Rig Veda 4.36.2: Mandala 4, Sukta 36, Mantra 2

Sukta 4.36

Rishi: Rbhus cycle poet

Devata: Vāja and Rbhus (artisan powers; Vāja as plenitude/prize-force)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

रथं ये चक्रुः सुवृतं सुचेतसोऽविह्वरन्तं मनसस्परि ध्यया । ताँ ऊ न्वस्य सवनस्य पीतय आ वो वाजा ऋभवो वेदयामसि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.36.2

Transliteration

ráthaṃ ye cakrúḥ su-vṛ́taṃ su-cétaso’ví-hvarantaṃ mánasaḥ pári dhyayā́ | tā́n ū́ nv asyá sávanasya pītáye ā́ vo vājā ṛbhavo vedayāmasi ||

Translation

ท่านผู้สร้างรถศึกให้หมุนเวียนอย่างงาม โอ้ผู้มีปัญญาแจ่มชัด—รถนั้นไม่หวั่นไหว ถูกหล่อรูปด้วยสมาธิภาวนาที่โอบล้อมอยู่ในจิต. บัดนี้ เพื่อการดื่มโสมาจากการคั้นนี้ เราขอเชื้อเชิญพลังเหล่านั้น: โอ้ วาชะ (Vāja) และฤภุ (Rbhus) เราทำให้ท่านเป็นที่ประจักษ์ ณ ที่นี้ แก่ความรู้สึกสำนึกของเรา.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक) अव्युत्पन्न

• ये: who (those who)
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चक्रुः: they made
• चक्रुः: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सुवृतम्: well-turned, well-made
• सुवृतम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृत (वृत ‘to turn/roll; to be well-formed’ से)

• सुचेतसः: of good insight, wise
• सुचेतसः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-चेतस् (प्रातिपदिक)

• अविह्वरन्तम्: not wavering, not going astray
• अविह्वरन्तम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-वि-ह्वरत् (ह्वर्/ह्वृ ‘to waver, go astray’ से वर्तमान कृदन्त)

• मनसः: of the mind
• मनसः: Adhikaraṇa (संबन्ध/निर्देश: ‘of mind’)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• परि: around, fully
• परि: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• ध्यया: by thought, by contemplation
• ध्यया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ध्यै/ध्या (धातु ‘to think, contemplate’) → ध्या (प्रातिपदिक) / ध्याय्-भाव

• तान्: them
• तान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊ: indeed
• ऊ: (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: ऊ (निपात)

• नु: now, then
• नु: (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• अस्य: of this
• अस्य: Adhikaraṇa (संबन्ध: ‘of this’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सवनस्य: of the pressing/rite (savana)
• सवनस्य: Adhikaraṇa (संबन्ध)
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक; सोम-याग का ‘pressing/oblation-time’)

• पीतये: for drinking
• पीतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पीति (प्रातिपदिक; पा ‘to drink’ से) / पीतये (दातिव)

• आ: hither, to
• आ: (आह्वान/गत्यर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वः: to you / for you
• वः: Sampradāna (प्राप्तव्य: ‘to you’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वाजाः: O prize-winners / O mighty ones
• वाजाः: Kartā (सम्बोधन/उद्देश्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• ऋभवः: O Rbhus
• ऋभवः: (सम्बोधन/आह्वान)
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक; देव-समूह ‘Rbhus’)

• वेदयामसि: we make known / we bring (to you)
• वेदयामसि: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु ‘to know, find’) → वेदय (णिच् causative ‘to make known/bring’)