Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे नन्दिकेश्वरोत्पत्तिर् नाम द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः नन्दिकेश्वर उवाच मया सह पिता हृष्टः प्रणम्य च महेश्वरम् उटजं स्वं जगामाशु निधिं लब्ध्वेव निर्धनः

Kaya nito, sa Śrī Liṅga-Mahāpurāṇa, sa Pūrvabhāga, nagsisimula ang kabanatang tinatawag na “Pagpapakita ni Nandikeśvara.” Sinabi ni Nandikeśvara: “Ang aking ama, nagalak kasama ko, ay yumukod kay Maheśvara at agad na bumalik sa sarili niyang kubo-ermita—gaya ng isang dukha na nakatagpo ng nakatagong kayamanan at lumisan na may ganap na kasiyahan.”

Verse 2

यदागतो ऽहमुटजं शिलादस्य महामुने तदा वै दैविकं रूपं त्यक्त्वा मानुष्यम् आस्थितः

O dakilang muni, nang dumating ako sa ermita ni Śilāda, iniwan ko ang aking anyong dibino at tinanggap ang katawang-tao—upang ang Pati (Panginoon) ay malapitan ng mga paśu (mga kaluluwang nakagapos) sa pamamagitan ng nakikitang, disiplinadong pagsasanay.

Verse 3

नष्टा चैव स्मृतिर्दिव्या येन केनापि कारणात् मानुष्यमास्थितं दृष्ट्वा पिता मे लोकपूजितः

Dahil sa isang dahilan, nawala ang aking banal na pag-alaala. Nang makita niyang ako’y nag-anyong tao, ang aking ama—na iginagalang ng mga daigdig—ay nabahala at nagmuni-muni.

Verse 4

विललापातिदुःखार्तः स्वजनैश् च समावृतः जातकर्मादिकाश्चैव चकार मम सर्ववित्

Dahil sa matinding dalamhati, siya’y humagulgol nang malakas, napalilibutan ng sariling mga kamag-anak. Pagkaraan, ang yaong nakaaalam ng lahat ay nagsagawa ng mga itinakdang samskara, mula sa ritwal ng kapanganakan, ayon sa dharma.

Verse 5

शालङ्कायनपुत्रो वै शिलादः पुत्रवत्सलः उपदिष्टा हि तेनैव ऋक्शाखा यजुषस् तथा

Tunay nga, si Śilāda—anak ni Śālaṅkāyana at lubhang mapagmahal sa anak—ang siyang nagturo ng sangay ng Ṛgveda, at gayundin ng sangay ng Yajurveda.

Verse 6

सामशाखासहस्रं च साङ्गोपाङ्गं महामुने आयुर्वेदं धनुर्वेदं गान्धर्वं चाश्वलक्षणम्

“O dakilang muni, mayroon ding isang libong sangay ng Sāma Veda, ganap sa mga bahagi at mga pantulong na bahagi; kasama ang Āyurveda, Dhanurveda, Gāndharva (agham ng musika), at kaalaman sa mga katangian ng kabayo.”

Verse 7

हस्तिनां चरितं चैव नराणां चैव लक्षणम् सम्पूर्णे सप्तमे वर्षे ततो ऽथ मुनिसत्तमौ

Sa gayon ay naipahayag ang asal ng mga elepante at ang mga palatandaang nagtatangi sa tao. Nang ganap na matapos ang ikapitong taon, ang dalawang pinakadakilang pantas ay nagpatuloy sa kanilang paglakad sa salaysay na banal.

Verse 8

मित्रावरुणनामानौ तपोयोगबलान्वितौ तस्याश्रमं गतौ दिव्यौ द्रष्टुं मां चाज्ञया विभोः

Pagkaraan, ang dalawang banal na nilalang na sina Mitra at Varuṇa—na may lakas na bunga ng tapas at yoga—ay nagtungo sa kaniyang ashrama; at sa utos ng Makapangyarihang Panginoon (Pati), sila’y dumating upang makita ako.

Verse 9

ऊचतुश् च महात्मानौ मां निरीक्ष्य मुहुर्मुहुः तात नन्द्ययमल्पायुः सर्वशास्त्रार्थपारगः

Pagkatapos, ang dalawang dakilang kaluluwa, habang paulit-ulit akong tinitingnan, ay nagsabi: “Anak—ito si Nandī. Bagama’t maikli ang kaniyang buhay, napagtagumpayan niya ang diwa at layon ng lahat ng śāstra.”

Verse 10

न दृष्टमेवमाश्चर्यम् आयुर्वर्षादतः परम् इत्युक्तवति विप्रेन्द्रः शिलादः पुत्रवत्सलः

“Hindi pa ako nakakita ng ganitong kababalaghan—na ang buhay ay nalilimitahan lamang sa isang takdang bilang ng taon at wala nang higit!” Nang masabi iyon, ang pinakadakilang Brahmana, si Śilāda, na mapagmahal sa anak, ay nayanig sa dalamhati at pagninilay.

Verse 11

समालिङ्ग्य च दुःखार्तो रुरोदातीव विस्वरम् हा पुत्र पुत्र पुत्रेति पपात च समन्ततः

Yakap-yakap niya (ang anak), pinahihirapan ng dalamhati, at humagulgol nang malakas sa basag na tinig—sumisigaw, “Ay, anak ko, anak ko, anak ko!”—at bumagsak sa lupa, walang lakas at tila gumugulong sa paligid.

Verse 12

अहो बलं दैवविधेर् विधातुश्चेति दुःखितः तस्य चार्तस्वरं श्रुत्वा तदाश्रमनिवासिनः

Sa dalam ng dalamhati, sumigaw siya: “Ay—gaano kalakas ang kautusan ng tadhana, kahit itinakda ng Maylikha!” Nang marinig ang kaniyang daing, ang mga naninirahan sa ashrama ay nagtipon.

Verse 13

निपेतुर्विह्वलात्यर्थं रक्षाश्चक्रुश् च मङ्गलम् तुष्टुवुश् च महादेवं त्रियंबकमुमापतिम्

Lubhang nabagabag, sila’y bumagsak; nagsagawa sila ng mga ritwal na pananggalang at mga gawaing mapalad, at pinuri si Mahādeva—Tryambaka, ang Panginoon ni Umā—si Pati, ang naghaharing nagpapalaya sa paśu mula sa tali ng pāśa.

Verse 14

हुत्वा त्रियंबकेनैव मधुनैव च संप्लुताम् दूर्वामयुतसंख्यातां सर्वद्रव्यसमन्विताम्

Matapos ihandog sa banal na apoy sa pamamagitan ng mantra ni Tryambaka, dapat mag-alay ng saganang dūrvā—binabad sa pulot—na may bilang na sampung libo, kasama ang lahat ng kailangang sangkap ng ritwal, para sa pagsamba kay Pati (Śiva) na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.

Verse 15

पिता विगतसंज्ञश् च तथा चैव पितामहः विचेष्टश् च ललापासौ मृतवन्निपपात च

Nawalan ng malay ang ama, gayundin ang lolo. Kapwa sila naging walang galaw; tumulo ang laway at bumagsak na wari’y patay—dinaganan ng puwersang humihila sa mga pandama at nagbubuklod sa paśu kapag tinatakpan ni Pati ang Kanyang kapangyarihan.

Verse 16

मृत्योर् भीतो ऽहम् अचिराच् छिरसा चाभिवन्द्य तम् मृतवत्पतितं साक्षात् पितरं च पितामहम्

Sa takot sa kamatayan, agad kong iniyuko ang ulo sa paggalang sa kanila—sa aking ama at lolo—na nakabagsak doon na wari’y walang buhay sa harap mismo ng aking mga mata.

Verse 17

प्रदक्षिणीकृत्य च तं रुद्रजाप्यरतो ऽभवम् हृत्पुण्डरीके सुषिरे ध्यात्वा देवं त्रियंबकम्

Pagkatapos kong magpradakṣiṇa sa Kanya, naging masigasig ako sa japa ng mantra ni Rudra; at sa pagninilay sa Tryambaka, ang Panginoong may tatlong mata, sa maselang guwang ng lotus ng puso, itinuon ko ang kamalayan kay Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.

Verse 18

त्र्यक्षं दशभुजं शान्तं पञ्चवक्त्रं सदाशिवम् सरितश्चान्तरे पुण्ये स्थितं मां परमेश्वरः

Namataan ko ang Kataas-taasang Panginoon (Parameśvara) na nakatindig sa banal na puwang sa pagitan ng mga ilog—si Sadāśiva: may tatlong mata, sampung bisig, payapa, at may limang mukha—nanahan bilang Pati na lampas sa daigdig, na nagpapatahimik sa mga gapos ng paśu.

Verse 19

तुष्टो ऽब्रवीन्महादेवः सोमः सोमार्धभूषणः वत्स नन्दिन्महाबाहो मृत्योर्भीतिः कुतस्तव

Nalugod si Mahādeva—si Soma na ang palamuti ay ang gasuklay na buwan—at nagsalita: “Mahal kong anak na si Nandin, O makapangyarihang bisig, paano ka pa matatakot sa kamatayan?”

Verse 20

मयैव प्रेषितौ विप्रौ मत्समस्त्वं न संशयः वत्सैनत्तव देहं च लौकिकं परमार्थतः

“Ako mismo ang nagsugo sa dalawang Brahmin na iyon—walang pag-aalinlangan. Anak, unawain mo: ang iyong katawang-taglay ay wari’y makalupa, ngunit sa sukdulang katotohanan, iisa ito sa Akin.”

Verse 21

नास्त्येव दैविकं दृष्टं शिलादेन पुरा तव देवैश् च मुनिभिः सिद्धैर् गन्धर्वैर्दानवोत्तमैः

“Tunay, wala pang nakakita ng ganitong banal na pangitain—hindi noon si Śilāda, ni ikaw; maging ang mga Deva, mga muni, mga Siddha, mga Gandharva, at ang pinakadakila sa mga Dānava ay hindi pa rin ito nasilayan.”

Verse 22

पूजितं यत्पुरा वत्स दैविकं नन्दिकेश्वर संसारस्य स्वभावो ऽयं सुखं दुःखं पुनः पुनः

O mahal na anak, ang banal na Nandikeśvara ay sinamba na noong unang panahon. Sapagkat ito ang likas na anyo ng saṃsāra: ang ligaya at dalamhati ay muling sumisibol, paulit-ulit sa pag-ikot ng buhay.

Verse 23

नृणां योनिपरित्यागः सर्वथैव विवेकिनः एवमुक्त्वा तु मां साक्षात् सर्वदेवमहेश्वरः

Para sa taong may malinaw na pag-unawa, may ganap na pagtalikod sa kalagayang isinilang sa sinapupunan (paulit-ulit na pagkakatawang-tao). Pagkasabi nito sa akin nang tuwiran, ang Dakilang Panginoon—si Maheshvara, ang hari ng lahat ng mga diyos—ay nagpatuloy sa pagtuturo.

Verse 24

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च उभाभ्यां परमेश्वरः पस्पर्श भगवान् रुद्रः परमार्तिहरो हरः

Sa pamamagitan ng Kanyang dalawang kamay na lubhang mapalad at banal, hinipo (sila) ng Kataas-taasang Panginoon—si Bhagavān Rudra, si Hara na sumisira sa lahat ng gapos—ang tagapag-alis ng pinakamalalim na pagdurusa ng kaluluwa.

Verse 25

उवाच च महादेवस् तुष्टात्मा वृषभध्वजः निरीक्ष्य गणपांश्चैव देवीं हिमवतः सुताम्

Pagkaraan, si Mahādeva—na payapa at nasiyahan ang kalooban, ang Panginoong may watawat ng Toro—ay tumingin sa Kanyang mga gaṇa at gayundin sa Diyosa, anak ni Himavat, at nagsalita.

Verse 26

समालोक्य च तुष्टात्मा महादेवः सुरेश्वरः अजरो जरया त्यक्तो नित्यं दुःखविवर्जितः

Nang masdan ang lahat ng naganap, si Mahādeva—Panginoon ng mga diyos—ay nasiyahan sa kalooban. Siya’y walang pagtanda, di naaabot ng pagkabulok, at laging walang dalamhati—si Pati, ang Kataas-taasang Panginoon na lampas sa lahat ng naglilimita at gapos.

Verse 27

अक्षयश्चाव्ययश्चैव सपिता ससुहृज्जनः ममेष्टो गणपश्चैव मद्वीर्यो मत्पराक्रमः

Siya ang Di-Nasisira at Di-Nagbabago; Siya ang aking Ama at ang mabuting kaibigan na nagnanais ng aking kabutihan. Siya ang Panginoong pinili kong sambahin at ang Pinuno ng mga Gaṇa; sa Kanya nagmumula ang aking lakas at aking kabayanihan.

Verse 28

इष्टो मम सदा चैव मम पार्श्वगतः सदा मद्बलश्चैव भविता महायोगबलान्वितः

Siya ay laging mahal sa Akin, at laging mananatili sa Aking tabi. Tunay na siya’y magiging Aking lakas—pinagkalooban ng kapangyarihan ng Dakilang Yoga (Mahāyoga).

Verse 29

एवमुक्त्वा च मां देवो भगवान् सगणस्तदा कुशेशयमयीं मालां समुन्मुच्यात्मनस्तदा

Pagkasabi Niya sa akin nang gayon, ang Mapalad na Panginoon—kasama ang Kanyang mga gaṇa—ay nag-alis mula sa Kanyang sarili ng kuwintas na yari sa mga bulaklak ng lotus at ipinagkaloob iyon bilang tanda ng biyaya at banal na pagtatalaga.

Verse 30

आबबन्ध महातेजा मम देवो वृषध्वजः तयाहं मालया जातः शुभया कण्ठसक्तया

Ang aking Panginoon—dakila sa ningning, ang Vṛṣadhvaja na may watawat na toro—ang nagbigkis nito. Sa pamamagitan ng mapalad na kuwintas na iyon na nakasabit sa Kanyang leeg, ako’y nagkaroon bilang banal na tanda at pagpapala.

Verse 31

त्र्यक्षो दशभुजश्चैव द्वितीय इव शङ्करः तत एव समादाय हस्तेन परमेश्वरः

May tatlong mata at sampung bisig, nagmistula siyang ikalawang Śaṅkara; at noon ding sandali, hinawakan siya ng Kataas-taasang Panginoon (Parameśvara) at sinunggaban.

Verse 32

उवाच ब्रूहि किं ते ऽद्य ददामि वरमुत्तमम् ततो जटाश्रितं वारि गृहीत्वा चातिनिर्मलम्

Wika Niya: “Sabihin mo—ano ang ninanais mo ngayon? Ipagkakaloob Ko ang pinakadakilang biyaya.” Pagkaraan, kinuha Niya ang lubhang dalisay na tubig na nananahan sa jaṭā, ang mga buhol na buhok, at tinanggap iyon bilang handog na nagpapabanal.

Verse 33

उक्ता नदी भवस्वेति उत्ससर्ज वृषध्वजः ततः सा दिव्यतोया च पूर्णासितजला शुभा

Nang masabihan nang gayon, “Maging ilog ka,” pinalaya siya ni Vṛṣadhvaja (Śiva). Pagkaraan, siya’y naging mapalad na batis, puspos ng makalangit na tubig, at ang maitim na agos ay dumaloy nang ganap.

Verse 34

पद्मोत्पलवनोपेता प्रावर्तत महानदी तामाह च महादेवो नदीं परमशोभनाम्

Pinalamutian ng mga kakahuyan ng lotus at bughaw na lotus, nagsimulang umagos ang dakilang ilog. Pagkaraan, kinausap ni Mahādeva ang ilog na lubhang maningning—siya ang Pati na sa pamamagitan ng biyaya’y nagpapabanal at nagpapalaya sa mga paśu na nakagapos.

Verse 35

यस्माज्जटोदकादेव प्रवृत्ता त्वं महानदी तस्माज्जटोदका पुण्या भविष्यसि सरिद्वरा

Sapagkat ikaw, O dakilang ilog, ay umagos mula sa mismong tubig ng jaṭā—ang buhol-buhol na buhok ni Śiva—kaya ikaw ay kikilalaning Jaṭodakā, banal at pinakadakila sa mga ilog.

Verse 36

त्वयि स्नात्वा नरः कश्चित् सर्वपापैः प्रमुच्यते ततो देव्या महादेवः शिलादतनयं प्रभुः

Sinumang maligo sa iyo ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan. Pagkaraan, si Mahādeva—sa biyaya ng Devī—ay naging makapangyarihang tagapagtanggol ng anak ni Śilāda.

Verse 37

पुत्रस्ते ऽयमिति प्रोच्य पादयोः संन्यपातयत् सा मामाघ्राय शिरसि पाणिभ्यां परिमार्जती

Sa pagsasabing, “Ito ang iyong anak,” ipinayuko niya ako sa paanan niya. Inamoy niya ang aking ulo at sa dalawang kamay ay marahang hinaplos at inalo ako.

Verse 38

पुत्रप्रेम्णाभ्यषिञ्चच्च स्रोतोभिस्तनयैस्त्रिभिः पयसा शङ्खगौरेण देवदेवं निरीक्ष्य सा

Tinitigan niya ang Deva ng mga deva; dahil sa pag-ibig sa anak, isinagawa niya ang abhiṣeka sa Panginoon sa pamamagitan ng tatlong agos mula sa kanyang dibdib, ibinuhos ang gatas na puti gaya ng kabibe sa ibabaw ng Diyos.

Verse 39

तानि स्रोतांसि त्रीण्यस्याः स्रोतस्विन्यो ऽभवंस्तदा नदीं त्रिस्रोतसं देवो भगवानवदद्भवः

Pagkaraan, ang tatlong agos na iyon ay naging tatlong hiwa-hiwalay na dumadaloy na batis. Noon, ipinahayag ng Mapalad na Panginoong Bhava (Śiva) na ang ilog na iyon ay “Trisrotas”—ang Ilog ng Tatlong Agos.

Verse 40

त्रिस्रोतसं नदीं दृष्ट्वा वृषः परमहर्षितः ननाद नादात्तस्माच्च सरिदन्या ततो ऽभवत्

Nang makita ang Ilog ng Tatlong Agos, ang Toro (Vṛṣa, sagisag ng dharma ni Śiva) ay lubhang nagalak at umungal; mula sa mismong ungol na iyon, sumibol pagkaraan ang isa pang banal na ilog.

Verse 41

वृषध्वनिरिति ख्याता देवदेवेन सा नदी जांबूनदमयं चित्रं सर्वरत्नमयं शुभम्

Ang ilog na iyon ay ipinahayag ng Diyos ng mga diyos na kilala bilang “Vṛṣadhvani.” Ito’y kagila-gilalas—wari’y yari sa ginto ng Jāmbūnada, mapalad, at nagniningning sa diwa ng lahat ng hiyas.

Verse 42

स्वं देवश्चाद्भुतं दिव्यं निर्मितं विश्वकर्मणा मुकुटं चाबबन्धेशो मम मूर्ध्नि वृषध्वजः

Pagkaraan, ang kamangha-manghang banal na korona—na nilikha ni Viśvakarman para sa mga deva—ay itinali at inilagay sa aking ulo ng Panginoong may bandilang Toro (Śiva), ang Īśa.

Verse 43

कुण्डले च शुभे दिव्ये वज्रवैडूर्यभूषिते आबबन्ध महादेवः स्वयमेव महेश्वरः

Si Mahādeva—si Maheśvara mismo—ay personal na ikinabit ang mapalad at banal na hikaw na makalangit, pinalamutian ng diyamante at batong vaidūrya.

Verse 44

मां तथाभ्यर्चितं व्योम्नि दृष्ट्वा मेघैः प्रभाकरः मेघांभसा चाभ्यषिञ्चच् छिलादनम् अथो मुने

O pantas, nang makita ng Araw (Prabhākara) na ako’y sinasamba sa kalangitan, tinipon niya ang mga ulap at sa tubig-ulan ay nagsagawa ng abhiṣeka—binuhusan at binasa ang dambanang nababalutan ng bato, ang tahanan ng liṅga.

Verse 45

तस्याभिषिक्तस्य तदा प्रवृत्ता स्रोतसा भृशम् यस्मात् सुवर्णान्निःसृत्य नद्येषा सम्प्रवर्तते

Nang Siya’y pahiran sa abhiṣeka, noon ay sumiklab ang isang malakas na agos; mula sa pag-aanyong iyon ay lumabas na tila ginto, at ang ilog na ito’y umagos nang ganap—nakikitang tanda ng Panginoong Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa tali ng pāśa.

Verse 46

स्वर्णोदकेति तामाह देवदेवस्त्रियंबकः जाम्बूनदमयाद्यस्माद् द्वितीया मुकुटाच्छुभा

Si Tryambaka—Diyos ng mga diyos—ay tumawag sa kanya na “Svarṇodakā.” Mula sa Kanyang maningning na korona ay sumilang ang ikalawang anyong nagliliwanag, yari sa ginto ng Jāmbūnada.

Verse 47

प्रावर्तत नदी पुण्या ऊचुर् जम्बूनदीति ताम् एतत्पञ्चनदं नाम जप्येश्वरसमीपगम्

Pagkaraan, umagos ang isang banal na ilog. Tinawag nila itong Ilog Jambū. Ang tīrtha na ito’y kilala bilang Pañcanada, na nasa tabi ng Japyeśvara—at sa paglapit sa Panginoong Pati, nagdudulot ng paglilinis na biyaya sa paśung nakagapos.

Verse 48

यः पञ्चनदमासाद्य स्नात्वा जप्येश्वरेश्वरम् पूजयेच्छिवसायुज्यं प्रयात्येव न संशयः

Sinumang makarating sa Pañcanada, maligo roon, magsagawa ng japa sa Īśvareśvara, ang Panginoon ng mga Panginoon, at sumamba sa Kanya—ang pashu, ang kaluluwang nakagapos, ay tiyak na makakamit ang sāyujya kay Śiva, makikiisa sa Pati; walang pag-aalinlangan.

Verse 49

देवी अदोप्त्स् नन्दिन् अथ देवो महादेवः सर्वभूतपतिर्भवः देवीमुवाच शर्वाणीम् उमां गिरिसुतामजाम्

Pagkaraan, tinanggap ng Diyosa si Nandin; at si Mahādeva—si Bhava, ang Pati ng lahat ng nilalang—ay nagsalita sa Diyosa: Śarvāṇī, Umā, ang isinilang sa bundok, Ajā, ang hindi isinilang.

Verse 50

देवी नन्दीश्वरं देवम् अभिषिञ्चामि भूतपम् गणेन्द्रं व्याहरिष्यामि किं वा त्वं मन्यसे ऽव्यये

O Diyosa, isasagawa ko ang abhiṣeka kay Nandīśvara—ang banal na Panginoon, tagapangalaga ng mga bhūta at pinuno ng mga gaṇa. Malapit ko nang ipahayag ang kanyang kadakilaan; o di-nasisira (avyaya), ano ang iyong palagay?

Verse 51

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भवानी हर्षितानना स्मयन्ती वरदं प्राह भवं भूतपतिं पतिम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, si Bhavānī—na ang mukha’y nagliliwanag sa galak—ay ngumiti at nagsalita kay Bhava, ang kanyang Panginoon, tagapagkaloob ng biyaya, ang Pati ng lahat ng nilalang.

Verse 52

सर्वलोकाधिपत्यं च गणेशत्वं तथैव च दातुमर्हसि देवेश शैलादिस्तनयो मम

O Panginoon ng mga deva, nararapat Mong ipagkaloob sa anak kong ito—na isinilang kay Śailādī—ang paghahari sa lahat ng daigdig at ang katayuang Gaṇeśa.

Verse 53

ततः स भगवाञ्शर्वः सर्वलोकेश्वरेश्वरः सस्मार गणपान् दिव्यान् देवदेवो वृषध्वजः

Pagkaraan nito, si Bhagavān Śarva—Panginoon sa ibabaw ng mga pinuno ng lahat ng daigdig—Diyos ng mga diyos, ang May-bandilang Toro, ay taimtim na nagunita at sa loob-loob ay tinawag ang mga banal na pinuno ng Kaniyang mga Gaṇa.