Rig Veda 8.2.12: Mandala 8, Sukta 2, Mantra 12

Sukta 8.2

Rishi: Medhyātithi Kāṇva (traditional for RV 8.2)

Devata: Indra/Soma (warning about mismanaged intoxication; implicitly calling for Indra’s right governance of Soma-force)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 8.2 opening; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

हृत्सु पीतासो युध्यन्ते दुर्मदासो न सुरायाम् । ऊधर्न नग्ना जरन्ते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.2.12

Transliteration

hṛtsú pītā́so yudhyante durmádāso ná surā́yām | ū́dhar ná nagnā́ jarante ||

Translation

ในดวงใจทั้งหลาย พลังที่ดื่มจนเมาก็ปะทะกัน—ดุจคนเมาเหล้าผู้ไร้สติ. มันไหม้กร่อนจนร่อยหรอ เปลือยเปล่าดุจเต้านมที่ไร้น้ำนม. เพราะฉะนั้น ความปีติอันแรงกล้าจึงต้องอยู่ใต้การครอบงำอันสว่างไสวของอินทระ มิใช่ปล่อยให้ความคึกคะนองอันไร้ระเบียบชักนำ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हृत्सु: in (their) hearts
• हृत्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक) ‘हृदय’

• पीतासः: having drunk, drunk (ones)
• पीतासः: कर्तृ
• Type: Adjective/Participle
• Root: पीत (कृदन्त; √पा ‘पिबति’)

• युध्यन्ते: they fight
• युध्यन्ते: —
• Type: Verb
• Root: √युध् (युध्यते)

• दुर्मदासः: of evil intoxication, wildly intoxicated
• दुर्मदासः: कर्तृ (पीतासः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दुर्मद (प्रातिपदिक; दुर्- + मद ‘मद/उन्माद’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• सुरायाम्: in/with surā (liquor)
• सुरायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सुरा (प्रातिपदिक)

• ऊधः: udder
• ऊधः: कर्तृ (जरन्ते इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: ऊधस् (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• नग्नाः: naked (ones)
• नग्नाः: कर्तृ (जरन्ते इत्यस्य; उपमान-कर्तृ)
• Type: Adjective
• Root: नग्न (प्रातिपदिक)

• जरन्ते: they grow old / wither
• जरन्ते: —
• Type: Verb
• Root: √जॄ/जर् (जरते)