Adhyaya 147: The Sacred Merit of Goniṣkramaṇa (the Tīrtha of the Cows’ Emergence/Release)

Verse 1

अथ गोनिष्क्रमणमाहात्म्यम् ॥ धरण्युवाच ॥ अत्याश्चर्यं श्रुतं ह्येतद्रुरुक्षेत्रसमुद्भवम् ॥ हृषीकेशस्य महिमा त्वया य उपवर्णितः

ఇప్పుడు గోనిష్క్రమణ మహాత్మ్యం ప్రారంభమగును. ధరణి పలికెను—రురుక్షేత్రమునుండి ఉద్భవించిన ఈ అత్యద్భుత వృత్తాంతాన్ని నేను విన్నాను; నీవు వర్ణించిన హృషీకేశుని మహిమను కూడా…

Verse 2

अन्यच्च यत्परं गुह्यं क्षेत्रं परमपावनम् ॥ वक्तुमर्हसि देवेश परं कौतूहलं मम

మరియు ఓ దేవేశా, ఆ ఇతర పరమ గుహ్యమైన, పరమ పవిత్రమైన క్షేత్రమును గూర్చి కూడా మీరు చెప్పవలసినది; నా కుతూహలం అత్యంతమైంది।

Verse 3

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन कारणं परमं मम ॥ गुह्यमस्त्यपरं चैव हिमशृङ्ग शिलोच्चये

శ్రీవరాహుడు పలికెను—హే భూమీ, శ్రద్ధతో నా పరమ కారణాన్ని వినుము. హిమశృంగమనే శిలాశిఖరమందు మరొక గూఢ విషయం కూడా ఉంది.

Verse 4

गोनिष्क्रमणकं नाम गावो यत्र प्रतारिताः ॥ यथा निष्क्रमणं प्राप्य सुरभीणां वसुन्धरे

హే వసుంధరా, ఆ స్థలాన్ని ‘గోనిష్క్రమణక’ అని అంటారు; అక్కడ గోవులను ముందుకు తోలివేశారు. అక్కడ నిష్క్రమణ మార్గం పొందిన సురభి గోవులు బయటికి వెళ్లగలిగాయి.

Verse 5

सप्ततिर्यत्र कल्पानि और्वो यत्र प्रजापतिः ॥ तपश्चचार परमं मम मायाबलान्वितः

ఎక్కడ డెబ్బై కల్పములపాటు ఔర్వ ప్రజాపతి—నా మాయాబలంతో యుక్తుడై—పరమ తపస్సు ఆచరించాడు.

Verse 6

तस्यैवं वर्तमानस्य याति काले महत्तरे ॥ एवं हि तप्यमानस्य सर्वलोकस्य संशयः

అతడు ఈ విధంగా కొనసాగుతుండగా అత్యంత మహత్తర కాలం గడిచింది. అతడు తపస్సులో నిమగ్నుడై ఉండగా సమస్త లోకాలకు సందేహం (ఆందోళన) కలిగింది.

Verse 7

न वरं प्रार्थयत्येष लाभालाभसमन्वितः ॥ सूचकोऽपि न विद्येत बलिकर्मसु संयतः

అతడు లాభనష్టాలలో సమభావంతో ఉండి ఏ వరమూ కోరలేదు. బలికర్మాలలో నియమితుడైన అతనిలో స్వార్థ సూచన కూడా లేదు.

Verse 8

अथ दीर्घस्य कालस्य कश्चिद्ब्रह्मयतिस्तदा ॥ तपस्तपस्यति मुनौ तस्मिन्शैলোच्चये धरे

అనంతకాలం గడిచిన తరువాత ఒక బ్రహ్మయతి ప్రత్యక్షమయ్యాడు; ఆ ఎత్తైన పర్వతశిఖరంపై ఆ ముని తపస్సు ఆచరించుచుండెను।

Verse 9

ईश्वरोऽपि महाभागे तत्पार्श्वं समुपागतः ॥ गोनिष्क्रमेतिविख्याते तस्मिंस्तीर्थे महौजसि

ఓ మహాభాగుడా! ఈశ్వరుడు కూడా అతని సమీపానికి వచ్చెను—‘గోనిష్క్రమ’ అని ప్రసిద్ధమైన ఆ మహాతేజస్సు గల తీర్థంలో।

Verse 10

तन्निर्गतं ततो ज्ञात्वा और्वं सर्वे तपस्विनः ॥ महेश्वरो महातेजाः सम्भ्रमात्समुपागतः

అప్పుడు ఔర్వుడు బయటకు వచ్చినట్లు తెలిసి సమస్త తపస్వులు సమవేతులయ్యారు; మహాతేజస్సు గల మహేశ్వరుడు కూడా సంభ్రమంతో వేగంగా సమీపించాడు।

Verse 11

फलपुष्पसमाकीर्णा लक्ष्मीश्चैवोपजायते ॥ आश्रमं रूपसम्पन्नं फलपुष्पोपशोभितम्

అక్కడ ఫలపుష్పాలు చల్లబడినట్లై, లక్ష్మీగా సమృద్ధి కూడా ఉద్భవించింది; ఆశ్రమం రూపసంపన్నమై ఫలపుష్పాలతో శోభిల్లింది।

Verse 12

तच्च वै भस्मसाद्भूतं महारुद्रस्य तेजसा॥ दग्ध्वा तं चाश्रमं पुण्यमौरवस्य सुमहत्प्रियम्॥

ఆ స్థలం మహారుద్రుని తేజస్సుతో భస్మమైపోయింది; ఔర్వునికి అత్యంత ప్రియమైన ఆ పుణ్యాశ్రమాన్ని దహించి వేసెను।

Verse 13

ईश्वरोऽपि ततः प्राप्तः शीघ्रमेव हिमालयम्॥ एतस्मिन्नन्तरे देवि गृह्य पुष्पकरण्डकम्॥

అనంతరం ఈశ్వరుడును త్వరగా హిమాలయానికి చేరెను. ఈ మధ్యలో, ఓ దేవీ, పుష్పకరండకమును తీసుకొని (… )।

Verse 14

आश्रमं समनुप्राप्त और्वोऽपि मुनिपुङ्गवः॥ शान्तो दान्तः क्षमाशीलः सत्यव्रतपरायणः॥

ఔర్వుడు కూడా—మునిపుంగవుడు—ఆశ్రమానికి చేరెను; శాంతుడు, దాంతుడు, క్షమాశీలుడు, సత్యవ్రతపరాయణుడు।

Verse 15

दृष्ट्वा स्वमाश्रमं दग्धं बहुपुष्पफलोदकम्॥ मन्युना परमाविष्टो दुःखनेत्रपरिप्लुतः॥

తన ఆశ్రమం దగ్ధమైనదిగా చూసి—మునుపు అనేక పుష్పఫలజలాలతో సమృద్ధిగా ఉన్నదాన్ని—అతడు తీవ్రమైన కోపంతో ఆవిష్టుడై, దుఃఖంతో కన్నులు నిండిపోయెను।

Verse 16

उवाच क्रोधरक्ताक्षो वचनं निर्दहन्निव॥ येनैष चाश्रमो दग्धो बहुपुष्पफलोदकः॥

కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో అతడు దహింపజేసే మాటలవలె పలికెను—“పుష్పఫలజలాలతో సమృద్ధమైన ఈ ఆశ్రమాన్ని ఎవరు దగ్ధం చేశారు?”

Verse 17

सोऽपि दुःखेन सन्तप्तः सर्वलोकान्भ्रमिष्यति॥ एवमौरवेन दत्ते तु शापे तस्मिन्महौजसि॥

“అతడును దుఃఖంతో దగ్ధుడై సమస్త లోకాలలో సంచరిస్తాడు।” ఈ విధంగా మహౌజస్వి ఔర్వ ముని శాపం ఇచ్చినపుడు (… )।

Verse 18

महाभयात्तु लोकानां न कश्चित्पर्यवारयत्॥ तत्क्षणादेव देवेशि ईशोऽपि जगतो विभुः॥

లోకాలలో మహాభయం వల్ల ఎవ్వరూ అడ్డుకోలేదు. అదే క్షణంలో, ఓ దేవేశీ, జగత్తుకు విభువైన ఈశుడూ (ప్రకటించాడు)।

Verse 19

दह्यते स्म जगत्सर्वं स तु किञ्चिन्न चेच्छति॥ को वा प्रतिविधिस्तत्र यथा सर्वस्य सम्भवेत्॥

సర్వ జగత్తు దహించబడుతుండేది; అయినా అతడు ఏదీ (ఆపాలని) కోరడు. అక్కడ అందరి మంగళం కలిగేలా ఏ పరిహారం ఉండగలదు?

Verse 20

एवमुक्ते मया क्रोधाद्दीक्षितस्तस्य चाश्रमः॥ दग्धोऽभवत्क्षणेनैव वयं तस्माद्विनिर्गताः॥

నేను అలా చెప్పగానే క్రోధంతో అతని ఆశ్రమం వినాశార్థం దీక్షితమై క్షణంలోనే దగ్ధమైంది; అప్పుడు మేము అక్కడి నుంచి బయటికి వచ్చాము।

Verse 21

एतद्दुःखेन सन्तप्तो मन्युना च परिप्लुतः॥ और्वः शशाप रोषेण तेन तप्ता वयं शिवे॥

ఈ దుఃఖంతో దగ్ధుడై, కోపంతో నిండిపోయిన ఔర్వుడు రోషంతో శాపం ఇచ్చాడు; దాని వల్ల మేము, ఓ శివే, బాధపడ్డాము।

Verse 22

ततोऽभ्रमद्विरूपाक्षः शं न प्राप्नोति कर्हिचित् ॥ अहं च परितप्तोऽस्मि आत्मत्वादीश्वरस्य च ॥

అప్పుడు విరూపాక్షుడు తిరుగాడుతూ ఉండి ఎప్పుడూ శ్రేయస్సు పొందలేదు; నేనూ ఈశ్వరునితో ఆత్మత్వం కారణంగా తప్తుడనై ఉన్నాను।

Verse 23

तेन दाहेन संतप्तो न शक्नोमि विचेष्टितुम् ॥ पार्वत्या च ततः प्रोक्तः आवां नारायणं प्रति ॥

ఆ దాహంతో దగ్ధుడనై నేను ఏ కార్యమూ చేయలేకున్నాను. అప్పుడు పార్వతి చెప్పింది—“రండి, మనం నారాయణుని వద్దకు పోదాం.”

Verse 24

गच्छावस्तस्य वाक्येन सुखं यत्र भविष्यति ॥ ततो नारायणं गत्वा सह तेन तमौर्वकम् ॥

“ఆయన వాక్యానుసారం పోదాం; అక్కడే శ్రేయస్సు కలుగుతుంది.” తరువాత అతనితో కలిసి నారాయణుని వద్దకు వెళ్లి, ఆ ఔర్వకుని సమీపించారు.

Verse 25

विज्ञापयामो रुद्रस्य शापोऽयं विनिवर्त्तताम् ॥ संतप्ताः स्म वयं सर्वे तस्माच्छापं निवर्त्तय ॥

“మేము వినతిచేస్తున్నాం—రుద్రుని ఈ శాపం నివృత్తి కావాలి. మేమందరం బాధపడుతున్నాం; కనుక శాపాన్ని తొలగించండి.”

Verse 26

और्वोऽप्युवाच नोक्तं मे अनृतं तु कदाचन ॥ सुरभीगणमानिय गत्वैतं स्नापयन्तु वै ॥

ఔర్వుడు కూడా అన్నాడు—“నేను ఎప్పుడూ అసత్యం పలకలేదు. సురభి గోవుల గుంపును తీసుకురండి; వెళ్లి ఇతనికి నిశ్చయంగా స్నానం చేయించండి.”

Verse 27

रुद्रशापो निवृत्तः स्यात्तेनैव किल नान्यथा ॥ एतस्मिन्नन्तरे देवि मया गावोऽवतारिताः ॥

“అదే ఉపాయంతోనే రుద్రుని శాపం నివృత్తి అవుతుంది; వేరే విధంగా కాదు. ఈలోగా, దేవీ, నేను గోవులను దిగివచ్చేలా చేశాను.”

Verse 28

तच्च गोनिष्क्रमं नाम तीर्थं परमपावनम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकरात्रोषितो नरः ॥

అది ‘గోనిష్క్రమ’ అనే తీర్థం, పరమ పవిత్రమైనది. అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించి మనిషి స్నానం చేయవలెను.

Verse 29

गोलोकं च समासाद्य मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

గోలోకాన్ని చేరి నిస్సందేహంగా ఆనందిస్తాడు. తరువాత ఇక్కడ అత్యంత కఠిన వ్రతాన్ని చేసి ప్రాణాలను విడిచిపెడతాడు.

Verse 30

शंखचक्रगदायुक्तो मम लोके महीयते ॥ पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मूले मूलवटस्य हि ॥

శంఖ-చక్ర-గదా ధరించినవాడు నా లోకంలో గౌరవింపబడతాడు. ఇక్కడ మూలవట వృక్ష మూలంలో ఐదు ధారలు పడుతాయి.

Verse 31

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चरात्रोषितो नरः ॥ पञ्चानामपि यज्ञानां फलमाप्नोति मानवः ॥

అక్కడ ఐదు రాత్రులు నివసించిన మనిషి స్నానం చేయవలెను; అతడు ఐదు యజ్ఞాల ఫలాన్ని కూడా పొందుతాడు.

Verse 32

अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ पञ्चयज्ञफलं भुक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥

తరువాత ఇక్కడ అత్యంత కఠిన వ్రతాన్ని చేసి ప్రాణాలను విడిచిపెడతాడు; ఐదు యజ్ఞఫలాన్ని అనుభవించి నా లోకాన్ని చేరుతాడు.

Verse 33

अस्ति पञ्चपदं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥ मम पूर्वेण पार्श्वेण दृढाः पञ्च महाशिलाः ॥

నా ఆ పరమ పుణ్యక్షేత్రంలో ‘పంచపద’ అనే స్థలం ఉంది. దాని తూర్పు వైపున ఐదు మహాశిలలు దృఢంగా స్థిరంగా నిలిచివున్నాయి.

Verse 34

मत्पूर्वां दिशमाश्रित्य तत्र ब्रह्मपदद्वयम् ॥ मध्ये तु तस्य कुण्डस्य शिला विस्तीर्णसंश्रिता ॥

నా సంబంధిత తూర్పు దిశను ఆశ్రయించి అక్కడ బ్రహ్ముని రెండు ‘పాదముద్రలు’ ఉన్నాయి. అలాగే ఆ కుండ మధ్యలో విశాలంగా, సుస్థిరంగా ఉన్న శిలాపలక ఉంది.

Verse 35

ऊर्ध्वं नालपरिणाहं तत्र विष्णुपदं मम ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत पञ्चरात्रोषितो नरः ॥

పై భాగంలో, ఒక నాళ పరిమాణం మేరకు నా విష్ణు పాదముద్ర ఉంది. అక్కడ ఐదు రాత్రులు నివసించిన మనిషి అక్కడే స్నానం చేయాలి.

Verse 36

यान्ति शुद्धांस्तु लोकांस्ते ये च भागवतप्रियाः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्युक्तः पञ्चपदे नरः ॥

భాగవతులకు ప్రియమైన వారు శుద్ధ లోకాలకు చేరుతారు. అలాగే ఇక్కడ పంచపదంలో నియమబద్ధుడైన మనిషి ప్రాణాలను విడిచిపెడతాడు.

Verse 37

यत्र धारा पतत्येका पश्चिमां दिशमाश्रिता ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकरात्रोषितो नरः ॥

ఎక్కడ ఒకే నీటి ధార పశ్చిమ దిశ వైపు పడుతుందో, అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించిన వ్యక్తి స్నానం చేయాలి.

Verse 38

ब्रह्मलोकमवाप्नोति ब्रह्मणा सह मोदते ॥ कौमुदस्य तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ॥

అతడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు మరియు బ్రహ్మతో కలిసి ఆనందిస్తాడు. ఇది కౌముద అనే మాసంలోని శుక్లపక్ష ద్వాదశి తిథికి సంబంధించినది.

Verse 39

यज्ञानां वाजपेयानां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥

మనిషి వాజపేయ యజ్ఞాల ఫలాన్ని పొందుతాడు. తరువాత ఇక్కడ, నాతో సంబంధించిన కర్మాలలో స్థిరనిష్ఠతో ఉండి, ప్రాణాలను విడిచిపెడతాడు.

Verse 40

वाजपेयफलं भुक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥ अस्ति कोटिवटं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

వాజపేయ ఫలాన్ని అనుభవించిన తరువాత అతడు నా లోకాన్ని చేరుతాడు. నా పరమ క్షేత్రంలో ‘కోటివట’ అనే స్థలం ఉంది.

Verse 41

पञ्चक्रोशं ततो गत्वा वायव्यां दिशि संस्थितः ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

అక్కడి నుండి ఐదు క్రోశాలు వెళ్లి, వాయవ్య (వాయువ్య) దిశలో ఉన్న చోట, ఆరు కాలాలు నివసించిన మనిషి అక్కడ స్నానం చేయాలి.

Verse 42

बहुयज्ञस्य कोटीनां फलं प्राप्नोति निष्कलम् ॥ अथात्र मुंचते प्राणान्भूमे कोटिवटे शुभे ॥

అతడు అనేక యజ్ఞాల కోటానుకోట్ల ఫలాన్ని సంపూర్ణంగా, అవశేషం లేకుండా పొందుతాడు. ఓ భూమీ! ఇక్కడ శుభమైన కోటివటంలో ప్రాణాలను విడిచితే, ఆ పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.

Verse 43

यज्ञकोटिफलं भुक्त्वा मम कोटिं प्रपद्यते ॥ अस्ति विष्णुसरो नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

కోటియజ్ఞఫలాన్ని అనుభవించినవాడు నా పరమస్థితిని పొందుతాడు. ఆ పరమ పుణ్యక్షేత్రంలో ‘విష్ణుసర’ అనే తీర్థం ఉంది; అది నాతో అత్యంతంగా సంబంధించిఉంది.

Verse 44

पूर्वोत्तरेण पार्श्वेन पञ्चक्रोशं न संशयः ॥ मत्सरः पद्मपत्राक्षि अगाधं परिसंस्थितम् ॥

ఈశాన్య పార్శ్వంలో దాని విస్తీర్ణం ఐదు క్రోశాలు—సందేహం లేదు. ఓ పద్మపత్రాక్షీ, అక్కడ ‘మత్సర’ అనే గాఢమైన, అగాధమైన స్థలం స్థితమై ఉంది.

Verse 45

पञ्चक्रोशश्च विस्तारः पर्वतः परिमण्डलः ॥ तत्र भ्रमति यो भद्रे कुर्याच्चैव प्रदक्षिणम् ॥

దాని విస్తీర్ణం ఐదు క్రోశాలు; పర్వతం వృత్తాకారంగా ఉంది. ఓ భద్రే, అక్కడ సంచరించేవాడు తప్పక ప్రదక్షిణ కూడా చేయాలి.

Verse 46

तावद्वर्षसहस्राणि ब्रह्मलोके महीयते ॥ अथात्र मुंचते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः ॥

అంత సహస్ర సంవత్సరాలు అతడు బ్రహ్మలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. తరువాత ఇక్కడ, తన కర్మలో స్థిరనిష్ఠతో ఉండి, ప్రాణాలను విడిచితే—అటువంటి గతి చెప్పబడింది.

Verse 47

ब्रह्मलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे आश्चर्यं शृणु सुन्दरि ॥

బ్రహ్మలోకాన్ని విడిచి అతడు నా లోకంలో గౌరవింపబడతాడు. ఓ సుందరీ, ఆ మహాభాగ్య క్షేత్రంలో ఉన్న ఒక ఆశ్చర్యాన్ని విను.

Verse 48

गवां वै श्रूयते शब्दो मम कर्मसुखावहः ॥ अथात्र ज्येष्ठमासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ॥

గోవుల శబ్దం నిశ్చయంగా వినబడుతుంది; అది నా కర్మ (అనుష్ఠానం)కు సుఖాన్ని కలిగించేది. ఇక్కడ జ్యేష్ఠ మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశి ప్రత్యేకంగా పేర్కొనబడింది.

Verse 49

श्रूयते सुमहान्छब्दः स्वयमेतन्न संशयः ॥ एवं गोस्थलके पुण्ये महाभागवतः शुचिः ॥

అత్యంత మహత్తరమైన శబ్దం వినబడుతుంది; ఇది స్వయంగా జరుగుతుంది, సందేహం లేదు. ఈ విధంగా పుణ్యమైన గోస్థలకంలో శుద్ధుడైన మహాభాగ భక్తుడు [అనుగుణంగా ఆచరిస్తాడు]।

Verse 50

करोति शुभकर्माणि शीघ्रं मुच्येत किल्बिषात् ॥ एवं तेन महाभागे ईश्वरेण यशस्विनि ॥

అక్కడ శుభకర్మలు చేయబడతాయి, మరియు మనిషి త్వరగా పాపదోషం నుండి విముక్తుడవుతాడు. ఓ మహాభాగే, ఓ యశస్వినీ, ఆ ఈశ్వరునిచే ఇదే విధంగా [నియమించబడింది/వర్ణించబడింది]।

Verse 51

शापदाहो विनिर्मुक्तः सर्वैः सह मरुद्गणैः ॥ एतद्गोस्थलकं नाम सर्वशान्तिकरं परम् ॥

అతడు శాపదాహం నుండి విముక్తుడయ్యాడు—సర్వ మరుద్గణాలతో కలిసి. దీనికి గోస్థలక అనే పేరు; ఇది పరమంగా సర్వశాంతిని కలిగించేది.

Verse 52

कथितं देवि कार्त्स्न्येन तवानुग्रहकाम्यया॥ एषोऽध्यायो महाभागे सर्वमङ्गलकारकः॥

ఓ దేవీ, నీకు అనుగ్రహం కలగాలని కోరుతూ నేను దీనిని సంపూర్ణంగా వివరించాను. ఓ మహాభాగే, ఈ అధ్యాయం సర్వమంగళకారకము.

Verse 53

मम मार्गानुसाराणां मम च प्रीतिवर्धनः॥ श्रेष्ठानां परमं श्रेष्ठं मङ्गलानां च मङ्गलम्॥

నా మార్గాన్ని అనుసరించువారివల్ల నా ప్రీతియు పెరుగుతుంది. ఇది శ్రేష్ఠములలో పరమ శ్రేష్ఠము, మంగళములలో పరమ మంగళము.

Verse 54

लाभानां परमो लाभो धर्माणां धर्म उत्तमः॥ लभन्ते पठमानाः वै मम मार्गानुसारिणः॥

ఇది లాభములలో పరమ లాభము, ధర్మములలో ఉత్తమ ధర్మము. దీనిని పఠించువారు—నిజంగా నా మార్గానుసారులు—దాని ఫలితాన్ని పొందుతారు.

Verse 55

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके महीयते॥ पतनं च न विद्येत पठमानो दिने दिने॥

అంతటి వేల సంవత్సరాలు అతడు నా లోకంలో గౌరవింపబడును; మరియు ప్రతిదినం పఠించువానికి ఎప్పటికీ పతనం ఉండదు.

Verse 56

तारितानि कुलान्येभिः सप्त सप्त च सप्त च॥ पिशुनाय न दातव्यं न मूर्खाय शठाय च॥

ఇవిచేత కులములు తరింపబడును—ఏడు, ఏడు, మరల ఏడు. నిందకునికి, మూర్ఖునికి, కపటునికి ఇది ఇవ్వకూడదు.

Verse 57

देयं पुत्राय शिष्याय यश्च जानाति सेवितुम्॥ एतन्मरणकाले तु न कदाचित्तु विस्मरेत्॥

ఇది కుమారునికి, శిష్యునికి, మరియు దీనిని ఆచరించుట తెలిసినవానికి ఇవ్వవలెను. మరణకాలంలో అయితే దీనిని ఎప్పటికీ మరువకూడదు.

Verse 58

श्लोकं वा यदि वा पादं यदीच्छेत् परमां गतिम्॥ तत्क्षेत्रं तु महाभागे पञ्चयोजनमण्डलम्॥

పూర్తి శ్లోకమో లేక ఒక పాదమో చదివి పరమగతిని కోరితే, ఓ మహాభాగ్యవతీ, ఆ క్షేత్రం ఐదు యోజనాల పరిధి గల మండలముగా ఉంది।

Verse 59

तिष्ठामि परया प्रीत्या दिशं पूर्वामुपाश्रितः॥ पश्चिमेन वहेद्गङ्गां निष्कामेन वसुन्धरे॥

నేను పరమ ప్రీతితో తూర్పు దిశను ఆశ్రయించి నిలిచియున్నాను. ఓ వసుంధరా, పశ్చిమ వైపున నిష్కామ సాధకునికై గంగా ప్రవహిస్తుంది।

Verse 60

एवं रहस्यं गुह्यं च सर्वकर्मसुखावहम्॥ एतत्ते परमं भद्रे गुह्यं धर्मसमन्वितम्॥

ఇలా ఇది రహస్యమూ గుహ్యమూ అయిన ఉపదేశం; సమస్త కార్యాలలో సుఖాన్ని కలిగించేది. ఓ భద్రే, ఇది నీకు పరమ గుహ్యమైన, ధర్మసమన్వితమైన వాక్యం।

Verse 61

मम क्षेत्रं महाभागे यत्त्वया परिपृच्छितम्॥

ఓ మహాభాగ్యవతీ, నీవు విచారించిన నా క్షేత్రమే ఇది।

Verse 62

तत्र त्वौर्वो महाभागे तप्यते समदर्शनः ॥ पद्मानां कारणादौर्वो गङ्गाद्वारमुपागतः

అక్కడ, ఓ మహాభాగ్యవతీ, సమదర్శనుడైన ఔర్వ ముని తపస్సు చేస్తున్నాడు. పద్మాల కారణంగా ఔర్వ గంగాద్వారానికి వచ్చాడు।

Verse 63

महादाहेन सन्तप्तः शम्भुर्देवीमुवाच ह ॥ और्वस्य तु तपो दृष्ट्वा भीतैर्देवैरुदाहृतम्

మహాదాహంతో దగ్ధుడైన శంభువు దేవిని ఉద్దేశించి పలికెను. ఔర్వుని తపస్సు చూచి భీతులైన దేవులు నివేదించారు.

Verse 64

सप्तसप्ततिः कल्याणि सौरभेया महौजसः ॥ तेनाप्लावितदेहाश्च परां निर्वृतिमागताः

హే కల్యాణీ! మహౌజస్సుగల సౌరభేయులు డెబ్బైఏడు మంది; దానితో దేహం స్నానమై వారు పరమ నిర్వృతిని పొందిరి.

Verse 65

विमुक्तः सर्वसंसारान्मम लोकं च गच्छति ॥ ततो ब्रह्मपदं नाम क्षेत्रं गुह्यं परं मम

సర్వసంసారబంధాల నుండి విముక్తుడై అతడు నా లోకానికీ చేరును. ఆపై ‘బ్రహ్మపద’ అనే నా గూఢమైన పరమ క్షేత్రము ఉంది.

Verse 66

उपवासं त्रिरात्रं तु कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ यावन्ति भ्रममाणस्य पदानि ननु सुन्दरि

హే సుందరీ! మూడు రాత్రుల ఉపవాసమనే అత్యంత దుష్కర కర్మను చేసినవానికి, సంచరించువాని అడుగులెన్ని ఉంటాయో అంత (పుణ్యం) కలుగును.

Verse 67

तेजः श्रियं च लक्ष्मीं च सर्वकामान्यशस्विनि ॥ यावन्ति चाक्षराणि स्युरत्राध्याये मनस्विनि

హే యశస్వినీ, హే మనస్వినీ! తేజస్సు, శ్రీ, లక్ష్మీ మరియు సర్వకామములు—ఈ అధ్యాయంలో ఉన్న అక్షరాలెన్ని ఉంటాయో అంత సంఖ్యలో (లభించును).