Sukta 56
Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt; commonly anonymous/Angirasic for such charms)
Devata: Viṣa-nāśana (poison-destroying power) directed against the śarkota; the mantra itself functions as the agent
Chandas: Anuṣṭubh (probable; typical for short apotropaic verses)
อถรรพเวท 7.56 เป็นมนตร์รักษาแก้พิษและป้องกันพิษ ที่ระบุและกดข่มพิษของศรโกฏะและสรรพสัตว์เลื้อยคลานผู้กัดต่อยอื่น ๆ ด้วยอำนาจแห่งมนตร์และพืชสมุนไพร (วีรุท) บทสวดนี้ผสานฤทธิ์แก้พิษของพฤกษาเข้ากับพรหมัน (วาจาศักดิ์สิทธิ์) ประกาศว่าพิษของสัตว์นั้นถูก “บดทำลาย” และทำให้ปากที่กัดต่อยก้มลง หมดฤทธิ์และไม่เป็นอันตราย
Mantras
Mantra 1
विषभैषज्यम्। तिर॑श्चिराजेरसि॒तात् पृदा॑कोः॒ परि॒ संभृ॑तम्। तत् क॒ङ्कप॑र्वणो वि॒षमि॒यं वी॒रुद॑नीनशत्
พิษที่เกาะกุมอยู่รอบด้าน—พิษของผู้มีลาย พิษของผู้ดำ พิษของผู้มีจุดด่าง พิษของผู้มีข้อปล้องเป็นปม—พืชสมุนไพรนี้ได้ขับไล่มันออกไปแล้ว
Mantra 2
इ॒यं वी॒रुन्मधु॑जाता मधु॒श्चुन्म॑धु॒ला म॒धूः । सा विह्रु॑तस्य भेष॒ज्यथो॑ मशक॒जम्भ॑नी
พืชสมุนไพรนี้กำเนิดจากน้ำผึ้ง หยดน้ำผึ้ง อุดมด้วยน้ำผึ้ง หวานดุจน้ำผึ้ง; นางเป็นโอสถสำหรับความวิปริตสับสน และยิ่งกว่านั้นเป็นผู้บดขยี้ยุง
Mantra 3
यतो॑ द॒ष्टं यतो॑ धी॒तं तत॑स्ते॒ निर्ह्व॑यामसि । अ॒र्भस्य॑ तृप्रदं॒शिनो॑ म॒शक॑स्यार॒सं वि॒षम्
ไม่ว่าถูกกัดจากที่ใด ไม่ว่าพิษจะฝังอยู่ที่ใด—เราขอเรียกมันออกมาจากที่นั้น. พิษอันไร้น้ำเลี้ยงของยุงตัวเล็กผู้กัดแหลมคม (मशक maśaka) จงสลายไป.
Mantra 4
अ॒यं यो व॒क्रो विप॑रु॒र्व्यऽङ्गो॒ मुखा॑नि व॒क्रा वृ॑जि॒ना कृ॒णोषि॑ । तानि॒ त्वं ब्र॑ह्मणस्पत इ॒षीका॑मिव॒ सं न॑मः
สิ่งนี้คดงอ ข้อต่อบิดเบี้ยว แขนขาเคลื่อนหลุด และด้วยปากอันคดงอทำร้าย. โอ พระผู้เป็นเจ้าแห่งพรหมวาจา (Brahmaṇaspati) ขอท่านจงกดให้ปากเหล่านั้นก้มงอทั้งหมด ดุจดัดกออ้อ; ขอนอบน้อมแด่ท่าน.
Mantra 5
अ॒र॒सस्य॑ श॒र्कोट॑स्य नी॒चीन॑स्योप॒सर्प॑तः । वि॒षं ह्य॑१स्यादि॒ष्यथो॑ एनमजीजभम्
ศัรโกตะ (Śarkota) ผู้ไร้น้ำเลี้ยง ผู้เลื้อยต่ำคืบคลานเข้ามาอย่างลอบเร้น—พิษของมันแท้จริงนัก; ครั้นข้าพเจ้าจำแนกและกำหนดหมายมันแล้ว ก็ได้บดขยี้ให้แหลก ทำให้สิ้นฤทธิ์
Mantra 6
न ते॑ बा॒ह्वोर्बल॑मस्ति॒ न शी॒र्षे नोत म॑ध्य॒तः । अथ॒ किं पा॒पया॑मु॒या पुच्छे॑ बिभर्ष्यर्भ॒कम्
กำลังมิได้มีแก่เจ้าในสองแขน มิได้มีที่ศีรษะ และมิได้มีแม้กลางลำตัว; ถ้าเช่นนั้น ด้วยสิ่งชั่วร้ายนั้น เจ้าแบกสิ่งเล็กน้อยไร้ค่าไว้ที่หางเพื่ออะไรเล่า?
Mantra 7
अ॒दन्ति॑ त्वा पि॒पीलि॑का॒ वि वृ॑श्चन्ति मयू॒र्यः । सर्वे॑ भल ब्रवाथ॒ शार्को॑टमर॒सं वि॒षम्
มดทั้งหลายกัดกินเจ้า; นกยูงเพศเมียทั้งหลายสับเจ้าเป็นชิ้น ๆ. จงร้องพร้อมกันว่า ‘ดีแล้ว!’—ศารโกฏะ (Śārkoṭa) นั้นไร้น้ำเลี้ยง เป็นเพียงพิษเท่านั้น.
Mantra 8
य उ॒भाभ्यां॑ प्र॒हर॑सि॒ पुच्छे॑न चा॒स्येऽन च । आ॒स्ये॒३ न ते॑ वि॒षं किमु॑ ते पुच्छ॒धाव॑सत्
เจ้าฟาดด้วยทั้งสอง—ด้วยหางและด้วยปาก; ในปากของเจ้าไม่มีพิษ. ถ้าเช่นนั้นพิษของเจ้าคืออะไรเล่า โอ้ผู้พุ่งด้วยหาง?
Frequently Asked Questions
Śarkota is a low-creeping venomous being in the hymn’s imagery—often understood as a stinging/biting creature (such as a scorpion-like or similar ground-crawling threat). The hymn targets its venom and its ability to injure.
Both. The sukta presents vīrúd (a medicinal herb/creeper) as the antidotal carrier while mantra provides the binding and poison-destroying force that ‘marks out’ and crushes the venom.
Brahmaṇaspati represents the mastery of sacred speech. In 7.56.4 he is asked to bend down the creature’s injuring mouths like a reed—ritually disabling the source of envenomation and reinforcing protection.
Ask anything about Sukta 56 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.