
Rishi: Traditionally associated with Prajāpati/Hiraṇyagarbha-type hymnic voice (exact r̥ṣi attribution varies in ancillary lists).
Devata: Prajāpati / Hiraṇyagarbha (the ‘Ka’ deity of the refrain).
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as in the well-known ‘kásmai devā́ya’ hymn-type).
อถรรพเวท 4.2 เป็นบทสรรเสริญเชิงจักรวาลวิทยา–ปุษฏิกะ ในแบบ “กัสไม เทวายะ” ที่ยกย่ององค์สูงสุดผู้มิได้ระบุนามในฐานะปรชาปติ/หิรัณยครรภะ โดยกล่าวถึงผ่านวลีซ้ำเชิงคำถามว่า “กะ (ผู้ใด?)” เมื่อแจกแจงสิ่งค้ำจุนจักรวาล—ฟ้า แผ่นดิน อากาศระหว่างกลาง ดวงอาทิตย์ ภูเขา มหาสมุทร และ “รสะ” ของสิ่งเหล่านั้น—บทสวดนี้จึงทำให้ผู้ประกอบยัญพิธีสอดประสานกับเจ้าแห่งชีวิต พละกำลัง และโลกอันเป็นระเบียบ เพื่อให้บังเกิดความมั่นคง ความมีชีวิตชีวา และสวัสดิภาพโดยรวม
Mantra 1
आत्मविद्या। य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒ यस्य॑ दे॒वाः । यो॒३स्येशे॑ द्वि॒पदो॒ यश्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
‘อาตมวิทยา’ (Ātmavidyā—ความรู้แห่งอาตมัน): ผู้ประทานอาตมัน ผู้ประทานพละกำลัง ผู้ซึ่งสรรพสิ่งทั้งปวงเคารพในบัญญัติ ผู้ซึ่งเหล่าเทพเชื่อฟังคำสั่ง ผู้เป็นเจ้าเหนือสิ่งนี้—ทั้งผู้มีสองเท้าและสี่เท้า—เราควรถวายบูชาด้วยหวิษ (havis) แด่เทพองค์ใดเล่า?
Mantra 2
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हित्वैको॒ राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ । यस्य॑ छा॒यामृतं॒ यस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
พระองค์ผู้ทรงเดชานุภาพ เป็นราชาองค์เดียวแห่งโลกทั้งปวงที่หายใจและกะพริบตา; เงาของพระองค์คือความไม่ตาย บัญญัติของพระองค์คือความตาย—เราควรถวายบูชาด้วยเครื่องสังเวยแด่เทพองค์ใดเล่า?
Mantra 3
यं क्रन्द॑सी॒ अव॑तश्चस्कभा॒ने भि॒यसा॑ने॒ रोद॑सी॒ अह्व॑येथाम्। यस्या॒सौ पन्था॒ रज॑सो वि॒मानः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
ผู้ซึ่งสองโลกสั่นสะท้านแล้วค้ำจุนไว้ และฟ้ากับดิน (โรทสี) ด้วยความหวาดกลัวจึงร้องเรียกหา; ผู้ซึ่งมีหนทางอันถูกกำหนดวัดไว้แห่งอากาศธาตุ (รชัส)—เราควรถวายบูชาด้วยเครื่องสังเวยแด่เทพองค์ใดเล่า?
Mantra 4
यस्य॒ द्यौरु॒र्वी पृ॑थि॒वी च॑ म॒ही यस्या॒द उ॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। यस्या॒सौ सूरो॒ वित॑तो महि॒त्वा कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
ฟ้าเป็นของพระองค์ และแผ่นดินอันกว้างใหญ่ยิ่งก็เป็นของพระองค์; จากพระองค์อากาศอันกว้างไพศาลจึงถูกตั้งไว้; และดวงอาทิตย์เบื้องโน้นถูกแผ่ขยายด้วยเดชานุภาพ—เราควรถวายบูชาด้วยเครื่องสังเวยแด่เทพองค์ใดเล่า?
Mantra 5
यस्य॒ विश्वे॑ हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा स॑मु॒द्रे यस्य॑ र॒सामिदा॒हुः । इ॒माश्च॑ प्र॒दिशो॒ यस्य॒ बा॒हू कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
ด้วยมหิทธิฤทธิ์ของท่าน ภูเขาหิมะทั้งปวงเป็นของท่าน; และในมหาสมุทรนั้น เหล่าน้ำเลี้ยงชีวิต (rasa) ก็เป็นของท่าน—ผู้คนกล่าวกันจริงดังนี้. ทิศทั้งหลายเหล่านี้คือแขนของท่าน. เราควรบูชาพระเจ้าองค์ใดด้วยเครื่องบูชา (havis)?
Mantra 6
आपो॒ अग्रे॒ विश्व॑माव॒न् गर्भं॒ दधा॑ना अ॒मृता॑ ऋत॒ज्ञाः । यासु॑ दे॒वीष्वधि॑ दे॒व आ॑सी॒त् कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
เหล่าน้ำทั้งหลาย ในปฐมกาลได้คุ้มครองสรรพสิ่ง อุ้มชูครรภ์—ผู้เป็นอมตะ ผู้รู้จักฤตะ (ṛta) คือระเบียบอันเที่ยงธรรม; และในหมู่เทพีเหล่านี้เอง เทพได้ดำรงอยู่. เราควรบูชาพระเจ้าองค์ใดด้วยเครื่องบูชา (havis)?
Mantra 7
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत्। स दा॑धार पृथि॒वीमु॒त द्यां कस्मै दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
ครรภ์ทอง (Hiraṇyagarbha) ปรากฏขึ้นก่อนเป็นปฐม; บังเกิดเป็นเจ้าองค์เดียวแห่งสรรพสิ่งที่ได้เป็นมาแล้ว. ท่านทรงค้ำจุนแผ่นดินและฟ้าสวรรค์: เราทั้งหลายพึงบูชาพระเจ้าองค์ใดด้วยเครื่องบูชา (havis)?
Mantra 8
आपो॑ व॒त्सं ज॒नय॑न्ती॒र्गर्भ॒मग्रे॒ समै॑रयन्। तस्यो॒त जाय॑मान॒स्योल्ब॑ आसीद्धिर॒ण्ययः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
เหล่าน้ำ (Āpas) ให้กำเนิดลูกโค; ในปฐมกาลได้เร่งให้ครรภ์ (garbha) เคลื่อนไป. ครั้นเมื่อเขากำลังจะบังเกิด ห่อหุ้ม (olba) ของเขาเป็นทอง: เราทั้งหลายพึงบูชาพระเจ้าองค์ใดด้วยเครื่องบูชา (havis)?
The question points to ‘Ka’ (“Who?”) as a deliberate name for the Supreme—Prajāpati/Hiraṇyagarbha—beyond limited identifications, so the offering is directed to the highest cosmic Lord.
It is mainly paustika: prosperity, strength, vitality, protection of household and cattle, and overall stability—because it invokes the deity who upholds the worlds and life-sustaining ‘rasa’.
No. The hymn is structured around havis (a simple oblation like ghee/food) and contemplative alignment with cosmic order; optional water and kuśa/darbha may be used for ritual cleanliness and calm.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.