Rig Veda 4.20.5: Mandala 4, Sukta 20, Mantra 5

Sukta 4.20

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; verify metrically)

Samhita Patha (Devanagari)

वि यो ररप्श ऋषिभिर्नवेभिर्वृक्षो न पक्वः सृण्यो न जेता । मर्यो न योषामभि मन्यमानोऽच्छा विवक्मि पुरुहूतमिन्द्रम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.20.5

Transliteration

ví yó rarapśa ṛ́ṣibhir návabhir vṛkṣó na pakváḥ sṛ́ṇyo na jetā́ | már yo na yóṣām abhí manyamāno’cchā́ vivakmi puru-hūtám índram ||

Translation

พระองค์ผู้แผ่ขยายฤทธานุภาพร่วมกับฤๅษี (ṛṣi) รุ่นใหม่ ดุจต้นไม้ที่สุกงอมเต็มเปี่ยม ดุจอาวุธพุ่งที่ชนะชัย; และดุจชายหนุ่มเร่าร้อนมุ่งสู่หญิงสาว ฉันจึงเรียกหาโดยตรง ด้วยความใฝ่หา ไปยังอินทระผู้ถูกอัญเชิญนับครั้งไม่ถ้วน

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, forth (prefix: intensifies/separates)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) / √विभज् (अर्थ-प्रवृत्तिः)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ररप्श: has grown/has ripened, has developed
• ररप्श: Kartā (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: √रप्/√रभ् (वेद. ‘ररप्श’ = परिपक्व/विकसित-भावे; परस्मैपद-परिपूर्ण/आर्ष-रूप)

• ऋषिभिः: by/with the seers
• ऋषिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• नवेभिः: new, fresh (i.e., new seers)
• नवेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)

• वृक्षः: a tree
• वृक्षः: Kartā (उपमा-आधारः)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• पक्वः: ripe, matured
• पक्वः: Kartā (उपमा-विधेयः)
• Type: Adjective
• Root: √पच् → पक्व (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सृण्यः: a sharp weapon/spear (lit. ‘the sharp one’)
• सृण्यः: Kartā (उपमा-आधारः)
• Type: Noun
• Root: सृण्य (प्रातिपदिक; वेद. ‘सृण्य’ = तीक्ष्ण/प्रहरणशील, सम्भवतः ‘भाला/शस्त्र’ अथवा ‘तीक्ष्णः’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• जेता: a conqueror, winner
• जेता: Kartā (उपमा-विधेयः)
• Type: Noun
• Root: √जि → जेतृ (प्रातिपदिक; ‘जेता’ = जेतृ-शब्दस्य प्रथमा एकवचनम्)

• मर्यः: a young man, a suitor
• मर्यः: Kartā (उपमा-आधारः)
• Type: Noun
• Root: मर्य (प्रातिपदिक; ‘युवा/वीर’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• योषाम्: a young woman, maiden
• योषाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: योषा (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• मन्यमानः: thinking, deeming, being intent
• मन्यमानः: Kartā (यः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √मन् (मन्यते) → मन्यमान (शतृ/शानच् कृदन्त)

• अच्छा: towards, straight to
• अच्छा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• विवक्मि: I utter, I proclaim
• विवक्मि: Kartā (अहं) / क्रियापद
• Type: Verb
• Root: √वच् (वक्ति) + वि- (उपसर्ग); वेद. ‘विवक्मि’ = 1sg (इच्छार्थ/प्रवृत्त्यर्थ) ‘I would speak/utter’

• पुरुहूतम्: much-invoked
• पुरुहूतम्: Karma
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरुहूत (प्रातिपदिक; पुरु- ‘many’ + हूत ‘invoked/called’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)