Rig Veda 8.66.2: Mandala 8, Sukta 66, Mantra 2

Sukta 8.66

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

न यं दुध्रा वरन्ते न स्थिरा मुरो मदे सुशिप्रमन्धसः । य आदृत्या शशमानाय सुन्वते दाता जरित्र उक्थ्यम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.66.2

Transliteration

ná yaṃ dudhrā́ várante ná sthirā́ muró máde suśiprám ándhasaḥ | yá ā́dṛtyā śaśamānā́ya sunváte dā́tā jaritré ukthyám ||

Translation

เมื่อท่านอยู่ในความปีติอันเอกสตาซีแห่งโสมะ (Soma) ที่คั้นแล้ว ไม่มีพลังต้านใดจะหน่วงรั้งท่านได้ และสิ่งกีดขวางอันมั่นคงก็ไม่อาจผูกมัดท่าน—ท่านผู้ใส่ใจโดยเคารพ ย่อมเป็นผู้ประทานพลังแห่งบทสรรเสริญ (ukthya) แก่ผู้คั้นอย่างเพียรและผู้สรรเสริญ (jaritṛ).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• यम्: whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दुध्राः: the unshaken/unyielding (ones)
• दुध्राः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दुध्र (प्रातिपदिक; ‘अचल/अविचल’ इत्यर्थे, वैदिक)

• वरन्ते: choose / prefer
• वरन्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वृ (वृणोति ‘choose, prefer’)

• न: nor
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• स्थिराः: the firm/steadfast (ones)
• स्थिराः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: स्थिर (प्रातिपदिक)

• मुरः: Mura (a foe/demon)
• मुरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मुर (प्रातिपदिक; वैदिक ‘विरोधी/असुर’ नाम)

• मदे: in intoxication / in exhilaration
• मदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• सुशिप्रम्: the fair-cheeked / handsome-jawed (one)
• सुशिप्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सु-शिप्र (प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + शिप्र ‘हनु/गण्ड’)

• अन्धसः: of the Soma-juice / of the draught
• अन्धसः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक; सोमरस/रस)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आदृत्या: having honored / respectfully
• आदृत्या: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Verbal indeclinable (gerund)
• Root: आ-√दृ (धातु; ‘आदर/मान’—वैदिक प्रयोग), क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)

• शशमानाय: to the striving/zealous (one)
• शशमानाय: Sampradāna
• Type: Participle (adjectival)
• Root: √शम् (शमयति/शाम्यति; वैदिक ‘शशमान’ = ‘श्रमणशील/उत्सुक/प्रयतमान’), शशमान (प्रातिपदिक)

• सुन्वते: to the Soma-presser
• सुन्वते: Sampradāna
• Type: Participle (present)
• Root: √सु (सुनोति ‘press (Soma)’), शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त ‘सुन्वत्’

• दाता: the giver
• दाता: Kartā
• Type: Agent noun
• Root: √दा (ददाति ‘give’), तृच्-प्रत्ययान्त ‘दातृ’ (प्रातिपदिक)

• जरित्रे: to the singer/praiser
• जरित्रे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; ‘स्तोतृ’)

• उक्थ्यम्: a hymn-worthy (gift) / praise-worthy (thing)
• उक्थ्यम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: उक्थ्य (प्रातिपदिक; ‘उक्थ’ स्तोत्रसम्बद्ध)