Adhyaya 30
Purva BhagaAdhyaya 3037 Verses

Adhyaya 30

श्वेतमुनिना कालस्य निग्रहः (मृत्युञ्जय-भक्ति-प्रसादः)

Isinalaysay ni Śailādi sa mga pantas ang banal na kuwento ni Śveta ayon sa pagsasalaysay ni Brahmā. Ang matandang muni, lubos na nakatuon sa pagsamba sa Liṅga at pagbigkas ng Rudra, ay nilapitan ni Kāla na kumuwestiyon sa bisa ng mga ritong “rauddra” at nag-angking may kapangyarihang hilahin siya patungong Yamaloka. Sumagot si Śveta nang may di-matitinag na pananampalatayang Śaiva: si Rudra ay nananahan sa Liṅga at pinagmulan ng mga diyos, kaya dapat lumisan si Kāla. Sa galit, iginapos ni Kāla si Śveta sa kanyang lubid at nilibak ang tila “kawalang-kilos” ng diyos sa Liṅga. Noon din ay nagpakita si Sadāśiva kasama si Ambikā, Nandin, at mga gaṇa; sa isang sulyap lamang ay pinasuko at pinatay niya si Antaka, at iniligtas ang deboto. Pagkaraan, itinuro ang aral: sambahin si Mṛtyuñjaya Śaṅkara para sa bhukti at mukti; huwag lang makipagtalo—magpasakop at sumamba kay Bhava sa tanging bhakti upang lumaya sa dalamhati. Itinuro ni Brahmā na ang Śiva-bhakti ay hindi nakakamit sa dāna, tapas, yajña, Veda, o mga pagpipigil sa yoga lamang, kundi higit sa lahat sa prasāda ni Śiva; ang Pāśupata-bhakti ay nagbibigay ng apat na layunin at tagumpay laban sa kamatayan, gaya nina Dadhīci, Brahmā, at Śveta, bilang paghahanda sa mga susunod na kabanata tungkol sa biyaya at Liṅga-upāsanā.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकोनत्रिंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्राह्मणर्षभाः श्वेतस्य च कथां पुण्याम् अपृच्छन् परमर्षयः

Kaya nga, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrvabhāga, nagsisimula ang kasunod na kabanata. Wika ni Śailādi: Nang masabihan nang gayon ni Brahmā ang mga pinakadakilang pantas na Brāhmaṇa, ang mga dakilang ṛṣi ay nagtanong tungkol sa banal na salaysay ni Śveta.

Verse 2

पितामह उवाच श्वेतो नाम मुनिः श्रीमान् गतायुर्गिरिगह्वरे सक्तो ह्यभ्यर्च्य यद्भक्त्या तुष्टाव च महेश्वरम्

Wika ni Pitāmaha (Brahmā): “May isang kagalang-galang na muni na ang pangalan ay Śveta—marangal at tanyag, at may katandaan na—na nanahan na nakalubog ang diwa sa isang yungib sa bundok. Sa taimtim na bhakti, sinamba niya si Śiva at pinuri si Mahādeva, ang Dakilang Panginoon, at napalugod Niya Siya.”

Verse 3

रुद्राध्यायेन पुण्येन नमस्तेत्यादिना द्विजाः ततः कालो महातेजाः कालप्राप्तं द्विजोत्तमम्

O mga dwija, dahil sa mapagpalang pagbigkas ng Rudra-adhyāya na nagsisimula sa “namaḥ te” (pagpupugay sa Iyo), dumating si Kāla—makapangyarihan at maningning, ang Panahon/Kamatayan—sa pinakadakilang Brāhmaṇa na ang itinakdang oras ay sumapit na.

Verse 4

नेतुं संचिन्त्य विप्रेन्द्राः सान्निध्यमकरोन्मुनेः श्वेतो ऽपि दृष्ट्वा तं कालं कालप्राप्तो ऽपि शङ्करम्

O mga viprendra, matapos pag-isipan kung paano siya dadalhin, si Kāla ay lumapit at nagpakita sa tabi ng muni. Si Śveta naman, nang makita si Kāla—bagaman dumating na ang itinakdang oras—ay lalo pang nagtuon ng diwa kay Śaṅkara, ang Panginoon.

Verse 5

पूजयामास पुण्यात्मा त्रियंबकमनुस्मरन् त्रियंबकं यजेदेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्

Ang banal na taong iyon ay nagsagawa ng pagsamba, laging inaalala si Tryambaka. Sa ganitong paraan dapat sambahin si Tryambaka—ang Panginoong mabango at nagpapalago ng pag-aaruga at kagalingan—upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay umayon sa biyaya ng Pati, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 6

किं करिष्यति मे मृत्युर् मृत्योर्मृत्युरहं यतः तं दृष्ट्वा सस्मितं प्राह श्वेतं लोकभयंकरः

“Ano ang magagawa ng Kamatayan sa akin? Sapagkat ako ang Kamatayan ng mismong Kamatayan.” Nang siya’y makita, si Śveta—ang nakapanghihilakbot sa sanlibutan—ay nagsalita na may banayad na ngiti.

Verse 7

एह्येहि श्वेत चानेन विधिना किं फलं तव रुद्रो वा भगवान् विष्णुर् ब्रह्मा वा जगदीश्वरः

“Halika, halika, O Śveta. Sa pagsasagawa ng ritong ito ayon sa itinakdang paraan, anong bunga ang iyong hinahangad? Si Rudra (Śiva) ba, ang Mapagpalang Panginoon, o si Viṣṇu, o si Brahmā—ang Panginoon ng mga daigdig?”

Verse 8

कः समर्थः परित्रातुं मया ग्रस्तं द्विजोत्तम अनेन मम किं विप्र रौद्रेण विधिना प्रभोः

“O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, sino ang tunay na makapagliligtas sa sinumang nasakmal ko? At ano ang magagawa ko, O brāhmaṇa, laban sa mabagsik na kautusan ng Panginoon—ang pasya ni Rudra?”

Verse 9

नेतुं यस्योत्थितश्चाहं यमलोकं क्षणेन वै यस्माद्गतायुस्त्वं तस्मान् मुने नेतुमिहोद्यतः

“Ako’y tumindig upang dalhin ka—tunay, sa isang kisapmata—sa kaharian ni Yama. Yamang ang itinakdang haba ng iyong buhay ay nagwakas na, kaya, O pantas, narito ako, handang umakay sa iyo palayo.”

Verse 10

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भैरवं धर्ममिश्रितम् हा रुद्र रुद्र रुद्रेति ललाप मुनिपुङ्गवः

Nang marinig ang mga salitang iyon—tila kay Bhairava ngunit may halong dharma—ang pinakadakilang pantas ay paulit-ulit na sumigaw: “Ha! Rudra, Rudra, O Rudra!”

Verse 11

तं प्राह च महादेवं कालं सम्प्रेक्ष्य वै दृशा नेत्रेण बाष्पमिश्रेण संभ्रान्तेन समाकुलः

Nang masdan niya si Mahādeva—na nakatindig bilang Kāla (Panahon)—kinausap niya Siya, nakatuon ang tingin sa Panginoon; ang mga mata’y may halong luha, at ang buong pagkatao’y nanginginig, nalilito, at nababalot ng pagkalunod sa damdamin.

Verse 12

श्वेत उवाच त्वया किं काल नो नाथश् चास्ति चेद्धि वृषध्वजः लिङ्गे ऽस्मिन् शङ्करो रुद्रः सर्वदेवभवोद्भवः

Wika ni Śveta: “Anong kapangyarihan mayroon ang Kāla (Panahon) sa Iyo? Kung tunay ngang may Panginoon kami—si Vṛṣadhvaja—kung gayon sa Liṅga ring ito nananahan si Śaṅkara, si Rudra, ang pinagmumulan ng lahat ng kalagayan at kapangyarihan ng mga diyos.”

Verse 13

अतीव भवभक्तानां मद्विधानां महात्मनाम् विधिना किं महाबाहो गच्छ गच्छ यथागतम्

O makapangyarihang may bisig, para sa mga dakilang kaluluwang lubos ang bhakti kay Bhava (Śiva), na kauri ng Aking likas, ano pa ang kailangan sa pormal na tuntunin? Humayo—humayo pabalik, gaya ng pagdating mo.

Verse 14

ततो निशम्य कुपितस् तीक्ष्णदंष्ट्रो भयङ्करः श्रुत्वा श्वेतस्य तद्वाक्यं पाशहस्तो भयावहः

Pagkarinig nito, siya’y nagngitngit—nakapangingilabot, may matutulis na pangil. At nang marinig niya ang mga salita ni Śveta, ang kakila-kilabot na iyon, na may hawak na lubid na panghuli, ay lalo pang naging kasindak-sindak.

Verse 15

सिंहनादं महत्कृत्वा चास्फाट्य च मुहुर्मुहुः बबन्ध च मुनिं कालः कालप्राप्तं तमाह च

Sa pag-ugong ng malakas na dagundong na tila leon at sa paulit-ulit na pagpitik ng mga daliri, itinali ni Kāla (Panahon) ang pantas; at sa kanya—na ngayo’y inabot na ng itinakdang oras—nagsalita si Kāla.

Verse 16

मया बद्धो ऽसि विप्रर्षे श्वेतं नेतुं यमालयम् अद्य वै देवदेवेन तव रुद्रेण किं कृतम्

“O pinakadakilang pantas na Brahmana, iginapos kita upang dalhin si Śveta sa tahanan ni Yama. Ngunit ngayon—ano ang ginawa ng iyong Rudra, ang Diyos ng mga diyos?”

Verse 17

क्व शर्वस्तव भक्तिश् च क्व पूजा पूजया फलम् क्व चाहं क्व च मे भीतिः श्वेत बद्धो ऽसि वै मया

“Nasaan ang iyong debosyon kay Śarva? Nasaan ang pagsamba—at nasaan ang ‘bunga’ ng pagsamba? Nasaan ako, at nasaan ang takot sa akin? O Śveta, tunay ngang iginapos kita.”

Verse 18

लिङ्गे ऽस्मिन् संस्थितः श्वेत तव रुद्रो महेश्वरः निश्चेष्टो ऽसौ महादेवः कथं पूज्यो महेश्वरः

“O Śveta, ang iyong Rudra—si Maheśvara, ang Mahādeva—ay nananahan sa Liṅga na ito. Ngunit Siya’y walang-kilos at di-nagagalaw; paano nga ba sasambahin ang Mahādeva, ang Maheśvara?”

Verse 19

ततः सदाशिवः स्वयं द्विजं निहन्तुमागतम् निहन्तुमन्तकं स्मयन् स्मरारियज्ञहा हरः

Pagkaraan, si Sadāśiva mismo—si Hara, ang pumatay kay Kāma at sumira sa paghahandog ni Dakṣa—ay ngumiti at lumitaw upang pabagsakin ang Brahmanang iyon, at supilin maging si Antaka (Kamatayan) na dumating upang pumatay.

Verse 20

त्वरन् विनिर्गतः परः शिवः स्वयं त्रिलोचनः त्रियंबको ऽम्बया समं सनन्दिना गणेश्वरैः

Pagkatapos, ang Kataas-taasang Panginoong Śiva mismo—ang Tatlong-Mata, si Tryambaka—ay mabilis na lumitaw, kasama si Ambā (ang Ina), na sinusundan ni Nandin at ng mga panginoon ng Kaniyang mga gaṇa.

Verse 21

ससर्ज जीवितं क्षणाद् भवं निरीक्ष्य वै भयात् पपात चाशु वै बली मुनेस्तु संनिधौ द्विजाः

Ang makapangyarihan, nang masilayan si Bhava (Śiva), ay agad binitiwan ang hininga ng buhay; sa takot, siya’y mabilis na bumagsak sa harap mismo ng muni, O mga dalawahang-ipinanganak na pantas.

Verse 22

ननाद चोर्ध्वमुच्चधीर् निरीक्ष्य चान्तकान्तकम् निरीक्षणेन वै मृतं भवस्य विप्रपुङ्गवाः

At siya’y umungal nang malakas, nakatingala; ngunit nang masdan ni Bhava ang kaaway na yaon—kasindak-sindak na parang Kamatayan—siya’y tunay na napatay sa isang sulyap lamang ni Bhava, O pinakamainam na mga Brahmin.

Verse 23

विनेदुरुच्चमीश्वराः सुरेश्वरा महेश्वरम् प्रणेमुरंबिकामुमां मुनीश्वरास्तु हर्षिताः

Pagkaraan, ang mga dakilang deva at ang kanilang mga pinunong marangal ay umalingawngaw sa malakas na papuri; ang mga banal na tagapamahala ay yumukod kay Mahādeva, at ang mga panginoon ng mga muni—punô ng galak—ay nagpatirapa kay Ambikā Umā, ang mismong Śakti ng Kataas-taasan.

Verse 24

ससर्जुर् अस्य मूर्ध्नि वै मुनेर्भवस्य खेचराः सुशोभनं सुशीतलं सुपुष्पवर्षमंबरात्

Pagkatapos, ang mga nilalang na naglalakbay sa langit ay nagbuhos mula sa kalangitan ng isang maringal, malamig, at napakagandang ulang-bulaklak sa ulo ni Bhava na muni—si Śiva, ang Pati—bilang pagdakila sa Kanya, ang Kataas-taasang Panginoon na lampas sa lahat ng tali (pāśa).

Verse 25

अहो निरीक्ष्य चान्तकं मृतं तदा सुविस्मितः शिलाशनात्मजो ऽव्ययं शिवं प्रणम्य शङ्करम्

“Ah!”—nang makita si Antaka (Kamatayan) na nakahandusay na patay, ang anak ni Śilāśana ay lubhang namangha; saka siya’y yumukod at sumamba kay Śaṅkara—si Śiva na di-nasisira, ang Pati—na may taimtim na pagpupugay.

Verse 26

उवाच बालधीर्मृतः प्रसीद चेति वै मुनेः महेश्वरं महेश्वर-स्य चानुगो गणेश्वरः

Pagkaraan, nagsalita ang Gaṇeśvara—tagasunod ni Mahādeva—kay Mahēśvara: “Maawa Ka, O Panginoon,” at tinawag din niya ang muni, nagsasalita nang may inosenteng diwa ng bata, na wari’y nilulukob ng takot sa kamatayan.

Verse 27

ततो विवेश भगवान् अनुगृह्य द्विजोत्तमम् क्षणाद्गूढशरीरं हि ध्वस्तं दृष्ट्वान्तकं क्षणात्

Pagkatapos, ang Mapalad na Panginoon, matapos pagpalain ang pinakamainam sa mga dwija, ay pumasok sa pagkatago; sa isang iglap, nang masilayan si Antaka, winasak Niya ito nang lubos, habang nananatiling nakatago ang Kanyang anyo.

Verse 28

तस्मान्मृत्युञ्जयं चैव भक्त्या सम्पूजये द्विजाः मुक्तिदं भुक्तिदं चैव सर्वेषामपि शङ्करम्

Kaya nga, O mga dwija, sambahin ninyo si Mṛtyuñjaya nang may bhakti—si Śaṅkara na sa lahat ng nilalang ay nagkakaloob ng bhukti (tamang bunga sa daigdig) at mukti (kalayaan); ang Pati na pumuputol sa pasha ng kamatayan at pagkaalipin mula sa pashu (kaluluwang nakagapos).

Verse 29

बहुना किं प्रलापेन संन्यस्याभ्यर्च्य वै भवम् भक्त्या चापरया तस्मिन् विशोका वै भविष्यथ

Ano ang silbi ng maraming salita? Talikdan ang lahat ng iba pa at sambahin si Bhava; sa walang kapantay na bhakti na iisang-tutok sa Kanya, tunay kayong magiging malaya sa dalamhati.

Verse 30

शैलादिरुवाच एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्रह्मवादिनः प्रसीद भक्तिर्देवेशे भवेद्रुद्रे पिनाकिनि

Sinabi ni Śailādi: Nang panahong iyon, matapos silang kausapin ni Brahmā, nanalangin ang mga pantas na nakakabatid sa Brahman: “Maawa Ka. Nawa’y sumibol sa amin ang di-natitinag na bhakti kay Rudra—Panginoon ng mga diyos, may hawak ng Pināka—na Siya lamang ang Pati, tagapagpalaya ng mga kaluluwang nakagapos.”

Verse 31

केन वा तपसा देव यज्ञेनाप्यथ केन वा व्रतैर्वा भगवद्भक्ता भविष्यन्ति द्विजातयः

O Deva, sa anong tapas, o sa anong yajña, o sa anong mga panata at pagtalima magiging mga deboto ang mga dvijāti sa Mapalad na Panginoon—sa Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa?

Verse 32

पितामह उवाच न दानेन मुनिश्रेष्ठास् तपसा च न विद्यया यज्ञैर् होमैर् व्रतैर् वेदैर् योगशास्त्रैर् निरोधनैः

Wika ni Pitāmaha (Brahmā): O pinakamahuhusay na pantas, hindi sa kawanggawa, hindi sa tapas, ni sa karunungan; hindi rin sa mga yajña, homa, panata, Veda, mga aral ng Yoga, o sa paghadlang (nirodha) lamang natatamo ang sukdulang layon.

Verse 33

प्रसादे नैव सा भक्तिः शिवे परमकारणे अथ तस्य वचः श्रुत्वा सर्वे ते परमर्षयः

Kung wala ang biyaya ng Kanya, hindi sisibol ang gayong bhakti tungo kay Śiva, ang Kataas-taasang Sanhi. Pagkarinig sa kanyang mga salita, ang lahat ng dakilang paramarṣi ay sumang-ayon.

Verse 34

सदारतनयाः श्रान्ताः प्रणेमुश् च पितामहम् तस्मात्पाशुपती भक्तिर् धर्मकामार्थसिद्धिदा

Pagod, ang mga anak ni Sadāra ay yumukod at nagpatirapa kay Pitāmaha (Brahmā). Kaya ang bhakti kay Paśupati—ang Panginoong Pati ng mga paśu—ay nagkakaloob ng katuparan sa dharma, kāma, at artha.

Verse 35

मुनेर् विजयदा चैव सर्वमृत्युजयप्रदा दधीचस्तु पुरा भक्त्या हरिं जित्वामरैर्विभुम्

Ipinagkakaloob nito ang tagumpay sa pantas at ang pagdaig sa bawat anyo ng kamatayan. Noong unang panahon, si Dadhīci, sa pamamagitan ng bhakti, ay nanaig kay Hari—sa makapangyarihang Panginoon—kahit nasasaksihan ng mga deva.

Verse 36

क्षयं जघान पादेन वज्रास्थित्वं च लब्धवान् मयापि निर्जितो मृत्युर् महादेवस्य कीर्तनात्

Sa isang sipa lamang, pinabagsak niya si Kṣaya (Pagkasira) at nakamit ang katawang matatag na gaya ng vajra. Maging ako man ay nagapi ang Kamatayan sa pamamagitan ng pag-awit at pagpupuri kay Mahādeva—Pati, ang Panginoong pumuputol sa mga tali ng pāśa na gumagapos sa paśu (kaluluwang nakatali).

Verse 37

श्वेतेनापि गतेनास्यं मृत्योर्मुनिवरेण तु महादेवप्रसादेन जितो मृत्युर्यथा मया

Kahit nang ang kagalang-galang na pantas na si Śveta ay pumasok na sa mismong bibig ng Kamatayan, sa biyaya ni Mahādeva ay nagapi ang Kamatayan—gaya rin ng pagkagapi nito sa akin.

Frequently Asked Questions

Śiva manifests from the Liṅga-context as Sadāśiva with Ambikā and gaṇas and defeats Antaka not through extended battle but through sovereign presence and gaze, teaching that death is subordinate to Śiva when devotion is unwavering and grace is invoked.

The text explicitly states that supreme bhakti in Śiva does not arise merely from dāna, tapas, vidyā, yajña/homa, veda, or yogic restraints; it is fundamentally rooted in Śiva’s prasāda, though practices can become vehicles when aligned with surrender and Liṅga-upāsanā.

The line “त्रियंबकं यजेदेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्” echoes the well-known Tryambaka/Mṛtyuñjaya formulation, making this chapter highly relevant for searches on ‘Mahamrityunjaya meaning’, ‘Tryambakam yajamahe in Puranas’, and ‘Shiva protection from death’ within a canonical Purāṇic frame.