Adhyaya 303

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे अङ्गाक्षरार्चनं नाम द्व्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ त्र्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः पञ्चाक्षरादिपूजामन्त्राः अग्निर् उवाच मेषः संज्ञा विषं साद्यमस्ति दीर्घोदकं रसः एतत् पञ्चाक्षरं मन्त्रं शिवदञ्च शिवात्मकं

Sa ganito, sa Agni Mahāpurāṇa, nagwakas ang kabanatang tinatawag na “Aṅga-akṣara-arcana (pagsamba sa pamamagitan ng mga pantig ng mga bahagi ng katawan)”—ang ika-302 kabanata. Ngayon ay nagsisimula ang ika-303 kabanata: “Mga mantra ng pagsamba na nagsisimula sa Pañcākṣara (limang pantig).” Sinabi ni Agni: “Ang Meṣa (Aries) ang pagtatalaga; ang viṣa ay lason; ang sādhya ay yaong dapat maisakatuparan/mapapayapa; ang dīrghodaka ay ‘mahabang tubig’; ang rasa ay diwa o katas. Ito ang limang-pantig na mantra—nagkakaloob kay Śiva—at may likas na katangian ni Śiva.”

Verse 2

तारकादि समभ्यर्च्य देवत्वादि समाप्नुयात् ज्ञानात्मकं परं ब्रह्म परं बुद्धिः शिवो हृदि

Sa wastong pagsamba kay Tāraka at sa iba pa, natatamo ang pagka-diyos at mga kaugnay na kagalingan. Ang Kataas-taasang Brahman ay may likas na kaalaman; ang pinakamataas na talino ay si Śiva, na nananahan sa puso.

Verse 3

तच्छक्तिभूतः सर्वेशो भिन्नो ब्रह्मादिमूर्तिभिः मन्त्रार्णाः पञ्च भूतानि तन्मन्त्रा विषयास् तथा

Ang Sarveśa, Panginoon ng lahat, bilang mismong katawan ng Kapangyarihang iyon (Śakti), ay lumilitaw na tila nahahati sa mga anyong nagsisimula kay Brahmā at sa iba pa. Ang limang dakilang elemento ay binubuo ng mga pantig ng mantra (mga binhing tunog), at gayundin ang mga kaukulang mantra nila ang nagiging mga bagay ng karanasan (mga saklaw ng pandama).

Verse 4

प्राणादिवायवः पञ्च ज्ञानकर्मेन्द्रियाणि च सर्वं पञ्चाक्षरं ब्रह्म तद्वदष्टाक्षरान्तकः

Ang limang hininga ng buhay na nagsisimula sa prāṇa, at ang mga pandama ng pag-alam at ng pagkilos—lahat ay natitipon sa limang-pantig na Brahman (pañcākṣara); gayundin, ito’y nagwawakas sa walong-pantig (aṣṭākṣara) na mantra bilang huling kaganapan.

Verse 5

गव्येन प्रक्षयेद्दीक्षास्थानं मन्त्रेण चोदितं तन्त्रसम्भूतसम्भावः शिवमिष्ट्वा विधानतः

Dapat niyang wisikan at linisin ang pook ng pagsisimula (dīkṣā) gamit ang panlinis na mula sa baka, ayon sa iniutos ng mantra; taglay ang awtorisadong bisa na nagmumula sa Tantra, dapat niyang sambahin si Śiva ayon sa itinakdang tuntunin.

Verse 6

मध्येषु तोरणद्वहिरिति ख , ज , ञ च मूलमूर्त्यङ्गविद्याभिस्तण्डुलक्षेपणादिकम् कृत्वा चरुञ्च यत् क्षीरं पुनस्तद्विभजेत् त्रिधा

Sa mga gitnang puwesto, gamit ang mantra na ‘toraṇadvahir’ at ang mga binhing pantig na kha, ja, at ña, matapos isagawa ang mga ritwal gaya ng paghahagis ng mga butil ng bigas, kasama ang ugat-mantra, mantra ng pangunahing anyo ng diyos, at mga aṅga-mantra, at matapos ihanda ang caru (handog na lugaw), dapat muling hatiin sa tatlong bahagi ang gatas na ginamit dito.

Verse 7

निवेद्यैकं परं हुत्वा सशिष्यो ऽन्यद्भजेद्गुरुः आचम्य सकलीकृत्य दद्याच्च्छिष्याय देशिकः

Matapos munang ihandog ang isang bahagi bilang nivedya, at saka ibuhos ang kasunod na bahagi bilang pangunahing huta sa apoy, ang guru—kasama ang alagad—ay dapat kumain ng natitirang bahagi. Pagkaraan ng ācamana at ng ritwal na “sakalī-kṛtya” (pagpapabuong-muli), dapat itong ipagkaloob ng guro sa alagad.

Verse 8

दन्तकाष्ठं हृदा जप्तं क्षीरवृक्षादिसम्भवम् संशोध्य दन्तान् संक्षिप्त्वा प्रज्ञाल्यैतत् क्षिपेद्भुवि

Pagkatapos bigkasin sa isip ang mantra (japa), kumuha ng panglinis-ngipin na patpat na mula sa mga punong may katas na parang gatas at iba pa. Matapos linisin ang mga ngipin, tipunin ito, banlawan nang mabuti, at saka itapon sa lupa.

Verse 9

पूर्वेण सौम्यवारीशगतं शुभमतौ शुभम् पुनस्तं शिष्यमायान्तं शिश्वाबन्धादिरक्षितं

Pagkaraan, sa dakong silangan, muling dumating ang alagad na yaon—may mapalad na layon—na may dalang mabuting palatandaan, at pinangangalagaan laban sa mga pagpigil gaya ng mga tali at katulad nito.

Verse 10

कृत्वा वेद्यां सहानेन स्वपेद्दर्भास्तरे बुधः सुषुप्तं वीक्ष्य तं शिष्यः प्रभाते श्रावयेद्गुरुं

Matapos ihanda ang vedi (altar) kasama ang itinakdang havis (handog), ang marunong ay dapat matulog sa higaan ng damong darbha. Pagkakita sa kanya na natutulog, ang alagad ay dapat magsumbong sa guro sa bukang-liwayway tungkol sa napanood na panaginip/kalagayan.

Verse 11

शुभैः सिद्धिपदैर् भक्तिस्तैः पुनर्मण्डलार्चनम् मण्डलं भद्रकाद्युक्तं पूजयेत्सर्वसिद्धिदं

Sa pamamagitan ng mga mantrang mapalad at nagbibigay ng siddhi, at sa debosyon, dapat muling isagawa ang pagsamba sa maṇḍala. Sambahin ang maṇḍala na may Bhadrakā at mga kaugnay na mapalad na sangkap, sapagkat ito’y nagkakaloob ng lahat ng siddhi.

Verse 12

स्नात्वाचम्य मृदा देहं मन्त्रैर् आलिप्य कल्प्यते शिवतीर्थे नरः स्नायादघमर्षणपूर्वकम्

Pagkatapos maligo at magsagawa ng ācamana, dapat ihanda ang sarili sa pamamagitan ng pagpapahid ng panlinis na lupa (luwad) sa katawan habang binibigkas ang mga mantra. Sa isang Śiva-tīrtha, dapat maligo ang tao matapos munang isagawa ang ritong Aghamarṣaṇa, ang pagbigkas na nag-aalis ng kasalanan.

Verse 13

हस्ताभिषेकं कृत्वाथ प्रायात् पूजादिकं बुधः मूलेनाब्जासनं कुर्यात्तेन पूरककुम्भकान्

Matapos isagawa ang paghuhugas na pang-ritwal ng mga kamay, ang marunong na nagsasanay ay dapat magpatuloy sa mga gawaing pagsamba at iba pa. Sa pamamagitan ng mūla-mantra (ugat na mantra) dapat niyang kunin ang upuang-lotus; at sa parehong mantra, isagawa ang prāṇāyāma: pūraka (paglanghap) at kumbhaka (pagpigil-hininga).

Verse 14

आत्मानं योजयित्वोर्ध्वं शिखान्ते द्वादशाङ्गुले संशोष्य दग्ध्वा स्वतनुं प्लावयेदमृतेन च

Matapos iangat ang sarili at ituon ito sa dulo ng śikhā (tuktok na buhol ng buhok), labindalawang lapad ng daliri sa itaas, dapat patuyuin at wari’y sunugin ang sariling katawan; at saka ito’y punuin at bahain ng amṛta, ang banal na nektar.

Verse 15

ध्मात्वा दिव्यं वपुस्तस्मिन्नात्मानञ्च पुनर्नयेत् कृत्वेवं चात्मशुद्धिः स्याद्विन्यस्यार्चनमारभेत्

Matapos (sa ritwal) lagyan ng banal na katawan ang anyong inihinuha, dapat ibalik ng nagsasagawa ang sarili (ātman) sa loob nito. Sa ganito, natatamo ang paglilinis ng sarili; at matapos ang nyāsa (paglalagay ng mga mantra), simulan ang pagsamba (arcana).

Verse 16

क्रमात् कृष्णसितश्यामरक्तपीता नगादयः मन्त्रार्णा दण्डिनाङ्गानि तेषु सर्वास्तु मूर्तयः

Sa wastong pagkakasunod, ang mga pantig ng mantra—nagsisimula sa pangkat na ‘na’ at iba pa—ay dapat gunigunihin bilang itim, puti, bughaw-na-madilim, pula, at dilaw; sila ang mga sangkap ng katauhan ni Daṇḍin, ang diyos na may hawak na tungkod. Sa mga pantig/kapirasong ito, pagnilayan na naroroon ang lahat ng banal na anyo.

Verse 17

शिष्यमाचान्तमिति ञ अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं विन्यस्याङ्गानि सर्वतः न्यसेन्मन्त्राक्षरं पादगुह्यहृद्वक्त्रमूर्धसु

Pagkatapos papag-ācamana ang alagad, ayusin ang nyāsa mula sa hinlalaki hanggang sa kalingkingan; at matapos mailagay ang mga pantig sa lahat ng bahagi ng katawan, itanim ang pantig(ng) mantra sa mga paa, sa lihim na bahagi, sa puso, sa bibig, at sa tuktok ng ulo.

Verse 18

व्यापकं न्यस्य मूर्धादि मूलमङ्गानि विन्यसेत् रक्तपीतश्यामसितान् पीठपादान् स्वकालजान्

Matapos munang itanim ang laganap-sa-lahat na Vyāpaka, saka ilagay (nyāsa) ang mga ugat-na-sangkap na nagsisimula sa ulo. At itanim ang mga pīṭha at pāda—pula, dilaw, bughaw-na-madilim/itim, at puti—na bawat isa’y lumilitaw sa itinakdang panahon (kāla) nito.

Verse 19

स्वाङ्गान्मन्त्रैर् न्यसेद्गात्राण्यधर्मादीनि दिक्षु च तत्र पद्मञ्च सुर्यादिमण्डले त्रितयं गुणान्

Sa pamamagitan ng mga mantra, gawin ang nyāsa sa sariling mga sangkap ng katawan; at ilagay rin ang adharma at iba pang di-mabuting prinsipyo sa mga direksiyon. Doon, itanim pa ang lotus; at sa loob ng mga mandala ng araw at iba pa, itanim ang tatluhang guṇa.

Verse 20

पूर्वादिपत्रे कामाद्या नवकं कर्णिकोपरि वामा ज्येष्ठा क्रमाद्रौद्रो काली कलविकारिणी

Sa mga talulot na nagsisimula sa silangan, ilagay ang pangkat ng siyam na Śakti na nagsisimula kay Kāmā; at sa gitnang pusod ng bulaklak (pericarp), ayon sa wastong ayos, ilagay sina Vāmā, Jyeṣṭhā, Raudrī, Kālī, at Kalavikāriṇī.

Verse 21

बलविकारिणी चार्थ बलप्रमथनी तथा सर्वभूतदमनी च नवमी च मनोन्मनी

Si Balavikāriṇī ang nagbabago ng lakas; si Balapramathanī naman ang dumudurog sa lakas; si Sarvabhūtadamanī ang nagpapasuko sa lahat ng nilalang; ang Navamī ang ikasiyam na kapangyarihan; at si Manonmanī ang nag-aangat ng isip lampas sa karaniwang pag-iisip.

Verse 22

श्वेता रक्ता सिता पीता श्यामा वह्निनिभाषिता कृष्णारुणाश् च ताः शक्तीर्ज्वालारूपाः स्मरेत् क्रमात्

Dapat pagnilayan ayon sa pagkakasunod ang mga Śakti na yaon—puti, pula, maputlang puti, dilaw, madilim (bughaw-itim), maningning na tulad ng apoy, at itim na mapulang-tinge—na iniisip na may anyong mga liyab.

Verse 23

अनन्तयोगपीठाय आवाह्याथ हृदब्जतः स्फटिकाभं चतुर्वाहुं फलशूलधरं शिवम्

Pagkaraan, matapos anyayahan (āvāhana) ang Panginoon sa luklukan ng walang-hanggang Yoga, dapat ding tawagin at mailarawan mula sa lotus ng puso si Śiva—kristal-puti ang liwanag, may apat na bisig, tangan ang bunga (tagapagkaloob ng biyaya) at ang trisula.

Verse 24

साभयं वरदं पञ्चवदंनञ्च त्रिलोचनम् पत्रेषु मुर्तयः पञ्च स्थाप्यास्तत्पुरुषादयः

Siya (Śiva) ay dapat ilarawan bilang nagbibigay ng kawalang-takot at mga biyaya, may limang mukha at tatlong mata; at sa mga dahon ng ritwal, dapat itatag ang limang mūrti na nagsisimula kay Tatpuruṣa, ayon sa tuntunin.

Verse 25

पूर्वे तत्पुरुषः श्वेतो अघोरो ऽष्टभुजो ऽसिताः चतुर्वाहुमुखः पीताः सद्योजातश् च पश्चिमे

Sa silangan ay si Tatpuruṣa, maputi ang kulay. Si Aghora ay maitim at may walong bisig. (Sa hilaga) si Vāmadeva ay dilaw, may apat na bisig at kaukulang mukha; at sa kanluran ay si Sadyojāta.

Verse 26

वामदेवः स्त्रीविलासी चतुर्वक्त्रभुजो ऽरुणः सौम्ये पञ्चास्य ईशाने ईशानः सर्वदः सितः

Si Vāmadeva ay yaong nalulugod sa paglalaro ng pambabaeng kapangyarihan (Śakti); siya’y may apat na mukha at apat na bisig, at mapulang kulay. Sa anyong Saumya, siya’y may limang mukha; sa anyong Īśāna, si Īśāna—maputi ang kulay—ang nagkakaloob ng lahat ng kaganapan.

Verse 27

इष्टाङ्गानि यथान्यायमनन्तं सूक्ष्ममर्चयेत् सिद्धेश्वरं त्वेकनेत्रं पूर्वादौ दिश पूजयेत्

Dapat sambahin ang Diyos ayon sa itinakdang tuntunin, kasama ang ninanais na mga sangkap/“bahagi” ng ritwal, at magsagawa ng maselang pagsamba kay Ananta; at sambahin si Siddheśvara, ang May-Isang-Mata, kasama ang mga direksiyon na nagsisimula sa Silangan.

Verse 28

एकरुद्रं त्रिनेत्रञ्च श्रीकण्ठञ्च शिखण्डिनम् ऐशान्यादिविदिक्ष्वेते विद्येशाः कमलासनाः

Si Ekarudra, Trinetra, Śrīkaṇṭha, at Śikhaṇḍin—ang mga Vidyeśa na ito, nakaluklok sa mga trono ng lotus, ay nakatalaga sa mga panlahatang direksiyon na nagsisimula sa hilagang-silangan (Aiśānya).

Verse 29

श्वेतः पीतः सितो रक्तो धूम्रो रक्तो ऽरुणः शितः शूलाशनिशरेश्वासवाहवश् चतुराननाः

Inilalarawan sila bilang puti, dilaw, maputla, pula, kulay-usok, pula muli, kayumangging-mapula, at maningning na matalas; taglay ang trident, kidlat (vajra), palaso, busog, at sasakyang sinasakyan—ito ang mga anyong may apat na mukha.

Verse 30

उमा वण्डेशनन्दीशौ महाकालो गणेश्वरः वृषो भृङ्गरिटिस्कन्दानुत्तरादौ प्रपूजयेत्

Pagkatapos, nararapat na sambahin nang wasto si Umā, si Vaṇḍeśa at si Nandīśa, si Mahākāla at si Gaṇeśvara; gayundin ang Toro (Nandin), si Bhṛṅgariṭi at si Skanda—na nagsisimula sa hilagang panig at sumusunod sa ayos.

Verse 31

कुलिशं शक्तिदण्डौ च खड्गपाशध्वजौ गदां शूलं चक्रं यजेत् पद्मं पूव्वादौ देवमर्च्य च

Dapat sambahin ang vajra (kuliśa), ang sibat (śakti) at ang tungkod (daṇḍa); ang espada, ang panilo (pāśa) at ang watawat; ang pamalo (gadā), ang trident (śūla) at ang diskos (cakra); at ang lotus—na inilalagay sa silangan at sa iba pang direksiyon, at pagkatapos ay sambahin din ang Diyos.

Verse 32

ततो ऽधिवासितं शिष्यं पाययेद्गव्यपञ्चकम् आचान्तं प्रोक्ष्ये नेत्रान्तैर् नेत्रे नेत्रेण बन्धयेत्

Pagkatapos, matapos panatilihin ang alagad sa adhivāsa (paninirahang pangkonsagrasyon), dapat siyang painumin ng gavyapañcaka, ang limang kaloob ng baka. Pagkaraan ng ācāmana (pag-inom ng tubig para sa paglilinis) at pagwiwisik ng tubig, dapat isagawa ang ritwal na pagbigkis sa mga mata—hinahaplos ang mga sulok ng mata—at pinatitibay ang bawat mata sa pamamagitan ng mismong “netra” (pananggalang na rito/mantra).

Verse 33

द्वारं प्रवेशयेच्छिप्यं मण्डपस्याथ दक्षिणे सासनादिकुशासीनं तत्र संशोधयेद्गुरुः

Papasukin ang alagad sa pintuan; saka sa dakong timog ng maṇḍapa (bulwagan ng ritwal), paupuin siya sa upuan at sa damong kuśa. Doon, isasagawa ng Guru ang itinakdang saṃśodhana, ang mga ritwal ng paglilinis/pagpapatunay para sa kanya.

Verse 34

आदितत्त्वानि संहृत्य परमार्थे लयः क्रमात् पुनरुत्पादयेच्छिष्यं सृष्टिमार्गेण देशिकः

Matapos tipunin at bawiin ang mga unang prinsipyo (tattva), dapat silang tunawin nang sunod-sunod tungo sa Kataas-taasang Katotohanan (paramārtha). Pagkaraan, ang gurong nagbibigay-dīkṣā ay dapat muling ipamalas ang alagad sa pamamagitan ng landas ng paglikha (sṛṣṭi-mārga).

Verse 35

न्यासं शिष्ये ततः कृत्वा तं प्रदक्षिणमानयेत् पश्चिमद्वारमानीय क्षेपयेत् कुसुमाञ्जलिम्

Pagkaraan, matapos isagawa ang (mantra-)nyāsa sa alagad, dapat siyang pangunahan sa pradakṣiṇa, ang pag-ikot sa banal na pook. Dalhin siya sa pintuang kanluran at ipahagis ang isang dakot na bulaklak bilang handog (kusumāñjali).

Verse 36

यस्मिन् पतन्ति पुष्पाणि तन्नामाद्यं विनिर्दिशेत् पार्श्वेयागभुवः खाते कुण्डे सन्नभिमेखले

Kung saan bumagsak ang mga bulaklak, iyon ang dapat munang ituro at ipahayag bilang pangalan/pook. (Ito’y ginagawa) sa gilid na pook ng paghahandog—sa hinukay na hukay-apoy (kuṇḍa) na may tanda sa gitna (nābhi) at pabilog na sinturon o hangganan (mekhalā).

Verse 37

शिवाग्निं जनयित्वेष्ट्वा पुनः शिष्येण चार्चयेत् ध्यानेनात्मनिभं शिष्यं संहृत्य प्रलयः क्रमात्

Matapos likhain ang Apoy ni Śiva (Śivāgni) at sambahin ito, muli niyang ipasamba ito sa alagad. Pagkatapos, sa pamamagitan ng pagninilay (dhyāna), bawiin at isaloob ang alagad—gawing kaisa ng sarili—at saka susunod, ayon sa pagkakasunod, ang pagkalusaw (pralaya).

Verse 38

पुनरुत्पाद्य तत्पाणौ दद्याद्दर्भांश् च मन्त्रितान् पृथिव्यादीनि तत्त्वानि जुहुयाद्धृदयादिभिः

Matapos muling likhain (ang bisa ng ritwal/anyo ng isip), ilagay sa kamay niya ang mga talim ng damong darbha na pinabanal sa mantra. Pagkatapos, simula sa elemento ng lupa, ihandog sa apoy ang mga prinsipyo (tattva) gamit ang mga mantrang hṛdaya (puso) at iba pang aṅga-mantra.

Verse 39

कमलानना इति ञ सन्धादिमेखले इति ख एकैकस्य शतं हुत्वा व्योममूलेन होमयेत् हुत्वा पूर्णाहुतिं कुर्यादस्त्रेणाष्टाहुतीर्हुनेत्

Sa mga pormulang pantig na “kamalānanā” (itinuturing na ña) at “sandhādimekhale” (itinuturing na kha), maghandog ng tig-iisang daang oblation para sa bawat isa. Pagkatapos, magsagawa ng homa gamit ang “Vyoma-mūla” (ugat na mantra na nagsisimula sa vyoma). Matapos maghandog, gawin ang pūrṇāhuti (ganap na pangwakas na handog), at saka maghandog ng walong oblation sa Astra-mantra.

Verse 40

प्रायश्चित्तं विशुद्ध्यर्थं ततः शेषं समापयेत् कुम्भं समन्त्रितं प्रार्च्य शिशुं पीठे ऽभिषेचयेत्

Para sa paglilinis, dapat munang isagawa ang prāyaścitta (ritong pampagbayad-sala); pagkatapos ay tapusin ang natitirang pamamaraan. Pagkatapos basbasan sa mga mantra ang kumbha (banga ng tubig) at sambahin ito nang wasto, isagawa ang abhiṣeka, ang banal na pagbubuhos/pagpapaligo, sa sanggol sa ibabaw ng pīṭha (luklukan ng ritwal).

Verse 41

शिष्ये तु समयं दत्वा स्वर्णाद्यैः स्वगुरुं यजेत् दीक्षा पञ्चाक्षरस्योक्ता विष्ण्वादेरेवमेव हि

Matapos ibigay sa alagad ang itinakdang samaya, ang panatang disiplina, dapat sambahin ang sariling guro sa pamamagitan ng mga handog gaya ng ginto at iba pa. Naipahayag na ang dīkṣā, ang inisasyon para sa limang-pantig na mantra (pañcākṣara); tunay, ang gayunding paraan ay naaangkop din kay Viṣṇu at sa iba pang (diyos/mantra).