Rig Veda 10.95.1: Mandala 10, Sukta 95, Mantra 1

Sukta 10.95

Devata: Dialogue hymn (Purūravas & Urvāśī); devatā as the divine-human relational power (apsaras as luminous inspiration)

Chandas: Triṣṭubh (predominant in RV 10.95; dialogue sections vary but largely Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्रा कृणवावहै नु । न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस्करन्परतरे चनाहन् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.95.1

Transliteration

háye jā́ye mánasā́ tíṣṭha ghóre vá cāṃsi miśrā́ kṛṇavāvahai nú | ná nau mántrā ánuditāsa eté máyaskaran páratare canā́han ||

Translation

มาเถิด โอภรรยา ในยามน่าหวาดนี้ จงยืนมั่นด้วยใจ; บัดนี้เราจักทำวาจาของเราให้ผสานเป็นท่วงทำนองเดียว มนตร์เหล่านี้ของเรามิใช่สิ่งที่มิได้กล่าว มิใช่สิ่งไร้รากฐาน; มันก่อให้เกิดความหวานชื่น และด้วยฤทธิ์ของมันยังกระทบถึงวันอันไกลยิ่ง

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हये: O! hey!
• हये: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय-प्रातिपदिक; विस्मय/सम्बोधन-निपात)

• जाये: O wife
• जाये: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: जाया (स्त्री. प्रातिपदिक; √जन् ‘to be born’ से)

• मनसा: with (my) mind
• मनसा: करण
• Type: Noun
• Root: मनस् (नपुं. प्रातिपदिक)

• तिष्ठ: stand; stay
• तिष्ठ: —
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठ-आदेश)

• घोरे: in the dreadful (state/place)
• घोरे: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: घोर (विशेषण-प्रातिपदिक)

• वचांसि: words; utterances
• वचांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वचस् (नपुं. प्रातिपदिक)

• मिश्रा: mingled; blended
• मिश्रा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: मिश्र (विशेषण-प्रातिपदिक)

• कृणवावहै: let us make
• कृणवावहै: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (कृणु-प्रयोग)

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• नौ: of us two; for us two
• नौ: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मन्त्राः: counsels; sacred formulas
• मन्त्राः: कर्तृ (अगले क्रिया के)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (पुं. प्रातिपदिक)

• अनुदितासः: unspoken; not uttered
• अनुदितासः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: अनुदित (कृदन्त; √दा/√दिश्? यहाँ ‘अनुदित’ = ‘अनुदित/अनुदित’ ‘unsaid/unuttered’ विशेषण-प्रातिपदिक)

• एते: these
• एते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मयस्करन्: made (us) joyful; benefited
• मयस्करन्: —
• Type: Verb
• Root: मयस्-√कृ (कृदन्त/क्रियापद; ‘मयस्कृ’ = ‘to gladden/benefit’)

• परतरे: in the farther (distance); beyond
• परतरे: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: परतर (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘farther, more distant’)

• चन: even
• चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (निपात)

• अहन्: struck; smote; destroyed
• अहन्: —
• Type: Verb
• Root: √हन्