Rig Veda 10.11.3: Mandala 10, Sukta 11, Mantra 3

Sukta 10.11

Rishi: Traditional: often attributed within RV 10.11 to a seer of the late Maṇḍala 10 corpus (exact r̥ṣi uncertain from provided data)

Devata: Uṣas and Agni (Dawn as illuminator; Agni as Hotṛ/inner priest)

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10.11 predominantly Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

सो चिन्नु भद्रा क्षुमती यशस्वत्युषा उवास मनवे स्वर्वती । यदीमुशन्तमुशतामनु क्रतुमग्निं होतारं विदथाय जीजनन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.11.3

Transliteration

só cin nú bhadrā kṣumátī yáśasvaty uṣā́ uvāsa mánave svàrvatī | yadī́m uśántam uśatā́m ánu krátum agním hótāraṃ vidáthāya jī́janan ||

Translation

แม้ฉันนั้น อุษัส (Uṣas) ผู้เป็นรุ่งอรุณอันเป็นมงคล—อุดมด้วยความบริบูรณ์และเกียรติอันสว่างไสว—ได้พำนักกับมานุ (Manu) พร้อมนำแสงแห่งโลกเบื้องสูงมา เมื่อผู้แสวงหา ทั้งหลายตามจังหวะแห่งเจตจำนงอันเที่ยงแท้ คือ ครตุ (kratu) ปลุกอัคนี (Agni) ผู้เป็นโหตฤ (hotar) ผู้ใฝ่สูง เพื่อการประชุมพิธี (vidatha) ภายใน นางย่อมมาสถิตกับมนุษย์

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he/that (one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• चित्: indeed, even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• भद्राः: auspicious (ones)
• भद्राः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• क्षुमती: abounding in food/strength
• क्षुमती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: क्षुमत् (प्रातिपदिक)

• यशस्वती: glorious, famed
• यशस्वती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: यशस्वत् (प्रातिपदिक)

• उषाः: Uṣas (Dawn)
• उषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• उवास: has dwelt / has come to stay
• उवास: —
• Type: Verb
• Root: √वस् (वस् निवासे/उषिते)

• मनवे: for Manu (for mankind)
• मनवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• स्वर्वती: possessing light/heavenly radiance
• स्वर्वती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स्वर्वत् (प्रातिपदिक)

• यदा: when
• यदा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)

• ईम्: him (enclitic)
• ईम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात/सर्वनाम-प्रयोग)

• उशन्तम्: desiring, eager
• उशन्तम्: Karma
• Type: Participle
• Root: उशन्त् (√वश्/उश् ‘to desire, wish’)

• उशताम्: of the desiring (ones)
• उशताम्: —
• Type: Participle
• Root: उशत् (√वश्/उश्)

• अनु: after, according to
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• क्रतुम्: purpose, resolve; ritual power
• क्रतुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• होतारम्: the Hotṛ (invoking priest)
• होतारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• विदथाय: for the vidatha (ritual assembly/ceremony)
• विदथाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• जीजनन्: they generated/produced, they caused to be born
• जीजनन्: —
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनि प्रादुर्भावे) / causative stem √जनय्