Shloka 74
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
स्थाणुभूतो ऽचरत्तत्र वसिष्टो वै महातपाः / अद्यापि तत्र दृश्यन्ते पादपा मणिबर्हणाः
Transliteration
sthāṇubhūto 'carattatra vasiṣṭo vai mahātapāḥ / adyāpi tatra dṛśyante pādapā maṇibarhaṇāḥ
Translation
Ang dakilang ascetic na si Vasiṣṭha ay nanahan doon na tila haligi, hindi matinag. Hanggang ngayon ay nakikita roon ang mga punong may palamuting tila hiyas (maṇi-barhaṇa).
Word by Word
स्थाणुभूतःhaving become like a pillar (motionless)
स्थाणुभूतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थाणु-भूत (प्रातिपदिक; स्थाणु + भूत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (to vasiṣṭa)
अचरत्did not move / remained
अचरत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; नकारार्थे (context: ‘did not move’)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; व्यक्तिवाचक
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
महातपाःof great austerity
महातपाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-तपस् (प्रातिपदिक; महा + तपस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (to vasiṣṭa)
अद्यtoday, even now
अद्य:
कालाधिकरण (Kālādhikaraṇa/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
अपिalso, even
अपि:
सम्बन्ध (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अप्यर्थ (also/even)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
दृश्यन्तेare seen
दृश्यन्ते:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (passive sense: ‘are seen’)
पादपाःtrees
पादपाः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
मणिबर्हणाःhaving jeweled plumage/crests (ornamented with gems)
मणिबर्हणाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमणि-बर्हण (प्रातिपदिक; मणि + बर्हण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (to pādapāḥ)