Mandukya

Verse 1

ॐ इत्येतदक्षरमिदं सर्वं तस्योपव्याख्यानं भूतं भवद् भविष्यदिति सर्वमोङ्कार एव । यच्चान्यत् त्रिकालातीतं तदप्योङ्कार एव ॥१॥

‘ఓం’—ఈ అక్షరమే ఇదంతా. దీని ఉపవ్యాఖ్యానం: భూతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు—ఏదైతే ఉన్నదో—అది అంతా నిశ్చయంగా ఓంకారమే; త్రికాలాతీతమైనదీ ఓంకారమే॥౧॥

Verse 2

सर्वं ह्येतद् ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्मा चतुष्पात् ॥२॥

ఇదంతా నిశ్చయంగా బ్రహ్మమే; ఈ ఆత్మ బ్రహ్మమే. ఇదే ఆత్మ చతుష్పాత్—నాలుగు పాదములు గలది॥౨॥

Verse 3

जागरितस्थानो बहिष्प्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः ॥३॥

జాగ్రత్ స్థితిని ఆధారంగా కలిగి, బాహ్య విషయాలను తెలిసికొనే చైతన్యముతో, ఏడు అంగములు మరియు పందొమ్మిది ముఖములు గలవాడై, స్థూల విషయాలను అనుభవించేవాడైన వైశ్వానరుడు—ఆత్మ యొక్క మొదటి పాదము॥౩॥

Verse 4

स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक् तैजसो द्वितीयः पादः ॥४॥

స్వప్నస్థానంలో ఉన్న, అంతఃప్రజ్ఞ, సప్తాంగములు గల, ఏకోనవింశతి ముఖములు గల, సూక్ష్మమైన వివిక్త విషయాలను భోగించే—ఇదే ‘తైజస’ అనే రెండవ పాదము.

Verse 5

यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥५॥

ఎక్కడ నిద్రించినవాడు ఏ కోరికనూ కోరడు, ఏ స్వప్నాన్నీ చూడడు—అదే సుషుప్తి. సుషుప్తి-స్థానంలో ఏకీభూతుడై, ప్రజ్ఞానఘనుడై, ఆనందమయుడై, ఆనందభోక్తగా, మరియు ‘చేతస్’ (మనస్సు)నే ముఖముగా గలవాడు—ఆ ‘ప్రాజ్ఞ’ మూడవ పాదము.

Verse 6

एष सर्वेश्वरः एष सर्वज्ञः एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥६॥

ఇదే సర్వేశ్వరుడు, ఇదే సర్వజ్ఞుడు, ఇదే అంతర్యామి, ఇదే సమస్తానికి కారణ-యోని; ఎందుకంటే భూతముల ఉద్భవమూ లయమూ నిజంగా ఇదినుండే జరుగుతాయి.

Verse 7

नान्तःप्रज्ञं न बहिष्प्रज्ञं नोभयतःप्रज्ञं न प्रज्ञानघनं न प्रज्ञं नाप्रज्ञम् । अदृष्टमव्यवहार्यमग्राह्यमलक्षणम् अचिन्त्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययसारं प्रपञ्चोपशमं शान्तं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते स ...

తురీయము అంతఃప్రజ్ఞ కాదు, బహిఃప్రజ్ఞ కాదు, ఉభయతఃప్రజ్ఞ కూడా కాదు; ప్రజ్ఞానఘనము కాదు, ప్రజ్ఞ కాదు, అప్రజ్ఞ కూడా కాదు. అది అదృష్టము, వ్యవహారవిషయము కాదు, అగ్రాహ్యము, అలక్షణము, అచింత్యము, అవ్యపదేశ్యము. ఏకాత్మప్రత్యయనిశ్చయమే దాని సారం; అది ప్రపంచోపశమము, శాంతము, శివము, అద్వైతము. దీనినే చతుర్థమని అంటారు; అదే ఆత్మ; అదే తెలుసుకోవలసినది॥

Verse 8

सोऽयमात्माध्यक्षरमोङ्कारोऽधिमात्रं पादा मात्रा मात्राश्च पादा अकार उकारो मकार इति ॥८॥

ఈ ఆత్మనే అక్షరరూపమైన ఓంకారము; అది మాత్రాయుక్తము. దాని పాదాలే మాత్రలు, మాత్రలే పాదాలు—అ, ఉ, మ॥

Verse 9

जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्रा आप्तेरादिमत्त्वाद्वा आप्नोति ह वै सर्वान्कामानादिश्च भवति य एवं वेद ॥९॥

జాగ్రత్-స్థానముగల వైశ్వానరుడు ‘అ’—మొదటి మాత్ర; ‘ఆప్తి’ (వ్యాప్తి/ప్రాప్తి) కారణంగా లేదా ‘ఆదిమత్వం’ (ఆరంభత్వం) కారణంగా. ఇలా తెలిసినవాడు నిజంగా సమస్త కామ్యాలను పొందుతాడు, ఆదిగా (అగ్రుడిగా) అవుతాడు॥

Verse 10

स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रा उत्कर्षात् उभयत्वाद्वा उत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्य अब्रह्मवित् कुले भवति य एवं वेद ॥१०॥

స్వప్నస్థానమైన తైజసుడు ‘ఉ’కారం, రెండవ మాత్ర. ఉత్కర్షం వల్ల గానీ, ఉభయత్వం (మధ్యస్థత) వల్ల గానీ, అతడు జ్ఞానసంతతిని వృద్ధి చేస్తాడు; సమత్వాన్ని పొందుతాడు. ఇలా తెలిసినవాని వంశంలో అబ్రహ్మవిత్ ఎవడూ ఉండడు॥౧౦॥

Verse 11

सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वम् अपीतिश्च भवति य एवं वेद ॥११॥

సుషుప్తస్థానమైన ప్రాజ్ఞుడు ‘మ’కారం, మూడవ మాత్ర. మితి (పరిమాణం) వల్ల గానీ, అపీతి (లయం/అవశోషణ) వల్ల గానీ, అతడు ఇదంతా పరిమితంగా గ్రహిస్తాడు; లయస్వరూపుడవుతాడు. ఇలా తెలిసినవాడు॥౧౧॥

Verse 12

अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत एवम् ओङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद ॥१२॥

చతుర్థం అమాత్రం, అవ్యవహార్యం, ప్రపంచోపశమం, శివం, అద్వైతం. ఈ విధంగా ఓంకారం ఆత్మయే. ఇలా తెలిసినవాడు ఆత్మచేత ఆత్మలోనే లీనమవుతాడు॥౧౨॥