Rig Veda 10.74.2: Mandala 10, Sukta 74, Mantra 2

Sukta 10.74

Devata: Collective Devas/Vasus; Asura as lordly power operative among them

Samhita Patha (Devanagari)

हव एषामसुरो नक्षत द्यां श्रवस्यता मनसा निंसत क्षाम् । चक्षाणा यत्र सुविताय देवा द्यौर्न वारेभिः कृणवन्त स्वैः ॥

Transliteration

háva eṣām ásuro nakṣata dyā́ṃ śravasyatā́ mánasā niṃsata kṣā́m | cákṣāṇā yátra suvitā́ya devā́ dyáur na vārébhiḥ kṛṇávanta sváiḥ ||

Translation

เสียงเรียกของฤทธานุภาพเหล่านี้ย่อมไปถึงสวรรค์; ด้วยจิตที่ใฝ่หา “การได้ยินอันแท้” พวกเขาสัมผัสและหล่อหลอมแผ่นดิน. ณ ที่ซึ่งเห็นหนทางสู่สุวิตา (suvitā) อันเป็นความไปถึงอันดี เหล่าเทพย่อมสถาปนาความกว้างใหญ่ของตนด้วยหลักค้ำของตนเอง ดุจฟ้าสวรรค์ที่ถูกสร้างด้วยเสาค้ำอันเหมาะสมของมัน.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हवः: the call / invocation
• हवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: हवस् (प्रातिपदिक) < √हू (आह्वाने)

• एषाम्: of these
• एषाम्: Sambandha (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असुरः: the Asura (lordly being)
• असुरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)

• नक्षत्: reached / attained
• नक्षत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √नक्ष् (व्याप्तौ/प्रापणे; वैदिक)

• द्याम्: heaven, the sky
• द्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• श्रवस्यता: with desire for fame / seeking glory
• श्रवस्यता: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: श्रवस्यत् (प्रातिपदिक; desiderative/possessive adj. from श्रवस्)

• मनसा: with (his) mind
• मनसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• निंसत्: pressed down / smote
• निंसत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √निस्/निंस् (हिंसायाम्/निन्दायाम्; वैदिक)

• क्षाम्: the earth / ground
• क्षाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षाम् (प्रातिपदिक)

• चक्षाणा: seeing / beholding
• चक्षाणा: Kartā (participial, agreeing with subject)
• Type: Participle
• Root: √चक्ष् (दर्शने) → चक्षाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• सुविताय: for good passage / good fortune
• सुविताय: Sampradāna (purpose/benefit)
• Type: Noun
• Root: सुवित (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• द्यौः: heaven (the sky)
• द्यौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: (संबन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• वारेभिः: with coverings / protections (lit. screens, enclosures)
• वारेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वार (प्रातिपदिक)

• कृणवन्त: they made / fashioned
• कृणवन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे) → कृणवत् (वैदिक-प्रयोग)

• स्वैः: with their own
• स्वैः: Karaṇa
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)