Sukta 45
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī confirmation needed)
Devata: Bheṣaja (remedy) / personified counter-agent to Īrṣyā
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
บทสวดสั้นสองมนต์นี้เป็นคาถาเยียวยาทางสังคม ใช้แก้ฤๅษยา (ความหึงหวง/ริษยา) โดยมองว่าเป็นแรงเผาไหม้ที่เป็นโทษ และอัญเชิญ “เภษชะ” (ยารักษา/เครื่องแก้) มาทำให้ฤทธิ์นั้นสงบลง ผู้กล่าวประกาศว่าได้ “ไปนำ” ตัวต้านจากแดนไกล—เชิงสัญลักษณ์จากโลกมนุษย์ร่วมกัน และแม้แต่จากสินธุ—แล้วสั่งให้ความริษยาถูกดึงออกและดับลงดุจคบเพลิงที่ถูกชโลมให้มอด เพื่อคืนความสงบ ความคุ้มครอง และความร่มเย็นแก่ผู้รับพิธี
Mantras
Mantra 1
ईर्ष्यानिवारणम्। जना॑द् विश्वज॒नीना॑त् सिन्धु॒तस्पर्याभृ॑तम्। दू॒रात् त्वा॑ मन्य॒ उद्भृ॑तमी॒र्ष्याया॒ नाम॑ भेष॒जम्
(เครื่องระงับริษยา) จากหมู่ชน จากสิ่งที่เป็นของร่วมแก่คนทั้งปวง จากสินธุ (Sindhu) ข้าพเจ้าได้เก็บท่านมารอบด้านแล้วนำมา. จากแดนไกล ข้าพเจ้าถือว่าท่านถูกยกขึ้นมาแล้ว—เป็นโอสถเยียวยา มีนามว่า ‘ยารักษาริษยา’.
Mantra 2
अ॒ग्नेरि॑वास्य॒ दह॑तो दा॒वस्य॒ दह॑तः॒ पृथ॑क्। ए॒तामे॒तस्ये॒र्ष्यामु॒द्राग्निमि॑व शमय
ดุจจากไฟที่ลุกไหม้ ดุจจากไฟป่าที่ลุกไหม้—จงแยกออกไป! จงชักเอาความริษยานี้ของผู้นี้ออกมา; จงระงับและดับมันเสีย ดุจดับถ่านไฟที่แดงฉาน.
Frequently Asked Questions
It addresses īrṣyā—jealousy or envy—treated as a harmful, heat-like force that can damage relationships and wellbeing. The hymn installs a remedy and commands the envy to be drawn out and pacified.
The fire simile explains envy as something that spreads, burns, and harms if not checked. By commanding it to be quenched like a firebrand, the mantra enacts cooling and separation of that hostile emotion from the client.
The text does not name a specific plant; it speaks of a bheṣaja (remedy) in general. In practice, the ‘remedy’ can be a simple protective token—an herb bundle or knotted thread—consecrated with recitation and a symbolic quenching action.
Ask anything about Sukta 45 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
