Adhyaya 35
Purva BhagaAdhyaya 3531 Verses

Adhyaya 35

Adhyaya 35 — दधीचि-क्षुप-युद्धम्, भार्गवोपदेशः, मृतसंजीवनी (त्र्यम्बक) मन्त्रः

Bilang tugon sa tanong ni Sanatkumāra, isinalaysay ni Śailādi na ang haring anak ni Brahmā na si “Kṣupa” ay kaibigan ni Dadhīci ngunit naging kaaway dahil sa pagtatalo tungkol sa “kahigitan ng kṣatriya” laban sa “kahigitan ng vipra (brāhmaṇa)”. Ipinagpalagay ni Kṣupa na siya’y anyo ng walong Lokapāla kaya ipinagbawal ang paghamak; sa galit ay sumalakay si Dadhīci, ngunit pinabagsak siya ni Kṣupa sa pamamagitan ng “vajra”. Sa dalamhati, inalaala ni Dadhīci si Bhārgava (Śukra); dumating si Śukra sa lakas ng yoga, pinagdugtong muli ang katawan, at itinuro ang “Mṛtasañjīvanī”, ang mantra ni Śiva na Tryambaka (Tryambaka/Umāpati): “tryambakaṃ yajāmahe… sugandhiṃ puṣṭivardhanam…”, panalangin na maputol ang tali ng kamatayan sa pamamagitan ng katotohanan, svādhyāya, yoga at dhyāna. Sa harap ng Liṅga, sa japa, homa, pag-aabhimantra at pag-inom ng pinagbasbasang tubig, nakakamit ang “kawalan ng takot sa kamatayan” at “katatagang tulad ng vajra/di madaling mapatay”. Sa muling labanan, hindi na kayang wasakin ng vajra ni Kṣupa si Dadhīci; kaya si Kṣupa, nang makita ang kapangyarihan, ay humilig sa pagkanlong kay Hari (Mukunda), na nagbubukas sa salaysay ng pag-asa-asa ng mga kapangyarihang diyos at ugnayang Śaiva–Vaiṣṇava.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे योगिप्रशंसा नाम चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच कथं जघान राजानं क्षुपं पादेन सुव्रत दधीचः समरे जित्वा देवदेवं जनार्दनम्

Sa gayon nagwakas, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa (unang bahagi), ang ika-34 na kabanata na tinatawag na “Papuri sa mga Yogin.” Sinabi ni Sanatkumāra: “O ikaw na may dakilang panata, paano napatay ni Dadhīci ang haring Kṣupa sa pamamagitan ng isang paa lamang, matapos madaig sa labanan maging si Janārdana—ang ‘diyos ng mga diyos’?”

Verse 2

वज्रास्थित्वं कथं लेभे महादेवान्महातपाः वक्तुमर्हसि शैलादे जितो मृत्युस्त्वया यथा

O Śailāda, dakilang asceta—paano mo natamo mula kay Mahādeva ang katatagang tila vajra? Karapat-dapat kang magsalaysay sa amin kung paano mo napagtagumpayan ang Kamatayan mismo.

Verse 3

शैलादिरुवाच ब्रह्मपुत्रो महातेजा राजा क्षुप इति स्मृतः अभून्मित्रो दधीचस्य मुनीन्द्रस्य जनेश्वरः

Sinabi ni Śailādi: “May isang makapangyarihan at maningning na hari, si Kṣupa ang pangalan, isinilang bilang anak ni Brahmā. Ang panginoon ng mga tao ay naging kaibigan ng dakilang muni na si Dadhīci, ang pinakadakila sa mga pantas.”

Verse 4

चिरात्तयोः प्रसंगाद्वै वादः क्षुपदधीचयोः अभवत् क्षत्रियश्रेष्ठो विप्र एवेति विश्रुतः

Sa paglipas ng panahon, dahil sa kanilang pagsasama, sumiklab ang pagtatalo nina Kṣupa at Dadhīci: “Siya ba’y tanyag bilang pinakadakila sa mga kṣatriya, o tunay ngang isang brāhmaṇa?” Kaya’t naging bantog ang alitang iyon.

Verse 5

अष्टानां लोकपालानां वपुर्धारयते नृपः तस्मादिन्द्रो ह्ययं वह्निर् यमश् च निरृतिस् तथा

O hari, taglay ng namumuno sa kanyang sarili ang mga kapangyarihang may anyo ng walong tagapangalaga ng mga daigdig. Kaya siya’y dapat ituring na Indra, na Agni, na Yama, at gayundin na Nirṛti—na nagpapamalas ng kapangyarihang panghari sa pamamahala.

Verse 6

वरुणश्चैव वायुश् च सोमो धनद एव च ईश्वरो ऽहं न संदेहो नावमन्तव्य एव च

“Ako nga si Varuṇa, si Vāyu, si Soma, at si Dhanada (Kubera) rin. Ako ang Īśvara, ang Kataas-taasang Panginoon—walang pag-aalinlangan. Kaya’t huwag ninyo akong hamakin.”

Verse 7

महती देवता या सा महतश्चापि सुव्रत तस्मात्त्वया महाभाग च्यावनेय सदा ह्यहम्

Ang Diyos na tunay na “Dakila” ay siya ring Kataas-taasang Kadakilaan, O ikaw na may marangal na panata. Kaya, O mapalad—salinlahi ni Cyavana—Ako ay laging nilalapitan sa pamamagitan mo (bilang gabay na daan).

Verse 8

नावमन्तव्य एवेह पूजनीयश् च सर्वथा श्रुत्वा तथा मतं तस्य क्षुपस्य मुनिसत्तमः

“Dito, hindi siya dapat hamakin kailanman; sa katotohanan, dapat siyang laging parangalan at sambahin.” Nang marinig ang pasyang iyon ng asceta, tinanggap ito ng pinakadakilang pantas bilang nararapat.

Verse 9

दधीचश् च्यावनिश् चोग्रो गौरवादात्मनो द्विजः अताडयत्क्षुपं मूर्ध्नि दधीचो वाममुष्टिना चिछेद वज्रेण च तं दधीचं बलवान् क्षुपः

Si Dadhīci, ang mabagsik na anak ni Cyavana, dahil sa pagmamataas sa sarili, ay hinampas si Kṣupa sa ulo. Pagkaraan, dinurog ni Dadhīci siya sa kaliwang kamao; ngunit ang makapangyarihang Kṣupa naman ay pumutol at nagpabagsak kay Dadhīci sa sandatang tulad ng vajra, gaya ng kulog at kidlat.

Verse 10

ब्रह्मलोके पुरासौ हि ब्रह्मणः क्षुतसंभवः लब्धं वज्रं च कार्यार्थं वज्रिणा चोदितः प्रभुः

Noong unang panahon sa daigdig ni Brahmā, ang makapangyarihang iyon—na isinilang mula sa gutom ni Brahmā—ay nagkamit ng vajra upang ganapin ang isang banal na gawain, sa pag-uudyok ni Vajrī (Indra), panginoon ng mga deva.

Verse 11

स्वेच्छयैव नरो भूत्वा नरपालो बभूव सः तस्माद्राजा स विप्रेन्द्रम् अजयद्वै महाबलः

Sa sariling kalooban, siya’y naging tao at naging tagapangalaga ng mga tao (isang hari). Kaya ang haring makapangyarihan ay tunay na nanaig sa pinakadakilang Brahmin—ipinapakita ang lakas ng kapangyarihang makamundo kapag hindi pinipigil ng dharma.

Verse 12

यथा वज्रधरः श्रीमान् बलवांस्तमसान्वितः पपात भूमौ निहतो वज्रेण द्विजपुङ्गवः

Gaya ng maringal at makapangyarihang may hawak ng vajra, ang pinakadakilang Brahmana ay natakpan ng tamas; tinamaan ng vajra at bumagsak sa lupa.

Verse 13

सस्मार च तदा तत्र दुःखाद्वै भार्गवं मुनिम् शुक्रो ऽपि संधयामास ताडितं कुलिशेन तम्

Sa mismong lugar na iyon, dahil sa dalamhati, naalala niya ang pantas na Bhārgava. At si Śukra rin ay nagpagaling at nagpanumbalik sa taong tinamaan ng kulisa (vajra).

Verse 14

योगादेत्य दधीचस्य देहं देहभृतांवरः संधाय पूर्ववद्देहं दधीचस्याह भार्गवः

Sa kapangyarihan ng yoga, si Bhārgava—pinakamataas sa mga may katawan—ay lumapit sa katawan ni Dadhīci at muling pinagdugtong ito, ibinalik ang anyo ni Dadhīci gaya ng dati.

Verse 15

भो दधीच महाभाग देवदेवमुमापतिम् सम्पूज्य पूज्यं ब्रह्माद्यैर् देवदेवं निरञ्जनम्

O Dadhīca na lubhang mapalad, matapos mong sambahin nang wasto ang Devadeva—ang Panginoon ni Umā—na sinasamba maging nina Brahmā at ng mga diyos, lumapit ka sa walang dungis na Devadeva, ang Pati na lampas sa lahat ng bahid.

Verse 16

अवध्यो भव विप्रर्षे प्रसादात्त्र्यम्बकस्य तु मृतसंजीवनं तस्माल् लब्धमेतन्मया द्विज

O pinakamahusay sa mga pantas na Brahmana, maging di-masasalakay sa biyaya ni Tryambaka (Śiva). Kaya, O dalawang-ulit na isinilang, natamo ko ang Mṛtasaṃjīvanī—ang banal na kaalamang nagbabalik-buhay—sa pamamagitan ng Kanyang pagpapala.

Verse 17

नास्ति मृत्युभयं शंभोर् भक्तानामिह सर्वतः मृतसंजीवनं चापि शैवमद्य वदामि ते

Para sa mga deboto ni Śambhu, walang takot sa kamatayan saanman sa mundong ito. Ngayon ay ituturo ko sa iyo ang lihim na Śaiva na tinatawag na “muling pagbibigay-buhay sa patay”—ang kapangyarihang nagbabalik-buhay na sumisibol mula sa pagkanlong sa Panginoon bilang Pati.

Verse 18

त्रियंबकं यजामहे त्रैलोक्यपितरं प्रभुम् त्रिमण्डलस्य पितरं त्रिगुणस्य महेश्वरम्

Sinasamba namin si Triyambaka, ang Panginoong may tatlong mata—ang Kataas-taasang Tagapamahala at Ama ng tatlong daigdig; Ama ng tatlong mandala ng sansinukob, at si Maheśvara na namamayani sa tatlong guṇa. Bilang Pati, Siya lamang ang kanlungan na lumuluwag sa pāśa na gumagapos sa paśu.

Verse 19

त्रितत्त्वस्य त्रिवह्नेश् च त्रिधाभूतस्य सर्वतः त्रिवेदस्य महादेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्

Sinasamba ko si Mahādeva—Panginoon ng tatlong banal na apoy, saligan ng tatlong tattva, at pinagmumulang lumalaganap sa tatluhang sangkap; ang pinakadiwa ng tatlong Veda—mabango sa pagpapala at nagpapalago ng sustansiya, lakas, at pagyabong na espirituwal.

Verse 20

सर्वभूतेषु सर्वत्र त्रिगुणे प्रकृतौ तथा इन्द्रियेषु तथान्येषु देवेषु च गणेषु च

Naroroon Siya sa lahat ng nilalang, sa lahat ng dako—gayundin sa Prakṛti na binubuo ng tatlong guṇa; sa mga indriya (mga pandama) at iba pang kapangyarihan; at maging sa mga Deva at sa mga pangkat ng Gaṇa.

Verse 21

पुष्पेषु गन्धवत्सूक्ष्मः सुगन्धिः परमेश्वरः पुष्टिश् च प्रकृतिर्यस्मात् पुरुषस्य द्विजोत्तम

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, nananahan si Parameśvara sa mga bulaklak bilang banayad na halimuyak—tunay na mabangong samyo. At sapagkat Siya ang lakas na nagpapalusog at ang Prakṛti ng Puruṣa, Siya ang panloob na diwa na sumusuporta sa lahat ng may katawan.

Verse 22

महदादिविशेषान्तविकल्पस्यापि सुव्रत विष्णोः पितामहस्यापि मुनीनां च महामुने

O ikaw na may dakilang panata, maging ang buong saklaw ng mga pagkakaibang konseptuwal—mula sa Mahat hanggang sa pinakahuling mga partikular—ay hindi ganap na masusukat; gayundin para kay Viṣṇu, para kay Pitāmaha (Brahmā), at maging para sa mga muni, O dakilang pantas. Kaya ang Kataas-taasang Pati, si Śiva, ay lampas sa lahat ng tattva at sa mga likha ng isip.

Verse 23

इन्द्रस्यापि च देवानां तस्माद्वै पुष्टिवर्धनः तं देवममृतं रुद्रं कर्मणा तपसा तथा

Kaya para kay Indra at sa lahat ng mga Deva rin, Siya lamang ang nagpapalago ng lakas at sustansiya. Ang walang-kamatayang Diyos na iyon—si Rudra—ay dapat lapitan at parangalan sa pamamagitan ng banal na gawa at ng tapas, sapagkat Siya ang Pati na nagbibigay-kapangyarihan sa mga hukbo ng langit.

Verse 24

स्वाध्यायेन च योगेन ध्यानेन च यजामहे सत्येनानेन मुक्षीयान् मृत्युपाशाद् भवः स्वयम्

Sa pamamagitan ng svādhyāya (banal na pag-aaral), ng disiplina ng Yoga, at ng dhyāna (pagmumuni), sinasamba namin ang Panginoon. Sa katotohanang ito mismo, nawa’y palayain kami ni Bhava—si Śiva Mismo—mula sa tali ng kamatayan (mṛtyu-pāśa).

Verse 25

बन्धमोक्षकरो यस्माद् उर्वारुकमिव प्रभुः मृतसंजीवनो मन्त्रो मया लब्धस्तु शङ्करात्

Sapagkat ang Panginoon ang nagdudulot ng paglaya mula sa pagkakagapos—gaya ng hinog na pipino na kusang humihiwalay sa tangkay—kaya ang mantrang nagbabalik-buhay (Mṛtasaṃjīvanī) ay natamo ko mula kay Śaṅkara. Ito ang daan upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay mapalaya sa pāśa (tanikala) sa biyaya ng Pati, ang Panginoon.

Verse 26

जप्त्वा हुत्वाभिमन्त्र्यैवं जलं पीत्वा दिवानिशम् लिङ्गस्य संनिधौ ध्यात्वा नास्ति मृत्युभयं द्विज

Pagkatapos bigkasin ang japa, pagkatapos maghandog ng mga alay (huta), at sa gayon ay basbasan ang tubig sa pamamagitan ng mantra, inumin ang tubig na iyon araw at gabi. Sa pagninilay sa harap ng Śiva-liṅga—O dvija (dalawang ulit na isinilang)—wala nang takot sa kamatayan.

Verse 27

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तपसाराध्य शङ्करम् वज्रास्थित्वम् अवध्यत्वम् अदीनत्वं च लब्धवान्

Nang marinig ang kanyang mga salita, sinamba niya si Śaṅkara sa pamamagitan ng tapas; at dahil sa pag-aalay na iyon, natamo niya ang katawang matatag na gaya ng vajra, ang kalagayang hindi masusugatan, at ang di-nababasag na katatagan—walang panghihina—sa biyaya ng Panginoong Pati na nag-aalis ng mga pasha na gapos ng pashu.

Verse 28

एवमाराध्य देवेशं दधीचो मुनिसत्तमः प्राप्यावध्यत्वमन्यैश् च वज्रास्थित्वं प्रयत्नतः

Sa gayon, si Dadhīci, ang pinakadakila sa mga muni, matapos sambahin ang Panginoon ng mga deva, sa masidhing pagsisikap ay nagkamit ng biyayang hindi mapapahamak ng iba; at ang kanyang mga buto ay naging matigas na gaya ng vajra.

Verse 29

अताडयच्च राजेन्द्रं पादमूलेन मूर्धनि क्षुपो दधीचं वज्रेण जघानोरसि च प्रभुः

Pagkaraan, O pinakamainam sa mga hari, sinipa niya ang hari sa ulo gamit ang talampakan ng paa; at si Dadhīci, ang makapangyarihang panginoon, ay humampas (sa kalaban) sa dibdib gamit ang kanyang vajra.

Verse 30

नाभून्नाशाय तद्वज्रं दधीचस्य महात्मनः प्रभावात्परमेशस्य वज्रबद्धशरीरिणः

Ang vajra na iyon ay hindi naging sanhi ng pagkapuksa ni Dadhīci na dakilang kaluluwa; sapagkat sa kapangyarihan ni Parameśvara, ang kanyang katawan ay naitaling maging matigas na gaya ng vajra.

Verse 31

दृष्ट्वाप्यवध्यत्वमदीनतां च क्षुपो दधीचस्य तदा प्रभावम् आराधयामास हरिं मुकुन्दम् इन्द्रानुजं प्रेक्ष्य तदांबुजाक्षम्

Nang makita ang pagiging di-masusugatan, ang tapang na di-nabibiyak, at ang liwanag na espirituwal ni Dadhīci, nagsimulang sumamba si Kṣupa kay Hari—si Mukunda, ang Tagapagpalaya—habang minamasdan ang may matang-lotus, ang nakababatang kapatid ni Indra.

Frequently Asked Questions

Bhargava teaches a Shiva-centered regimen: worship of Tryambaka (Shiva), recitation of the Mṛtasañjīvanī/Tryambaka formula, and disciplined practice of japa, homa, abhi-mantrita water (sanctified water), and dhyāna performed in the presence of the Shiva Linga.

The hymn describes Shiva as pervasive across all beings and domains—within the trigunas and prakriti, within the indriyas, among devas and ganas—thereby presenting a metaphysical basis for why Shiva’s grace can ‘cut the noose of death’ and grant resilience (avadhyatva).

Because Dadhichi attains ‘vajra-bound embodiment’ (vajra-baddha-śarīra) and invincibility through Shiva’s grace obtained via austerity and the Mritasanjivani-oriented worship; thus the weapon cannot accomplish destruction.