Sukta 14
Rishi: Traditionally treated as brāhmaṇa-style anonymous/collective Atharvanic exposition within AV 15 (often not assigned to a single ṛṣi in the manner of RV hymns).
Devata: Agni (as annāda) and the svāhā-formula personified as efficacious speech.
Chandas: Mixed/prose-like brāhmaṇa cadence (AV 15 frequently departs from strict metrical regularity).
อว. 15.14 เป็นคำอธิบายแบบพราหมณะในคัมภีร์อถรรพเวท ที่ยกถ้อยคำพิธีกรรม (โดยเฉพาะ “สวาหา” และถ้อยเรียกที่เกี่ยวข้อง) ให้เป็น “ผู้กินอาหาร” (annāda/annādī) ในระดับจักรวาล กล่าวคือเป็นพลังที่ทำให้การได้มาและการย่อยรับซึ่งโภชนาการสำเร็จผล โดยอาศัยหลักพันธุ (ความสอดคล้องเชื่อมโยง) จัดวางทิศทั้งหลาย สรรพสัตว์ และเทพเจ้าให้สัมพันธ์กับมนตร์/สูตรที่ให้ผล จึงสอนว่า ความรู้ที่ถูกต้องและการเปล่งวาจาที่ถูกต้องทำให้ความมั่งคั่งอุดมสมบูรณ์มั่นคงและเกิดซ้ำได้
Mantras
Mantra 1
स यत् प्राचीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒न्मारु॑तं॒ शर्धो॑ भू॒त्वानु॒व्यचल॒न्मनो॑ऽन्ना॒दं कृ॒त्वा
เมื่อเขาเคลื่อนไปตามทิศตะวันออก เขากลายเป็นหมู่มารุต (Marut) แล้วเคลื่อนไปต่อไป; และได้ทำให้มโน (manas) เป็นผู้กินอาหาร.
Mantra 2
मन॑सान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยมโนที่ถูกทำให้เป็นผู้กินอาหาร เขาย่อมกินอาหาร—ผู้ใดรู้ดังนี้.
Mantra 3
स यद् दक्षि॑णां॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒दिन्द्रो भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒द् बल॑मन्ना॒दं कृ॒त्वा
เมื่อเขาเคลื่อนไปตามทิศใต้ เขากลายเป็นอินทระแล้วก้าวต่อไป; ทำให้ “พละ” เป็นผู้กินอาหาร (ผู้กลืนกินโภชนะ).
Mantra 4
बले॑नान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยพละนั้น—ซึ่งเป็นผู้กินอาหารแล้ว—เขาย่อมกินอาหาร; ผู้ใดรู้ดังนี้.
Mantra 5
स यत् प्र॒तीचीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् वरु॑णो॒ राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलद॒पोऽन्ना॒दीः कृ॒त्वा
เมื่อเขาเคลื่อนไปตามทิศตะวันตก วรุณะ (Varuṇa) ได้เป็นราชา แล้วจึงเคลื่อนไปต่อมา และได้ทำให้น้ำทั้งหลาย (Āpas) เป็น “ผู้กินอาหาร” (annādī).
Mantra 6
अ॒द्भिर॑न्ना॒दिभि॒रन्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
เขากินอาหารด้วยน้ำทั้งหลาย และด้วย “ผู้กินอาหาร” (annādī)—ผู้ใดรู้ดังนี้.
Mantra 7
स यदुदी॑चीं॒ दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् सोमो॒ राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् सप्त॒र्षिभि॑र्हु॒त आहु॑तिमन्ना॒दीं कृ॒त्वा
เมื่อเขาเคลื่อนไปตามทิศเหนือ โสมะ (Soma) ได้เป็นราชา แล้วจึงเคลื่อนไปต่อมา และได้ถูกบูชาโดยฤๅษีทั้งเจ็ด (Saptarṣi) รับเครื่องบูชาแล้ว และได้ทำให้เครื่องบูชา (āhuti) เป็น “ผู้กินอาหาร” (annādī).
Mantra 8
आहु॑त्यान्ना॒द्यान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยเครื่องบูชา (อาหุติ) เขาถูกทำให้เป็น “ผู้กินอาหาร”; ผู้ใดรู้ดังนี้ ผู้นั้นย่อมได้กินอาหาร
Mantra 9
स यद् ध्रु॒वां दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् विष्णु॑र्भू॒त्वानु॒व्यऽचलद् वि॒राज॑मन्ना॒दीं कृ॒त्वा
เมื่อเขาเคลื่อนออกไปตามทิศอันมั่นคง ครั้นเป็นวิษณุ (Viṣṇu) แล้วจึงเคลื่อนตามไป และได้ทำวิราช (Virāj) ให้เป็นผู้กินอาหาร
Mantra 10
वि॒राजा॑न्ना॒द्यान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยวิราจ (Virāj) เขาย่อมกินอาหารในฐานะ “ผู้กินอาหาร”; ผู้ใดรู้ดังนี้.
Mantra 11
स यत् प॒शूननु॒ व्यच॑लद् रु॒द्रो भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒दोष॑धीरन्ना॒दीः कृ॒त्वा
เมื่อเขาตามฝูงโคไป เขากลายเป็นรุทระ (Rudra) แล้วติดตามไป ทำให้เหล่าสมุนไพรเป็น “ผู้กินอาหาร” (annādīḥ) ให้กินเป็นอาหาร
Mantra 12
ओष॑धीभिरन्ना॒दीभि॒रन्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยสมุนไพรเหล่านี้—เหล่า “ผู้กินอาหาร” (annādībhir)—เขาย่อมกินอาหารได้ ผู้รู้ดังนี้ก็เป็นเช่นนั้น
Mantra 13
स यत् पि॒तॄननु॒ व्यच॑लद् य॒मो राजा॑ भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् स्वधाका॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
เมื่อเขาตามเหล่าบรรพชน (pitṛ́) ไป เขากลายเป็นพระยมราชา (Yama Rājā) แล้วติดตามไป ทำให้เสียงเรียก “สวธา” (svadhākāra) เป็น “ผู้กินอาหาร” (annāda) ให้รับกินเครื่องบูชา
Mantra 14
स्व॒धा॒का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยเสียงเรียก “สวธา” (svadhā) เขา—ผู้กินอาหาร—ย่อมกินอาหาร; ผู้รู้ดังนี้เป็นเช่นนั้น.
Mantra 15
स यन्म॑नु॒ष्या॒३ननु॒ व्यच॑लद॒ग्निर्भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् स्वाहाका॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
เมื่อเขาเคลื่อนไปตามมนุษย์ทั้งหลาย เขาได้เป็นอัคนี (Agni) แล้วเคลื่อนไปตามนั้น; และได้ทำให้เสียงประกาศ “สวาหา” (svāhā) เป็นผู้กินอาหาร (ผู้กลืนกินเครื่องบูชา).
Mantra 16
स्वा॒हा॒का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยเสียงเรียก “สวาหา” (Svāhā) ด้วยผู้กินอาหาร (annāda) เขาย่อมกินอาหาร—ผู้ใดรู้ดังนี้ ย่อมเป็นเช่นนั้น.
Mantra 17
स यदू॒र्ध्वां दिश॒मनु॒ व्यच॑ल॒द् बृह॒स्पति॑र्भू॒त्वानु॒व्यऽचलद् वषट्का॒रम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
เมื่อเขาเคลื่อนไปตามทิศเบื้องบน ครั้นเป็นพฤหสปติ (Bṛhaspati) แล้วจึงเคลื่อนไปตามนั้น และได้ทำเสียง “วษฏ” (Vaṣaṭ) ให้เป็นผู้กินอาหาร (annāda).
Mantra 18
व॒ष॒ट्का॒रेणा॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยเสียงเรียก “วษฏ” (Vaṣaṭ) ด้วยผู้กินอาหาร (annāda) เขาย่อมกินอาหาร—ผู้ใดรู้ดังนี้ ย่อมเป็นเช่นนั้น.
Mantra 19
स यद् दे॒वाननु॒ व्यच॑ल॒दीशा॑नो भू॒त्वानु॒व्यऽचलन्म॒न्युम॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
เมื่อเขาก้าวออกไปตามเหล่าเทพทั้งหลาย ครั้นได้เป็นอีศานะ (Īśāna) แล้วก็เคลื่อนไปตามนั้น และได้ทำให้ความพิโรธ (Manyu) เป็นผู้กินอาหาร (ผู้กลืนกิน)
Mantra 20
म॒न्युना॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วย “มานยู” (Manyu—ความเดือดดาล) อันเป็น “ผู้กินอาหาร” เขาย่อมกินอาหารได้—ผู้ใดรู้ดังนี้
Mantra 21
स यत् प्र॒जा अनु॒ व्यच॑लत् प्र॒जाप॑तिर्भू॒त्वानु॒व्यऽचलत् प्रा॒णम॑न्ना॒दं कृत्वा॑
ครั้นเมื่อสรรพสัตว์ทั้งหลายออกไปตามลำดับ เขาก็เป็นปรชาปติ (Prajāpati) แล้วออกตามไป โดยได้ทำให้ปราณ (Prāṇa) เป็น “ผู้กินอาหาร”
Mantra 22
प्रा॒णेना॑न्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยปราณะ (Prāṇa ลมหายใจชีวิต) ในฐานะ “ผู้กินอาหาร” (annāda) เขาย่อมกินอาหาร—ผู้รู้ดังนี้แล.
Mantra 23
स यत् सर्वा॑नन्तर्दे॒शाननु॒ व्यच॑लत् परमे॒ष्ठी भू॒त्वानु॒व्यऽचल॒द् ब्रह्मा॑न्ना॒दं कृ॒त्वा
ครั้นเมื่อเขาได้ท่องไปตามลำดับในแดนภายในทั้งปวง เขาได้เป็นปรเมษฐิน (Parameṣṭhin ผู้สถิตสูงสุด) แล้วท่องตามไป และได้ทำให้พรหมัน (Brahman) เป็น “ผู้กินอาหาร” (annāda).
Mantra 24
ब्रह्म॑णान्ना॒देनान्न॑मत्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ด้วยพรหมัน (Brahman) ในฐานะ “ผู้กินอาหาร” (annāda) เขาย่อมกินอาหาร—ผู้รู้ดังนี้แล.
Frequently Asked Questions
It means the uttered formula svāhā is treated as an active power: when spoken correctly with offering-intent, it ‘consumes’ the oblation through Agni and converts it into tangible nourishment and welfare.
The hymn works by correspondences (bandhu). Different cosmic domains—space (directions/Viṣṇu), measured splendour (Virāj), and ancestral order (Yama/svadhā)—are each shown to generate the same outcome: stable nourishment and continuity.
Recite it near a clean household fire, with a small ghee or food offering, focusing on clear pronunciation of svāhā (and svadhā when honoring ancestors). The rite is aimed at securing livelihood and the capacity to assimilate gains.
Ask anything about Sukta 14 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.