Adhyaya 188: Section on the Origin and Procedure of Piṇḍa-Rites and Śrāddha: Rules of Mourning Impurity (Aśauca)

Verse 1

अथ पिण्डकल्पश्राद्धोत्पतिप्रकरणम् ॥ धरण्युवाच ॥ देवदेवोऽसि देवानां लोकनाथोऽपरिग्रहः ॥ आशौचकर्म विधिवच्छ्रोतुमिच्छामि माधव ॥

ఇప్పుడు పిండకల్ప-శ్రాద్ధ ఉద్భవం మరియు విధి అనే ప్రకరణం ప్రారంభమవుతుంది. ధరణి పలికింది—‘ఓ మాధవా! నీవు దేవదేవుడు, లోకనాథుడు, అపరిగ్రహుడు. ఆశౌచకర్మను విధివిధానంగా వినాలని కోరుతున్నాను.’

Verse 2

श्रीवराह उवाच ॥ आशौचं शृणु कल्याणि यथा शुध्यन्ति मानवाः ॥ गतायुषस्तृतीयेन स्नानं कुर्यान्नदीजले ॥

శ్రీ వరాహుడు పలికెను—‘ఓ కల్యాణీ! ఆశౌచం గురించి విను; మనుష్యులు ఎలా శుద్ధి పొందుతారో. ప్రాణం విడిచిన మూడవ రోజున నదీజలంలో స్నానం చేయాలి.’

Verse 3

पिण्डं सञ्चूरणं दद्यात्रिंश्च दद्याज्जलाञ्जलीन् ॥ चतुर्थे पञ्चमे षष्ठे पिण्डमेकं जलाञ्जलिम् ॥

పిండాన్ని, సంచూరణాన్ని ఇవ్వాలి; అలాగే నీటి మూడు అంజలులను సమర్పించాలి. నాల్గవ, ఐదవ, ఆరవ రోజుల్లో ఒక్క పిండం మరియు ఒక్క జలాంజలి ఇవ్వాలి.

Verse 4

अन्यस्थानेषु दातव्यं स्नानात्त्वहनि सप्तमे ॥ एवं प्रतिदिनं कार्यं यावच्च दशमं दिनम् ॥

ఏడవ రోజున స్నానం చేసిన తరువాత ఇతర స్థలంలో దానం ఇవ్వవలెను. ఈ విధంగా ప్రతిరోజూ పదవ రోజు వరకు చేయవలెను.

Verse 5

क्षारादिना वस्त्रशौचं दिने च दशमे तथा ॥ तिलामलकस्नेहेन गोत्रजः स्नानमाचरेत् ॥

క్షారము మొదలైన వాటితో వస్త్రశుద్ధి చేయవలెను; అలాగే పదవ రోజున కూడా. గోత్రజ బంధువు నువ్వులు మరియు ఆమలక నూనెతో స్నానం చేయవలెను.

Verse 6

पिण्डदानं विवर्त्याथ क्षौरकर्म तु कारयेत् ॥ स्नानं कृत्वा विधानॆन ज्ञातिभिः स्वगृहं व्रजेत् ॥

తరువాత పిండదానం ముగించి క్షౌరకర్మ (ముండనం) చేయించవలెను. విధి ప్రకారం స్నానం చేసి బంధువులతో కలిసి తన ఇంటికి వెళ్లవలెను.

Verse 7

एकादशे च दिवसे एकोद्दिष्टं यथाविधि ॥ स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं विप्रेषु योजयेत् ॥

పదకొండవ రోజున నియమ ప్రకారం ఏకోద్దిష్ట కర్మ చేయవలెను. స్నానం చేసి శుద్ధుడై ప్రేతార్పణాన్ని బ్రాహ్మణులకు నియోగించవలెను.

Verse 8

एकोद्दिष्टं मनुष्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि॥ यथैकं द्रव्यसंयुक्तं स्वं विप्रं भोजयेत् तदा

ఓ మాధవీ, నాలుగు వర్ణాల మనుష్యులకు ఏకోద్దిష్ట కర్మం విధిపూర్వకంగా చేయవలెను; ఆ సందర్భంలో ఒకే సమ్యక్ సిద్ధమైన ద్రవ్యసమూహంతో తన ఆహ్వానిత బ్రాహ్మణునికి భోజనం పెట్టవలెను.

Verse 9

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं प्रेतेषु योजयेत्॥ एकोद्दिष्टं तु द्रव्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि

స్నానం చేసి శుచిగా అయి, మృతుణ్ణి ప్రేతులలో ప్రేతరూపంగా నియమించాలి. ఓ మాధవీ, నాలుగు వర్ణాలకు ద్రవ్యాల ఏకోద్దిష్ట (శ్రాద్ధ) విధానం ఉంది.

Verse 10

शुश्रूषया विपन्नानां शूद्राणां च वरानने॥ त्रयोदशे दिने प्राप्ते सुपक्वैर्भोजयेद्द्विजान्

ఓ వరాననే, బాధితుల—శూద్రులను కూడా కలుపుకొని—సేవాభావంతో, పదమూడవ రోజు వచ్చినప్పుడు, బాగా ఉడికిన ఆహారంతో ద్విజులను భోజింపజేయాలి.

Verse 11

मृतस्य नाम चोद्दिश्य यस्यार्थे च प्रयोजितः॥ स्वर्गतस्येति संकल्प्य कृत्वा ब्राह्मणमन्दिरम्

మృతుని నామాన్ని ఉద్దేశించి, ఎవరి కోసం ఈ కర్మ నిర్వహించబడుతోందో అతని నిమిత్తం, ‘స్వర్గగతునికై’ అని సంకల్పించి, బ్రాహ్మణుని మందిరం/నివాసస్థానాన్ని (క్రియాస్థలాన్ని) సిద్ధం చేయాలి.

Verse 12

गत्वा निमन्त्रितं विप्रं नम्रो भूत्वा समाहितः॥ मन्त्रेणानेन भो देवि मनस्येव पठन्ति तम्

ఆహ్వానించిన విప్రుని వద్దకు వెళ్లి, వినయంగా మరియు సమాహితంగా ఉండి, ఓ దేవీ, ఈ మంత్రంతో దానిని పఠించాలి—ఇది మనసులోనే (ధ్యానంతో) కూడా జపించబడుతుంది.

Verse 13

गतोऽसि दिव्यलोके त्वं कृतान्तविहितेन च॥ मनसा वायुभूतस्त्वं विप्रमेनं समाश्रय

‘కృతాంత (మృత్యు) విధానానుసారం నీవు దివ్యలోకానికి వెళ్లావు; మనసుతో వాయురూపంగా (సూక్ష్మంగా) మారి ఈ విప్రుని ఆశ్రయించు.’

Verse 14

पादसंवाहनं कार्यं प्रेतस्य हितकाम्यया॥ प्रेतभोगशरीरे तु ब्राह्मणस्य च सुन्दरि

హే సుందరీ! ప్రేతుని హితాన్ని కోరుతూ పాదసంవాహనం చేయవలెను; ఎందుకంటే ఈ కర్మలో బ్రాహ్మణుని దేహమే ప్రేతునికి భోగశరీరముగా భావించబడుతుంది।

Verse 15

यावत्तु तिष्ठते तत्र प्रेतभोगमुदीक्षते॥ तावन्न संस्पृशेद्भूमे मम गात्रं प्रतिष्ठितम्

అతడు అక్కడ నిలిచి ప్రేతుని భోగగ్రహణాన్ని పరిశీలిస్తున్నంతకాలం, భూమిని తాకకూడదు; ఎందుకంటే నా దేహం అక్కడ స్థిరంగా ప్రతిష్ఠితమై ఉంది।

Verse 16

प्रभातायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे॥ श्मश्रुकर्म प्रकर्तव्यं विप्रस्य तु यथाविधि

ప్రభాతంలో సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, బ్రాహ్మణునికి యథావిధిగా శ్మశ్రు-కర్మ (క్షౌర/ముండన సంబంధిత ఆచారం) నిర్వహించవలెను।

Verse 17

अस्तंगते तथादित्ये गत्वा ब्राह्मणमन्दिरम्॥ दत्त्वा तु पाद्यं विधिवन् नमस्कृत्य द्विजोत्तमम्

సూర్యుడు అస్తమించినప్పుడు బ్రాహ్మణుని గృహానికి వెళ్లి, విధివిధానంగా పాద్యం (పాదప్రక్షాళన జలం) సమర్పించి, శ్రేష్ఠ ద్విజునికి నమస్కరించాలి।

Verse 18

स्नापनाभ्यञ्जनं कार्यं प्रेतसन्तोषदायकम्॥ गृहीत्वा भूमिभागं च स्थण्डिलं तत्र कारयेत्॥

ప్రేతుని సంతృప్తి కోసం స్నాపనం మరియు అభ్యంజనం చేయవలెను. తరువాత భూమి యొక్క ఒక భాగాన్ని తీసుకొని అక్కడ స్థండిలం (విధి-వేదికా స్థలం) ఏర్పరచాలి।

Verse 19

चतुःषष्ठिकृतं भागं यथावत्सुकृतं भवेत्॥ ततो दक्षिणपूर्वेषु दिग्विभागेषु सुन्दरी॥

అరవై నాలుగు భాగాలుగా యథావిధిగా విభజించి ఏర్పాటును సక్రమంగా చేయాలి. తరువాత, ఓ సుందరీ, దక్షిణ-ఆగ్నేయాది దిశా-ఉపవిభాగాలలో క్రమంగా ప్రవేశించాలి.

Verse 20

छायायां कुञ्जरस्यापि नदीकूलद्रुमे तथा॥ चाण्डालादिप्रहीणे तु प्रेतकार्यं समाचरेत्॥

ఏనుగు నీడలోనైనా, అలాగే నదీ తీరంలోని చెట్టు వద్దనైనా—ఆ స్థలం చాండాలాది వారిలేని శుద్ధమైనదైతే—అక్కడ ప్రేతకార్యాన్ని (పితృకర్మ) ఆచరించాలి.

Verse 21

यं देशं च न पश्यन्ति कुक्कुटश्वानशूकराः॥ श्वा चापोहति रावेण गर्जितेन च शूकरः॥

కోడి, కుక్క, పంది చూడని/దగ్గరకు రాని స్థలం, అలాగే అక్కడ కుక్కను అరుపుతో, పందిని గర్జనతో తరిమివేయగలిగితే—ఆ స్థలం (యోగ్యమైనదిగా) భావించబడుతుంది.

Verse 22

कुक्कुटः पक्षवातेन चाण्डालश्च यथा धरे॥ तत्र कुर्वन्ति ये श्राद्धं पितॄणां बन्धनप्रदम्॥

ఎక్కడ కోడి రెక్కల చప్పుడుతో లోనికి చొచ్చుకొస్తుందో, ఎక్కడ చాండాలుడు నేలపై ఉన్నట్లుగా సమీపంలో ఉంటాడో—అక్కడ శ్రాద్ధం చేసే వారు పితృలకు బంధనాన్ని కలిగిస్తారు.

Verse 23

वर्जनीया बुधैरेते प्रेतकार्येषु सुन्दरी॥ देवतासुरगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः॥

ఓ సుందరీ, ప్రేతకార్యాలలో జ్ఞానులు వీటిని వర్జించాలి—దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, నాగులు, రాక్షసులు.

Verse 24

नागा भूतानि यज्ञाश्च ये च स्थावरजङ्गमाः॥ स्नानं कृत्वा यथा देवि तव पृष्ठे प्रतिष्ठिताः॥

హే దేవీ! నాగులు, భూతాలు, యజ్ఞాలు మరియు స్థావర-జంగమములైన సమస్తమూ స్నానం చేసి నీ పృష్ఠమున, అనగా భూమిపై, స్థిరముగా ప్రతిష్ఠితమగుచున్నవి।

Verse 25

धारयिष्यामि सुश्रोणि विष्णुमायाततं जगत्॥ चण्डालमादितः कृत्वा नराणां तु शुभाशुभम्॥

హే సుశ్రోణీ! విష్ణుమాయచే విస్తరించిన ఈ జగత్తును నేను ధరిస్తాను; చాండాలుని మొదలుకొని మనుష్యుల శుభాశుభ స్థితులన్నీ ఇందులో కలవు।

Verse 26

स्नानं कुर्वन्तु ते भूमे स्थण्डिले तदनन्तरे॥ अकृत्वा पृथिवीभागं निवापं ये तु कुर्वते॥

హే భూమీ! వారు స్నానం చేసి, ఆ తరువాత సిద్ధం చేసిన స్థండిలమున (కర్మ) చేయనివ్వు; కానీ భూమి భాగాన్ని సిద్ధం చేయకుండానే నివాపాన్ని చేసే వారు—

Verse 27

त्वदधीनं जगद्भद्रे तवोच्छिष्टं हतं भवेत्॥ न देवाः पितरस्तस्य गृह्णन्तीह कदाचन॥

హే భద్రే! జగత్తు నీ ఆధీనమై ఉంది; నీ ఉచ్ఛిష్టమని భావింపబడి అపవిత్రమైనది నశించినదిగా అవుతుంది. దానిని ఇక్కడ దేవతలూ పితరులూ ఎప్పటికీ స్వీకరించరు।

Verse 28

कृत्वा तु पिण्डसङ्कल्पं नामगोत्रेण माधवि ॥ पश्चादश्नन्ति गोत्राणि कुलजाश्चैकभोजनाः ॥

హే మాధవీ! పేరు-గోత్రములతో పిండదాన సంకల్పాన్ని ముందుగా చేసి, ఆ తరువాత అదే గోత్రవారు మరియు కులజులు ఒకే భోజనంగా కలిసి భుజిస్తారు।

Verse 29

न दद्यादन्यगोत्रेभ्यो ये न भुञ्जन्ति तत्र वै ॥ चतुर्णामपि वर्णानां प्रेतकार्येषु सुन्दरी ॥

అక్కడ భోజనం చేయని ఇతర గోత్రస్థులకు (నియత) భాగాన్ని ఇవ్వకూడదు; ఓ సుందరీ, ప్రేతకార్యాలలో ఈ నియమం నాలుగు వర్ణాలకూ వర్తిస్తుంది.

Verse 30

एवं दत्तेन प्रीयन्ते प्रेतलोकगता नराः ॥ अदत्वा प्रेतभागं तु भुङ्क्ते यस्तत्र मानवः ॥

ఈ విధంగా ఇచ్చిన అర్పణాలతో ప్రేతలోకానికి వెళ్లిన వారు తృప్తి చెందుతారు. కానీ ప్రేతభాగం ఇవ్వకుండానే అక్కడ భోజనం చేసే మనిషి విధికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తాడు.

Verse 31

गत्वा महानदीं सोऽपि सचैलं स्नानमाचरेत् ॥ तीर्थानि मनसा गत्वा त्रिभिरभ्युक्षयेद्भुवम् ॥

మహానదికి వెళ్లి అతడూ వస్త్రాలతోనే స్నానం చేయాలి. మనసులో తీర్థాలను ఆశ్రయించి భూమిపై మూడు సార్లు జలాన్ని చల్లాలి.

Verse 32

एवं शुद्धिं ततः कृत्वा ब्राह्मणान् शीघ्रमानयेत् ॥ आगतांश्च द्विजान् दृष्ट्वा कर्त्तव्या स्वागतकिया ॥

ఈ విధంగా శుద్ధి చేసుకున్న తరువాత బ్రాహ్మణులను త్వరగా తీసుకురావాలి. వచ్చిన ద్విజులను చూసి స్వాగతక్రియ చేయవలెను.

Verse 33

अर्घ्यं पाद्यं ततो दद्याद्धृष्टपुष्टेन माधवि ॥ आसनं चोपकल्पेत मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥

తర్వాత హర్షంతో, సన్నద్ధంగా, ఓ మాధవీ, అర్ఘ్యము మరియు పాద్యము సమర్పించాలి; అలాగే మంత్రంతో విధిపూర్వకంగా ఆసనం సిద్ధం చేయాలి.

Verse 34

मन्त्रः— इदं ते आसनं दत्तं विश्रामं क्रियतां द्विज ॥ कुरुष्व मे प्रसादं च सुप्रसीद द्विजोत्तम ॥

మంత్రం— ఇది నీకు ఆసనం ఇచ్చితిమి; ఓ ద్విజా, విశ్రాంతి చేయుము. నాపై ప్రసాదము చేయుము, ఓ ద్విజోత్తమా, సుప్రసన్నుడవు॥

Verse 35

उपवेश्यासने विप्रं छत्रं सङ्कल्पयेत्पुनः ॥ निवारणार्थमाकाशे भूता गगनचारिणः ॥

ఆసనమందు విప్రుని కూర్చోబెట్టి, మరల ఛత్రసంకల్పము చేయవలెను—ఆకాశమందు సంచరించే భూతగణముల నివారణార్థము॥

Verse 36

देवगन्धर्व यक्षाश्च सिद्धसङ्घा महासुराः ॥ धारणार्थं तथाकाशे छत्रं तेजस्विनां कृतम् ॥

దేవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, సిద్ధసంఘములు, మహాసురులు—ఇట్టి తేజస్వుల ధారణ/రక్షణార్థము ఆకాశమందు ఛత్రము ఏర్పాటుచేయబడినది॥

Verse 37

छत्रमावरणार्थं तु दद्याञ्चैव द्विजातये ॥ आकाशे तत्र पश्यन्ति देवाः सिद्धपुरोगमाः ॥

ఆవరణ/రక్షణార్థము ద్విజాతికి తప్పక ఛత్రము దానమివ్వవలెను; అక్కడ ఆకాశమందు సిద్ధులు ముందుండగా దేవగణము దర్శించుచున్నారు॥

Verse 38

गन्धर्वा ह्यसुराः सिद्धा राक्षसाः पिशिताशिनः ॥ दृश्यामानेषु सर्वेषु प्रेतः संव्रीडितो भवेत् ॥

గంధర్వులు, అసురులు, సిద్ధులు, రాక్షసులు, మాంసభక్షకులు—ఇవన్నీ దర్శనమిచ్చినప్పుడు ప్రేతుడు లజ్జతో సంకుచితుడగును॥

Verse 39

व्रीडमानं ततो दृष्ट्वा हसन्त्यसुरराक्षसाः ॥ एवं निवारणं छत्रमादित्येन कृतं पुरा ॥

అతడు అలా లజ్జపడుతున్నట్లు చూసి అసురులు, రాక్షసులు నవ్వారు. ఈ విధంగా పూర్వకాలంలో ఆదిత్యుడు (సూర్యుడు) అపాయనివారణార్థం రక్షక ‘ఛత్రం’ నిర్మించాడు.

Verse 40

प्रेतलोकगतानां च सर्वदेवर्षिणां पुरा ॥ अग्निवर्षं शिलावर्षं तप्तं तत्र जलोदकम् ॥

పూర్వకాలంలో ప్రేతలోకానికి వెళ్లిన సమస్త దేవర్షుల కోసం అక్కడ అగ్నివర్షం, శిలావర్షం జరిగింది; అక్కడి నీరు కూడా వేడిగా ఉండేది.

Verse 41

भस्मवर्षं ततो घोरमहोरात्रेण माधवि ॥ पादौ च ते न दह्येतां यमस्य विषयं गते ॥ तमोऽन्धकारविषमं दुर्गमं घोरदर्शनम् ॥

తర్వాత, ఓ మాధవీ, ఒకే అహోరాత్రిలో భయంకరమైన భస్మవర్షం జరుగుతుంది. యముని విషయానికి ప్రవేశించినప్పుడు నీ పాదాలు కాలిపోకూడదు. ఆ లోకం తమస్సు-అంధకారంతో అసమంగా, దుర్గమంగా, భయంకర దర్శనంగా ఉంటుంది.

Verse 42

एकाकी दुःसहं लोके पथा येन स गच्छति ॥ कालो मृत्युश्च दूतश्च यष्टिमुद्यम्य पृष्ठतः ॥

అతడు ఒంటరిగా, లోకంలో దుఃసహమైన బాధను భరిస్తూ ఆ మార్గంలో సాగుతాడు; అతని వెనుక కాలుడు, మృత్యువు, దూతుడు దండాన్ని ఎత్తి అనుసరిస్తారు.

Verse 43

अहोरात्रेण घोरेण प्रेतं नयति माधवि ॥ दद्यात्तदर्थं विप्राय पदत्रे च सुखावहे ॥

ఓ మాధవీ, భయంకరమైన ఒక అహోరాత్రిలో అతడు ప్రేతాన్ని ముందుకు నడిపిస్తాడు. అందుకే సుఖాన్ని కలిగించే పాదుకల జతను బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి.

Verse 44

पश्चाद्धूपं च दीपं च दद्याद्वै मन्त्रपूर्वकम् ॥ याति येन विजानीयात्पृथक्प्रेतेन योजयेत् ॥

ఆ తరువాత మంత్రపూర్వకంగా ధూపం మరియు దీపాన్ని అర్పించాలి. ప్రేతుడు ఏ మార్గమున వెళ్తాడో తెలుసుకొని, ప్రతి ప్రేతునకు వేరువేరుగా ఈ అర్పణలను నియోగించాలి.

Verse 45

नामगोत्रमुदाहृत्य प्रेताय तदनन्तरम् ॥ शीघ्रमावाहयेद्भूमे दर्भपात्रे च भूतले ॥

నామం మరియు గోత్రాన్ని ఉచ్చరించి, వెంటనే త్వరగా ప్రేతుని ఆహ్వానించాలి. భూమిపై ఉంచిన దర్భపాత్రంలో, భూతలమునే అతనిని స్థాపించాలి.

Verse 46

मन्त्रः— इह लोकं परित्यज्य गतोऽसि परमां गतिम् ॥ गृह्ण गन्धं मुदा युक्तो भक्त्या प्रेतोपपादितम् ॥

మంత్రం— ‘ఈ లోకాన్ని విడిచి నీవు పరమగతిని పొందితివి. ఆనందంతో కూడి, భక్తితో ప్రేతునకు సమర్పించిన ఈ సుగంధాన్ని స్వీకరించు.’

Verse 47

गन्धमन्त्रः— सर्वगन्धं सर्वपुष्पं धूपं दीपं तथैव च ॥ प्रतिगृह्णीष्व विप्रेन्द्र प्रेतमोक्षप्रदो भव ॥

గంధమంత్రం— ‘సర్వ సుగంధములు, సర్వ పుష్పములు, ధూపము మరియు దీపము—ఇవన్నీ స్వీకరించు. ఓ విప్రేంద్రా, ప్రేతమోక్షాన్ని ప్రసాదించువాడవు కావు.’

Verse 48

एवं वस्त्राणि विप्राय सर्वाण्याभरणानि च ॥ पुनः पुनश्च पक्वान्नं प्रयच्छेत् तु वसुन्धरे ॥

ఇలా విప్రునకు వస్త్రాలు మరియు సమస్త ఆభరణాలు దానమివ్వాలి. ఓ వసుంధరా, మళ్లీ మళ్లీ పక్వాన్నమును కూడా సమర్పించాలి.

Verse 49

एवमादीनि द्रव्याणि प्रेतभोग्यानि सर्वशः ॥ पादशौचादि त्रिः कृत्वा चातुर्वर्ण्यस्य माधवि ॥

ఇలాంటి ప్రేతభోగ్య ద్రవ్యాలను అన్ని విధాలా విధిపూర్వకంగా అమర్చి, ఓ మాధవీ, పాదశౌచాది శుద్ధిని మూడుసార్లు చేసి, చాతుర్వర్ణ్యానికి ఈ విధానం చెప్పబడింది।

Verse 50

एवंविधः प्रयोक्‍तव्यः शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ॥ अमन्त्रस्य च शूद्रस्य विप्रो गृह्णाति मन्त्रतः ॥

ఇదే విధంగా శూద్రుల విషయంలో మంత్రాలు లేకుండా ఈ కర్మ చేయాలి; మంత్రప్రయోగం లేని శూద్రుని అర్పణాన్ని బ్రాహ్మణుడు మంత్రాలతో స్వీకరిస్తాడు।

Verse 51

एतत्सर्वं विनिर्वर्त्य पक्वान्नं भोजयेद् द्विजम् ॥ भोक्ष्यमाणेन विप्रेण ज्ञानशुद्धेन सुन्दरि ॥

ఇవన్నీ పూర్తిచేసి, ఓ సుందరీ, పక్వాన్నంతో ద్విజునికి భోజనం పెట్టాలి; భోజనం చేసే బ్రాహ్మణుడు జ్ఞానశుద్ధితో ఉండాలి।

Verse 52

प्रेताय प्रथमं दद्याद् न स्पृशेत परात्परम् ॥ सर्वं व्यञ्जनसंयुक्तं प्रेतभागं प्रकल्पयेत् ॥

మొదట ప్రేతునికి భాగం ఇవ్వాలి; ఆ తరువాత (ఆహారాన్ని) తాకకూడదు; అన్ని వంటకాలతో కూడిన ప్రేతభాగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి।

Verse 53

पितृस्थाने प्रदातव्यं विधानान्मन्त्रसंयुतम् ॥ एवं प्रेतेषु विप्रेषु एव कालो न विद्यते ॥

పితృస్థానంలో విధి ప్రకారం మంత్రాలతో కూడి అర్పించాలి; ఈ విధంగా ప్రేతకర్మల్లో బ్రాహ్మణులు పాల్గొన్నప్పుడు ప్రత్యేక కాలనియమం చెప్పబడలేదు।

Verse 54

हस्तशौचं पुनः कृत्वा ह्युपस्पृश्य यथाविधि ॥ समन्त्रं प्रतिगृह्णाति पक्वान्नं भक्ष्यभोजनम् ॥

మళ్లీ హస్తశౌచం చేసి, విధి ప్రకారం జలస్పర్శం (ఆచమనం) చేసి, మంత్రాలతో పక్వాన్నం—భక్ష్యములు మరియు భోజ్యములు—గ్రహిస్తాడు.

Verse 55

भुज्यमानस्य विप्रस्य प्रेतभागं च नित्यशः ॥ ज्ञातिवर्गेषु गोत्रेषु सम्बन्धिस्वजनेषु च ॥

భోజనం చేస్తున్న బ్రాహ్మణునికి ప్రేతభాగం నిత్యంగా ఉండాలి; అది బంధువర్గాలలో, గోత్రాలలో, అలాగే సంబంధిత స్వజనులలోనూ వర్తిస్తుంది.

Verse 56

भागस्तत्र प्रदातव्यस्तस्यार्थे यस्य विद्यते ॥ विप्राय दीयमाने तु वारणीयं न केनचित् ॥

అక్కడ హక్కు ఉన్నవాని ప్రయోజనార్థం భాగం ఇవ్వాలి; బ్రాహ్మణునికి ఇస్తున్నప్పుడు ఎవరూ అడ్డుకోవరాదు.

Verse 57

निवारयति यो दत्तं गुरुघात्याफलं लभेत् ॥ न देवा प्रतिगृह्णन्ति नाग्नयः पितरस्तथा ॥

ఇస్తున్న దానాన్ని ఎవడు అడ్డుకుంటాడో, అతడు గురుహత్యకు సమానమైన ఫలాన్ని పొందుతాడు; దేవతలు దాన్ని స్వీకరించరు, అగ్నులు కూడా కాదు, పితరులూ అలాగే కాదు.

Verse 58

एवं विलुप्यते धर्मः प्रेतस्तत्र न तुष्यति ॥ एवं विचिन्त्यमानस्य यथा धर्मो न लुप्यते ॥

ఇలా ధర్మం క్షీణిస్తుంది, అక్కడ ప్రేతుడు తృప్తి చెందడు; కాబట్టి ధర్మం లుప్తం కాకుండా ఉండేలా ఆలోచించాలి.

Verse 59

ज्ञातिसम्बन्धिमध्ये तु यो दद्यात्प्रेतभोजनम् ॥ हृष्टेन मनसा विप्रे प्रेतभागं विशेषतः ॥

బంధువులు‑సంబంధుల మధ్య ఎవడు, ఓ బ్రాహ్మణా, హర్షితమనస్సుతో ప్రేతునకు భోజనం దానం చేస్తాడో, వాడు ప్రత్యేకంగా ప్రేతభాగాన్ని సమర్పిస్తాడు.

Verse 60

कूटवत्प्रतितिष्ठेत दृष्ट्वा तृप्तिं न गच्छति ॥ एवं तु प्रेतभावेन शीघ्रं मुञ्चति किल्बिषात् ॥

స్తంభంలా స్థిరంగా నిలవాలి; (క్రియను) చూశాక కూడా తృప్తి వెంటనే కలగదు. అయితే ఈ విధంగా ప్రేతభావంతో అతడు త్వరగా పాపదోషాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 61

तृप्तिं ज्ञात्वा तु विप्रस्य पक्वान्नेन तु माधवि ॥ दातव्यमुदके तस्य पाणावभ्युक्षणं ततः ॥

హే మాధవీ, పక్వాన్నంతో బ్రాహ్మణుని తృప్తిని తెలుసుకొని, తరువాత అతనికి నీరు ఇవ్వాలి; ఆపై అతని చేతిపై జలాభ్యుక్షణం చేయాలి.

Verse 62

दातव्यं तत्र चोच्छिष्टं येन हेतुमगर्हितम् ॥ उपस्पृश्य विधानेंन मम तीर्थगतेन च ॥

అక్కడ ఉచ్ఛిష్టం (శేషం) కారణం నిందనీయం కాకుండా ఇవ్వాలి. విధి ప్రకారం ఆచమనం/ఉపస్పర్శం చేసి, నా తీర్థ‑విధానంతో కూడ…

Verse 63

शुचिर्भूत्वा तु विधिवत्कृत्वा शान्त्युदकानि तु ॥ प्रणम्य शिरसा देवि निवापस्थानमागतः ॥ मन्त्रैः स्तुतिस्तु कर्त्तव्या तव भक्त्या । अवतिष्ठता ॥

శుచిగా మారి విధివిధానంగా శాంత్యుదకాలను చేసి, ఓ దేవీ, శిరస్సుతో నమస్కరించి నివాపస్థానానికి చేరాలి. అక్కడ నిలిచి, నీపై భక్తితో మంత్రాల ద్వారా స్తుతి చేయాలి.

Verse 64

नमो नमो मेदिनी लोकमातरुर्व्यै महाशैलशिलाधरायै ॥ नमो नमो धारिणि लोकधात्रि जगत्प्रतिष्ठे वसुधे नमोऽस्तु ते ॥

హే మేదినీ, లోకమాతా! నీకు పునఃపునః నమస్కారం. మహా పర్వతాలు, శిలలను ధరించే వసుధా! నీకు నమస్కారం. హే ధారిణీ, లోకధాత్రీ, జగత్‌ప్రతిష్ఠా—నీకు నమోఽస్తు.

Verse 65

एवं निवापदानेन तव भक्तेन सुन्दरि ॥ दद्यात्तिलोदकं तस्य नामगोत्रमुदाहरेत् ॥

హే సుందరీ! ఈ విధంగా నివాపదానం చేసిన తరువాత, నీ భక్తుడు ఆ (మృతుని) కోసం తిలజలాన్ని సమర్పించి, అతని పేరు మరియు గోత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 66

जानुभ्यामवनीं गत्वा नमस्कृत्य द्विजोत्तमान् ॥ पाणिं संगृह्य हस्तेन मन्त्रेणोत्थापयेद्द्विजान् ॥

మోకాళ్లపై నేలపైకి దిగి, శ్రేష్ఠ ద్విజులకు నమస్కరించి, తన చేతితో వారి చేతిని పట్టుకొని, మంత్రంతో ఆ బ్రాహ్మణులను లేపాలి.

Verse 67

दद्याच्छय्यानं देवि तथैवाञ्जनकङ्कणम् ॥ अञ्जनं कङ्कणं गृह्य शय्यामाक्रम्य स द्विजः ॥

హే దేవీ! శయ్యను దానం చేయాలి; అలాగే అంజనం మరియు కంకణమును కూడా ఇవ్వాలి. అంజనం, కంకణం తీసుకొని ఆ ద్విజుడు శయ్యపై అడుగుపెట్టాలి.

Verse 68

मुहूर्तं तत्र विश्रम्य निवापस्थानमागतः॥ गवां लाङ्गूलमुद्धृत्य दद्याद्ब्राह्मणहस्तके

అక్కడ కొద్దిసేపు విశ్రాంతి తీసుకొని, తరువాత నివాపస్థానానికి వచ్చును. ఆవు తోకను పైకి ఎత్తి, బ్రాహ్మణుని చేతిలో ఉంచాలి.

Verse 69

पात्रेणोदुम्बरस्थेन कृत्वा कृष्णतिलोदकम्॥ उदाहरेत्तु मन्त्रान्वै सौरभेयान् द्विजातयः

ఉదుంబర కఠినంతో చేసిన పాత్రలో నల్ల నువ్వులు కలిపిన నీటిని సిద్ధం చేసి, ద్విజులు తరువాత సౌరభేయ (గో-సంబంధ) సంప్రదాయ మంత్రాలను జపించాలి।

Verse 70

मन्त्रपूतं तदा तोयं सर्वपापप्रणाशनम्॥ उद्धृत्य तच्च लाङ्गूलं तोयेनाभ्युक्ष्य वै ततः

అప్పుడు మంత్రపూతమైన, సమస్త పాపనాశకమైన ఆ నీటిని తీసుకొని, ఆ తోకను పైకి ఎత్తి, తరువాత ఆ నీటితో చల్లాలి/అభ్యుక్షించాలి।

Verse 71

गत्वा तु ब्राह्मणेभ्योऽपि स्वगृहं यत्र तिष्ठति॥ पक्वान्नं भोजयेत्सर्वं न तिष्ठेत् प्रतिवासिकम्

తరువాత బ్రాహ్మణులను సత్కరించి, తాను నివసించే స్వగృహానికి వెళ్లి, సమస్త పక్వాన్నాన్ని భోజనం చేయించాలి; ‘ప్రతివాసిక’ స్థితిలో నిలిచిపోకూడదు।

Verse 72

पिपीलिकादिभूतानि प्रेतभागं च सर्वशः॥ कृत्वा तु तर्पणं देवि यस्यार्थे तस्य कल्पयेत्

ఓ దేవీ! చీమలు మొదలైన జీవులకు మరియు ప్రేతభాగాన్ని కూడా సమగ్రంగా అర్పించి తర్పణం చేసి, ఇది ఎవరి కోసం చేయబడిందో వారి హితార్థంగా దానిని నియమించాలి।

Verse 73

भुक्तेषु तेषु सर्वेषु दीनानाथान् प्रतर्प्य च॥ प्रेतराजपुरं गत्वा प्रयच्छति स माधवि

అందరూ భోజనం చేసిన తరువాత, దీనానాథులను కూడా తృప్తిపరచి, అతడు—ఓ మాధవీ—ప్రేతరాజుని నగరానికి వెళ్లి తగిన ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 74

सर्वान्नमक्षयं तस्य दत्तं भवति सुन्दरि॥ कर्तव्य एवं संस्कारः प्रेतभावविशोधनः

ఓ సుందరీ, అతనికి దానమిచ్చిన సమస్త అన్నము పుణ్యఫలంగా అక్షయమగును. ఈ విధంగా ప్రేతభావాన్ని శుద్ధిచేయు సంస్కారము చేయవలెను.

Verse 75

नेमिपभृतिभिः शौचं चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः॥ भविष्यति न सन्देहो दृष्टपूर्वं स्वयम्भुवा

నేమి మొదలైనవారిచేత చాతుర్వర్ణ్యమునకు శౌచము సర్వత్ర స్థాపితమగును—సందేహము లేదు; ఇది పూర్వము స్వయంభూవు దర్శించినది.

Verse 76

कृत्वा तु धर्मसंकल्पं प्रेतकार्यं विशेषतः॥ न भेतव्यं त्वया पुत्र प्रेतकार्ये कृते सति

ధర్మసంకల్పము చేసి, విశేషముగా ప్రేతకార్యమును నిర్వహించిన తరువాత, ఓ పుత్రా, ప్రేతకార్యము పూర్తయినపుడు నీవు భయపడకూడదు.

Verse 77

विस्तरेण मया प्रोक्तं प्रत्यक्षं नारदस्य च॥ त्वया वत्स सुतस्यार्थे क्रतुरेकः प्रतिष्ठितः

నేను దీనిని విస్తారంగా చెప్పితిని; ఇది నారదునకు కూడా ప్రత్యక్షంగా తెలిసినదే. ఓ వత్సా, నీ కుమారుని హితార్థం నీవు ఒక క్రతువును (యజ్ఞకర్మను) స్థాపించి/నిర్వహించితివి.

Verse 78

तस्मात्प्रभृति लोकेषु पितृयज्ञो भविष्यति ॥ एवं यास्यति वत्स त्वं न शोकं कर्त्तुमर्हसि ॥

అప్పటినుండి లోకములలో పితృయజ్ఞము జరుగుచుండును. ఓ వత్సా, ఇలానే ఇది సాగును; నీవు శోకము చేయరాదు.

Verse 79

शिवलोकं ब्रह्मलोकं विष्णुलोकं न सशंयः ॥ एवमुक्त्वा तदात्रेयः पितृकर्म यथाविधि ॥

అతడు శివలోకం, బ్రహ్మలోకం లేదా విష్ణులోకం పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. ఇలా చెప్పి ఆ ఆత్రేయుడు విధివిధానంగా పితృకర్మను ఆచరించాడు.

Verse 80

प्रेतस्यावाहनं कृत्वा शुचिर्भूत्वा समाहितः ॥ पक्वान्नं भोजयेत्तत्र प्रेतभागं यथाविधि ॥

ప్రేతుని ఆహ్వానించి, శుచిగా మరియు ఏకాగ్రంగా ఉండి, అక్కడ పక్వాన్నాన్ని సమర్పించాలి—విధివిధానంగా ప్రేతభాగాన్ని కేటాయిస్తూ.

Verse 81

मन्त्रयुक्तोपचारेण चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः ॥ वृषलानाममन्त्राणां प्रयोक्‍तव्यं यथाविधि ॥

మంత్రాలతో కూడిన ఉపచారాలతో ఈ కర్మ చాతుర్వర్ణ్యానికి సమస్తంగా వర్తిస్తుంది; అయితే వృషలుల విషయంలో మంత్రాలు లేకుండా, విధివిధానంగా చేయాలి.

Verse 82

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पूर्णे संवत्सरे तथा ॥ प्रयान्ति जन्तवः केचिद्गत्वा गच्छन्ति चापरे ॥

ప్రేతకార్యం ముగిసిన తరువాత, అలాగే పూర్తి ఒక సంవత్సరం గడిచినప్పుడు, కొందరు జీవులు ప్రయాణిస్తారు; మరికొందరు ముందుకు వెళ్లి ఇంకా ముందుకు సాగుతారు.

Verse 83

पितामहः स्नुषा भार्या ज्ञातिसम्बन्धिबान्धवाः ॥ यद्येते बहवः सन्ति स्वप्नोपममिदं जगत् ॥

పితామహుడు, కోడలు, భార్య, అలాగే జ్ఞాతి-సంబంధి-బంధువులు—ఇవన్నీ ఎంతమంది ఉన్నా, ఈ జగత్తు స్వప్నసమానమే.

Verse 84

स्वयं मुहूर्त्तं रोदित्वा ततो याति पराङ्मुखः ॥ स्नेहपाशेन बद्धो वै क्षणार्द्धान्मुच्यते ततः ॥

అతడు ఒక ముహూర్తం విలపించి, ఆపై ముఖం తిప్పుకొని వెళ్లిపోతాడు. స్నేహపాశంతో బద్ధుడైనవాడైనా అర్ధక్షణంలోనే ఆ బంధం నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 85

कस्य माता पिता कस्य कस्य भार्या सुतास्तथा ॥ युगे युगे तु वर्त्तन्ते मोहपाशेन बध्यते ॥

ఎవరి తల్లి, ఎవరి తండ్రి? ఎవరి భార్య, అలాగే ఎవరి కుమారులు? యుగయుగాలుగా ఇవి మారుతూ వస్తాయి; జీవుడు మోహపాశంతో బద్ధుడవుతాడు.

Verse 86

स्नेहभावेन कर्त्तव्यः संस्कारो हि मृतस्य च ॥ मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ॥

మృతుని సంస్కారాన్ని కూడా స్నేహభావంతోనే చేయవలెను. ఎందుకంటే (సంసారంలో) వేలాది తల్లిదండ్రులు, వందలాది కుమారులు మరియు భార్యలు ఉన్నారు.

Verse 87

संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ स्वयम्भुवा विधिः प्रोक्तः प्रेतसंस्कारलक्षणः ॥

సంసారచక్రంలో అనుభవించినవి ఎవరివి, మరియు మనం ఎవరివి? స్వయంభూ (బ్రహ్మ) ప్రేతసంస్కార లక్షణమయిన విధిని ప్రకటించాడు.

Verse 88

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृत्वमुपजायते ॥ मासि मासि ह्यमायां वै कर्त्तव्यं पितृतर्पणम् ॥

ప్రేతకార్యాలు పూర్తైన తరువాత మృతుడు పితృస్థితిని పొందుతాడు. అందువల్ల ప్రతి నెల అమావాస్యనాడు పితృతర్పణం చేయవలెను.

Verse 89

एवमुक्त्वा स आत्रेयः पितृयज्ञविनिश्चयम् ॥ मुहूर्ते ध्यानमास्थाय तत्रैवान्तरधीयत ॥

ఇలా పితృయజ్ఞానికి నిర్ధారిత విధానాన్ని చెప్పి, ఋషి ఆత్రేయుడు క్షణమాత్రం ధ్యానంలో నిలిచి అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు।

Verse 90

नारद उवाच ॥ श्रुत्वा तु मृतसंस्कारमात्रेयोक्‍तं यथाविधि ॥ चातुवर्ण्यस्य सर्वस्य त्वया धर्मः प्रतिष्ठितः ॥

నారదుడు అన్నాడు—ఆత్రేయుడు యథావిధిగా ఉపదేశించిన మృతసంస్కారాన్ని విని, మీచేత సమస్త చాతుర్వర్ణ్యానికి ధర్మం స్థాపితమైంది।

Verse 91

पितृयज्ञमुपश्राद्धे मासि मासि दिने तथा ॥ वर्त्तयन्ति यथान्यायमृषयश्च तपोधनाः ॥

తపోధనులైన ఋషులు ఉపశ్రాద్ధంలోను, ప్రతి నెల నియత దినంలోను, యథాన్యాయంగా పితృయజ్ఞాన్ని ఆచరిస్తారు।

Verse 92

निर्दिष्टं ब्राह्मणानां वै शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ॥ नेमिना च कृतं श्राद्धं ततः प्रभृति वै द्विजाः ॥

బ్రాహ్మణులకు (మంత్రాలతో) ఇది నిర్దిష్టమై ఉంది; శూద్రులకు మాత్రం మంత్రవర్జితమని చెప్పబడింది। నేమి శ్రాద్ధం చేశాడు; అప్పటినుంచి ద్విజులు ఈ ఆచారాన్ని అనుసరించారు।

Verse 93

कुर्वन्ति सततं श्राद्धं नैमिश्राद्धं तदुच्यते ॥ स्वस्त्यस्तु ते महाभाग यास्यामि मुनिसत्तम ॥

వారు నిరంతరం శ్రాద్ధం చేస్తారు; దానినే ‘నైమి-శ్రాద్ధం’ అంటారు. మహాభాగా, మీకు మంగళం కలుగుగాక; మునిసత్తమా, నేను ఇప్పుడు బయలుదేరుతున్నాను।

Verse 94

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदो द्विजतत्तमः ॥ तेजसा द्योतयन्सर्वं गतः शक्रपुरं प्रति ॥

ఇట్లు పలికిన మునిశ్రేష్ఠుడు, ద్విజోత్తముడు నారదుడు తన తేజస్సుతో సమస్తాన్ని ప్రకాశింపజేస్తూ శక్రపురం వైపు బయలుదేరెను.

Verse 95

एवं च पिण्डसंकल्पं श्राद्धोत्पत्तिश्च माधवि ॥ आत्रेयेणैव मुनिना स्थापितं ब्राह्मणेषु च ॥

ఓ మాధవి, ఈ విధంగా పిండసంకల్పమును మరియు శ్రాద్ధోత్పత్తిని ఋషి ఆత్రేయుడే బ్రాహ్మణులలో స్థాపించెను.

Verse 96

अपाकद्रव्यं संगृह्य ब्रह्मणो वचनं यथा ॥ त्रिषु वर्णेषु कर्त्तव्यं पाकभोजनमित्युत ॥

పాకని ద్రవ్యాలను సమకూర్చి, బ్రహ్మ వచనానుసారంగా, మూడు వర్ణాలలో పాకభోజన దానం చేయవలెనని చెప్పబడింది.

Verse 97

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः ॥ जुहुयाद्ब्राह्मणमुखे तृप्तिर्भवति शाश्वती ॥

తండ్రి, పితామహుడు, ప్రపితామహుడు—వారికోసం బ్రాహ్మణుని ముఖంలో ఆహుతి సమర్పించవలెను; అలా చేస్తే పితృదేవతలకు శాశ్వత తృప్తి కలుగును.

Verse 98

निपातदेशं संगृह्य शुचिदेशे समाहितः॥ नदीकूले निखाते वा प्रेतभूमिं विनिर्देशेत्॥

నిపాతస్థానాన్ని సంగ్రహించి, శుచిస్థలంలో మనస్సు సమాధానంగా ఉంచి, నదీ తీరంలో గానీ తవ్విన చోట గానీ ‘ప్రేతభూమి’ని నిర్దేశించవలెను.

Verse 99

पतन्ति नरके घोरे तेनोच्छिष्टेन सुन्दरी॥ स्थण्डिले प्रेतभागं तु दद्यात्पूर्वाह्णिकं तु तम्॥

హే సుందరీ, ఆ (దోషయుక్త) ఉచ్ఛిష్టం వల్ల వారు ఘోర నరకంలో పడతారు; కాబట్టి శుద్ధమైన స్థండిలంపై పూర్వాహ్నిక కర్మగా ప్రేతభాగాన్ని సమర్పించాలి।

Verse 100

प्रेतस्य च हितार्थाय धारयेत वसुन्धरे॥ पूर्वं संहृष्टतुष्टेन प्रेतभागं च दापयेत्॥

హే వసుంధరా, ప్రేతుని హితార్థం ఈ విధిని జాగ్రత్తగా నిర్వహించాలి; ముందుగా సంతోషంతో తృప్తచిత్తంతో ప్రేతభాగాన్ని ఇవ్వింప చేయాలి।

Verse 101

तप्तवालुमयी भूमिः कण्टकैरुपसंस्तृता॥ तेन दुर्गाणि तरति दत्तयोपानहात्र वै॥

భూమి మండే ఇసుకతో నిండి ముళ్లతో కప్పబడి ఉంటుంది; ఆ దానం వల్ల అతడు దుర్గమ మార్గాలను దాటుతాడు—దానం చేసిన పాదుకల సహాయంలా।

Verse 102

देवत्वं ब्राह्मणत्वं च प्रेतपिण्डे प्रदीयते॥ मानुषत्वं निवापेषु ज्ञातव्यं सततं बुधैः॥

ప్రేతపిండం సమర్పించుటవలన దేవత్వం మరియు బ్రాహ్మణత్వం లభిస్తాయి; నివాప అర్పణలవలన మానుషత్వం—ఇది పండితులు ఎల్లప్పుడూ తెలుసుకోవాలి।

Verse 103

दृष्ट्वा तु प्रोषितं तेन उच्छिष्टं न विसर्जयेत्॥ ब्राह्मणे नाप्यनुज्ञातः शीघ्रं संरम्भयेत् ततः॥

గ్రాహక బ్రాహ్మణుడు వెళ్లిపోయినట్టు చూసినా, ఆ కారణంగా ఉచ్ఛిష్టాన్ని పారవేయకూడదు; బ్రాహ్మణుని అనుమతి లేకుండా అక్కడి నుంచి తొందరగా ముందుకు సాగకూడదు।

Verse 104

पश्चात्प्रेतं विसर्ज्यैवं दद्याद्दानं द्विजातये॥ निवापमन्नमशुचिं दद्याद्वायसतर्पणम्॥

ఆపై ప్రేతాన్ని ఈ విధంగా విసర్జించి ద్విజునికి దానం ఇవ్వాలి. నివాప అన్నం అశుచిగా భావించినా, కాకులకు తర్పణార్థంగా ఇవ్వాలి॥

Verse 105

दातव्यं तु तृतीये च मासे सप्तनवेषु च॥ एकादशे तथा मासे दद्यात्सांवत्सरीं क्रियाम्॥

మూడవ నెలలో ఇవ్వాలి; ఏడవ, తొమ్మిదవ నెలలలో కూడా. అలాగే పదకొండవ నెలలో వార్షిక క్రియను నిర్వహించాలి॥