Adhyaya 153

Verse 1

/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ श्लोक मिलाकर कुल ६४ श्लोक हैं) ऑपन--माज बक। अपफि्-"ऋाझ सप्तचत्वारिशर्दाधिकशततमो« ध्याय: वंशपरम्पराका कथन और भगवान्‌ श्रीकृष्णके माहात्म्यका वर्णन ऋषय ऊचु: पिनाकिन्‌ भगनेत्रघ्न सर्वलोकनमस्कृत । माहात्म्यं वासुदेवस्य श्रोतुमिच्छामि शड्कर,ऋषियोंने कहा--भगदेवताके नेत्रोंका विनाश करनेवाले पिनाकधारी विश्ववन्दित भगवान्‌ शंकर! अब हम वासुदेव (श्रीकृष्ण)-का माहात्म्य सुनना चाहते हैं

Wika ng mga rishi: “O Śaṅkara, tagapagdala ng busog na Pināka—tanyag na sumira sa mata ni Bhaga at iginagalang ng lahat ng daigdig—ngayon ay nais naming marinig ang kadakilaan ni Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa).”

Verse 2

ईश्वर उवाच पितामहादपि वर: शाश्वत: पुरुषो हरि: । कृष्णो जाम्बूनदा भासो व्यश्रे सूर्य इबोदित:,महेश्वरने कहा--मुनिवरो! भगवान्‌ सनातन पुरुष श्रीकृष्ण ब्रह्माजीसे भी श्रेष्ठ हैं। वे श्रीहरि जाम्बूनद नामक सुवर्णके समान श्याम कान्तिसे युक्त हैं। बिना बादलके आकाशमें उदित सूर्यके समान तेजस्वी हैं

Wika ni Īśvara: “O mga dakilang muni! Si Hari, ang walang-hanggang Kataas-taasang Persona, ay higit pa maging kay Pitāmaha (Brahmā). Ang Kṛṣṇa na yaon ay kumikislap sa maitim na ningning na tulad ng pinong ginto ng Jāmbūnada, at nagliliyab na gaya ng araw na sumisikat sa langit na walang ulap.”

Verse 3

दशबाहुर्महातेजा देवतारिनिषूदन: । श्रीवत्साड़को हृषीकेश: सर्वदैवतपूजित:,उनकी भुजाएँ दस हैं, वे महान्‌ तेजस्वी हैं, देवद्रोहियोंका नाश करनेवाले श्रीवत्सभूषित भगवान्‌ हृषीकेश सम्पूर्ण देवताओंद्वारा पूजित होते हैं

Wika ni Īśvara: “Siya’y may sampung bisig at may napakadakilang ningning, tagapagwasak ng mga lumalaban sa mga diyos. May tatak na Śrīvatsa, ang Panginoong Hṛṣīkeśa ay iginagalang at sinasamba ng lahat ng mga diyos.”

Verse 4

ब्रह्मा तस्योदरभवस्तस्याहं च शिरोभव: । शिरोरुहेभ्यो ज्योतींषि रोमभ्यश्व सुरसुरा:,ब्रह्माजी उनके उदरसे और मैं उनके मस्तकसे प्रकट हुआ हूँ। उनके सिरके केशोंसे नक्षत्रों और ताराओंका प्रादुर्भाव हुआ है। रोमावलियोंसे देवता और असुर प्रकट हुए हैं

Wika ni Īśvara: “Mula sa Kanyang tiyan isinilang si Brahmā, at mula sa Kanyang ulo ay lumitaw ako mismo. Mula sa buhok sa Kanyang ulo sumilang ang mga liwanag sa kalangitan—mga bituin at mga konstelasyon; at mula sa balahibo sa Kanyang katawan nahayag ang mga diyos at mga asura.”

Verse 5

ऋषयो देहसम्भूतास्तस्य लोकाश्न शाश्वता: । पितामहगहं साक्षात्‌ सर्वदेवगृहं च सः,समस्त ऋषि और सनातन लोक उनके श्रीविग्रहसे उत्पन्न हुए हैं। वे श्रीहरि स्वयं ही सम्पूर्ण देवताओंके गृह और ब्रह्माजीके भी निवासस्थान हैं

Mula sa mismong anyong may katawan ng Panginoon ay sumibol ang mga rishi at ang mga daigdig na walang hanggan. Siya mismo ang tuwirang tahanan ng Matandang Ama (Brahmā) at ang dambana ng lahat ng mga diyos—pinatutunayan na ang Panginoon ang sukdulang pinagmulan at sandigan ng kaayusang pangsansinukob.

Verse 6

सो<स्या: पृथिव्या: कृत्स्नाया: स्रष्टा त्रिभुवनेश्वर: । संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च,इस सम्पूर्ण पृथ्वीके स्रष्टा और तीनों लोकोंके स्वामी भी वे ही हैं। वे ही चराचर प्राणियोंका संहार भी करते हैं

Siya lamang ang lumikha ng buong daigdig na ito at ang Panginoon ng tatlong mundo. Siya lamang din ang nagdadala ng pagkalusaw ng lahat ng nilalang—maging yaong di gumagalaw at yaong gumagalaw—kaya’t pinatutunayan na ang bawat pagsilang at bawat pagwawakas ay nasa ilalim ng pamamahala ng Kataas-taasan.

Verse 7

स हि देववर: साक्षाद्‌ देवनाथ: परंतप: । सर्वज्ञ: सर्वसंश्लिष्ट: सर्वग: सर्वतोमुख:,वे देवताओंमें श्रेष्ठ, देवताओंके रक्षक, शत्रुओंको संताप देनेवाले, सर्वज्ञ, सबमें ओततप्रोत, सर्वव्यायक तथा सब ओर मुखवाले हैं

Siya nga ang pinakadakila sa mga diyos—hayag na Panginoon at tagapagtanggol nila—na nagpapaso sa mga kaaway ng katuwiran. Lubos na nakaaalam, sumasaklaw at malapit na nananahan sa lahat ng nilalang, nakararating sa lahat ng dako at nakaharap sa bawat panig; inilalarawan Siya bilang banal na katotohanang sumasaklaw sa lahat, karapat-dapat sambahin at sandiganin.

Verse 8

परमात्मा हृषीकेश: सर्वव्यापी महेश्वर: । न तस्मात्‌ परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन,वे ही परमात्मा, इन्द्रियोंके प्रेरक और सर्वव्यापी महेश्वर हैं। तीनों लोकोंमें उनसे बढ़कर दूसरा कोई नहीं है

Ipinahahayag ng Panginoon: “Ang Kataas-taasang Sarili ay si Hṛṣīkeśa, ang panloob na tagapamahala ng mga pandama, ang sumasaklaw sa lahat at ang Dakilang Panginoon. Sa tatlong mundo, wala ni anuman na higit sa Kanya.” Sa diwang etikal, itinatag ng talatang ito ang dharma sa iisang pinakamataas na katotohanan: ang kaayusang moral at disiplina ng espiritu ay may sukdulang sanggunian sa Panginoong sumasaklaw sa lahat, na gumagabay sa mga kakayahan ng mga nilalang.

Verse 9

सनातनो वै मधुहा गोविन्द इति विश्रुत: । स सर्वान्‌ पार्थिवान्‌ संख्ये घातयिष्यति मानद:,वे ही सनातन, मधुसूदन और गोविन्द आदि नामोंसे प्रसिद्ध हैं। सज्जनोंको आदर देनेवाले वे भगवान्‌ श्रीकृष्ण महाभारत-युद्धमें समस्त राजाओंका संहार करायेंगे

Siya ay tunay na walang hanggan, bantog sa mga pangalang Madhuhā (pumuksa kay Madhu) at Govinda. Ang Panginoong iyon—na nagbibigay-galang sa mga mabubuti—ang magpapangyari ng pagkalipol ng lahat ng mga hari sa dakilang labanan, upang maganap ang itinadhanang wakas ng digmaang Mahābhārata.

Verse 10

सुरकार्यार्थमुत्पन्नो मानुषं वपुरास्थित: । न हि देवगणा:ः सक्तास्त्रिविक्रमविनाकृता:,वे देवताओंका कार्य सिद्ध करनेके लिये पृथ्वीपर मानव-शरीर धारण करके प्रकट हुए हैं। उन भगवान्‌ त्रिविक्रमकी शक्ति और सहायताके बिना सम्पूर्ण देवता भी कोई कार्य नहीं कर सकते

Upang maisakatuparan ang gawain ng mga diyos, Siya’y sumilang at nagpakita sa lupa na may anyong-tao. Sapagkat kung wala ang kapangyarihan at tulong ng Trivikrama, kahit ang buong kapulungan ng mga diyos ay hindi makagagawa ng alinmang gawain.

Verse 11

भुवने देवकार्याणि कर्तु नायकवर्जिता: । नायक: सर्वभूतानां सर्वदेवनमस्कृत:,संसारमें नेताके बिना देवता अपना कोई भी कार्य करनमें असमर्थ हैं और ये भगवान्‌ श्रीकृष्ण सब प्राणियोंके नेता हैं। इसलिये समस्त देवता उनके चरणोंमें मस्तक झुकाते हैं

Sa daigdig, kung walang pinunò, maging ang mga diyos ay hindi makapagtatapos ng kanilang banal na gawain. Kaya ang Kataas-taasang Pinunò ng lahat ng nilalang—na iginagalang ng lahat ng diyos—ang siyang pinagbubukuran nila ng ulo sa pagpupugay.

Verse 12

एतस्य देवनाथस्य देवकार्यपरस्य च । ब्रह्मभूतस्य सतत ब्रह्मर्षिशरणस्य च,देवताओंकी रक्षा और उनके कार्यसाधनमें संलग्न रहनेवाले वे भगवान्‌ वासुदेव ब्रह्मस्वरूप हैं। वे ही ब्रह्मर्षियोंको सदा शरण देते हैं। ब्रह्माजी उनके शरीरके भीतर अर्थात्‌ उनके गर्भमें बड़े सुखके साथ रहते हैं। सदा सुखी रहनेवाला मैं शिव भी उनके श्रीविग्रहके भीतर सुखपूर्वक निवास करता हूँ

Wika ni Īśvara: “Ang Panginoon ng mga diyos na ito—na laging nakatuon sa pagtupad ng layon ng mga diyos—ay may likas na Brahman at walang humpay na kanlungan ng mga Brahmarṣi. Sa loob Niya, sa mismong pagkatao Niya, nananahan si Brahmā sa ganap na ginhawa; at ako, si Śiva, na laging payapa, ay nananahan ding maligaya sa Kanyang banal na anyo.”

Verse 13

ब्रह्मा वसति गर्भस्थ: शरीरे सुखसंस्थित: । शर्व: सुखं संश्रितश्न शरीरे सुखसंस्थित:,देवताओंकी रक्षा और उनके कार्यसाधनमें संलग्न रहनेवाले वे भगवान्‌ वासुदेव ब्रह्मस्वरूप हैं। वे ही ब्रह्मर्षियोंको सदा शरण देते हैं। ब्रह्माजी उनके शरीरके भीतर अर्थात्‌ उनके गर्भमें बड़े सुखके साथ रहते हैं। सदा सुखी रहनेवाला मैं शिव भी उनके श्रीविग्रहके भीतर सुखपूर्वक निवास करता हूँ

Wika ni Īśvara: “Si Brahmā ay nananahan sa loob ng (Kanyang) katawan, na wari’y nasa sinapupunan, na nakatatag sa ganap na ginhawa. Ako rin—si Śarva (Śiva)—ay namamahinga nang masaya sa loob ng gayunding katawan, na nakatatag sa kaligayahan.”

Verse 14

सर्वा: सुखं संश्रिताश्न शरीरे तस्य देवता: । स देव: पुण्डरीकाक्ष: श्रीगर्भ: श्रीसहोषित:,* सम्पूर्ण देवता उनके श्रीविग्रहमें सुखपूर्वक निवास करते हैं। वे कमलनयन श्रीहरि अपने गर्भ (वक्ष:स्थल)-में लक्ष्मीको निवास देते हैं। लक्ष्मीके साथ ही वे रहते हैं

Ang lahat ng diyos ay nananahan sa loob ng Kanyang katawan sa ganap na ginhawa at kanlungan. Siya ang Diyos na Puṇḍarīkākṣa, ang may matang-lotus; taglay Niya si Śrī (Lakṣmī) sa Kanyang dibdib, at nananahan Siya kasama Niya.

Verse 15

शार््डचक्रायुध: खड्गी सर्वनागरिपुध्वज: । उत्तमेन स शीलेन दमेन च शमेन च,शार्ज्रधनुष, सुदर्शनचक्र और नन्‍्दक नामक खड़ग--उनके आयुध हैं। उनकी ध्वजामें सम्पूर्ण नागोंके शत्रु गरुड़का चिह्न सुशोभित है। वे उत्तम शील, शम, दम, पराक्रम, वीर्य, सुन्दर शरीर, उत्तम दर्शन, सुडौल आकृति, धैर्य, सरलता, कोमलता, रूप और बल आदि सदगुणोंसे सम्पन्न हैं। सब प्रकारके दिव्य और अद्भुत अस्त्र-शस्त्र उनके पास सदा मौजूद रहते हैं

Wika ni Īśvara: “Taglay niya ang busog na Śārṅga at ang diskong Sudarśana bilang mga sandata, at siya’y bihasa rin sa tabak. Sa kanyang watawat ay nagniningning ang sagisag ni Garuḍa, kaaway ng lahat ng ahas. Pinagkalooban ng pinakamataas na asal, ng pagpipigil-sa-sarili (dama) at ng panloob na kapanatagan (śama), siya’y pinalalamutian ng mararangal na katangian at laging may taglay na mga sandatang banal at kagila-gilalas.”

Verse 16

पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च । आरोहेण प्रमाणेन धैर्येणार्जवसम्पदा,शार्ज्रधनुष, सुदर्शनचक्र और नन्‍्दक नामक खड़ग--उनके आयुध हैं। उनकी ध्वजामें सम्पूर्ण नागोंके शत्रु गरुड़का चिह्न सुशोभित है। वे उत्तम शील, शम, दम, पराक्रम, वीर्य, सुन्दर शरीर, उत्तम दर्शन, सुडौल आकृति, धैर्य, सरलता, कोमलता, रूप और बल आदि सदगुणोंसे सम्पन्न हैं। सब प्रकारके दिव्य और अद्भुत अस्त्र-शस्त्र उनके पास सदा मौजूद रहते हैं

Wika ng Panginoon: “Siya’y pinagkalooban ng tapang at lakas ng bayani; ng maringal na katawan at kaakit-akit na anyo; ng wastong tindig at sukat; at ng matatag na loob at yaman ng pagiging tuwid.”

Verse 17

आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वित: । अस्त्रै: समुदित: सर्वर्दिव्यैरद्‌्भुतदर्शनै:,शार्ज्रधनुष, सुदर्शनचक्र और नन्‍्दक नामक खड़ग--उनके आयुध हैं। उनकी ध्वजामें सम्पूर्ण नागोंके शत्रु गरुड़का चिह्न सुशोभित है। वे उत्तम शील, शम, दम, पराक्रम, वीर्य, सुन्दर शरीर, उत्तम दर्शन, सुडौल आकृति, धैर्य, सरलता, कोमलता, रूप और बल आदि सदगुणोंसे सम्पन्न हैं। सब प्रकारके दिव्य और अद्भुत अस्त्र-शस्त्र उनके पास सदा मौजूद रहते हैं

Wika ni Īśvara: “Taglay niya sa likas na pagkatao ang habag, at may lakas; at siya’y nasasangkapan ng lahat ng sandatang banal na kahanga-hanga ang anyo. Ang kanyang mga sandata ay ang busog na Śārṅga, ang diskong Sudarśana, at ang tabak na tinatawag na Nandaka. Sa kanyang watawat ay nagniningning ang sagisag ni Garuḍa, kaaway ng mga ahas. Siya’y sagana sa marangal na asal—pagpipigil at pagpapaubaya—kasama ng tapang at sigla; may magandang katawan, mapalad na anyo, wastong hubog, katatagan, pagiging tuwid, kahinahunan, kagandahan, at lakas. Lahat ng uri ng banal at kababalaghang sandata ay laging nasa kanyang kapangyarihan.”

Verse 18

योगमाय: सहस्राक्षो निरपायो महामना: । वीरो मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रिय:,वे योगमायासे सम्पन्न और हजारों नेत्रोंवाले हैं। उनका हृदय विशाल है। वे अविनाशी, वीर, मित्रजनोंके प्रशंसक, ज्ञाति एवं बन्धु-बान्धवोंके प्रिय, क्षमाशील, अहंकाररहित, ब्राह्मणभक्त, वेदोंका उद्धार करनेवाले, भयातुर पुरुषोंका भय दूर करनेवाले और मित्रोंका आनन्द बढ़ानेवाले हैं

Wika ni Īśvara: “Siya’y pinagkalooban ng kapangyarihang yogiko (yogamāyā), may sanlibong mata, at malaya sa kapahamakan; dakila ang loob at bayani. Ikinagagalak niyang parangalan ang kanyang mga kaibigan, at minamahal siya ng kanyang mga kamag-anak at kaangkan.”

Verse 19

क्षमावांश्वानहंवादी ब्रह्मण्यो ब्रह्मनायक: । भयहर्ता भयारतनां मित्राणां नन्दिवर्धन:,वे योगमायासे सम्पन्न और हजारों नेत्रोंवाले हैं। उनका हृदय विशाल है। वे अविनाशी, वीर, मित्रजनोंके प्रशंसक, ज्ञाति एवं बन्धु-बान्धवोंके प्रिय, क्षमाशील, अहंकाररहित, ब्राह्मणभक्त, वेदोंका उद्धार करनेवाले, भयातुर पुरुषोंका भय दूर करनेवाले और मित्रोंका आनन्द बढ़ानेवाले हैं

Wika ng Panginoon: “Siya’y matiisin at mapagpatawad, walang pagmamataas at walang pag-aangkin ng sarili; deboto sa mga Brahmin at pinuno sa mga nakakabatid sa Brahman. Inaalis niya ang takot ng mga pinahihirapan ng pangamba, at pinadadakila niya ang galak at pananalig ng kanyang mga kaibigan.”

Verse 20

शरण्य: सर्वभूतानां दीनानां पालने रत: । श्रुतवानर्थसम्पन्न: सर्वभूतनमस्कृत:,वे समस्त प्राणियोंको शरण देनेवाले, दीन-दुखियोंके पालनमें तत्पर, शास्त्रज्ञानसम्पन्न, धनवान, सर्वभूतवन्दित, शरणमें आये हुए शत्रुओंको भी वर देनेवाले, धर्मज्ञ, नीतिज्ञ, नीतिमान्‌, ब्रह्मवगादी और जितेन्द्रिय हैं

Wika ng Panginoon: “Siya ang kanlungan ng lahat ng nilalang, masigasig sa pag-aaruga sa mga dukha at nagdurusa. Marunong sa mga banal na aral at pinagkalooban ng kasaganaan, siya’y iginagalang ng lahat ng nilalang.”

Verse 21

समश्रितानां वरद: शत्रूणामपि धर्मवित्‌ | नीतिज्ञो नीतिसम्पन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः,वे समस्त प्राणियोंको शरण देनेवाले, दीन-दुखियोंके पालनमें तत्पर, शास्त्रज्ञानसम्पन्न, धनवान, सर्वभूतवन्दित, शरणमें आये हुए शत्रुओंको भी वर देनेवाले, धर्मज्ञ, नीतिज्ञ, नीतिमान्‌, ब्रह्मवगादी और जितेन्द्रिय हैं

Siya’y nagbibigay ng biyaya sa lahat ng lumalapit upang magkanlong—kahit sa mga kaaway—at nauunawaan niya ang dharma maging sa pakikitungo sa kalaban. Dalubhasa sa pamamahala at ganap sa wastong asal, siya’y nakakikilala at nagpapahayag ng Brahman, at napagtagumpayan na ang mga pandama—isang huwarang pinunong tagapagtanggol na ang kagandahang-loob at linaw sa katarungan ay umaabot maging sa mga minsang sumalungat.

Verse 22

भवार्थमिह देवानां बुद्धया परमया युत: । प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते,परम बुद्धिसे सम्पन्न भगवान्‌ गोविन्द यहाँ देवताओंकी उन्नतिके लिये प्रजापतिके शुभमार्गपर स्थित हो मनुके धर्म-संस्कृत कुलमें अवतार लेंगे। महात्मा मनुके वंशमें मनुपुत्र अंग नामक राजा होंगे। उनसे अन्तर्धामा नामवाले पुत्रका जन्म होगा

Para sa kapakanan at pag-angat ng mga deva, taglay ang sukdulang karunungan, ang Mapalad na Panginoong Govinda ay isisilang dito—nakatindig sa mapalad na landas ni Prajāpati—sa lahing tao na pinadalisay ng dharma ni Manu. Sa dinastiya ng dakilang Manu ay magkakaroon ng haring nagngangalang Aṅga; at mula sa kanya’y isisilang ang anak na si Antardhāman.

Verse 23

समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर्वशे महात्मन: । अड्ढजी नाम मनो: पुत्रो अन्तर्थामा ततः पर:,परम बुद्धिसे सम्पन्न भगवान्‌ गोविन्द यहाँ देवताओंकी उन्नतिके लिये प्रजापतिके शुभमार्गपर स्थित हो मनुके धर्म-संस्कृत कुलमें अवतार लेंगे। महात्मा मनुके वंशमें मनुपुत्र अंग नामक राजा होंगे। उनसे अन्तर्धामा नामवाले पुत्रका जन्म होगा

Wika ni Īśvara: “Si Govinda ay lilitaw (isisilang) sa angkan ng dakilang-loob na si Manu. Magkakaroon si Manu ng anak na nagngangalang Aṅga; at pagkaraan niya’y susunod ang isang salinlahing tatawaging Antardhāmā.” Sa diwa ng talata, ito’y isang maka-Diyos na talaangkanan: ang pagbaba ng Panginoon ay inilalarawan na nagaganap sa isang maharlikang lahing pinadalisay ng dharma, upang itaas ang mga deva at ibalik ang matuwid na kaayusan.

Verse 24

अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिरनिन्दित: । प्राचीनबर्हिर्भविता हविर्धाम्न: सुतो महान्‌,अन्तर्धामासे अनिन्द्य प्रजापति हविर्धामाकी उत्पत्ति होगी। हविर्धामाके पुत्र महाराज प्राचीनबर्हि होंगे

Wika ni Īśvara: “Mula kay Antardhāman ay isisilang ang walang-dungis na Prajāpati na nagngangalang Havirdhāman. At mula kay Havirdhāman ay lilitaw ang kanyang dakilang anak, si Haring Prācīnabarhis.” Itinatanghal ng talata ang isang banal na talaangkanan, inilalarawan ang mga huwarang pinuno at ninuno bilang ‘walang kapintasan’—isang paglalapat na inuugnay ang wastong angkan sa pamumuhay ayon sa dharma at sa pagpapatuloy ng kaayusang ritwal.

Verse 25

तस्य प्रचेत:प्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजा: । प्राचेतसस्तथा दक्षो भवितेह प्रजापति:,प्राचीनबर्हिके प्रचेता आदि दस पुत्र होंगे। उन दसों प्रचेताओंसे इस जगतमें प्रजापति दक्षका प्रादुर्भाव होगा

Mula sa kanya ay isisilang ang sampung anak na lalaki, at ang pinakabantog sa kanila ay ang mga Pracetas. Mula sa mga Pracetas na iyon, sa mismong daigdig na ito, muling lilitaw si Dakṣa bilang Prajāpati (Panginoon ng mga nilalang), upang ipagpatuloy ang itinakdang hanay ng paglikha at pananagutan.

Verse 26

दाक्षायण्यास्तथा5<दित्यो मनुरादित्यतस्तथा । मनोश्व वंशज इला सुद्युम्नश्ष भविष्यति,दक्षकन्या अदितिसे आदित्य (सूर्य) उत्पन्न होंगे। सूर्यसे मनु उत्पन्न होंगे। मनुके वंशमें इला नामक कन्या होगी, जो आगे चलकर सुद्युम्न नामक पुत्रके रूपमें परिणत हो जायगी

Wika ng Panginoon: “Mula kay Aditi, anak na babae ni Dakṣa, isisilang si Āditya (ang Araw). Mula kay Āditya isisilang si Manu. Sa angkan ni Manu ay magkakaroon ng isang anak na babae na ang pangalan ay Ilā, na sa paglipas ng panahon ay magiging isang anak na lalaki na tatawaging Sudyumna.” Inilalagay ng talatang ito ang salinlahi ng mga hari sa banal na kaayusang kosmiko, at itinatanghal ang lahi bilang daluyan ng dharma at paghahari sa bawat salinlahi.

Verse 27

बुधात्‌ पुरूरवाश्षापि तस्मादायुर्भविष्यति । नहुषो भविता तस्माद्‌ ययातिस्तस्य चात्मज:,कन्यावस्थामें बुधसे समागम होनेपर उससे पुरूरवाका जन्म होगा। पुरूरवासे आयु नामक पुत्रकी उत्पत्ति होगी। आयुके पुत्र नहुष और नहुषके ययाति होंगे

Wika ng Panginoon: “Mula kay Budha ay isisilang din si Purūravas. Mula kay Purūravas ay lilitaw ang isang anak na lalaki na nagngangalang Āyu. Mula kay Āyu ay magmumula si Nahuṣa, at mula kay Nahuṣa ang kanyang anak na si Yayāti.” Sa gayon, sinusundan ng tinig na banal ang angkan ng mga hari, at itinatanghal ang pagpapatuloy ng dinastiya bilang maayos na paglaladlad ng tadhana at ng wastong pagmamana ng kapangyarihan.

Verse 28

यदुस्तस्मान्महासत्त्व: क्रोष्टा तस्माद्‌ भविष्यति । क्रोष्टश्नैव महान्‌ पुत्रो वजिनीवान्‌ भविष्यति,ययातिसे महान्‌ बलशाली यदु होंगे। बहुसे क्रोष्टाका जन्म होगा, क्रोष्टासे महान्‌ पुत्र वृजिनीवान्‌ होंगे

Wika ng Panginoon: “Mula kay Yadu ay lilitaw ang isang inapo na dakila ang diwa na nagngangalang Kroṣṭā; at mula kay Kroṣṭā naman ay isisilang ang isang tanyag na anak na si Vṛjinīvān.” Ang pahayag na ito ay isang propetikong talaangkanan, na nagpapatibay na ang dangal at lakas ay naipapasa sa matuwid na lahi, at ang mga pinunong darating ay sisibol sa takdang panahon mula sa matibay na ugat ng dinastiya.

Verse 29

वृजिनीवतश्न भविता उषड्गुरपराजित: । उषड्गोर्भविता पुत्र: शूरश्रित्ररथस्तथा,वृजिनीवानसे विजय वीर उषंगुका जन्म होगा। उपषंगुका पुत्र शूरवीर चित्ररथ होगा

Wika ng Panginoon: “Mula kay Vṛjinīvat ay isisilang si Uṣaḍgu, na hindi magagapi ng mga kaaway. At kay Uṣaḍgu ay isisilang din ang isang anak, ang bayaning si Citraratha.” Sa propetikong talaangkanang ito, binibigyang-diin ang pagpapatuloy ng marapat na lahi—tapang na kaisa ng katatagan—bilang bunga ng matuwid na kaayusan at ng paunang kaalaman ng Diyos.

Verse 30

तस्य त्ववरज: पुत्र: शूरो नाम भविष्यति | तेषां विख्यातवीर्याणां चरित्रगुणशालिनाम्‌,उसका छोटा पुत्र शूर नामसे विख्यात होगा। वे सभी यदुवंशी विख्यात पराक्रमी, सदाचार और सदगुणसे सुशोभित, यज्ञशील और विशुद्ध आचार-विचारवाले होंगे। उनका कुल ब्राह्मणोंद्वारा सम्मानित होगा। उस कुलमें महापराक्रमी, महायशस्वी और दूसरोंको सम्मान देनेवाले क्षत्रिय-शिरोमणि शूर अपने वंशका विस्तार करनेवाले वसुदेव नामक पुत्रको जन्म देंगे, जिसका दूसरा नाम आनकदुन्दुभि होगा। उन्हींके पुत्र चार भुजाधारी भगवान्‌ वासुदेव होंगे

Wika ng Panginoon: “Ang bunsong anak niya ay tatawaging Śūra. Ang mga inapo nila ay magiging bantog sa kagitingan, at magtataglay ng marangal na asal at mga kabutihang-loob.”

Verse 31

यज्वनां सुविशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसम्मते । स शूर: क्षत्रियश्रेष्ठोी महावीयों महायशा: । स्ववंशविस्तरकरं जनयिष्यति मानद:,उसका छोटा पुत्र शूर नामसे विख्यात होगा। वे सभी यदुवंशी विख्यात पराक्रमी, सदाचार और सदगुणसे सुशोभित, यज्ञशील और विशुद्ध आचार-विचारवाले होंगे। उनका कुल ब्राह्मणोंद्वारा सम्मानित होगा। उस कुलमें महापराक्रमी, महायशस्वी और दूसरोंको सम्मान देनेवाले क्षत्रिय-शिरोमणि शूर अपने वंशका विस्तार करनेवाले वसुदेव नामक पुत्रको जन्म देंगे, जिसका दूसरा नाम आनकदुन्दुभि होगा। उन्हींके पुत्र चार भुजाधारी भगवान्‌ वासुदेव होंगे

Sa angkan ng mga nagsasagawa ng handog na yajña, na lubhang dalisay ang asal at iginagalang ng mga brāhmaṇa, lilitaw si Śūra—pinakamainam sa mga kṣatriya, makapangyarihan sa tapang at dakila sa katanyagan. Bilang nagbibigay-galang sa kapwa, magkakaanak siya ng isang anak na magpapalawak sa kanyang lahi.

Verse 32

वसुदेव इति ख्यातं पुत्रमानकदुन्दुभिम्‌ । तस्य पुत्रश्नतुर्बाहुर्वासुदेवो भविष्यति,उसका छोटा पुत्र शूर नामसे विख्यात होगा। वे सभी यदुवंशी विख्यात पराक्रमी, सदाचार और सदगुणसे सुशोभित, यज्ञशील और विशुद्ध आचार-विचारवाले होंगे। उनका कुल ब्राह्मणोंद्वारा सम्मानित होगा। उस कुलमें महापराक्रमी, महायशस्वी और दूसरोंको सम्मान देनेवाले क्षत्रिय-शिरोमणि शूर अपने वंशका विस्तार करनेवाले वसुदेव नामक पुत्रको जन्म देंगे, जिसका दूसरा नाम आनकदुन्दुभि होगा। उन्हींके पुत्र चार भुजाधारी भगवान्‌ वासुदेव होंगे

Magkakaroon siya ng anak na bantog sa pangalang Vasudeva, na kilala rin bilang Ānakadundubhi. Mula sa kanya isisilang ang Panginoong Vāsudeva na may apat na bisig.

Verse 33

दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रिय: | राज्ञो मागधसंरुद्धान्‌ मोक्षयिष्यति यादव:,भगवान्‌ वासुदेव दानी, ब्राह्मणोंका सत्कार करनेवाले, ब्रह्मभूत और ब्राह्मणप्रिय होंगे। वे यदुकुलतिलक श्रीकृष्ण मगधराज जरासंधकी कैदमें पड़े हुए राजाओंको बन्धनसे छुड़ायेंगे

Sinabi ng Panginoon: “Siya’y magiging mapagbigay, tagapagparangal sa mga brāhmaṇa, nakatatag sa diwa ng Brahman, at umiibig sa mga dvija. Ang Yādava na iyon—si Bhagavān Vāsudeva—ay magpapalaya sa mga haring ibinilanggo ng pinunong Magadha, at mag-aalis sa kanila sa gapos.”

Verse 34

जरासंध॑ तु राजानं निर्जित्य गिरिगद्नरे । सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान्‌,वे पराक्रमी श्रीहरि पर्वतकी कन्दरा (राजगृह)-में राजा जरासंधको जीतकर समस्त राजाओंके द्वारा उपहृत रत्नोंसे सम्पन्न होंगे

Wika ni Īśvara: Matapos magapi si Haring Jarāsandha sa Girigadnara (Rājagṛha, ang kuta sa kabundukan), ang makapangyarihang Śrīhari ay magiging sagana sa mahahalagang hiyas na inihandog ng lahat ng mga hari.

Verse 35

पृथिव्यामप्रतिहतो वीर्येण च भविष्यति । विक्रमेण च सम्पन्न: सर्वपार्थिवपार्थिव:,वे इस भूमण्डलमें अपने बल-पराक्रमद्वारा अजेय होंगे। विक्रमसे सम्पन्न तथा समस्त राजाओंके भी राजा होंगे

Wika ng Panginoon: “Sa ibabaw ng daigdig na ito, siya’y magiging di-matatalo dahil sa lakas ng kanyang kapangyarihan. Taglay ang kagitingan, siya’y magiging hari sa mga hari—pinakamataas sa lahat ng mga pinunong makalupa.”

Verse 36

शूरसेनेषु भूत्वा स द्वारकायां वसन प्रभु: । पालयिष्यति गां देवीं विजित्य नयवित्‌ सदा,नीतिवेत्ता भगवान्‌ श्रीकृष्ण शूरसेन देश (मथुरा-मण्डल)-में अवतीर्ण होकर वहाँसे द्वारकापुरीमें जाकर रहेंगे और समस्त राजाओंको जीतकर सदा इस पृथ्वीदेवीका पालन करेंगे

Wika ng Īśvara: “Pagkapanganak sa liping Śūrasena at paninirahan bilang panginoon sa Dvārakā, lulupigin ng Panginoon ang mga hari; at laging ginagabayan ng wastong patakaran at makatarungang pamamahala, iingatan Niya ang banal na Inang Daigdig. Kaya si Bhagavān Śrī Kṛṣṇa, na bumaba sa lupain ng Śūrasena (rehiyon ng Mathurā), ay tutungo mula roon sa lungsod ng Dvārakā at maninirahan doon, itinataguyod ang sanlibutan sa pamamagitan ng matuwid na paghahari.”

Verse 37

त॑ भवन्त: समासाद्य वाड्माल्यैरह्णैवरै: | अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणमिव शाश्वतम्‌,आपलोग उन्हीं भगवानकी शरण लेकर अपनी वाड्मयी मालाओं तथा श्रेष्ठ पूजनोपचारोंसे सनातन ब्रह्माकी भाँति उनका यथोचित पूजन करें

Kaya dapat, magkubli sila sa Panginoong iyon, lumapit sa Kanya, at sumamba nang ayon sa nararapat—nag-aalay ng mga kuwintas na hinabi mula sa mga banal na salita at ng pinakamainam na pang-araw-araw na ritwal—pinararangalan Siya na gaya ng paggalang sa walang-hanggang Brahmā.

Verse 38

यो हि मां द्रष्टमिच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम्‌ । द्रष्टव्यस्तेन भगवान्‌ वासुदेव: प्रतापवान्‌,जो मेरा और पितामह ब्रह्माजीका दर्शन करना चाहता हो, उसे प्रतापी भगवान्‌ वासुदेवका दर्शन करना चाहिये

Sinumang tunay na nagnanais na masilayan Ako—at pati si Brahmā, ang Pitāmaha—ay dapat humanap ng darśana ng maluwalhating Panginoong Vāsudeva; sapagkat sa pagtanaw sa Kanya, natatamo ang pinakamataas na pangitain ng pagka-Diyos na sumasaklaw sa lahat.

Verse 39

दृष्टे तस्मिन्नहं दृष्टो न मे5त्रास्ति विचारणा । पितामहो वा देवेश इति वित्त तपोधना:,तपोधनो! उनका दर्शन हो जानेपर मेरा ही दर्शन हो गया, अथवा उनके दर्शनसे देवेश्वर ब्रह्माजीका दर्शन हो गया ऐसे समझो, इस विषयमें मुझे कोई विचार नहीं करना है अर्थात्‌ संदेह नहीं है

O ikaw na may yaman ng pag-aayuno at pagninilay! Kapag Siya’y nakita, Ako’y nakita na rin; o unawain na sa pagtanaw sa Kanya, natatanaw na rin si Brahmā—ang Panginoon ng mga diyos. Sa bagay na ito, wala nang dapat pag-isipan: walang alinlangan.

Verse 40

स यस्य पुण्डरीकाक्ष: प्रीतियुक्तो भविष्यति | तस्य देवगण: प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति,जिसपर कमलनयन भगवान्‌ श्रीकृष्ण प्रसन्न होंगे, उसके ऊपर ब्रह्मा आदि देवताओंका समुदाय प्रसन्न हो जायगा

Sinumang maging pinagpala ng mapagmahal na lingap ng Panginoong may matang-lotus—si Śrī Kṛṣṇa—sa taong iyon, ang buong kapulungan ng mga diyos, na pinangungunahan ni Brahmā, ay malulugod din.

Verse 41

मानवलोकमें जो भगवान्‌ श्रीकृष्णकी शरण लेगा, उसे कीर्ति, विजय तथा उत्तम स्वर्गकी प्राप्ति होगी

Wika ng Īśvara: “Sinumang nabubuhay sa daigdig ng tao at kumupkop sa mapalad na Panginoong Śrī Kṛṣṇa ay magkakamit ng katanyagan at tagumpay, at makaaabot din sa pinakamataas na langit.”

Verse 42

धर्माणां देशिक: साक्षात्‌ स भविष्यति धर्मभाक्‌ । धर्मवद्धिः स देवेशो नमस्कार्य: सदोद्यतै:,इतना ही नहीं, वह धर्मोका उपदेश देनेवाला साक्षात्‌ धर्माचार्य एवं धर्मफलका भागी होगा। अतः धर्मात्मा पुरुषोंको चाहिये कि वे सदा उत्साहित रहकर देवेश्वर भगवान्‌ वासुदेवको नमस्कार करें

Siya’y magiging tuwirang tagapagturo ng dharma at tunay na makikibahagi sa mga bunga nito. Kaya ang mga taong nakatuon sa katuwiran ay dapat laging masigla at matatag, at yumukod sa paggalang kay Vāsudeva—Panginoon ng mga diyos—na siyang nagpapalago at nagtataguyod ng dharma.

Verse 43

यश्न तं मानवे लोके संश्रयिष्यति केशवम्‌ | तस्य कीर्तिरजयश्रैव स्वर्गश्नैव भविष्यति,धर्म एव परो हि स्यात्‌ तस्मिन्नभ्यर्चिते विभौ । स हि देवो महातेजा: प्रजाहितचिकीर्षया उन सर्वव्यापी परमेश्वरकी पूजा करनेसे परम धर्मकी सिद्धि होगी। वे महान्‌ तेजस्वी देवता हैं। उन पुरुषसिंह श्रीकृष्णने प्रजाका हित करनेकी इच्छासे धर्मका अनुष्ठान करनेके लिये करोड़ों ऋषियोंकी सृष्टि की है। भगवान्‌के उत्पन्न किये हुए वे सनत्कुमार आदि ऋषि गन्धमादन पर्वतपर सदा तपस्यामें संलग्न रहते हैं। अतः द्विजवरो! उन प्रवचन-कुशल, धर्मज्ञ वासुदेवको सदा प्रणाम करना चाहिये

Sinumang sa daigdig ng tao ay kumupkop kay Keśava ay magkakamit ng di-napaparam na katanyagan at makaaabot sa langit. Sapagkat kapag ang Makapangyarihang Panginoon ay sinamba nang nararapat, ang dharma mismo’y nagiging pinakamataas at matibay na naitatatag. Siya’y diyos na may dakilang ningning, kumikilos sa hangaring ikabubuti ng mga nilalang.

Verse 44

धर्मार्थ पुरुषव्यात्र ऋषिकोटी: ससर्ज ह । ता: सृष्टास्तेन विभुना पर्वते गन्धमादने,उन सर्वव्यापी परमेश्वरकी पूजा करनेसे परम धर्मकी सिद्धि होगी। वे महान्‌ तेजस्वी देवता हैं। उन पुरुषसिंह श्रीकृष्णने प्रजाका हित करनेकी इच्छासे धर्मका अनुष्ठान करनेके लिये करोड़ों ऋषियोंकी सृष्टि की है। भगवान्‌के उत्पन्न किये हुए वे सनत्कुमार आदि ऋषि गन्धमादन पर्वतपर सदा तपस्यामें संलग्न रहते हैं। अतः द्विजवरो! उन प्रवचन-कुशल, धर्मज्ञ वासुदेवको सदा प्रणाम करना चाहिये

O tigre sa mga tao! Alang-alang sa dharma at artha, ang Makapangyarihang Panginoon ay lumikha ng mga koro-korong ṛṣi. Nilalang ng Panginoong sumasaklaw sa lahat, ang mga pantas na iyon ay nananahan sa Bundok Gandhamādana, laging nakatuon sa pag-aayuno at pagninilay. Kaya, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, dapat laging yumukod kay Vāsudeva—dalubhasa sa banal na pangangaral at nakaaalam ng dharma—sapagkat ang pagsamba sa Kataas-taasang Panginoon ay humahantong sa ganap na katuwiran.

Verse 45

सनत्कुमारप्रमुखास्तिष्ठन्ति तपसान्विता: । तस्मात्‌ स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुज्रवा:,उन सर्वव्यापी परमेश्वरकी पूजा करनेसे परम धर्मकी सिद्धि होगी। वे महान्‌ तेजस्वी देवता हैं। उन पुरुषसिंह श्रीकृष्णने प्रजाका हित करनेकी इच्छासे धर्मका अनुष्ठान करनेके लिये करोड़ों ऋषियोंकी सृष्टि की है। भगवान्‌के उत्पन्न किये हुए वे सनत्कुमार आदि ऋषि गन्धमादन पर्वतपर सदा तपस्यामें संलग्न रहते हैं। अतः द्विजवरो! उन प्रवचन-कुशल, धर्मज्ञ वासुदेवको सदा प्रणाम करना चाहिये

Si Sanatkumāra at ang iba pang pinakapangunahing mga rishi ay nananatili, puspos ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay. Kaya, O pinakamainam sa mga dwija, ang Panginoong yaon—mahusay magsalita at nakaaalam ng dharma—ay karapat-dapat sa taimtim na pagpupugay. Yumukod sa Kanya, sapagkat ang debosyon sa Kataas-taasang Sumasa-lahat ay nagdudulot ng pagkakamit ng pinakadakilang dharma; at ang mga rishing nilikha Niya ay laging nakalubog sa tapa para sa kapakanan ng sanlibutan.

Verse 46

दिवि श्रेष्ठो हि भगवान्‌ हरिनारायण: प्रभु: । वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च । अहहितश्चाहयेन्नित्यं पूजित: प्रतिपूजयेत्‌,वे भगवान्‌ नारायण हरि देवलोकमें सबसे श्रेष्ठ हैं। जो उनकी वन्दना करता है, उसकी वे भी वन्दना करते हैं। जो उनका आदर करता है, उसका वे भी आदर करते हैं। इसी प्रकार अर्चित होनेपर वे भी अर्चना करते और पूजित या प्रशंसित होनेपर वे भी पूजा या प्रशंसा करते हैं

Sa kalangitan, ang Panginoong Hari–Nārāyaṇa ang pinakadakila. Sinumang maghandog sa Kanya ng pagpupugay, Siya man ay nagbibigay-galang; sinumang magpakita ng paggalang, Siya’y tumutugon din ng paggalang. Sinumang may mabuting loob sa Kanya, Siya’y laging may kagandahang-loob sa taong iyon; at kapag Siya’y sinasamba, Siya’y tumutugon sa pagsamba sa pamamagitan ng kaukulang biyaya—gaya ng debosyon, gayon ang tugon ng Kanyang grasya.

Verse 47

दृष्ट: पश्येदहरह: संश्रित: प्रतिसंश्रयेत्‌ । अर्चितश्षार्चयेन्नित्यं स देवो द्विजसत्तमा:,श्रेष्ठ ब्राह्मणो! जो प्रतिदिन उनका दर्शन करता है, उसकी ओर वे भी कृपादृष्टि करते हैं। जो उनका आश्रय लेता है, उसके हृदयमें वे भी आश्रय लेते हैं तथा जो उनकी पूजा करता है, उसकी वे भी सदा पूजा करते हैं

O pinakamainam sa mga dwija, ang Panginoon ay tumutugon ayon sa paglapit ng deboto: ang tumitingin sa Kanya araw-araw ay sinasalubong ng Kanyang mahabaging pagtanaw; ang kumakalinga sa Kanya ay natatagpuan ang Panginoon na nananahan din sa kanyang puso; at ang sumasamba sa Kanya ay siya namang laging pinararangalan Niya.

Verse 48

एतत्‌ तस्यानवद्यस्य विष्णोर्व परमं व्रतम्‌ । आदिदेवस्य महत:ः सज्जनाचरितं सदा,उन प्रशंसनीय आदि देवता भगवान्‌ महाविष्णुका यह उत्तम व्रत है, जिसका साधु पुरुष सदा आचरण करते आये हैं

Ito nga ang kataas-taasang panata ng walang-dungis na Panginoong Viṣṇu—ang dakilang Unang-Diyos—isang kagalang-galang na pagsasagawa na laging isinasabuhay ng mga matuwid.

Verse 49

भुवने<भ्यर्चितो नित्यं देवेरेपि सनातन: । अभयेनानुरूपेण युज्यन्ते तमनुव्रता:,वे सनातन देवता हैं, अतः इस त्रिभुवनमें देवता भी सदा उन्हींकी पूजा करते हैं। जो उनके अनन्य भक्त हैं, वे अपने भजनके अनुरूप ही निर्भय पद प्राप्त करते हैं

Siya ang Walang-Hanggan, na laging sinasamba sa mga daigdig—maging ng mga diyos man. Ang mga tapat na debotong hindi naghahati ng loob ay makakamit ang kalagayang walang takot, ayon sa sukat ng lalim at uri ng kanilang debosyon.

Verse 50

कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजै: सदा । यत्नवद्धिरुपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुत:,द्विजोंको चाहिये कि वे मन, वाणी और कर्मसे सदा उन भगवानको प्रणाम करें और यत्नपूर्वक उपासना करके उन देवकीनन्दनका दर्शन करें

Sa gawa, sa isip, at sa salita, ang mga dwija ay dapat laging yumukod at magbigay-galang sa Kanya. Sa masigasig na pagsisikap, dapat silang maglingkod sa pagsamba at hanapin ang darśana ng Anak ni Devakī—upang ang debosyon ay maging ganap na disiplina ng kilos, pag-iisip, at pananalita.

Verse 51

एष वो>भिहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमा: | त॑ दृष्टवा सर्वशो देवं दृष्टा: स्यु: सुरसत्तमा:,मुनिवरो! यह मैंने आपलोगोंको उत्तम मार्ग बता दिया है। उन भगवान्‌ वासुदेवका सब प्रकारसे दर्शन कर लेनेपर सम्पूर्ण श्रेष्ठ देवताओंका दर्शन करना हो जायगा

“O pinakamahuhusay na pantas, ipinahayag ko na sa inyo ang landas na ito. Kapag namasdan ng tao ang Diyos na iyon sa lahat ng paraan—kapag tunay na natamo ang darśana ng Panginoon (Vāsudeva)—para na rin niyang namasdan ang lahat ng pinakadakilang mga diyos.”

Verse 52

महावराहं त॑ देवं॑ सर्वलोकपितामहम्‌ । अहं चैव नमस्यामि नित्यमेव जगत्पतिम्‌,मैं भी महावराहरूप धारण करनेवाले उन सर्वलोक-पितामह जगदीश्वरको नित्य प्रणाम करता हूँ

Ako man ay laging yumuyukod at sumasamba sa banal na Panginoong iyon na nag-anyong Mahāvarāha—ang ninuno ng lahat ng daigdig, ang naghahari sa sansinukob. Ako rin ay patuloy na nag-aalay ng paggalang sa Panginoon ng kosmos.

Verse 53

तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशय: । समस्ता हि वयं देवास्तस्य देहे वसामहे,हम सब देवता उनके श्रीविग्रहमें निवास करते हैं। अतः: उनका दर्शन करनेसे तीनों देवताओं (ब्रह्मा, विष्णु और शिव)-का दर्शन हो जाता है, इसमें संशय नहीं है

Doon, tiyak na matatamo ang darśana ng banal na tatluhan—walang pag-aalinlangan. Sapagkat kaming lahat na mga diyos ay nananahan sa mismong katawan Niya; kaya sa pagtanaw sa Kanya, natatanaw rin ang tatlong diyos—Brahmā, Viṣṇu, at Śiva.

Verse 54

तस्य चैवाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभ: । हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधर:,उनके बड़े भाई कैलासकी पर्वतमालाओंके समान श्वेत कान्तिसे प्रकाशित होनेवाले हलधर और बलरामके नामसे विख्यात होंगे। पृथ्वीको धारण करनेवाले शेषनाग ही बलरामके रूपमें अवतीर्ण होंगे

At ang nakatatandang kapatid Niya, na nagliliwanag sa puting ningning na wari’y magkakumpol na tuktok ng Bundok Kailāsa, ay makikilala bilang Halī at bilang Bala (Balarāma). Siya ang “tagapasan ng daigdig”—si Śeṣa Nāga mismo ang magkakatawang-tao sa anyo ni Balarāma.

Verse 55

त्रिशिरास्तस्य दिव्यश्व॒ शातकुम्भमयो द्रुम: । ध्वजस्तृणेन्द्रो देवस्प भविष्यति रथाश्रित:,बलदेवजीके रथपर तीन शिखाओंसे युक्त दिव्य सुवर्णमय तालवृक्ष ध्वजके रूपमें सुशोभित होगा

Wika ni Īśvara: “Para sa kanya, ang bandilang nakapirmi sa kanyang karwahe ay magiging isang banal na punong palmyra na yari sa dalisay na ginto, may tatlong tuktok; at kikilalanin sa pangalang ‘Tṛṇendra’ at ‘Devaspā.’”

Verse 56

शिरो नागैर्महाभोगै: परिकीर्ण महात्मभि: । भविष्यति महाबाहो: सर्वलोके श्चरस्य च,सर्वलोकेश्वर महाबाहु बलरामजीका मस्तक बड़े-बड़े फनवाले विशालकाय सर्पोंसे घिरा हुआ होगा

Wika ni Īśvara: “Ang ulo ng makapangyarihang may-malalakas na bisig—si Balarāma, Panginoon ng lahat ng daigdig—ay mapapaligiran at matatakpan ng mga dambuhalang ahas na may malalapad na talukbong, mararangal ang likas.”

Verse 57

चिन्तितानि समेष्यन्ति शस्त्राण्यस्त्राणि चैव ह । अनन्तश्न स एवोक्तो भगवान्‌ हरिरव्यय:,उनके चिन्तन करते ही सम्पूर्ण दिव्य अस्त्र-शस्त्र उन्हें प्राप्त हो जायँगे। अविनाशी भगवान्‌ श्रीहरि ही अनन्त शेषनाग कहे गये हैं

Sa pag-iisip pa lamang niya, ang lahat ng banal na sandata—maging sandatang pangsagupa o sandatang pamuksa mula sa malayo—ay darating sa kanya. Tunay nga, ang di-nasisirang Panginoong Hari mismo ang ipinahahayag na si Ananta (Śeṣa), ang Walang-Hanggan.

Verse 58

समादिष"्ट श्न विबुधैर्दर्शय त्वमिति प्रभो । सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली । अन्तं नैवाशकद्‌ द्रष्टं देवस्पथ परमात्मन:,पूर्वकालमें देवताओंने गरुड़जीसे यह अनुरोध किया कि “आप हमें भगवान्‌ शेषका अन्त दिखा दीजिये।' तब कश्यपके बलवान पुत्र गरुड़ अपनी सारी शक्ति लगाकर भी उन परमात्मदेव अनन्तका अन्त न देख सके

Noong unang panahon, sa pakiusap ng mga diyos—“O Panginoon, ipakita mo sa amin ang hangganan ni Ananta”—si Garuḍa, ang makapangyarihang anak ni Kaśyapa, ay ginamit ang lahat ng kanyang lakas. Ngunit kahit siya’y hindi nasilayan ang dulo ng banal na Ananta, ang Kataas-taasang Sarili, na siyang landas at kanlungan ng mga diyos.

Verse 59

सच शेषो विचरते परया वै मुदा युतः । अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुन्धराम्‌,वे भगवान्‌ शेष बड़े आनन्दके साथ सर्वत्र विचरते हैं और अपने विशाल शरीरसे पृथिवीको आलिंगनपाशमें बाँधकर पाताललोकमें निवास करते हैं

Wika ni Īśvara: “Ang banal na Śeṣa ay gumagala sa lahat ng dako, puspos ng sukdulang kagalakan. Nakapulupot bilang dakilang ahas, nananahan siya sa daigdig sa ilalim, niyayakap ang Daigdig sa lawak ng kanyang katawan.”

Verse 60

य एव विष्णु: सो5नन्तो भगवान्‌ वसुधाधर: । यो राम: स हृषीकेशो यो5च्युत: स धराधर:,जो भगवान्‌ विष्णु हैं, वे ही इस पृथ्वीको धारण करनेवाले भगवान्‌ अनन्त हैं। जो बलराम हैं वे ही श्रीकृष्ण हैं, जो श्रीकृष्ण हैं वे ही भूमिधर बलराम हैं

Ang siyang si Viṣṇu ay siya ring Panginoong Ananta, ang tagapasan ng daigdig. Ang siyang si Rāma (Balarāma) ay siya ring Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa); at ang siyang si Acyuta (Kṛṣṇa) ay siya ring tagapasan ng daigdig (Balarāma).

Verse 61

तावुभौ पुरुषव्याप्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ | द्रष्टटया माननीयौ च चक्रलाड्नलधारिणौ,वे दोनों दिव्य रूप और दिव्य पराक्रमसे सम्पन्न पुरुषसिंह बलराम और श्रीकृष्ण क्रमश: चक्र एवं हल धारण करनेवाले हैं। तुम्हें उन दोनोंका दर्शन एवं सम्मान करना चाहिये

Ang dalawang iyon ay gaya ng tigre sa mga tao—banal ang anyo at may banal na lakas. Dapat silang masilayan at parangalan nang nararapat, sapagkat sila ang may tangan ng diskong chakrá at ng araro: si Balarāma at si Śrī Kṛṣṇa.

Verse 62

एष वोनुग्रह: प्रोक्तो मया पुण्यस्तपोधना: । यद्‌ भवन्तो यदुश्रेष्ठ पूजयेयु: प्रयत्नतः,तपोधनो! आपलोगोंपर अनुग्रह करके मैंने भगवानका पवित्र माहात्म्य इसलिये बताया है कि आप प्रयत्नपूर्वक उन यदुकुलतिलक श्रीकृष्णकी पूजा करें

“O kayamanan ng pag-aayuno at pagninilay, ang banal na aral na ito’y ipinahayag ko bilang pagpapala sa inyo. Isinalaysay ko ang banal na kadakilaan upang kayo—O pinakamainam sa angkan ng Yadu—ay sumamba kay Śrī Kṛṣṇa nang may taimtim na pagsisikap.”

Verse 147

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पुरुषमाहात्म्ये सप्तचत्वारिंशदधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें परमपुरुष श्रीकृष्णका माहात्म्यविषयक एक सौ सैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sa ganito, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Anuśāsana Parva, sa bahagi ng Dāna-dharma (dharma ng pagbibigay), sa paksang tumatalakay sa kadakilaan ng Kataas-taasang Persona, nagwakas ang ika-147 na kabanata.