Skanda

Verse 1

अच्युतोऽस्मि महादेव तव कारुण्यलेशतः । विज्ञानघन एवास्मि शिवोऽस्मि किमतः परम् ॥१॥

ఓ మహాదేవా! నీ కరుణ యొక్క ఒక కణమాత్రం వల్లనే నేను అచ్యుతుడు (అవినాశి)ను. నేను నిజంగా విజ్ఞానఘనుడను; నేను శివుడను—ఇదికన్నా పరమేముంది?

Verse 2

न निजं निजवद्भाति अन्तःकरणजृम्भणात् । अन्तःकरणनाशेन संविन्मात्रस्थितो हरिः ॥२॥

అంతఃకరణం యొక్క విస్తరణ-చలనం వల్ల స్వం (ఆత్మ) తనదిగా ప్రకాశించదు. అంతఃకరణ నాశం (నివృత్తి) అయినప్పుడు హరి కేవలం సంవిత్-మాత్రంగా స్థితి చెందుతాడు.

Verse 3

संविन्मात्रस्थितश्चाहमजोऽस्मि किमतः परम् । व्यतिरिक्तं जडं सर्वं स्वप्नवच्च विनश्यति ॥३॥

నేనూ కేవలం సంవిత్-మాత్రంలోనే స్థితుడను; నేను అజుడు (అజన్మ)ను—ఇదికన్నా పరమేముంది? చైతన్యానికి భిన్నమైన సమస్త జడము స్వప్నంలా నశిస్తుంది.

Verse 4

चिज्जडानां तु यो द्रष्टा सोऽच्युतो ज्ञानविग्रहः । स एव हि महादेवः स एव हि महाहरिः ॥४॥

చైతన్యమూ జడమూ—ఈ రెండింటికీ సాక్షి-ద్రష్ట అయినవాడే అచ్యుతుడు; ఆయన స్వరూపమే జ్ఞానం. ఆయనే నిజంగా మహాదేవుడు; ఆయనే నిజంగా మహాహరి.

Verse 5

स एव हि ज्योतिषां ज्योतिः स एव परमेश्वरः । स एव हि परं ब्रह्म तद्ब्रह्माहं न संशयः ॥५॥

ఆయనే జ్యోతులలో జ్యోతి; ఆయనే పరమేశ్వరుడు. ఆయనే పరబ్రహ్మ; ఆ బ్రహ్మనే నేను—సంశయం లేదు.

Verse 6

जीवः शिवः शिवो जीवः स जीवः केवलः शिवः । तुषेण बद्धो व्रीहिः स्यात् तुषाभावेन तण्डुलः ॥६॥

జీవుడే శివుడు, శివుడే జీవుడు; ఆ జీవుడు కేవలం శివుడే. పొట్టు కట్టబడి ఉంటే ‘వరి’ అంటారు; పొట్టు లేకపోతే అదే ‘బియ్యం గింజ’ అంటారు.

Verse 7

एवं बद्धस्तथा जीवः कर्मनाशे सदाशिवः । पाशबद्धस्तथा जीवः पाशमुक्तः सदाशिवः ॥७॥

ఈ విధంగా జీవుడు బద్ధుడే; కర్మనాశమైతే అదే సదాశివుడు. పాశబద్ధుడైన జీవుడు, పాశముక్తుడైతే అదే సదాశివుడు।

Verse 8

शिवाय विष्णुरूपाय शिवरूपाय विष्णवे । शिवस्य हृदयं विष्णुः विष्णोश्च हृदयं शिवः ॥८॥

విష్ణురూపుడైన శివునికి నమస్కారం; శివరూపుడైన విష్ణువుకు నమస్కారం. శివుని హృదయం విష్ణువు, విష్ణువు హృదయం శివుడు।

Verse 9

यथा शिवमयो विष्णुरेवं विष्णुमयः शिवः । यथान्तरं न पश्यामि तथा मे स्वस्तिरायुषि ॥९॥

విష్ణువు శివమయుడైనట్లే, శివుడూ విష్ణుమయుడు. నేను భేదం చూడను; అందువల్ల నా ఆయుష్షులో స్వస్తి కలుగుగాక।

Verse 10

यथान्तरं न भेदाः स्युः शिवकेशवयोस्तथा । देहो देवालयः प्रोक्तः स जीवः केवलः शिवः ॥१०॥

శివకేశవులలో అంతరంగా ఏ భేదమూ లేనట్లే, ఈ దేహము దేవాలయమని ప్రకటించబడింది; ఆ జీవుడే నిజంగా కేవలం శివుడు.

Verse 11

त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सोऽहंभावेन पूजयेत् । अभेददर्शनं ज्ञानं ध्यानं निर्विषयं मनः । स्नानं मनोमलत्यागः शौचमिन्द्रियनिग्रहः ॥११॥

అజ్ఞానమనే నిర్మాల్యాన్ని విడిచి, ‘సోఽహం’ భావంతో పూజించాలి. అభేదదర్శనమే జ్ఞానం; విషయరహితమైన మనస్సే ధ్యానం; మనోమలత్యాగమే స్నానం; ఇంద్రియనిగ్రహమే శౌచం.

Verse 12

ब्रह्मामृतं पिबेद्भैक्ष्यमाचरेद्देहरक्षणे । वसेदेकान्तिको भूत्वा चैकान्ते द्वैतवर्जिते । इत्येवमाचरेद्धीमान्स एवं मुक्तिमाप्नुयात् ॥१२॥

బ్రహ్మామృతాన్ని పానము చేయాలి; దేహరక్షణార్థం భిక్షావృత్తిని ఆచరించాలి. ఏకాంతిగా మారి, ద్వైతరహిత ఏకాంతంలో నివసించాలి. ఇలా జ్ఞాని ఆచరిస్తే, ఈ విధంగా ముక్తిని పొందుతాడు.

Verse 13

श्रीपरमधाम्ने स्वस्ति चिरायुष्योन्नम इति । विरिञ्चिनारायणशङ्करात्मकं नृसिंह देवेश तव प्रसादतः । अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तमव्ययं वेदात्मकं ब्रह्म निजं विजानते ॥१३॥

శ్రీ పరమధామానికి నమస్కారం; “స్వస్తి కలుగుగాక, దీర్ఘాయుష్షు మరియు సమృద్ధి కలుగుగాక” అని. హే నృసింహ దేవేశా! విరిఞ్చి (బ్రహ్మ), నారాయణ, శంకర స్వరూపులైన దేవులు కూడా నీ ప్రసాదముచేత అచింత్యమైన, అవ్యక్తమైన, అనంతమైన, అవ్యయమైన, వేదస్వరూపమైన బ్రహ్మను తమ స్వరూపముగా తెలుసుకొందురు।

Verse 14

तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः । दिवीव चक्षुराततम् ॥१४॥

విష్ణువின் ఆ పరమ పదాన్ని సూరులు సదా దర్శిస్తారు—ఆకాశంలో విస్తరించిన కన్నులా నిరంతరం ప్రకాశించునట్లు।

Verse 15

तद्विप्रासो विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते । विष्णोर्यत्परमं पदम् । इत्येतन्निर्वाणानुशासनमिति वेदानुशासनमिति वेदानुशासनमित्युपनिषत् ॥१५॥

ఆ (పరమ పదం) వైపు విప్రులు, స్తుతిపరులు, జాగ్రత్తగా ఉన్న సాధకులు తమలో సాధనాగ్నిని ప్రదీప్తం చేస్తారు—అది విష్ణువின் పరమ పదం. ఇట్లు ఇది నిర్వాణోపదేశం; ఇట్లు ఇది వేదోపదేశం; ఇట్లు ఇది వేదోపదేశం—అని ఉపనిషత్తు చెబుతుంది।