Rig Veda 6.18.5: Mandala 6, Sukta 18, Mantra 5

Sukta 6.18

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra (with Angiras mythic association)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.18.5

Transliteration

tán naḥ pratnám sákhyaṃ astu yuṣmé itthā́ vádat-bhir válam áṅgirobhiḥ | hánn acyuta-cyud dasmé iṣáyantam ṛṇóḥ púro ví dúro asya víśvāḥ ||

Translation

ขอให้มิตรภาพอันดึกดำบรรพ์นั้นเป็นของเรากับท่าน—เหล่าอังคิรส (Aṅgiras) กล่าวดังนี้เมื่อพวกเขาโจมตีวละ (Vala). โอ้ผู้กระทำการอัศจรรย์ (dasma) จงฟาดฟันผู้ที่สั่นคลอนสิ่งซึ่งดูเหมือนไม่อาจสั่นคลอนได้; และจงเปิดประตูทั้งปวงของเขา—ประตูหน้าป้อมปราการทั้งหลายของเขาให้กว้างไกล.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that (this desired thing)
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रत्नम्: ancient, primeval
• प्रत्नम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• सख्यम्: friendship, alliance
• सख्यम्: Kartā
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• युष्मे: to you (all)
• युष्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्था: thus, in this way
• इत्था: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय)

• वदद्भिः: by (those) speaking
• वदद्भिः: Karaṇa
• Type: Participle
• Root: वद् (धातु) → वदत् (वर्तमान कृदन्त)

• वलम्: Vala (the enclosure/cave; demon/obstacle)
• वलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वल (प्रातिपदिक)

• अङ्गिरोभिः: by the Aṅgirases
• अङ्गिरोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक)

• हन्: smite! slay!
• हन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• अच्युतच्युत्: the shaker of the unshaken (firm ones)
• अच्युतच्युत्: Karma
• Type: Adjective (compound)
• Root: अच्युत (कृदन्त/विशेषण) + च्युत् (कृदन्त/विशेषण)

• दस्म: O wondrous one (Indra)
• दस्म: (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: दस्म (प्रातिपदिक)

• ईषयन्तम्: impelling, setting in motion
• ईषयन्तम्: Karma
• Type: Participle
• Root: ईष्/ईषय् (धातु) → ईषयन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• ऋणोः: you opened / you broke open
• ऋणोः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ऋ (धातु; ‘गच्छति/प्राप्नोति’ वैदिक प्रयोगः) अथवा √ऋणु (to open/loosen) (पदपाठ-परम्परायां: ऋणोः इति)

• पुरः: fortresses, strongholds
• पुरः: Karma
• Type: Noun
• Root: पुर्/पुर (प्रातिपदिक)

• वि: apart, asunder
• वि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• दुरः: doors, gates
• दुरः: Karma
• Type: Noun
• Root: दुर्/द्वार (प्रातिपदिक; वैदिक ‘दुरः’)

• अस्य: of him / of it
• अस्य: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)