Adhyaya 13

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीये उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे द्वादशो ऽध्यायः // १२// बृहस्पतिरुवाच सकृदभ्यर्चिताः प्रीता भवन्ति पितरो ऽव्ययाः / योगात्मानो महात्मानो विपाप्मानो महौजसः

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, sa Śrāddha-kalpa, ang ikalabindalawang kabanata. Wika ni Bṛhaspati: Kapag minsan lamang na sinamba ayon sa ritwal, nalulugod ang mga Pitṛ na di-nauubos; sila’y may diwang-yoga, dakilang kaluluwa, walang bahid ng kasalanan, at puspos ng dakilang ningning.

Verse 2

प्रेत्य च स्वर्गलोकाय कामैश्च बहुलं भुवि / येषु वाप्यनुगृह्णन्ति मोक्षप्राप्तिः क्रमेण तु

Pagkaraan ng pagpanaw, ipinagkakaloob nila ang pag-abot sa Svarga-loka at ang katuparan ng maraming hangarin sa lupa; yaong kanilang pinagpapala ay unti-unting nakakamit ang mokṣa.

Verse 3

तानि वक्ष्याम्यहं सौम्य सरांसि सरितस्तथा / तीर्थानि चैव पुण्यानि देशांश्छैलांस्तथाश्रमान्

O mabait na kaibigan, isasalaysay ko ang mga lawa, ilog, banal na tirtha, mga lupain, kabundukan, at mga āśrama.

Verse 4

पुण्यो हि त्रिषु लोकेषु सदैवामरकण्टकः / पर्वतप्रवरः पुण्यः सिद्धयारणसेवितः

Ang Amarakantaka ay laging banal sa tatlong daigdig; ito ang pinakadakila sa mga bundok, puspos ng kabanalan, at sinasamba ng mga siddha at mga ermitanyong gubat.

Verse 5

यत्र वर्षसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च / तपः सुदुश्चरं तेपे भगवानङ्गिराः पुरा

Doon, noong unang panahon, si Bhagavān Aṅgirā ay nagsagawa ng napakahirap na pag-aayuno at pagninilay sa loob ng libu-libong taon, hanggang sa mga panahong prayuta at arbuda.

Verse 6

यत्र मृत्योर्गतिर्न्नास्ति तथैवासुररक्षसाम् / न भयं नैव चालक्ष्मीर्यावद्भूमिर्द्धरिष्यति

Doon, hindi nakararating ang kamatayan, gayundin ang mga asura at rākṣasa; habang nananatili ang daigdig, doon ay walang takot at walang Alakṣmī (kasawian).

Verse 7

तपसा तेजसा तस्य भ्रजते स नगोत्तमः / शृङ्गे माल्यवतो नित्यं वह्निः संवर्त्तको यथा

Dahil sa kanyang tapas at ningning, ang dakilang bundok na iyon ay nagliliwanag; gaya ng apoy na Saṃvartaka na laging nag-aalab sa tuktok ng Mālyavat.

Verse 8

मृदवस्तु सुगन्धाश्च हेमाभाः प्रियदर्शनाः / शान्ताःकुशा इति ख्याताः परिदक्षिणनर्मदाम्

Ang mga iyon ay malalambot at mababango, kumikislap na tila ginto at kaaya-ayang pagmasdan. Kilala sila bilang “mapayapang kusha” at umiikot sa Narmada sa pradakshina.

Verse 9

दृष्टवान्स्वर्गसोपानं भगवानङ्गिराः पुरा / अग्निहोत्रे महातेजाः प्रस्तारार्थं कुशोत्तमान्

Noong unang panahon, nakita ni Bhagawan Angiras ang hagdan patungong langit. Ang dakilang maningning na iyon ay kumuha ng pinakamainam na kusha para sa prastara sa agnihotra.

Verse 10

तेषु दर्भेषु यः पिण्डान्मरकण्टटकपर्वते / दद्यात्सकृदपि प्राज्ञस्तस्य वक्ष्यामि यत्फलम्

Sa mga darbha na iyon, sinumang marunong na maghandog ng piṇḍa kahit minsan sa Bundok Marakaṇṭaṭaka, sasabihin ko ang bunga nito.

Verse 11

तद्भवत्यक्षयं श्राद्धं पितॄणां प्रीतिवर्धनम् / अन्तर्द्धानं च गच्छन्ति क्षेत्रमासाद्य तत्सदा

Ang śrāddha na iyon ay nagiging di-nauubos at nagpapalago ng kagalakan ng mga Pitṛ. Sa pagdating sa banal na kṣetra, sila’y laging nakatatamo rin ng antardhāna.

Verse 12

तत्र ज्वालासरः पुण्यं दृश्यते चापि पर्वसु / सशल्यानां च सत्त्वानां विशल्यकरणी नदी

Doon ay nakikita rin ang banal na lawa na Jvālāsara sa mga araw ng pagdiriwang. At ang ilog na iyon ay nag-aalis ng mga tinik at sugat sa mga nilalang, ginagawa silang viśalya.

Verse 13

प्राग्दक्षिणायतावर्त्ता वापी सा सुनगोत्तमे / कलिङ्गदेशपश्चार्द्धे शृङ्गे माल्यवतो विभोः

Ang banal na lawa ay nakabaluktot patungong silangan–timog, nasa dakilang pook na Sunagottama; sa kanlurang bahagi ng lupain ng Kalinga, sa tuktok ng bundok na Malyavat na marangal, ito’y naroroon.

Verse 14

सिद्धिक्षेत्रमृषिश्रेष्ठा यदुक्तं परमं भुवि / संमतं देवदैत्यानां श्लोकं चाप्युशना जगौ

O mga pinakadakilang rishi! Ang tinatawag na pinakamataas na Siddhi-ksetra sa daigdig ay kinikilala ng mga deva at daitya; tungkol dito’y bumigkas din si Ushana ng isang saknong.

Verse 15

धन्यास्ते पुरुषा लोके ये प्राप्यामरकण्टकम् / पितॄन्संतर्पयिष्यन्तिश्राद्धे पितृपरायणाः

Mapalad sa daigdig ang mga taong makarating sa Amarakantaka; bilang tapat sa mga ninuno, sa śrāddha ay kanilang bibigyang-kasiyahan ang mga Pitri.

Verse 16

अल्पेन तपसा सिद्धिं गमिष्यन्ति न संशयः / सकृदेवार्चितास्तत्र स्वर्गमामरकण्टके

Sa kaunting pag-aayuno at pagsasadhana, makakamtan nila ang siddhi—walang alinlangan. Sa Amarakantaka, kahit minsang pagsamba sa mga deva roon ay nagdudulot ng langit.

Verse 17

महेन्द्रःपर्वतः पुण्यो रम्यः शक्रनिषेवितः / तत्रारुह्य भवेत्पूतः श्राद्धं चैव महाफलम्

Ang Bundok Mahendra ay banal, marikit, at dinadalaw ni Śakra. Ang umakyat doon ay nagiging dalisay; at ang śrāddha na isinasagawa roon ay nagbubunga ng dakilang gantimpala.

Verse 18

वैलाटशिखरे युक्त्वा दिव्यं चक्षुः प्रवर्तते / अधृष्यश्चैव भूतानां देववच्चरते महीम्

Kapag nanahan sa tuktok ng Vailāta, sumisiklab ang banal na paningin. Siya’y di matitinag ng mga nilalang at lumalakad sa lupa na parang isang diyos.

Verse 19

सप्तगोदावरे चैव गोकर्णे च तपोवने / अश्वमेधफलं स्नात्वा तत्र दत्त्वा भवेत्ततः

Ang pagligo sa Saptagodāvarī at sa gubat ng pagtitika sa Gokarṇa ay nagbibigay ng bunga ng Aśvamedha; at ang pag-aalay ng limos doon ay higit pang dakila ang bunga.

Verse 20

धूतपापस्थलं प्राप्य पूतः स्नात्वा भवेन्नरः / रुद्रस्तत्र तपस्तेपे देवदेवो महेश्वरः

Pagdating sa Dhūtapāpa at pagligo roon, nagiging dalisay ang tao. Doon mismo nag-tapasya si Rudra, ang Mahēśvara, ang Diyos ng mga diyos.

Verse 21

गोकर्णे निहितं देवैर् नास्तिकानां निदर्शनम् / अब्राह्मणस्य सावित्रीं पठतस्तु प्रणश्यति

Sa Gokarṇa, naglagay ang mga diyos ng tanda ng babala para sa mga walang pananampalataya. Ang hindi Brahmin na bumibigkas ng Sāvitrī (Gāyatrī) ay mapapahamak.

Verse 22

देवर्षिभवने शृङ्गे सिद्धचारणसेविते / आरुह्यतं निय मवांस्ततो याति त्रिविष्टपम्

Sa tuktok ng tahanan ng mga devarṣi na pinaglilingkuran ng mga Siddha at Cāraṇa, ang umaakyat na may pusong disiplinado ay mula roon tutungo sa Triviṣṭapa (langit).

Verse 23

दिव्यैश्चन्दनवृक्षैश्च पादपैरुपशोभितम् / आपश्चन्दनसंयुक्ताः स्पन्देति सततं ततः

Ang pook na iyon ay pinalamutian ng mga banal na punong-sandal at iba pang halaman. Ang mga tubig doon ay may halong samyo ng sandal at laging kumikilos na may alon.

Verse 24

नदी प्रवर्तते ताभ्यस्ताम्रपर्णीति नामतः / या चन्दनमहाखण्डाद्दक्षिणं याति सागरम्

Mula roon ay umaagos ang ilog na tinatawag na Tamraparni; mula sa malawak na lupain ng sandal, ito’y tumutungo sa timog at sumasanib sa dagat.

Verse 25

नद्यास्तस्याश्च ताम्रायास्तूह्यमाना महोदधौ / शङ्खा भवन्ति शुक्त्यश्च जायते यासु मौक्तिकम्

Kapag ang ilog na Tamraparni ay dumadaloy sa dakilang karagatan, lumilitaw ang mga kabibe at kabibe ng perlas; at sa mga iyon isinilang ang mga perlas.

Verse 26

उदकानयनं कृत्वा शङ्खमौक्तिकसंयुतम् / आधिभिर्व्याधिभिश्चैव मुक्ता यान्त्यमरावतीम्

Sa pagdadala ng tubig na may kasamang kabibe at perlas, ang mga napalaya sa dalamhati at karamdaman ay makararating sa Amaravati.

Verse 27

चन्दनेभ्यः प्रसूतानां शङ्खानां मौक्तिकस्य वा / पापकर्त्तॄनपि पितॄंस्तारयन्ति यथाश्रुति

Ayon sa śruti, ang kabibe o perlas na nagmula sa sandal ay may kabanalang nakapagliligtas maging sa mga ninunong nagkasala.

Verse 28

चन्द्रतीर्थे कुमार्यां च कावेरीप्रभवे क्षये / श्रीपर्वतस्य तीर्थेषु वैकृते च तथा गिरौ

Sa Candratirtha, sa Kumari (Kanyakumari), sa banal na pook ng pagtatagpo sa pinagmulan ng Kaveri, at sa mga tirtha ng Sri Parvata, gayundin sa bundok na tinatawag na Vaikrta.

Verse 29

एकस्था यत्र दृश्यन्ते वृक्षाह्यौशीरपर्वते / पलाशाः खदिरा बिल्वाः प्लक्षाश्वत्थविकङ्कताः

Sa Bundok Auśīra, may isang pook na sa iisang lugar ay makikitang magkakasama ang mga punong palāśa, khadira, bilva, plakṣa, aśvattha, at vikaṅkata.

Verse 30

एवं द्विमण्डलाविद्धं विज्ञेयं द्विजसत्तमाः / अस्मिंस्त्यक्त्वा जनोंऽगाति क्षिप्रं यात्यमरावतीम्

O mga dakilang dvija, alamin na ang pook na ito ay ‘tinuhog ng dalawang mandala’; ang sinumang mag-iwan ng katawan dito ay agad na makararating sa Amaravati.

Verse 31

श्रीपर्वतस्य तीर्थे तु वैकृते च तथा गिरौ / कर्माणि तु प्रयुक्ता नि सिद्ध्यन्ति प्रभवाप्यये

Sa tirtha ng Sri Parvata at sa bundok na Vaikrta, ang mga gawang-ritwal na isinagawa ay tiyak na nagkakaganap, maging sa panahon ng paglitaw at pagkalusaw (prabhava–apyaya).

Verse 32

दुष्प्रयुक्ता हि पितृषु सुप्रयोगा भवन्त्युत / पितॄणां दुहिता पुण्या नर्मदा सरितां वरा

Kahit ang mga handog na nagawang mali para sa mga Pitṛ ay nagiging wastong pag-aalay doon; si Narmadā, ang banal na anak na babae ng mga Pitṛ, ang pinakadakila sa mga ilog.

Verse 33

यत्र श्राद्धानि दत्तांनि ह्यक्षयाणि भवन्त्युत / माठरस्य वने पुण्ये सिद्धचारणसेविते

Sa pook na ang mga handog sa śrāddha ay tunay na nagiging gantimpalang di-nauubos—sa banal na gubat ni Māṭhara na pinaglilingkuran ng mga Siddha at Cāraṇa.

Verse 34

अन्तर्द्धानेन गच्छन्ति युक्त्वा तस्मिन्महा गिरौ / विन्ध्ये चैव गिरौ पुण्ये धर्माधर्मनिदर्शनीम्

Nananatili sila sa dakilang bundok na iyon at saka naglalaho (antardhāna) at umaalis; at sa banal na Bundok Vindhya ay may palatandaang nagpapakita ng dharma at adharma.

Verse 35

धारां पापा न पश्यन्ति धारां पश्यन्ति साधवः / तत्र तद्दृश्यते पापं केषां चित्पापकर्मणाम्

Hindi nakikita ng makasalanan ang agos na iyon, ngunit nakikita ito ng mga sādhū; doon, ang kasalanan ng ilang gumagawa ng masama ay lantad na nasasaksihan.

Verse 36

कैलासे या मतङ्गस्य वापी पापनिषूदनी / स्नात्वा तस्या दिवं यान्ति कामचारा विहङ्गमाः

Sa Kailāsa ay may lawa ni Mataṅga na pumupuksa ng kasalanan; pagkaligo roon, maging ang mga ibong malayang lumilipad ay nakararating sa langit.

Verse 37

शौर्पारके तथा तीर्थे पर्वते पालमञ्जरे / पाण्डुकूपे समुद्रान्ते पिण्डारकतटे तथा

Sa tīrtha ng Śaurpāraka, sa Bundok Pālamañjara; sa Pāṇḍukūpa sa dulo ng dagat, at gayundin sa pampang ng Piṇḍāraka.

Verse 38

विमले च विपापे च संकल्पं प्राप्य चाक्षयम् / श्रीवृक्षे चित्रकूटे च जंबूमार्गे च नित्यशः

Sa mga pook na dalisay at walang kasalanan, natatamo ang panatang di-nasisira; gayundin sa Śrīvṛkṣa, Citrakūṭa, at Jambūmārga, palagi.

Verse 39

असितस्य गिरौ पुण्ये योगाचार्यस्य धीमतः / तत्रापि श्राद्धमानन्त्यमसितायां च नित्यशः

Sa banal na bundok ni Asita, ang marunong na yogācārya, at sa tīrtha ng Asitā rin, ang śrāddha na ginagawa nang palagian ay sinasabing may walang-hanggang bunga.

Verse 40

पुष्करेष्वक्षयं श्राद्धं तपश्चैव महाफलमा / महोदधौ प्रभासे च तद्वदेव विनिर्दिशेत्

Sa Puṣkara, ang śrāddha ay di-nauubos at ang tapas ay may dakilang bunga; sa Prabhāsa sa tabi ng dakilang dagat, gayundin ang itinuro.

Verse 41

देविकायां वृषो नाम कूपः सिद्धनिषेवितः / समुत्पतन्ति तस्यापो गवां शब्देन नित्यशः

Sa Devikā ay may balong na tinatawag na “Vṛṣa,” na pinaglilingkuran ng mga siddha; sa tunog ng mga baka, ang tubig nito’y palaging bumubulwak paitaas.

Verse 42

योगेश्वरैः सदा जुष्टः सर्वपापबहिष्कृतः / दद्याच्छ्राद्धं तु यस्तस्मिंस्तस्य वक्ष्यामि यत्फलम्

Ang pook na iyon ay laging dinadalaw ng mga yogeśvara at nag-aalis ng lahat ng kasalanan; ang sinumang maghandog ng śrāddha roon, sasabihin ko ang bunga nito.

Verse 43

अक्षयं सर्वकामीयं श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन् / जातवेदः शिला तत्र साक्षादग्नेः सनातनात्

Ang Śrāddha na di-nauubos at nagbibigay ng lahat ng ninanais ay tunay na nagpapasaya sa mga Pitṛ. Doon, ang batong ‘Jātaveda’ ay hayag na anyo ng walang-hanggang Agni.

Verse 44

श्राद्धानि चाग्निकार्यं च तत्र कुर्यात्सदा क्षयम् / यस्त्वग्निं प्रविशेत्तत्र नाकपृष्ठे स मोदते

Doon ay dapat laging isagawa ang mga Śrāddha at ang mga gawain ng apoy na may di-nauubos na bunga. Ang sinumang pumasok sa apoy doon ay nagagalak sa tuktok ng langit.

Verse 45

अग्निशान्तः पुनर्जातस्तत्र दत्तं ततो ऽक्षयम् / दशाश्वमेधिके तीर्थे तीर्थे पञ्चाश्वमेधिके

Kapag napayapa ng Agni, siya’y muling isisilang; kaya ang handog na ibinigay doon ay di-nauubos. Ang tīrtha ay tanyag bilang Daśāśvamedhika at Pañcāśvamedhika.

Verse 46

यथोद्दिष्टफलं तेषां क्रतूनां नात्र संशयः / ख्यातं हयशिरो नाम तीर्थं सद्यो वरप्रदम्

Ang bunga ng mga kratu ay natatamo rito ayon sa itinakda—walang pag-aalinlangan. Ang tīrtha na kilala bilang Hayaśiro ay agad na nagbibigay ng biyaya.

Verse 47

श्राद्धं तत्र सदाक्षय्यं दाता स्वर्गे च मोदते / श्राद्धं सुंदनिसुंदे च देयं पापनिषू दनम्

Ang Śrāddha na ginagawa roon ay laging di-nauubos, at ang nagkakaloob ay nagagalak sa langit. Sa lugar/salaysay nina Sunda–Nisunda ay dapat ding maghandog ng Śrāddha, na pumupuksa ng kasalanan.

Verse 48

श्राद्धं तत्राक्षयं प्रोक्तं जपहोमतपांसि च / जतुङ्गे शुभे तीर्थे तर्पयेत्सततं पितॄन्

Ang śrāddha na isinasagawa roon ay sinasabing nagbibigay ng di-nauubos na bunga; gayundin ang japa, homa, at tapa. Sa mapalad na tīrtha ng Jatuṅga, laging maghandog ng tarpaṇa sa mga ninuno.

Verse 49

दृश्यते पर्वसु च्छाया यत्र नित्यं दिवौकसाम् / पृथिव्यामक्षयं दत्तं विरजा यत्र पादपः

Yaong pook na sa mga araw ng parva ay laging nakikita ang anino ng mga naninirahan sa langit; doon ang handog na ibinigay sa lupa ay nagiging di-nauubos, at naroon ang punong tinatawag na Virajā.

Verse 50

योगेश्वरैः सदा जुष्टः सर्वपापबहिष्कृतः / दद्याच्छ्राद्धं तु यस्तस्मिंस्तस्य वक्ष्यामि यत्फलम्

Ang pook na iyon ay laging pinaglilingkuran ng mga Yogeśvara at nag-aalis ng lahat ng kasalanan. Ang sinumang maghandog ng śrāddha roon, sasabihin ko ang bungang matatamo niya.

Verse 51

अर्चितास्तेन वै साक्षाद्भवन्ति पितरः सदा / अस्मिंल्लोके वशी च स्यात्प्रेत्य स्वर्गे मही यते

Dahil sa kanya, ang mga Pitṛ (mga ninuno) ay tuwirang napupuri at napupujâ palagi. Siya’y nagiging makapangyarihan sa mundong ito, at pagpanaw ay pinararangalan sa langit.

Verse 52

प्रायशो मद्रवा पुण्या शिवो नाम ह्रदस्तथा / तत्र व्याससरः पुण्यं दिव्यो ब्रह्मह्रदस्तथा

Doon karaniwan ay may banal na pook na tinatawag na Madravā, at may lawa ring tinatawag na Śiva. Naroon din ang banal na Vyāsasara at ang makalangit na Brahmahrada.

Verse 53

ऊर्ज्जन्तः पर्वतः पुण्यो यत्र योगेश्वरालयः / अत्रैव चाश्रमः पुण्यो वसिष्ठस्य महात्मनः

Ang banal na bundok na Ūrjjanta ay kinaroroonan ng dambanang banal ni Yogēśvara. Dito rin matatagpuan ang sagradong āśrama ng dakilang Vasiṣṭha.

Verse 54

ऋग्यजुः सामशिरसः कपोताः पुष्पसाह्वयाः / आख्यान पञ्चमा वेदाः सृष्टा ह्येते स्वयंभुवा

Mula sa tuktok ng Ṛg, Yajur, at Sāma ay lumitaw ang mga sangay na tinawag na Kapota at Puṣpa; at itinuring ang Ākhyāna bilang ikalimang Veda, nilikha ang lahat ng ito ng Svayaṃbhū.

Verse 55

गत्वैतान्मुच्यते पापद्द्विजो वह्निं समाश्रयन् / श्राद्धं चानन्त्यमेतेषु जपहोमतपांसि च

Sa pagpunta sa mga tirtha na ito at pag-asa sa banal na apoy (Agni), ang dvija ay napapalaya sa kasalanan. Dito, ang śrāddha ay may walang-hanggang bunga, gayundin ang japa, homa, at tapa.

Verse 56

पुण्डरीके महातीर्थे पुण्डरीकसमं फलम् / ब्रह्मतीर्थे महाप्राज्ञ सर्वयज्ञसमं फलम्

Sa Mahātīrtha na Puṇḍarīka, nakakamit ang bungang-kabanalan na kapantay ng Puṇḍarīka. O dakilang pantas, sa Brahmatīrtha nakakamit ang bungang kapantay ng lahat ng yajña.

Verse 57

सिंधुसागरसंभेदे तथा पञ्चनदे क्षयम् / विरजायां तथा पुण्यं मद्रवायां च पर्वते

Sa tagpuan ng Sindhu at ng karagatan, at gayundin sa Pañcanada, naglalaho ang mga kasalanan. Sa Virajā ay may gayunding kabanalan, at sa bundok na Madravā rin.

Verse 58

देयं सप्तनदे श्राद्धं मानसे वा विशेषतः / महाकूटे ह्यनन्ते च गिरौ त्रिककुदे तथा

Sa Saptanada, lalo na sa Manasa, nararapat ialay ang śrāddha; gayundin sa Mahākūṭa, Ananta, at sa bundok na Trikakuda.

Verse 59

संध्यायां च महानद्यां दृश्यते महादद्भुतम् / अश्रद्दधानं नाभ्येति सा चाभ्येति धृतव्रतम्

Sa oras ng dapithapon sa dakilang ilog, may nakikitang dakilang kababalaghan: hindi ito lumalapit sa walang pananampalataya, ngunit lumalapit sa matatag sa panata.

Verse 60

संश्रयित्वैकमेकेन सायाह्नं प्रति नित्यशः / तस्मिन्देयं सदा श्राद्धं पितॄणामक्षयार्थिनाम्

Sa pag-asa sa isa’t isa, sila’y araw-araw tumutungo sa dapithapon; kaya yaong nagnanais ng di-nauubos na bunga para sa mga Pitṛ ay dapat laging maghandog ng śrāddha roon.

Verse 61

कृतात्मा वाकृतात्मा च यत्र विज्ञायते नरः / स्वर्गमार्गप्रदं नाम तीर्थं सद्यो वरप्रदम्

Kung saan nakikilala ang tao bilang kṛtātmā o akṛtātmā, yaon ang tīrtha na tinatawag na ‘Tagapagkaloob ng Landas sa Langit,’ at agad na nagbibigay ng biyaya.

Verse 62

चीराण्युत्सृज्य यस्मिंस्तु दिवं सप्तर्षयो गाताः / अद्यापि तानि दृश्यन्ते चीराण्यंभोगतानि तु

Sa pook na pinag-iwanan ng Saptarṣi ng kanilang mga kasuotang pang-asceta at saka umakyat sa langit, ang mga kasuotang iyon ay nakikita pa rin hanggang ngayon na nasa tubig.

Verse 63

स्नात्वा स्वर्गमवाप्नोति तस्मिंस्तीर्थेत्तमे नरः / ख्यातमायतनं तत्र नन्दिनः सिद्धसेवितम्

Ang sinumang maligo sa banal na tirtha na yaon ay magkakamit ng langit. Doon naroon ang tanyag na dambana ni Nandi, na sinasamba ng mga siddha.

Verse 64

नन्दीश्वरस्य सा मूर्त्तिर्निराचारैर्नदृश्यते / दृश्यन्ते काञ्चना युपास्त्वर्चिषो भास्करोदये

Ang banal na anyo ni Nandīśvara ay hindi nakikita ng mga walang wastong asal. Ngunit sa pagsikat ng araw, makikita ang mga gintong yūpa at ang ningning ng kanilang liwanag.

Verse 65

कृत्वा प्रदक्षिणं तांस्तु गच्छन्त्यानन्दिता दिवम् / सर्वतश्च कुरुक्षेत्रं सुतीर्थं तु विशेषतः

Sa pag-ikot nang pradakṣiṇa sa mga iyon, ang mga deboto ay nagagalak at nagtutungo sa langit. Ang buong Kurukṣetra ay banal na tirtha, ngunit ito ay higit na natatangi.

Verse 66

पुण्यं सनत्कुमारस्य योगेशस्य महात्मनः / कीर्त्यते च तिलान्दत्त्वा पितृभ्योवै सदाक्षयम्

Ang kabanalan ng Mahātmang Sanatkumāra, panginoon ng yoga, ay pinupuri: ang pag-aalay ng linga (sesame) sa mga pitṛ ay nagbibigay ng walang hanggang bunga.

Verse 67

उक्तमेवाक्षयं श्राद्धं धर्मराजनिषेवितम् / श्राद्धं दत्तममावास्यां विधिना च यथाक्रमम्

Ang ‘akṣaya’ na śrāddha ay yaong sinunod ni Dharmarāja: ang śrāddha na inihahandog sa araw ng amāvasyā, ayon sa wastong ritwal at pagkakasunod.

Verse 68

पुंसः सन्निहितायां तु कुरूक्षेत्रे विशेषतः / अर्चयित्वा पितॄंस्तत्र स पुत्रस्त्वनृणो भवेत्

Sa Kurukshetra, lalo na kung naroon nang malapit at taimtim na sumasamba sa mga Pitri (mga ninuno), ang anak na iyon ay napapalaya sa utang sa mga ninuno.

Verse 69

सरस्वत्यां विनशने प्लक्षप्रश्रवणे तथा / व्यासतीर्थे दृषद्वत्यां त्रिप्लक्षे च विशेषतः

Sa Sarasvati: Vinashana at Plaksha-prashravana; sa Drishadvati: ang Vyasa-tirtha; at ang Triplaksha—mga pook na may natatanging kabanalan.

Verse 70

देयमोङ्कारपवने श्राद्धमक्षयमिच्छता / शक्रावतारे गङ्गायां मैनाके च नगोत्तमे

Ang nagnanais ng Shraddha na may di-nalulupig na bunga ay maghandog sa Omkara-pavana; gayundin sa tirtha ng Shakravatara sa Ganga at sa dakilang bundok na Mainaka.

Verse 71

यमुनाप्रभवे चैव सर्वपापैः प्रमुच्यते / अत्युष्णाश्चातिशीताश्च आपस्तस्मिन्निदर्शनम्

Sa pinagmumulan ng Yamuna, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan; ang tubig doon ay minsang napakainit at minsang napakalamig—iyan ang palatandaan nito.

Verse 72

यमस्य भगिनी पुष्या मार्त्तण्डदुहिता शुभा / तत्राक्षयं सदा श्राद्धं पितृभिः पूर्वकीर्त्तितम्

Si Pushya, kapatid na babae ni Yama, ang mapalad na anak ni Martanda—doon ay sinabi na noon pa ng mga Pitri na ang Shraddha ay laging may di-nalulupig na bunga.

Verse 73

ब्रह्मतुण्डह्रदे स्नात्वा सद्दयो भवति ब्राह्मणः / तस्मिंस्तु श्राद्धमानन्त्यं जपहोमतपांसि च

Kapag naligo sa sagradong lawa ng Brahmatuṇḍa, ang isang brāhmaṇa ay agad na nalilinis. Sa tīrtha na iyon, ang śrāddha ay nagbibigay ng walang-hanggang bunga; gayundin ang japa, homa, at tapa ay mabunga.

Verse 74

स्थाणुभूतो ऽचरत्तत्र वसिष्टो वै महातपाः / अद्यापि तत्र दृश्यन्ते पादपा मणिबर्हणाः

Ang dakilang ascetic na si Vasiṣṭha ay nanahan doon na tila haligi, hindi matinag. Hanggang ngayon ay nakikita roon ang mga punong may palamuting tila hiyas (maṇi-barhaṇa).

Verse 75

तुला तु दृश्यते तत्र धर्मान्धर्मनिधर्शिनी / यथा वै तोलितं विप्रैस्तीर्थानां फलमुत्तमम्

Naroon ang isang timbangan na sumusukat sa dharma at adharma. Para bang tinimbang ng mga vipra upang mahayag ang pinakamainam na bunga ng mga tīrtha.

Verse 76

पितॄणां दुहिता योगा गन्धकालीति विश्रुता / चतुर्थो ब्रह्मणस्त्वंशः पराशरकुलोद्भवः

Ang anak na babae ng mga Pitṛ ay si Yogā, na tanyag sa pangalang Gandhakālī. Ipinanganak sa angkan ni Parāśara, siya’y sinasabing ikaapat na bahagi ni Brahmā.

Verse 77

व्यसिष्यति चतुर्द्धा वै वेदं धीमान्महामुनिः / महायोगं महात्मानं या व्यासं जनयिष्यति

Ang marunong na mahāmuni ay hahatiin ang Veda sa apat. Siya rin ang magsisilang kay Vyāsa, ang mahāyogin at mahātmā.

Verse 78

अच्छोदकं नामसरस्तत्राच्छोदासमुद्भवः / मत्स्ययोनौ पुनर्जाता नियोगात्कारणेन तु

Naroon ang banal na lawa na tinatawag na Acchodaka; doon nagmula si Acchodā. Dahil sa niyoga, siya’y muling isinilang sa sinapupunan ng isda.

Verse 79

तस्यास्त्वाद्याश्रमे पुण्ये पुण्यकृद्भिर्निषेविते / दत्तं सकृदपि श्राद्धमक्षयं समुदाहृतम्

Sa unang banal na āśrama niya, na dinadalaw ng mga gumagawa ng kabutihan, kahit minsan lamang na inihandog na śrāddha ay sinasabing may ‘akṣaya’ na bunga, di nauubos.

Verse 80

नद्यां योगसमाधानं दत्तं युगपदुद्भवेत् / कुबेरतुङ्गे पापघ्नं व्यासतीर्थेतथैव च

Ang dāna na ibinigay sa ilog na may katatagan ng yoga at samādhi ay agad nagbubunga. Sa Kuberatuṅga at sa Vyāsatīrtha rin, ito’y sinasabing pumupuksa ng kasalanan.

Verse 81

पुण्यायां ब्रह्मणो वेद्यां श्राद्धमानन्त्यमिष्यते / सिद्धैस्तु सेविता नित्यं दृश्यते तु कृतात्मभिः

Ang śrāddha na ginawa sa banal na Brahma-vedī ay itinuturing na may walang-hanggang bunga. Ang mga siddha’y laging naglilingkod doon, at ang mga kṛtātmā ay nakapagtatamo ng pagtanaw rito.

Verse 82

अनिवर्तनं तु नन्दायां वेद्याः प्रागुत्तरदिशि / सिद्धिक्षेत्रं सुरैर्जुष्टं यत्प्राप्य न निवर्त्तते

Sa hilagang-silangan ng vedī, sa Nandā, naroon ang kṣetra ng siddhi na tinatawag na Anivartana, na kinalulugdan ng mga deva; kapag narating ito, hindi na muling bumabalik.

Verse 83

महालये पदं न्यस्तं महादेवेन धीमता / भूतानामनुकंपार्थं नास्तिकानां निदर्शनम्

Sa Mahālaya, inilagak ng marunong na Mahādeva ang banal na bakas ng paa—sa habag sa mga bhūta at bilang tanda sa mga di-sumasampalataya.

Verse 84

विरजे त्वक्षयं श्राद्धं पूर्वमेव महालये / नन्दायां विरजे चैव तथैव च महालये

Sa Virajā at sa Mahālaya, mula pa noon ay isinasagawa ang akṣaya śrāddha; gayundin sa Nandā, sa Virajā, at sa Mahālaya rin.

Verse 85

आत्मानं तारयन्तीह दशपूर्वान्दशापरान् / काकह्रदे जातिस्मर्यं सुवर्णममितौजसम्

Dito nila inililigtas ang sarili at tinatawid din ang sampung ninuno at sampung salinlahi; sa Kāka-hrada nakakamit ang bungang nagbibigay ng pag-alaala sa mga kapanganakan, kumikislap na parang ginto, at may di-masukat na lakas.

Verse 86

कौमारं च सरः पुण्यं नागभोगाभिरक्षितम् / कुमारतीर्थे स्नात्वा तु त्रिदिवं याति मानवः

Ang banal na lawa na Kaumāra ay binabantayan ng mga hood ng nāga; ang sinumang maligo sa Kumāra-tīrtha ay makarating sa Tridiva (langit).

Verse 87

देवालये तपस्तस्वा एकपादेन दुश्चरम् / निराहारो युगं दिव्यमुमातुङ्गो स्थितो ज्वलन्

Sa devalaya, nagsagawa siya ng napakahirap na tapa sa pagtayo sa isang paa; walang pagkain sa loob ng isang banal na yuga, si Umātuṅga (minamahal ni Umā) ay nanatiling nagniningas sa ningning.

Verse 88

उमातुङ्गे भृगोस्तुङ्गे ब्रह्मतुङ्गे महालये / तत्र श्राद्धानि देयानि नित्यमक्षयमिच्छता

Sa Umātunga, Bhṛgotunga, Brahmatunga at Mahālaya, ang nagnanais ng walang-kupas na gantimpala ay dapat laging maghandog ng śrāddha roon.

Verse 89

अक्षयं तु सदा श्राद्धं शालग्रामे समन्ततः / दुष्कृतं दृश्यते तत्र प्रत्यक्षमकृतात्मनाम्

Sa Śālagrāma, ang śrāddha na inihahandog sa paligid ay laging walang-kupas; doon, ang masamang gawa ng di-nagpipigil sa sarili ay lantad na nakikita.

Verse 90

प्रत्यदेशो ह्यशिष्टानां शिष्टानां च विशेषतः / तत्र देवह्रदः पुण्यो ब्रह्मणो नागराट् शुचिः

Ang pook na iyon ay lupain ng pagsaway sa di-magalang, at lalo pang mapalad para sa mga mararangal; naroon ang banal na Devahrada at ang dalisay na Nāgarāṭ ni Brahmā.

Verse 91

पिण्डं गृह्णति हि सतां न गृह्णात्यसतां सदा / अतिप्रदीप्तैर्भुजगैर्भोक्तुमन्नं न शक्यते

Ang piṇḍa ng mabubuti ay tinatanggap doon, ngunit ang sa masasama ay hindi kailanman; gaya ng di-makakain ang pagkain sa gitna ng mga ahas na nag-aalab nang matindi.

Verse 92

प्रत्यक्षं दृश्यते धर्मस्तीर्थयोर्नतयोर्द्वयोः / कारवत्यां च शाण्डिल्यां गुहायां वामनस्य च

Ang Dharma ay lantad na makikita sa dalawang tīrtha na tinatawag na Nata; gayundin sa Kāravati, Śāṇḍilyā, at sa banal na yungib ni Vāmana.

Verse 93

गत्वा चैतानि पूतःस्याच्छ्रदद्धमक्षयमेव च / जपो होमस्तपो ध्यानं यत्किञ्चित्सुकृतं भवेत्

Sa pagpunta sa mga banal na pook na ito, ang tao’y nalilinis at ang kanyang pananampalataya ay nagiging di-nauubos. Ang japa, homa, tapa, dhyāna, at anumang mabuting gawa ay nagbubunga ng kabanalan.

Verse 94

ब्रह्मचर्यं च यौ धत्ते गुरुभक्तिं शतं समाः / एवमाद्यास्सरिच्छ्रेष्ठा यत्स्नानादघमोक्षणम् / कुमारधारा तत्रैव दृष्टा पापं प्रणश्यति

Ang nagtatangan ng brahmacarya at naglilingkod sa guru nang may debosyon sa loob ng sandaang taon—ganyan ang mga pangunahing banal na ilog; ang pagligo roon ay nagpapalaya sa kasalanan. Doon, ang pagtanaw sa Kumāradhārā pa lamang ay pumupuksa sa kasalanan.

Verse 95

ध्यानासनं तु तत्रैव व्यासस्याद्यापि दृश्यते / शैलः कान्तिपुराभ्याशे प्रागुदीच्यां दिशि स्थितः

Doon din, nakikita pa rin hanggang ngayon ang upuang pagninilay ni Vyāsa. Ang batong bundok ay nasa malapit ng Kāntipurā, sa gawing hilagang-silangan.

Verse 96

पुण्य पुष्करिणी तत्र किरातगणरक्षिता / यस्यां स्नात्वा सकृद्विप्रः कामानाप्नोति शाश्वतान्

Doon ay may banal na lawa (puṣkariṇī) na binabantayan ng mga pangkat ng Kirāta. Ang isang brāhmaṇa na maligo roon kahit minsan ay nakakamit ang mga minimithing biyaya na pangmatagalan.

Verse 97

अदृश्यः सर्वभूतानां देववच्चरते महीम्

Siya’y di-nakikita ng lahat ng nilalang, at lumalakad sa daigdig na tila isang diyos.

Verse 98

काश्यपस्य महातीर्थं कालसर्पिरिति श्रुतम् / तत्र श्राद्धानि देयानि नित्यमक्षयमिच्छता

Ang dakilang tīrtha ni Kāśyapa ay kilala bilang ‘Kālasarpi’. Ang nagnanais ng walang-kupas na bunga ng kabutihan ay dapat maghandog ng śrāddha roon palagi.

Verse 99

देवदारुवने वापि धारायास्तु निदर्शनम् / निर्धूतानि तु पापानि दृश्यन्ते सुकृतात्मनाम्

Maging sa gubat ng Devadāru ay may tanda ng banal na agos: ang mga kasalanan ng may mabuting diwa ay nakikitang nahuhugasan at nawawala.

Verse 100

भागीरथ्यां प्रयागे तु नित्यमक्षयमुच्यते / कालञ्जरे दशार्णायां नैमिषे कुरुजाङ्गले

Sa Prayāga sa tabi ng Bhāgīrathī, sinasabing may walang-kupas na bunga ng kabutihan; gayundin sa Kālañjara, Daśārṇā, Naimiṣa, at Kurujāṅgala.

Verse 101

वाराणस्यां नगर्यां च देयं श्राद्धं प्रयत्नतः / तत्र योगेश्वरो नित्यं तस्यां दत्तमथाक्षयम्

Sa lungsod ng Vārāṇasī ay dapat ding maghandog ng śrāddha nang buong pagsisikap. Doon nananahan magpakailanman ang Yogēśvara; kaya ang handog doon ay di-nauubos.

Verse 102

गत्वा चैतानि पूर्तः स्याच्छ्राद्धमक्षय्यमेव च / जबो होमस्तथा ध्यानं यत्किञ्चित्सुकृतं भवेत्

Sa pagpunta sa mga tīrtha na ito, ang tao’y napupuspos ng pūrta na kabutihan, at ang śrāddha ay nagiging di-nauubos. Japa, homa, at dhyāna—anumang mabuting gawa ay nagbubunga.

Verse 103

लौहित्ये वैतरण्यां चस्वर्गवेद्यां तथैव च / सा तु देवी समुद्रान्ते दृश्यते चैव नामभिः

Sa Lauhitya, Vaitarani, at Svargavedi rin, ang Diyosa ay nakikita sa dulo ng dagat, tinatawag sa maraming banal na pangalan.

Verse 104

गयायां धर्मवृष्ठे तु सरसि ब्रह्मणस्तथा / गयां गृध्रवटे चैव श्राद्धं दत्तं महाफलम्

Sa Gaya, sa lawa ng Dharmavrishta at sa lawa ni Brahma, at sa Gṛdhravaṭa ng Gaya, ang inihahandog na śrāddha ay nagbubunga ng dakilang gantimpala.

Verse 105

हिमं च पतते तत्र समन्तात्पञ्चयो जनम् / भरतस्याश्रमे पुण्ये ऽरण्यं पुण्यतमं स्मृतम्

Doon, bumabagsak ang niyebe sa paligid hanggang limang yojana; ang gubat sa banal na āśrama ni Bharata ay itinuturing na pinakapuno ng kabanalan.

Verse 106

मतङ्गस्य वनं तत्र दृश्यते सर्वमानुषैः / स्थापितं धर्मसर्वस्वं लोकस्यास्य निदर्शनम्

Doon, nakikita ng lahat ng tao ang gubat ni Rishi Mataṅga; ito ang itinatag na halimbawa ng buong diwa ng Dharma para sa mundong ito.

Verse 107

यद्दण्डकवनं पुण्यं पुण्यकृद्भिर्निषेवितम् / यस्मिन्प्राहुर्विशल्येति तीर्थं सद्यो निदर्शनम्

Ang banal na gubat na Daṇḍaka na dinadalaw ng mga gumagawa ng kabutihan—doon matatagpuan ang tīrtha na tinatawag na Viśalyā, na agad na natatanaw.

Verse 108

तुलामानैस्तथा चापि शास्त्रैश्च विविधैस्तथा / उन्मच्चन्ति तथा लग्न ये वै पापकृतो जनाः

Ang mga gumagawa ng kasalanan, na nahuhumaling sa mga sukat-timbang at sari-saring śāstra, ay kumikilos na parang ulol dahil sa pagkakapit.

Verse 109

तृतीयायां तथा पादे निराधायां तु मण्डले / महाह्रदे च कौशिक्यां दत्तं श्राद्धं महाफलम्

Sa pāda ng tithing Tṛtīyā, sa maṇḍala ng Nirādhā, at sa Mahāhrada ng Kauśikī, ang inihandog na śrāddha ay nagbubunga ng dakilang gantimpala.

Verse 110

मुण्डपृष्टे पदं न्यस्तं महादेवेन धीमता / बहुदेवयुगांस्तप्त्वा तपस्तीव्रं सुदश्चरम्

Sa likod ng Muṇḍa, inilapag ng marunong na Mahādeva ang kanyang yapak; sa loob ng maraming deva-yuga, nagsagawa siya ng matinding at napakahirap na tapa.

Verse 111

अल्पेनाप्यत्र कालेन नरो धर्मपरायणः / पाप्मानमुत्सृजत्याशु जीर्णां त्वचमिवोरगः

Dito, kahit sa maikling panahon, ang taong nakatuon sa dharma ay agad na iniiwan ang kasalanan, gaya ng ahas na nag-aalis ng lumang balat.

Verse 112

सिद्धानां प्रीतिजननं पपानां च भयङ्करम् / लेलिहानैर्महाघोरै रक्ष्यते सुमहोरगैः

Ito’y nagbibigay-galak sa mga siddha at nakatatakot sa mga makasalanan; binabantayan ito ng mga dambuhalang ahas na kakila-kilabot na naglalabas-dila.

Verse 113

नाम्ना कनकनन्दीति तीर्थं जगति विश्रुतम् / उदीच्यां मुण्डपृष्टस्य ब्रह्मर्षिगणसेवितम्

Ang banal na pook na tinatawag na ‘Kanakanandī’ ay tanyag sa daigdig. Nasa hilaga ito ng Muṇḍapṛṣṭa at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng brahmarṣi.

Verse 114

तत्र स्नात्वा दिवंयान्ति स्वशरीरेण मानवाः / दत्तं वापि सदा श्राद्धमक्षय्यं समुदाहृतम्

Sa pagligo roon, ang tao ay nakaaakyat sa langit kasama ang sariling katawan. Ang śrāddha na inihahandog doon ay sinasabing laging may bungang di-nauubos.

Verse 115

ऋणैस्त्रिभिस्ततः स्नात्वा निष्क्रीणाति नरस्तनुम् / मानसे सरसि स्नात्वा श्राद्धंनिर्वर्त्तयेत्ततः

Sa pagligo roon, napapawalang-sala ang tao sa tatlong banal na utang at natutubos ang kanyang katawan. Pagkaraan, maligo sa Lawa ng Mānasa at isagawa ang śrāddha.

Verse 116

तीरे तु सरसस्तस्य देवस्या यतनं महत् / आरुह्य तु जपंस्तत्र सिद्धो याति दिवं ततः

Sa pampang ng lawa ay naroon ang dakilang dambana ng nasabing diyos. Ang umaakyat doon at nagja-japa ay nagiging siddha at mula roon ay umaakyat sa langit.

Verse 117

उत्तरं मानसं गत्वासिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम् / स्नात्वा तस्मिन्सरश्रेष्ठे दृश्यते महादद्भुतम्

Sa pagpunta sa Hilagang Mānasa, nakakamit ang walang kapantay na siddhi. Sa pagligo sa pinakadakilang lawa roon, makikita ang isang dakilang kababalaghan.

Verse 118

दिवश्च्युता महाभागा ह्यन्तरिक्षे विराजते / गङ्गा त्रिपथगा देवी विष्णुपादाच्च्युता सती

Ang marangal na Ganga, bumaba mula sa langit, ay nagniningning sa kalawakan. Siya ang Diyosa na dumadaloy sa tatlong daan, banal na nagmula sa paa ni Vishnu.

Verse 119

आकाशे दृश्यते तत्र तोरणं सूर्यसन्निभम् / जांबूनदमयं पुण्यं स्वगद्वारमिवायतम्

Doon sa langit ay makikita ang isang arko na tila araw ang ningning. Ito’y banal, yari sa gintong Jāmbūnada, na parang maluwang na pintuan ng langit.

Verse 120

ततः प्रवर्त्तते भूयः सर्वसागरमण्डिका / पावनी सर्वभूतानां धर्मज्ञानां विशेषतः

Pagkaraan, muli siyang umaagos at waring bumubuo ng bilog sa lahat ng dagat. Siya’y nagpapabanal sa lahat ng nilalang, lalo na sa mga nakakakilala sa dharma.

Verse 121

चन्द्रभागा च सिद्धुश्च शुभे मानससंभवे / सागरं पश्चिमं यातो दिव्यः सिंधुनदो वरः

Ang Chandrabhāgā at Sindhu, na nagmula sa mapalad na Lawa ng Mānas—ang banal at dakilang Ilog Sindhu—ay dumadaloy patungo sa dagat sa kanluran.

Verse 122

पर्वतो हिमवान्नाम नानाधातुविभूषितः / आयतो वै सहस्राणि योजनानां बहुनि तु

Ang bundok na tinatawag na Himavān ay pinalamutian ng sari-saring mineral. Ang lawak nito’y umaabot sa maraming libong yojana.

Verse 123

सिद्धचारणसंकीर्णा देवर्षिगणसेविता / तत्र पुष्करिणी रम्या सुषुम्णा नाम नामतः

Doon ay napupuno ng mga Siddha at Cāraṇa, at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng deva-ṛṣi; naroon ang isang kaaya-ayang sagradong lawa na ang pangalan ay “Suṣumnā.”

Verse 124

दशवर्षसहस्राणि तस्यां स्नातस्तु जीवति / श्राद्धं भवति चानन्तं तत्र दत्तं महोदयम्

Ang sinumang maligo roon ay nabubuhay nang sampung libong taon; at ang śrāddha na inihandog doon ay nagiging walang-hanggang bunga, sanhi ng dakilang biyaya.

Verse 125

तारयेच्च सदा श्राद्धे दशपूर्वान्दशापरान् / सर्वत्र हिमवान्पुण्यो गङ्गा पुण्या समन्ततः

Sa śrāddha, palagi niyang inililigtas ang sampung nauna at sampung susunod na salinlahi; ang Himavān ay banal sa lahat ng dako, at ang Gaṅgā ay dalisay sa paligid.

Verse 126

समुद्रगाः समुद्राश्च सर्वे पुण्याः समन्ततः / एवमादिषु चान्येषु श्राद्धं निर्वर्तयेद्बुधः

Ang mga ilog na dumadaloy sa dagat at ang mga dagat mismo—pawang banal sa lahat ng panig; gayon din sa iba pang tīrtha, ang marunong ay dapat magsagawa ng śrāddha nang ganap.

Verse 127

पुतो भवति वै स्नात्वा हुत्वा दत्त्वा तथैव च / शेलसानुषु शृङ्गेषु कन्दरेषु गुहासु च

Sa pamamagitan ng banal na pagligo, homa, at pagbibigay-dāna, siya’y tunay na nagiging dalisay—maging sa mga dalisdis, tuktok, bangin, at yungib ng bundok.

Verse 128

उपह्वरनितंबेषु तथा प्रस्रवणेषु च / पुलिनेष्वापगानां च तथैव प्रभवेषु च

Sa mga gilid ng lambak at sa mga bukal; sa mga pampang na buhanginan ng mga ilog at sa mga pinagmumulan ng mga ito rin.

Verse 129

महोदधौ गवां गोष्टे संगमेषु वनेषु च / सुसंमृष्टोपलिप्तेषु त्दृद्येषु सुरभिष्वथ

Sa pampang ng dakilang dagat, sa kulungan ng mga baka, sa mga tagpuan ng ilog at sa gubat; sa mga lugar na maayos na pinakinis at nilapatan, matibay at mabango.

Verse 130

गोमयेनोपलिप्तेषु विविक्तेषु गृहेषु च / कुर्याच्छ्राद्धमथैतेषु नित्यमेव यथाविधि

Kahit sa mga tahanang liblib na pinahiran ng dumi ng baka; sa mga pook na ito ay dapat isagawa ang śrāddha araw-araw ayon sa tuntunin.

Verse 131

प्राग्दक्षिणां दिशं गत्वा सर्वकामचिकीर्षया / एवमेतेषु सर्वेषु श्राद्धं कुर्यादतन्द्रितः

Pumaroon sa timog-silangan upang matupad ang lahat ng hangarin; gayon din sa lahat ng pook na ito, magsagawa ng śrāddha nang walang katamaran.

Verse 132

एतेष्वेव तु मेधावी ब्राह्मीं सिद्धिमवाप्नुयात् / त्रैवर्णविहितैः स्थाने धर्मे वर्णाश्रमे रतैः

Sa mga pook na ito mismo nakakamit ng marunong ang Brahmī-siddhi; mga lugar na itinakda para sa tatlong varṇa, na masigasig sa dharma at sa kaayusang varṇāśrama.

Verse 133

कौपस्थानं च संत्यागात्प्राप्यते पितृपूजनम् / तीर्थान्यनुसरन्वीरः श्रद्दधानः समाहितः

Sa pagtalikod sa kaupasthāna, nakakamit ang bunga ng pagsamba sa mga ninuno. Ang mandirigmang may śraddhā at nakatuon ang isip ay sumusunod sa mga tīrtha.

Verse 134

कृतपापो ऽपि शुध्येत किं पुनः शुभकर्मकृत् / तिर्यग्योनिं न गच्छेच्च कुदेशे च न जायते

Kahit ang gumawa ng kasalanan ay maaaring luminis; lalo na ang gumagawa ng mabuting karma. Hindi siya mapupunta sa kapanganakang-hayop at hindi isisilang sa masamang lupain.

Verse 135

स्वर्गी भवति विप्रो वै मोक्षोपायं च विन्दति / अश्रद्दधानः पापायुर्नास्तिको ऽच्छिन्नसंशयः

Ang vipra ay nagiging taga-langit at natatagpuan ang paraan tungo sa mokṣa. Ngunit ang walang śraddhā, nabubuhay sa kasalanan at nāstika, ay hindi napuputol ang pag-aalinlangan.

Verse 136

हेतुनिष्ठश्च पञ्चैते न तीर्थे फलभागिनः / गुरुतीर्थे परा सिद्धिस्तीर्थानां परमं पदम्

Ang limang taong nakapirmi sa pangangatwirang sanhi ay hindi nakikibahagi sa bunga ng tīrtha. Sa guru-tīrtha naroon ang pinakamataas na siddhi; iyon ang sukdulang antas ng mga tīrtha.

Verse 137

ध्यानं तीर्थं परं तस्माद्ब्रह्मतीर्थं सनातनम् / उपवासात्परं ध्यानमिन्द्रियाणां निवर्त्तनम्

Kaya ang dhyāna ang pinakadakilang tīrtha—ang walang hanggang Brahma-tīrtha. Higit pa sa pag-aayuno ang dhyāna, ang pag-urong ng mga pandama.

Verse 138

उपवासनिबद्धैर्हि प्राणैरेव पुनः पुनः / प्राणापानौ वशे कृत्वा वशगानीन्दियाणि च

Sa prāṇa na napipigil ng pag-aayuno, paulit-ulit na supilin ang prāṇa at apāna, at pasunurin din ang mga pandama.

Verse 139

बुद्धिं मनसि संयम्य सर्वेषां तु निवर्त्तनम् / प्रत्याहारं कृतं विद्धि मोक्षोपायमसंशयम्

Kapag pinigil ang buddhi sa manas at inurong mula sa lahat, alamin na iyon ang pratyāhāra; walang duda, iyon ang daan sa mokṣa.

Verse 140

इन्द्रियाणां मनो घोरं बुद्ध्यादीनां विवर्त्तनम् / अना हारो क्षयं याति विद्यादनशनं तपः

Ang manas na sumusunod sa mga pandama ay mabagsik at binabaligtad pati buddhi at iba pa; ngunit ang di-pagkain (anāhāra) ay humihina—kaya alamin na ang anaśana ay tapas.

Verse 141

निग्रहे बुद्धिमन्सोरन्यबुद्धिर्न जायते / क्षीणेषु सर्वदोषेषु क्षीणेष्वेवेन्द्रियेषु च

Sa pagpipigil ng buddhi at manas, walang ibang buddhi ang sisibol; kapag napawi ang lahat ng kapintasan at humupa rin ang mga pandama.

Verse 142

परिनिर्वाति शुद्धात्मा यथा वह्निरनिधनः / कारणेभ्यो गुणेभ्यश्च व्यक्ताव्यक्ताच्च कुत्स्नशः

Ang dalisay na ātman ay lumulubog sa ganap na katahimikan na parang apoy na walang wakas; nilalampasan niya ang mga sanhi, ang mga guṇa, at ang hayag at di-hayag, sa kabuuan.

Verse 143

नियोजयति क्षेत्रज्ञं तेभ्योयोगेन योगवित् / तस्य नास्ति गतिः स्थानं व्यक्ताव्यक्ते च सर्वशः / न सन्नासन्न सदसन्नैव किञ्चिदवस्थितः

Ang nakaaalam sa Yoga ay sa pamamagitan ng yoga ay iniaangkop ang Kṣetrajña sa mga sangkap na iyon. Para sa Kanya, sa hayag at di-hayag, walang paglakad at walang pook. Siya’y hindi sat, hindi asat; ni sat-asat—hindi nananatili sa alinmang kalagayan.