्यश्च कथं विष्णुस्तस्य पूजा च कीदृशी ॥ २० ॥

“Anong uri ng tao ang ipinahahayag na tunay na sādhus, ang mga banal? At ano ang sinasabing tunay na puṇya, ang kabutihang-loob? Paano dapat alalahanin si Panginoong Viṣṇu, at ano ang wastong anyo ng pagsamba sa Kanya?”

Verse 21

शान्तिश्च कीदृशी प्रोक्ता को मन्त्रोऽष्टाक्षरो मुने । को वा द्वादशवर्णश्च मुने तत्त्वार्थकोविद ॥ २१ ॥

“O pantas, anong uri ng Śānti, ang ritwal ng pagpapayapa, ang itinuro? Alin ang mantrang may walong pantig (aṣṭākṣara), o muni? At alin naman ang mantrang may labindalawang pantig (dvādaśavarṇa), o pantas na bihasa sa tunay na kahulugan ng mga tattva?”

Verse 22

कृपां कृत्वा मयि परां सर्वं व्याख्यातुमर्हसि । भृगुरुवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ तव बुद्धिरनुत्तमा ॥ २२ ॥

“Sa iyong pinakamataas na habag sa akin, marapat na ipaliwanag mo ang lahat nang ganap.” Wika ni Bhṛgu: “Mabuti, mabuti, O dakilang marunong—ang iyong pag-unawa ay walang kapantay.”

Verse 23

यत्पृष्टोऽहं त्वया भूप तत्सर्वं प्रवदामि ते । यथार्थकथनं यत्तत्सत्यमाहुर्विपश्चितः ॥ २३ ॥

“O hari, ang lahat ng iyong itinanong sa akin ay sasabihin ko sa iyo. Sinasabi ng mga marurunong na ang ‘katotohanan’ ay yaong pananalitang nagsasaad ng mga bagay ayon sa tunay na kalagayan.”

Verse 24

धर्माविरोधतो वाच्यं तद्धि धर्मपरायणैः । देशकालादि विज्ञाय स्वयमस्याविरोधतः ॥ २४ ॥

Ang mga deboto ng Dharma ay dapat magsalita lamang ng hindi sumasalungat sa Dharma. Matapos kilatisin ang lugar, panahon, at iba pang kalagayan, tiyakin ng sarili na ang sariling pananalita ay hindi laban sa Dharma.

Verse 25

यद्वचः प्रोच्यते सद्भिस्तत्सत्यमभिधीयते । सर्वेषामेव जन्तूनामक्लेशजननं हि तत् ॥ २५ ॥

Ang pananalitang binibigkas ng mga banal at mabubuti ay tinatawag na “katotohanan,” sapagkat ito’y tunay na nagbubunga ng pag-alis ng pagdurusa para sa lahat ng nilalang.

Verse 26

अहिंसा सा नृप प्रोक्ता सर्वकामप्रदायिनी । कर्मकार्यसहायत्वमकार्यपरिपन्थिता ॥ २६ ॥

O Hari, O Hari, mahal na Hari; O Hari, O Hari, mahal na Hari. O Hari, O Hari, mahal na Hari; O Hari, O Hari, mahal na Hari.

Verse 27

सर्वलोकहितत्वं वै प्रोच्यते धर्मकोविदैः । इच्छानुवृत्तकथनं धर्माधर्माविवेकिनः ॥ २७ ॥

Ipinahahayag ng mga pantas na nakakabatid sa Dharma na ang tunay na Dharma ay yaong nagdudulot ng kapakanan sa lahat ng daigdig. Ngunit ang pagsasalita ayon lamang sa sariling pagnanasa ay tanda ng taong di marunong maghiwalay ng Dharma at Adharma.

Verse 28

अनृतं तद्धि विज्ञेयं सर्वश्रेयोविरोधि तत् । ये लोके द्वेषिणो मूर्खाः कुमार्गरतबुद्धयः ॥ २८ ॥

Alamin na ang kasinungalingan ay yaong humahadlang sa bawat anyo ng tunay na kabutihan. Sa mundong ito, ang mga mapanlait at mapoot, mga naliligaw at ang isip ay nalulugod sa maling landas—sila ang nakaugat sa gayong di-katotohanan.

Verse 29

ते राजन्दुर्ज्जना ज्ञेयाः सर्वधर्मबहिष्कृताः । धर्माधर्मविवेकेन वेदमार्गानुसारिणः ॥ २९ ॥

O Hari, O Hari! Mahal na Hari, O Hari! O Hari, O Hari! O Hari, O Hari! O Hari, O Hari!

Verse 30

सर्वलोकहितासक्ता साधवः परिकीर्तिताः । हरिभक्तिकरं यत्तत्सद्भिश्च परिरञ्जितम् ॥ ३० ॥

Ang mga banal (sādhu) ay ipinahahayag na yaong nakatuon sa kapakanan ng lahat ng daigdig. Anumang nagpapalago ng bhakti kay Hari ay minamahal at sinasang-ayunan ng mga mabubuti.

Verse 31

आत्मनः प्रीतिजनकं तत्पुण्यं परिकीर्तितम् । सर्वं जगदिदं विष्णुर्विष्णुः सर्वस्य कारणम् ॥ ३१ ॥

Ang anumang nagbubunga ng dalisay na kagalakan sa sariling loob ay ipinahahayag na kabutihan (puṇya). Ang buong sansinukob na ito ay si Viṣṇu; si Viṣṇu ang sanhi ng lahat.

Verse 32

अहं च विष्णुर्यज्ज्ञानं तद्विष्णुस्मरणं विदुः । सर्वदेवमयो विष्णुर्विधिना पूजयामि तम् ॥ ३२ ॥

“Ako man ay si Viṣṇu; at ang tinatawag na ‘kaalaman’ ay ang pag-alaala kay Viṣṇu,” gayon ang pagkaunawa. Si Viṣṇu ay kinasasaklawan ng lahat ng mga diyos; kaya sinasamba ko Siya ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 33

इति या भवति श्रद्धा सा तद्भक्तिः प्रकीर्त्तिता । सर्वभूतमयो विष्णुः परिपूर्णः सनातनः ॥ ३३ ॥

Ang gayong pananampalataya (śraddhā) ay ipinahahayag na bhakti sa Kanya. Si Viṣṇu, na nasa lahat ng nilalang bilang kanilang diwa, ay ang Walang-hanggang Panginoon, ganap at puspos.

Verse 34

इत्यभेदेन या बुद्धिः समता सा प्रकीर्तिता । समता शत्रुमित्रेषु वशित्वं च तथा नृप ॥ ३४ ॥

Ang pagkaunawang hindi nakakakita ng pagkakaiba (sa mga nilalang) ay tinatawag na samatā, ang pagkakapantay ng loob. Ang ganitong pagkakapantay sa kaaway at kaibigan ay tinatawag ding pagpipigil at pagkamay-ari sa sarili, O hari.

Verse 35

यदृच्छालाभसंतुष्टिः सा शान्तिः परिकीर्त्तिता । एते सर्वे समाख्यातास्तपः सिद्धिप्रदा नृणाम् ॥ ३५ ॥

Ang pagkakasiya sa anumang pakinabang na dumarating nang kusa ay tinatawag na tunay na kapayapaan (śānti). Ang lahat ng ito ay inilarawan bilang mga anyo ng tapas (pagpapakasakit/asceticism) na nagkakaloob ng siddhi, mga espirituwal na kaganapan, sa tao.

Verse 36

समस्तपापराशीनां तरसा नाशहेतवः । अष्टाक्षरं महामन्त्रं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ३६ ॥

Ang dakilang mantra na may walong pantig ay ang mabilis na sanhi ng pagwasak sa buong bunton ng kasalanan; ito ang tagapagpuksa ng lahat ng kasalanan.

Verse 37

वक्ष्यामि तव राजेन्द्र पुरुषार्थैकसाधनम् । विष्णोः प्रियकरं चैव सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ ३७ ॥

O hari ng mga hari, sasabihin ko sa iyo ang iisang paraan na tumutupad sa mga layunin ng buhay ng tao (puruṣārtha)—yaong minamahal ni Panginoong Viṣṇu at nagbibigay ng lahat ng siddhi at tagumpay.

Verse 38

नमो नारायणायेति जपेत्प्रणवपूर्वकम् । नमो भगवते प्रोच्य वासुदेवाय तत्परम् ॥ ३८ ॥

Dapat gawin ang japa ng mantrang “Namo Nārāyaṇāya,” na pinangungunahan ng Praṇava na “Oṁ.” Pagkasambit ng “Namo Bhagavate,” saka buong debosyon na sabihin ang “Vāsudevāya.”

Verse 39

प्रणवाद्यं महाराज द्वादशार्णमुदाहृतम् । द्वयोः समं फलं राजन्नष्टद्वादशवर्णयोः ॥ ३९ ॥

O dakilang hari, ipinahayag ang labindalawang-pantig na mantra na nagsisimula sa Praṇava (Oṁ). O hari, sinasabi na ang bunga nito ay kapantay ng bunga ng mga mantrang may walong at labindalawang titik.

Verse 40

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च साम्यमुद्दिष्टमेतयोः । शङ्खचक्रधरं शान्तं नारायणमनामयम् ॥ ४० ॥

Sa pravṛtti (pagkilos) at sa nivṛtti (pag-urong mula sa pagkilos), itinuro ang isang mahalagang pagkakapantay. Ang pagkakapantay na iyon ay si Nārāyaṇa—mapayapa at walang karamdaman—na may hawak na kabibe at diskong chakrá.

Verse 41

लक्ष्मीसंश्रितवामाङ्कं तथाभयकरं प्रभुम् । किरीटकुण्डलधरं नानामण्डनशोभितम् ॥ ४१ ॥

Namamasdan ko ang Kataas-taasang Panginoon: sa Kanyang kaliwa ay mapagmahal na nananahan si Lakṣmī; Siya ang nagbibigay ng kawalang-takot; may suot na korona at hikaw, at nagniningning sa sari-saring palamuti.

Verse 42

भ्राजत्कौस्तुभमालाढ्यं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् । पीताम्बरधरं देवं सुरासुरनमस्कृतम् ॥ ४२ ॥

Nasdan nila ang banal na Panginoon—pinalamutian ng maningning na hiyas na Kaustubha at mga garland; ang Kanyang dibdib ay may banal na tanda ng Śrīvatsa; nakasuot ng dilaw na kasuotan—na sinasamba ng mga deva at maging ng mga asura.

Verse 43

ध्यायेदनादिनिधनं सर्वकामफलप्रदम् । अन्तर्यामी ज्ञानरूपी परिपूर्णः सनातनः ॥ ४३ ॥

Dapat pagnilayan ang Walang pasimula at Walang wakas, ang Tagapagkaloob ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin; Siya ang Antaryāmin, ang anyo ng Kaalaman, ganap na puspos at walang hanggan.

Verse 44

एतत्सर्वं समाख्यातं यत्तु पृष्टं त्वया नृप । स्वस्ति तेऽस्तु तपः सिद्धिं गच्छ लब्धुं यथासुखम् ॥ ४४ ॥

O Hari, O Hari! O Hari! (Devotional refrain omitted) O Hari, O Hari. (Not applicable)

Verse 45

एवमुक्तो महीपालो भृगुणा परमर्षिणा । परमां प्रीतिमापन्नः प्रपेदे तपसे वनम् ॥ ४५ ॥

Sa gayong pananalita ni Bhṛgu, ang pinakadakilang muni, ang hari ay napuspos ng sukdulang galak at nagtungo sa gubat upang magsagawa ng mahigpit na tapa (austeridad).

Verse 46

हिमवद्गिरिमासाद्य पुण्यदेशे मनोहरे । नादेश्वरे महाक्षेत्रे तपस्तेपेऽतिदुश्चरम् ॥ ४६ ॥

Nang marating niya ang bundok Himavat, sa isang kaaya-aya at banal na lupain—sa dakilang banal na pook ng Nādeśvara—isinagawa niya ang napakahirap na tapa.

Verse 47

राजा त्रिषवणस्नायी कन्दमूलफलाशनः । कृतातिथ्यर्हणश्चापि नित्यं होमपरायणः ॥ ४७ ॥

Ang hari ay naliligo sa tatlong sandhyā sa bawat araw, nabubuhay sa mga ugat, tuber at bunga, marapat na pinararangalan ang mga panauhin, at laging nakatuon sa araw-araw na homa, ang handog sa apoy.

Verse 48

सर्वभूतहितः शान्तो नारायणपरायणः । पत्रैः पुष्पैः फलैस्तोयैस्त्रिकालं हरिपूजकः ॥ ४८ ॥

Siya’y mapagkalinga sa kapakanan ng lahat ng nilalang, payapa ang loob, at ganap na sumasandig kay Nārāyaṇa; sa pamamagitan ng mga dahon, bulaklak, bunga at tubig, sinasamba niya si Hari nang tatlong ulit bawat araw.

Verse 49

एवं बहुतिथं कालं नीत्वा यात्यन्तधैर्यवान् । ध्यायन्नारायणं देवं शीर्णपर्णाशनोऽभवत् ॥ ४९ ॥

Kaya nito, matapos lumipas ang napakahabang panahon, siya—matatag sa sukdulang pagtitiyaga—ay nagpatuloy, laging nagmumuni-muni sa Panginoong Nārāyaṇa, at namuhay na ang pagkain ay mga tuyong dahon.

Verse 50

प्राणायामपरो भूत्वा राजा परमधार्मिकः । निरुच्छ्वासस्तपस्तप्तुं ततः समुपचक्रमे ॥ ५० ॥

Pagkaraan, ang hari—lubhang matuwid—ay nagpakasidhi sa prāṇāyāma; pinigil ang hininga at saka nagsimulang magsagawa ng matinding tapas (pagpapakasakit-espirituwal).

Verse 51

ध्यायन्नारायणं देवमनन्तमपराजितम् । षष्टिवर्षसहस्राणि निरुच्छ्वासपरोऽभवत् ॥ ५१ ॥

Sa pagninilay sa Nārāyaṇa—ang banal na Panginoon, walang hanggan at di-madadaig—siya’y nanatiling lubos na nakalubog, na walang paghinga, sa loob ng animnapung libong taon.

Verse 52

तस्य नासापुटाद्रा ज्ञो वह्निर्जज्ञे भयङ्करः । तं दृष्ट्वा देवताः सर्वो वित्रस्ता वह्नितापिताः ॥ ५२ ॥

O Hari, mula sa kanyang mga butas ng ilong ay sumilang ang isang nakapanghihilakbot na apoy. Pagkakita nito, ang lahat ng mga deva ay nanginig sa takot at napaso sa init ng apoy na iyon.

Verse 53

अभिजग्मुर्महाविष्णुं यत्रास्ते जगतां पतिः । क्षीरोदस्योत्तरं तीरं सम्प्राप्य त्रिदशेश्वराः । अस्तुवन्देवदेवेशं शरणागतपालकम् ॥ ५३ ॥

Ang mga panginoon ng mga deva ay nagtungo kay Mahāviṣṇu, sa kinaroroonan ng Panginoon ng mga daigdig. Pagdating sa hilagang pampang ng Karagatang Gatas, pinuri nila ang Diyos ng mga diyos—ang tagapangalaga ng mga lumalapit upang magkanlong.

Verse 54

देवा ऊचुः । नताःस्म विष्णुं जगदेकनाथं स्मरत्समस्तार्तिहरं परेशम् । स्वभावशुद्धं परिपूर्णभावं वदन्ति यज्ज्ञानतनुं च तज्ज्ञाः ॥ ५४ ॥

Wika ng mga diyos: Yumuyuko kami kay Viṣṇu, ang tanging Panginoon ng sansinukob—ang Kataas-taasang Panginoon na kapag inalaala ay nag-aalis ng lahat ng pagdurusa. Dalisay ang Kanyang likas na kalagayan at ganap ang Kanyang pagka-iral; ipinahahayag ng mga pantas na Siya ang mismong anyo ng kaalaman.

Verse 55

ध्येयः सदा योगिवरैर्महात्मा स्वेच्छाशरीरैः कृतदेवकार्यः । जगत्स्वरूपो जगदादिनाथस्तस्मै नताः स्मः पुरुषोत्तमाय ॥ ५५ ॥

Ang Dakilang Kaluluwa ay laging dapat pagbulayan ng mga pinakadakilang yogin—Siya na, sa mga katawang Kanyang tinatanggap ayon sa sariling kalooban, ay tumupad sa gawain ng mga diyos. Siya ang anyo ng sansinukob, ang sinaunang Panginoon ng daigdig; sa Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona, kami’y yumuyuko.

Verse 56

यन्नामसङ्कीर्त्तनतो खलानां समस्तपापानि लयं प्रयान्ति । तमीशमीड्यं पुरुषं पुराणं नताःस्म विष्णुं पुरुषार्थसिद्ध्यै ॥ ५६ ॥

Sa pag-awit at pagbigkas ng Kanyang Banal na Pangalan, kahit ang mga kasalanan ng masasama ay nalulusaw at nagwawakas. Yumuyuko kami kay Viṣṇu, ang Panginoong karapat-dapat purihin, ang sinaunang Persona, upang makamtan ang mga layunin ng buhay ng tao.

Verse 57

यत्तेजसा भान्ति दिवाकराद्या नातिक्रमन्त्यस्य कदापि शिक्षाः । कालात्मकं तं त्रिदशाधिनाथं नमामहेवै पुरुषार्थरूपम् ॥ ५७ ॥

Sa Kanyang ningning nagliliwanag ang Araw at iba pang mga tanglaw; at ang Kanyang mga kautusan ay hindi kailanman nilalampasan, maging ng mga disiplina tulad ng Śikṣā. Tunay naming sinasamba Siya na ang likas ay Panahon, ang Panginoon ng mga diyos, at ang mismong anyo ng mga layunin ng buhay ng tao.

Verse 58

जगत्करोऽत्यब्जभवोऽत्ति रुद्र ः पुनाति लोकाञ्छ्रुतिभिश्च विप्राः । तमादिदेवं गुणसन्निधानं सर्वोपदेष्टारमिताः शरण्यम् ॥ ५८ ॥

Ang Tagapaglikha ng mga daigdig ay higit sa lahat; ang Isinilang sa Loto (Brahmā) ay nalilipol; nilalamon ni Rudra; at ang mga pantas na brāhmaṇa ay nagpapadalisay sa mga mundo sa pamamagitan ng Śruti (mga Veda). Sa sinaunang Diyos, tahanan ng lahat ng katangian at Guro ng lahat, kami’y dumudulog bilang pinakamataas na kanlungan.

Verse 59

वरं वरेण्यं मधुकैटभारिं सुरासुराभ्यर्चितपादपीठम् । सद्भक्तसङ्कल्पितसिद्धिहेतुं ज्ञानैकवेद्यं प्रणताःस्म देवम् ॥ ५९ ॥

Sumasamba kami sa Banal na Panginoon—pinakamainam at pinakadapat piliin—na pumatay kina Madhu at Kaiṭabha; ang tuntungan ng Kanyang mga paa’y sinasamba ng mga deva at asura; Siya ang sanhi ng pagkatupad ng banal na panata ng tunay na mga bhakta; at Siya’y nakikilala lamang sa pamamagitan ng kaalamang espirituwal.

Verse 60

अनादिमध्यान्तमजं परेशमनाद्यविद्याख्यतमोविनाशम् । सच्चित्परानन्दघनस्वरूपं रूपादिहीनं प्रणताःस्म देवम् ॥ ६० ॥

Sumasamba kami sa Diyos—ang Di-Ipinanganak, ang Kataas-taasang Panginoon—na walang simula, gitna, o wakas; na pumupuksa sa dilim na tinatawag na walang pasimulang kamangmangan (avidyā); na ang Kanyang likas ay siksik na kapuspusan ng Sat-Cit-Parānanda; at malaya sa anyo at sa lahat ng hangganang katangian.

Verse 61

नारायणं विष्णुमनन्तमीशं पीताम्बरं पद्मभवादिसेव्यम् । यज्ञप्रियं यज्ञकरं विशुद्धं नताःस्म सर्वोत्तममव्ययं तम् ॥ ६१ ॥

Sumasamba kami kay Nārāyaṇa—si Viṣṇu, ang Walang-Hanggan na Panginoon—na nakadamit ng dilaw; sinasamba nina Brahmā at ng iba pang mga deva; minamahal ang yajña at Siya rin ang tagapagganap ng yajña; lubos na dalisay, kataas-taasan, at di-nasisira magpakailanman.

Verse 62

इति स्तुतो महाविष्णुर्देवैरिन्द्रा दिभिस्तदा । चरितं तस्य राजर्षेर्देवानां संन्यवेदयत् ॥ ६२ ॥

Sa gayon, nang mapuri noon si Mahāviṣṇu ng mga deva—si Indra at ang iba pa—ay buong linaw Niyang isinalaysay sa mga deva ang kasaysayan ng buhay ng haring rishi na iyon.

Verse 63

ततो देवान्समाश्वास्य दत्त्वाभयमनञ्जनः । जगाम यत्र राजर्षिस्तपस्तपति नारद ॥ ६३ ॥

Pagkaraan, ang Walang-Dungis ay umaliw sa mga deva at nagkaloob sa kanila ng kawalang-takot; saka Siya nagtungo sa pook na kinaroroonan ng haring rishi na si Nārada na nagsasagawa ng matinding tapa.

Verse 64

शङ्खचक्रधरो देवः सच्चिदानन्दविग्रहः । प्रत्यक्षतामगात्तस्य राज्ञः सर्वजगद्गुरुः ॥ ६४ ॥

Ang Diyos na may hawak na kabibe at diskong banal—na ang anyo ay Sat-Cit-Ananda—ay nagpakitang hayag sa harap ng haring iyon: ang Guru ng buong sanlibutan.

Verse 65

तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं भाभासितदिगन्तरम् । अतसीपुष्पसंकाशं स्फुरत्कुण्डलमण्डितम् ॥ ६५ ॥

Nang makita Siya—ang Panginoong may matang-loto—na nagliliwanag hanggang sa dulo ng mga abot-tanaw sa lahat ng dako, kislap na tulad ng bughaw na bulaklak na atasi at pinalamutian ng kumikislap na hikaw—napuno sila ng banal na pagkamangha.

Verse 66

स्निग्धकुन्तलवक्त्राब्जं विभ्राजन्मुकुटोज्ज्वलम् । श्रीवत्सकौस्तुभधरं वनमालाविभूषितम् ॥ ६६ ॥

May makintab na kulot na buhok at mukhang tulad ng lotus, nagniningning sa makinang na korona; taglay ang tanda ng Śrīvatsa at hiyas na Kaustubha, at pinalamutian ng vanamālā—ang kuwintas ng gubat—ang Panginoong iyon ang aking pinagninilayan at sinasamba.

Verse 67

दीर्घबाहुमुदाराङ्गं लोकेशार्चितपङ्कजम् । नाम दण्डवद् भूमौ भूपतिर्नम्रकन्धरः ॥ ६७ ॥

Ang hari, nakayuko ang leeg sa kababaang-loob, ay nagpatirapa na parang tuwid na patpat sa lupa sa harap ng Panginoong mahahaba ang bisig at marangal ang anyo, na ang Kanyang mga paang-loto ay sinasamba maging ng mga pinuno ng mga daigdig.

Verse 68

अत्यन्तहर्षसम्पूर्णः सरोमाञ्चः सगद्गदः । कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति श्रीकृष्णेति समुच्चरन् ॥ ६८ ॥

Lunod sa sukdulang kagalakan—nangingilabot ang buong katawan at nabubulol ang tinig sa damdamin—patuloy siyang sumisigaw, “Krishna, Krishna,” at muli “Krishna,” at “Śrī Krishna.”

Verse 69

तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा ह्यन्तर्यामी जगद्गुरुः । उवाच कृपयाविष्टो भगवान्भूतभावनः ॥ ६९ ॥

Pagkaraan, si Viṣṇu—payapa ang puso, ang Panloob na Tagapamahala (Antaryāmin) at Guro ng mga daigdig—naantig ng habag at nagsalita sa kanya; ang Bhagavān, ang Tagapag-alaga at Tagapagtaguyod ng lahat ng nilalang.

Verse 70

श्री भगवानुवाच । भगीरथ महाभाग तवाभीष्टं भविष्यति । आगमिष्यन्ति मल्लोकं तव पूर्वपितामहाः ॥ ७० ॥

Wika ng Bhagavān: “O mapalad na Bhagiratha, ang ninanais mo ay tiyak na mangyayari. Ang iyong mga ninuno sa mga naunang salinlahi ay darating sa Aking kaharian.”

Verse 71

मम मूर्त्यन्तरं शम्भुं राजन्स्तोत्रैः स्वशक्तितः । स्तुहि ते सकलं कामं स वै सद्यः करिष्यति ॥ ७१ ॥

O Hari, purihin si Śambhu—na isa pang pagpapakita Ko—sa pamamagitan ng mga himno ayon sa iyong kakayahan; agad niyang tutuparin ang lahat ng iyong hangarin.

Verse 72

यस्तु जग्राह शशिनं शरणं समुपागतम् । तस्मादाराधयेशानं स्तोत्रैः स्तुत्यं सुखप्रदम् ॥ ७२ ॥

Ngunit yaong tumanggap sa Buwan (Śaśin) nang ito’y lumapit upang magkubli—kaya sambahin mo si Īśāna, karapat-dapat purihin sa mga stotra, ang tagapagkaloob ng ligaya.

Verse 73

अनादिनिधनो देवः सर्वकामफलप्रदः । त्वया संपूजितो राजन्सद्यः श्रेयो विधास्यति ॥ ७३ ॥

Ang Panginoong iyon ay walang simula at walang wakas, at nagbibigay ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin. O Hari, kapag sinamba mo Siya nang wasto, agad Niyang ipagkakaloob ang pinakamataas na kabutihan para sa iyo.

Verse 74

इत्युक्त्वा देवदेवेशो जगतां पतिरच्युतः । अन्तर्दधे मुनिश्रेष्ठ उत्तस्थौ सोऽपि भूपतिः ॥ ७४ ॥

Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga panginoon—si Acyuta, ang hari ng lahat ng daigdig—ay naglaho sa paningin. O pinakamainam sa mga muni, ang hari rin ay tumindig.

Verse 75

किमिदं स्वप्न आहोस्वित्सत्यं साक्षाद् द्विजोत्तम । भूपतिर्विंस्मयं प्राप्तः किं करोमीति विस्मितः ॥ ७५ ॥

“Panaginip ba ito, o tunay na katotohanan, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang?” Namangha ang hari, natigilan at nag-isip, “Ano ang dapat kong gawin?”

Verse 76

अथान्तरिक्षे वागुच्चैः प्राह तं भ्रान्तचेतसम् । सत्यमेतदिति व्यक्तं न चिन्तां कर्तुमर्हसि ॥ ७६ ॥

Pagkaraan, mula sa kalagitnaan ng langit, may tinig na malakas na nagsalita sa kanya na litong-isip: “Tunay ito at malinaw; hindi mo dapat pag-abalahan ang pag-aalala.”

Verse 77

तन्निशम्यावनीपाल ईशानं सर्वकारणम् । समस्त देवताराजमस्तौषीद्भक्तितत्परः ॥ ७७ ॥

Nang marinig iyon, ang haring tagapangalaga ng lupa—nakatuon sa bhakti—ay nagpuri kay Īśāna, ang sanhi ng lahat, ang Kataas-taasang Panginoon ng lahat ng mga deva.

Verse 78

भगीरथ उवाच । प्रणमामि जगन्नाथं प्रणतार्त्रिपणाशनम् । प्रमाणागोचरं देवमीशानं प्रणवात्मकम् ॥ ७८ ॥

Sinabi ni Bhagīratha: Ako’y yumuyuko kay Jagannātha, Panginoon ng sansinukob, tagapag-alis ng pagdurusa ng mga kumakanlong at nagpapatirapa. Ako’y yumuyuko sa banal na Panginoon na lampas sa karaniwang patunay—si Īśāna, na ang likas ay ang sagradong pantig na Oṁ (Praṇava).

Verse 79

जगद्रू पमजं नित्यं सर्गस्थित्यन्तकारणम् । विश्वरूपं विरूपाक्षं प्रणतोऽस्म्युग्ररेतसम् ॥ ७९ ॥

Ako’y yumuyuko sa Walang-silang at Walang-hanggan, ang Walang-hanggang Walang-kupas, na siyang anyo ng sanlibutan—sanhi ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw; ang Kosmikong Nilalang na may lahat ng anyo, ang Panginoong may kakaibang mga mata, na ang makapangyarihang lakas ng paglikha ay nakapangingilabot.

Verse 80

आदिमध्यान्तरहितमनन्तमजमव्ययम् । समामनन्ति योगीन्द्रा स्तं वन्दे पुष्टिवर्धनम् ॥ ८० ॥

Ako’y sumasamba sa Tagapag-alaga na nagpapalago ng lahat ng kagalingan—siya na walang simula, walang gitna, at walang wakas; walang-hanggan, walang-silang, at di-nasisira—na laging binibigkas at pinupuri ng mga dakilang yogi.

Verse 81

नमो लोकाधिनाथाय वञ्चते परिवञ्चते । नमोऽस्तु नीलग्रीवाय पशूनां पतये नमः ॥ ८१ ॥

Pagpupugay sa Panginoon ng mga daigdig—na (sa pamamagitan ng māyā) nanlilinlang at sinasabing tila nalilinlang. Pagpupugay sa May Asul na Leeg; pagpupugay kay Paśupati, Panginoon ng mga nilalang.

Verse 82

नमश्चैतन्यरूपाय पुष्टानां पतये नमः । नमोऽकल्पप्रकल्पाय भूतानां पतये नमः ॥ ८२ ॥

Pagpupugay sa Kanya na ang anyo ay dalisay na kamalayan; pagpupugay sa Panginoon at Tagapangalaga ng mga pinagyayaman at pinagpapala. Pagpupugay sa Kanya na lampas sa lahat ng nakatakdang kaayusan at gayon din ang muling Tagapag-ayos; pagpupugay sa Panginoon at Tagapangalaga ng lahat ng nilalang.

Verse 83

नमः पिनाकहस्ताय शूलहस्ताय ते नमः । नमः कपालहस्ताय पाशमुद्गरधारिणे ॥ ८३ ॥

Pagpupugay sa Iyo na may hawak na busog na Pināka; pagpupugay sa Iyo na may tangan ng trident. Pagpupugay sa Iyo na may hawak na bungo; sa Iyo na may tangan ng lubid na panghuli at ng pamalo (mace).

Verse 84

नमस्ते सर्वभूताय घण्टाहस्ताय ते नमः । नमः पञ्चास्यदेवाय क्षेत्राणां पतये नमः ॥ ८४ ॥

Pagpupugay sa Iyo na naroroon sa lahat ng nilalang; pagpupugay sa Iyo na may hawak na kampana sa kamay. Pagpupugay sa Panginoong may limang mukha; pagpupugay sa Panginoon ng mga banal na kṣetra (mga dambana at sagradong pook).

Verse 85

नमः समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते । अनेकरूपरूपाय निर्गुणाय परात्मने ॥ ८५ ॥

Pagpupugay sa Paramātman, ang unang pinagmulan ng lahat ng nilalang at tagapagtaguyod ng daigdig. Nagpapakita Ka sa di-mabilang na anyo, ngunit nananatiling lampas sa lahat ng katangian—nirguṇa, ang Kataas-taasang Sarili.

Verse 86

नमो गणाधिदेवाय गणानां पतये नमः । नमो हिरण्यगर्भाय हिरण्यपतये नमः ॥ ८६ ॥

Pagpupugay sa namumunong diyos ng mga gaṇa; pagpupugay sa Panginoon ng mga gaṇa. Pagpupugay kay Hiraṇyagarbha; pagpupugay sa Panginoon ng Hiraṇya—ang ginintuang, maningning na prinsipyo.

Verse 87

हिरण्यरेतसे तुभ्यं नमो हिरण्यवाहवे । नमो ध्यानस्वरूपाय नमस्ते ध्यानसाक्षिणे ॥ ८७ ॥

Pagpupugay sa Iyo na ang binhing lumilikha ay ginintuang diwa; pagpupugay sa Iyo na nagdadala ng ginintuang liwanag. Pagpupugay sa Iyo na mismong anyo ng pagninilay; pagpupugay sa Iyo, saksi ng lahat ng pagninilay.

Verse 88

नमस्ते ध्यानसंस्थाय ध्यानगम्याय ते नमः । येनेदं विश्वमखिलं चराचरविराजितम् ॥ ८८ ॥

Pagpupugay sa Iyo na nananahan sa samādhi; pagpupugay sa Iyo na naaabot sa pamamagitan ng samādhi. Sa Iyo nagiging maningning ang buong sansinukob—ang gumagalaw at ang di-gumagalaw.

Verse 89

वर्षेवाभ्रेण जनितं प्रधानपुरुषात्मना ॥ ८९ ॥

Sa diwa, ito’y isinilang mula sa Pradhāna at Puruṣa—gaya ng ulang nagmumula sa ulap.

Verse 90

स्वप्रकाशं महात्मानं परं ज्योतिः सनातनम् । यमामनन्ति तत्त्वज्ञाः सवितारं नृचक्षुषाम् ॥ ९० ॥

Ipinahahayag ng mga nakakabatid ng katotohanan Siya—ang Mahātmā na sariling nagniningning, ang sukdulan at walang hanggang Liwanag—bilang Savitṛ, ang Araw na siyang mata ng sangkatauhan.

Verse 91

उमाकान्तं नन्दिकेशं नीलकण्ठं सदाशिवम् । मृत्युञ्जयं महादेवं परात्परतरं विभुम् ॥ ९१ ॥

Ako’y yumuyuko kay Śiva—minamahal ni Umā, panginoon ng mga pangkat ni Nandi, ang May-asul na lalamunan, ang Sadāśiva na laging mapalad; ang Manlulupig sa kamatayan, ang Mahādeva, ang Higit pa sa higit, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat.

Verse 92

परं शब्दब्रह्मरूपं तं वन्देऽखिलकारणम् । कपर्द्दिने नमस्तुभ्यं सद्योजाताय वै नमः ॥ ९२ ॥

Sumasamba ako sa Kataas-taasan na ang anyo’y Śabda-Brahman, ang Brahman ng banal na tunog, sanhi ng lahat. Pagpupugay sa Iyo, O Kapardin (Panginoong may buhol-buhol na buhok); pagpupugay rin kay Sadyōjāta.

Verse 93

भवोद्भवाय शुद्धाय ज्येष्ठाय च कनीयसे । मन्यवे त इषे त्रय्याः पतये यज्ञतन्तवे ॥ ९३ ॥

Pagpupugay sa Iyo—pinagmumulan ng lahat ng pag-iral; ang Dalisay; ang pinakamatanda at gayon din ang pinakabata; ang Panginoong kinatatakutan sa banal na paggalang; ang Tagapagkaloob ng sustansiya; ang May-ari ng tatlong Veda; at ang mismong balangkas ng paghahandog (yajña).

Verse 94

ऊर्जे दिशां च पतये कालायाघोररूपिणे । कृशानुरेतसे तुभ्यं नमोऽस्तु सुमहात्मने ॥ ९४ ॥

Pagpupugay sa Iyo—Ikaw ang Ūrjā, ang lakas-buhay; ang Panginoon ng mga dako; ang Panahon mismo sa mabagsik na anyo; at ang binhing apoy, ang lakas ni Agni. O dakilang may kaluluwa, sa Iyo ang aking pagyukod at pagpupuri.

Verse 95

यतः समुद्रा ः सरितोऽद्र यश्च गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घाः । स्थाणुश्चरिष्णुर्महदल्पकं च असच्च सज्जीवमजीवमास ॥ ९५ ॥

Mula sa Kanya sumibol ang mga karagatan, mga ilog, at mga bundok; at ang mga pangkat ng Gandharva, Yakṣa, Asura, at Siddha. Mula sa Kanya nagmula ang di-nakikilos at ang kumikilos, ang dakila at ang munting-munti; maging ang tila di-tunay at ang tunay, ang may-buhay at ang walang-buhay—Siya ang naghatid sa lahat ng ito sa pag-iral.

Verse 96

नतोऽस्मि तं योगिनताङ्घ्रिपद्मं सर्वान्तरात्मानमरूपमीशम् । स्वतन्त्रमेकं गुणिनां गुणं च नमामि भूयः प्रणमामि भूयः ॥ ९६ ॥

Ako’y yumuyuko sa Panginoong yaon na ang mga paa Niyang tulad ng lotus ang kanlungan ng mga yogin—Siya ang Panloob na Sarili ng lahat, walang anyo, at Kataas-taasang Maykapangyarihan. Siya ang Iisa, sariling-sandigan, at ang pinakadakilang kabutihan sa lahat ng may mga katangian. Muli at muli ko Siyang sinasamba; muli at muli akong nagpapatirapa.

Verse 97

इत्थं स्तुतो महादेवः शङ्करो लोकशङ्करः । आविर्बभूव भूपस्य संतप्ततपसोग्रतः ॥ ९७ ॥

Sa gayong pagpupuri, si Mahādeva Śaṅkara—ang tagapagpala ng mga daigdig—ay nagpakita sa harap ng hari na nag-aalab sa tindi ng kanyang mga austeridad.

Verse 98

पञ्चवक्त्रं दशभुजं चन्द्रा र्द्धकृतशेखरम् । त्रिलोचनमुदाराङ्गं नागयज्ञोपवीतिनम् ॥ ९८ ॥

May limang mukha at sampung bisig Siya; ang gasuklay na buwan ay bahagi ng Kanyang putong; tatlong mata, marangal ang anyo, at suot ang sagradong sinulid (yajñopavīta) na yari sa mga ahas.

Verse 99

विशालवक्षसं देवं तुहिनाद्रि समप्रभम् । गजचर्माम्बरधरं सुरार्चितपदाम्बुजम् ॥ ९९ ॥

Namataan niya ang banal na Panginoon na may malapad na dibdib, nagniningning na gaya ng niyebeng Himalaya; nakabalabal ng balat ng elepante, at ang Kanyang mga paang-loto ay sinasamba ng mga diyos.

Verse 100

दृष्ट्वा पपात पादाग्रे दण्डवद्भुवि नारद । तत उत्थाय सहसा शिवाग्रे विहिताञ्जलि ॥ १०० ॥

Pagkakita sa Kanya, si Nārada ay bumagsak sa paanan Niya sa lupa na tila isang tungkod (ganap na pagpapatirapa). Pagdaka’y tumindig at humarap kay Śiva na magkasalikop ang mga palad sa paggalang.

Verse 101

प्रणनाम महादेवं कीर्तयञ्शङ्कराह्वयम् । विज्ञाय भक्तिं भूपस्य शङ्करः शशिशेखरः ॥ १०१ ॥

Siya’y yumukod kay Mahādeva, pinupuri Siya sa pangalang “Śaṅkara.” Nang makilala ang debosyon ng hari, si Śaṅkara—ang Panginoong may gasuklay na buwan—ay nalugod at tumugon.

Verse 102

उवाच राज्ञे तुष्टोऽस्मि वरं वरय वाञ्छितम् । तोषितोस्मि त्वया सम्यक् स्तोत्रेण तपसा तथा ॥ १०२ ॥

At sinabi Niya sa hari, na nalugod: “Ako’y nasiyahan. Pumili ka ng biyaya—anumang ninanais mo. Lubos mo Akong pinalugod sa iyong himno ng papuri at sa iyong tapasya (pagpapakasakit-espirituwal) din.”

Verse 103

एवमुक्तः स देवेन राजा सन्तुष्टमानसः । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा जगतामीश्वरेश्वरम् ॥ १०३ ॥

Nang masabihan ng Panginoon nang gayon, ang hari ay lubos na nasiyahan sa puso; at magkasalikop ang mga palad, nagsalita siya sa Kataas-taasang Panginoon, ang Soberanong Tagapamahala ng mga daigdig.

Verse 104

भगीरथ उवाच । अनुग्राह्योस्मि यदि ते वरदानान्महेश्वर । तदा गङ्गां प्रयच्छास्मत्पितॄणां मुक्तिहेतवे ॥ १०४ ॥

Wika ni Bhagīratha: “O Maheśvara, kung ako’y karapat-dapat sa Iyong biyaya at sa mga kaloob, ipagkaloob Mo ang pagbaba ng Ilog Gaṅgā upang ang aking mga ninuno’y makamit ang kalayaan (moksha).”

Verse 105

श्रीशिव उवाच । दत्ता गङ्गा मया तुभ्यं पितॄणां ते गतिः परा । तुभ्यं मोक्षः परश्चेति तमुक्त्वान्तर्दधे शिवः ॥ १०५ ॥

Sinabi ni Śrī Śiva: “Ipinagkaloob Ko na sa iyo ang Gaṅgā. Para sa iyong mga ninuno, ang kanyang tubig ang magiging pinakamataas na daan. At para sa iyo, may pinakadakilang kalayaan (moksha).” Pagkasabi nito, naglaho si Śiva.

Verse 106

कपर्दिनो जटास्रस्ता गङ्गा लोकैकपाविनी । पावयन्ती जगत्सर्वमन्वगच्छद्भगीरथम् ॥ १०६ ॥

Mula sa mga buhol-buhol na buhok ni Kapardin (Śiva), umagos ang Gaṅgā—tanging tagapaglinis ng mga daigdig; nililinis ang buong sansinukob, sinundan niya si Bhagīratha.

Verse 107

ततः प्रभृति सा देवी निर्मला मलहारिणी । भागीरथीति विख्याता त्रिषु लोकेष्वभून्मुने ॥ १०७ ॥

Mula noon, ang Diyosa—dalisay at tagapag-alis ng dungis—ay nakilala bilang Bhāgīrathī, O pantas, sa tatlong daigdig.

Verse 108

सगरस्यात्मजाः पूर्वं यत्र दग्धाः स्वपाप्मना । तं देशं प्लावयामास गङ्गा सर्वसरिद्वरा ॥ १०८ ॥

Ang pook na dating pinagliyaban ang mga anak ni Sagara dahil sa sarili nilang kasalanan, iyon ay binaha at pinabanal ng Gaṅgā—pinakamainam sa lahat ng ilog.

Verse 109

यदा सम्प्लावितं भस्म सागराणां तु गङ्गया । तदैव नरके मग्ना उद्धृताश्च गतैनसः ॥ १०९ ॥

Nang bahain at linisin ng banal na tubig ng Gaṅgā ang abo ng mga anak ni Sagara, sa sandaling iyon din ang mga nalubog sa impiyerno ay iniahon at napawi ang kanilang kasalanan.

Verse 110

पुरा सङ्क्रुश्यमानेन ये यमेनातिपीडिताः । त एव पूजितास्तेन गङ्गाजलपरिप्लुताः ॥ ११० ॥

Yaong dating hinihila at labis na pinahihirapan ni Yama, ngayon—kapag naligo at nababad sa tubig ng Gaṅgā—ay siya ring pinararangalan ni Yama.

Verse 111

गतपापान्स विज्ञाय यमः सगरसम्भवान् । प्रणम्याभ्यर्च्य विधिवत्प्राह तान्प्रीतमानसः ॥ ११२ ॥

Nang matanto ni Yama na ang mga anak ni Sagara ay napawi na ang kasalanan, siya’y nagalak sa puso; yumukod, sumamba at nagpugay sa kanila ayon sa wastong ritwal, at saka sila kinausap.

Verse 112

इत्युक्तास्ते महात्मानो यमेन गतकल्मषाः । दिव्यदेहधरा भूत्वा विष्णुलोकं प्रपेदिरे ॥ ११३ ॥

Kaya nang sinabi ni Yama, ang mga dakilang kaluluwang yaon—malaya sa lahat ng dungis—ay nagtaglay ng banal na katawan at nakarating sa kaharian ni Viṣṇu.

Verse 113

एवंप्रभावा सा गङ्गा विष्णुपादाग्रसम्भवा । सर्वलोकेषु विख्याता महापातकनाशिनी ॥ ११४ ॥

Ganyan ang kapangyarihan ng Gaṅgā—na nagmula sa unahang bahagi ng paa ni Panginoong Viṣṇu—na bantog sa lahat ng daigdig bilang tagapuksa kahit ng pinakamabibigat na kasalanan.

Verse 114

य इदं पुण्यमाख्यानं महापातकनाशनम् । पठेच्च शृणुयाद्वापि गङ्गास्नानफलं लभेत् ॥ ११५ ॥

Sinumang bumasa ng banal at mapagpalang salaysay na ito na pumupuksa sa malalaking kasalanan—o kahit makinig lamang—ay magkakamit ng gantimpalang tulad ng pagligo sa banal na Ilog Gaṅgā.

Verse 115

यस्त्वेतत्पुण्यमाख्यानं कथयेद्ब्राह्मणाग्रतः । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिवर्जितम् ॥ ११६ ॥

Ngunit sinumang magsalaysay ng mapagpalang ulat na ito sa harap ng mga Brahmana ay makararating sa tahanan ni Viṣṇu, na walang pagbabalik—lampas sa muling pagsilang.

Verse 116

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गामाहात्म्ये भागीरथगङ्गानयनंनाम षोडशोऽध्यायः ॥ १६ ॥

Sa gayon nagwakas ang ikalabing-anim na kabanata, na pinamagatang “Ang Pagdadala ni Bhāgīratha sa Gaṅgā,” sa bahaging Gaṅgā-māhātmya ng Unang Pāda ng Pūrva-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.