Rig Veda 9.107.22: Mandala 9, Sukta 107, Mantra 22

Sukta 9.107

Devata: Soma Pavamana (the self-purifying Soma)

Samhita Patha (Devanagari)

मृजानो वारे पवमानो अव्यये वृषाव चक्रदो वने । देवानां सोम पवमान निष्कृतं गोभिरञ्जानो अर्षसि ॥

Recitation with translationRig Veda 9.107.22

Transliteration

mṛjānáḥ vā́re pávamāno avyáye vṛ́ṣā́va cakrado váne | devā́nāṃ soma pavamāna niṣkṛtáṃ góbhir añjānáḥ arṣasi ||

Translation

เมื่อชำระตนในสายน้ำ โอ โสมะ (Soma) ครั้นท่านไหลผ่านตะแกรงขนแกะอันไม่เสื่อม (avyaya) ดุจโคผู้ทรงพลัง ท่านก่อการเคลื่อนไหวอันรุ่งโรจน์ในพงไม้แห่งการคั้น. โอ โสมะ ในคราวชำระให้บริสุทธิ์ ท่านหลั่งไหลออกมา—ถูกจัดเตรียมเพื่อเหล่าเทวะ—สว่างไสวและได้รับการเจิมด้วยรัศมีแห่งแสง (go-bhiḥ ‘โค/รัศมี’).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मृजानः: cleansing / being purified
• मृजानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: मृज् (धातु) → मृजान (शतृ-प्रत्यय) / मृज् ‘मार्जने’

• वारे: in the water
• वारे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वारि (प्रातिपदिक) ‘जल’

• पवमानः: purifying, flowing as the purifier
• पवमानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: पू (धातु) → पवमान (शानच्-प्रत्यय) / पू ‘पवने/शोधने’

• अव्यये: in the imperishable (place/realm)
• अव्यये: अधिकरण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक) ‘अविनाशी/स्थिर’

• वृषा: the bull; the mighty one
• वृषा: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक) ‘वृषभ/बलवान्’

• चक्रदः: wheel-making / wheel-giving (swift-moving)
• चक्रदः: कर्तृ
• Type: Adjective (epithet)
• Root: चक्रद् (प्रातिपदिक) ‘चक्रं ददाति/चक्रं करोति’ (RV-विशेष बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रयोग)

• वने: in the wood/forest (i.e., among the wooden vats/pressing-place)
• वने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक) ‘वन/काष्ठ/वनस्थान’

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पवमान: O purifier
• पवमान: सम्बोधन
• Type: Noun/Participle used as vocative
• Root: पू (धातु) → पवमान (शानच्) / पू ‘पवने/शोधने’

• निष्कृतम्: the purified/pressed-out (soma)
• निष्कृतम्: कर्म
• Type: Adjective (past participial)
• Root: निष्कृत (प्रातिपदिक) < निष् + कृ (धातु) ‘निर्गमने/निर्माणे’ → ‘निर्गत/निष्पन्न/शोधित’

• गोभिः: with cows (i.e., with milk)
• गोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अञ्जानः: anointing / mixing (with milk)
• अञ्जानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: अञ्ज् (धातु) → अञ्जान (शतृ) / अञ्ज् ‘अञ्जने/लेपने’

• अर्षसि: you flow / you stream
• अर्षसि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (धातु) ‘गत्यर्थे/प्रवाहे’