Atharva Veda 19.2.3: Kanda 19, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 3

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

अ॒न॒भ्रयः॒ खन॑माना॒ विप्रा॑ गम्भी॒रे अ॒पसः॑ । भि॒षग्भ्यो॑ भि॒षक्त॑रा॒ आपो॒ अच्छा॑ वदामसि

Recitation with translationAtharva Veda 19.2.3

IAST Transliteration

anabhráyaḥ khánamānā víprā gambhīré apásaḥ | bhiṣágbhyo bhiṣáktarā ā́po ácchā vadāmasi

English Translation (Griffith/Whitney)

Cloudless, as they are dug, wise waters in the deep—waters more healing than physicians—to these we speak, hitherward, with favoring call.

Translation

เมื่อไร้เมฆ ครั้นกำลังขุดขึ้นมา—น้ำผู้รู้ในห้วงลึก ผู้มีการงานอันลึกซึ้ง. โอ้น้ำทั้งหลาย ผู้เยียวยายิ่งกว่าแพทย์ เรากล่าวเรียกท่านด้วยถ้อยคำเป็นมงคล: จงมาสู่ที่นี่เถิด.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अनभ्रयः: cloudless (ones)
• अनभ्रयः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अनभ्र (प्रातिपदिक) < अ- (निषेध) + अभ्र (मेघ)

• खनमानाः: digging; excavating
• खनमानाः: Kartā
• Type: Verb (present participle)
• Root: √खन् (खनन) + शानच्

• विप्राः: inspired sages; seers
• विप्राः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• गम्भीरे: in the deep (place); in depth
• गम्भीरे: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: गम्भीर (प्रातिपदिक)

• अपसः: waters; active powers (Apas)
• अपसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अपस् (प्रातिपदिक)

• भिषग्भ्यः: to/for the physicians
• भिषग्भ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: भिषज् (प्रातिपदिक)

• भिषक्तराः: better physicians; more healing
• भिषक्तराः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: भिषज् (प्रातिपदिक) + तर (तुलनात्मक प्रत्यय)

• आपः: waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आप्/आपस् (प्रातिपदिक)

• अच्छा: towards; unto
• अच्छा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• वदामसि: we speak; we address
• वदामसि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √वद् (भाषणे)

Attribution

Rishi: Apām r̥ṣi-tradition (variable)

Devata: Āpaḥ (Waters) as supreme healers

Chandas: Triṣṭubh-like cadence in parts; late AV metrical looseness

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta