Amritbindu

Verse 1

मनो हि द्विविधं प्रोक्तं शुद्धं चाशुद्धमेव च । अशुद्धं कामसंकल्पं शुद्धं कामविवर्जितम् ॥१॥

మనము నిజంగా రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది—శుద్ధం మరియు అశుద్ధం. కామసంకల్పమయమైనది అశుద్ధం; కామరహితమైనది శుద్ధం.

Verse 2

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम् ॥२॥

మనుష్యులకు బంధమోక్షాలకు కారణం మనమే. విషయాసక్తమైన మనం బంధానికి; విషయరహితమైన మనం ముక్తికి అని స్మరించబడింది.

Verse 3

यतो निर्विषयस्यास्य मनसो मुक्तिरिष्यते । अतो निर्विषयं नित्यं मनः कार्यं मुमुक्षुणा ॥ निरस्तविषयासङ्गं संनिरुद्धं मनो हृदि । यदाऽऽयात्यात्मनो भावं तदा तत्परमं पदम् ॥३-४॥

ఈ మనస్సుకు ముక్తి విషయరాహిత్యంతోనే అని అంగీకరించబడినందున, ముముక్షువు ఎల్లప్పుడూ మనస్సును విషయరహితం చేయాలి. విషయాసంగాన్ని తొలగించి, హృదయంలో మనస్సును బాగా నియంత్రించినప్పుడు—అది ఆత్మభావాన్ని పొందితే, అదే పరమపదం.

Verse 4

यतो निर्विषयस्यास्य मनसो मुक्तिरिष्यते । अतो निर्विषयं नित्यं मनः कार्यं मुमुक्षुणा ॥ निरस्तविषयासङ्गं संनिरुद्धं मनो हृदि । यदाऽऽयात्यात्मनो भावं तदा तत्परमं पदम् ॥३-४॥

ఈ మనస్సుకు ముక్తి విషయరాహిత్యంతోనే అని అంగీకరించబడినందున, ముముక్షువు ఎల్లప్పుడూ మనస్సును విషయరహితం చేయాలి. విషయాసంగాన్ని తొలగించి, హృదయంలో మనస్సును బాగా నియంత్రించినప్పుడు—అది ఆత్మభావాన్ని పొందితే, అదే పరమపదం.

Verse 5

तावदेव निरोद्धव्यं यावद्धृदि गतं क्षयम् । एतज्ज्ञानं च ध्यानं च शेषो न्यायश्च विस्तरः ॥५॥

మనస్సును హృదయంలో లయ (క్షయం) పొందే వరకు మాత్రమే నియంత్రించాలి. ఇదే జ్ఞానం, ఇదే ధ్యానం; మిగతావన్నీ తర్కం మరియు విస్తారమే.

Verse 6

नैव चिन्त्यं न चाचिन्त्यं न चिन्त्यं चिन्त्यमेव च । पक्षपातविनिर्मुक्तं ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥६॥

అది ఆలోచించదగినదీ కాదు, ఆలోచించకూడనిదీ కాదు; ఆలోచ్యమూ కాదు, కేవలం ఆలోచ్యమాత్రమూ కాదు. పక్షపాతరహితుడైనప్పుడు బ్రహ్మను పొందుతాడు.

Verse 7

स्वरेण संधयेद्योगमस्वरं भावयेत्परम् । अस्वरेणानुभावेन नाभावो भाव इष्यते ॥७॥

స్వరంతో యోగాన్ని సంధానించాలి; పరమాన్ని ‘అస్వర’ (నిశ్శబ్ద) రూపంగా ధ్యానించాలి. అస్వరానుభవబోధతో ‘అభావం’ను ‘భావం’గా అంగీకరించరు.

Verse 8

तदेव निष्कलं ब्रह्म निर्विकल्पं निरञ्जनम् । तद्ब्रह्माहमिति ज्ञात्वा ब्रह्म सम्पद्यते ध्रुवम् ॥८॥

అదే నిష్కలమైన, నిర్వికల్పమైన, నిరంజనమైన బ్రహ్మ. ‘ఆ బ్రహ్మనే నేను’ అని తెలిసికొని నిశ్చయంగా బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.

Verse 9

निर्विकल्पमनन्तं च हेतुदृष्टान्तवर्जितम् । अप्रमेयमनादिं च यज्ज्ञात्वा मुच्यते बुधः ॥९॥

నిర్వికల్పమైనది, అనంతమైనది, కారణ-దృష్టాంతరహితమైనది, అప్రమేయమైనది, అనాదియైనది—దానిని తెలిసికొని బుద్ధిమంతుడు విముక్తుడవుతాడు.

Verse 10

न निरोधो न चोत्पत्तिर्न बद्धो न च साधकः । न मुमुक्षुर्न वै मुक्त इत्येषा परमार्थता ॥१०॥

నిరోధమూ లేదు, ఉత్పత్తీ లేదు; బద్ధుడూ లేడు, సాధకుడూ లేడు. ముముక్షుడూ లేడు, ముక్తుడూ లేడు—ఇదే పరమార్థసత్యం.

Verse 11

एक एवात्मा मन्तव्यो जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु । स्थानत्रयव्यतीतस्य पुनर्जन्म न विद्यते ॥११॥

జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి అనే మూడు స్థితుల్లో ఏకైక ఆత్మనే ధ్యానించవలెను. ఈ మూడు స్థితులను అతిక్రమించినవానికి పునర్జన్మ లేదు.

Verse 12

एक एव हि भूतात्मा भूते भूते व्यवस्थितः । एकधा बहुधा चैव दृश्यते जलचन्द्रवत् ॥१२॥

ఒకే భూతాత్మ ప్రతి జీవిలో అంతరాత్మగా స్థితుడై ఉన్నాడు. ఆయన ఏకుడైయుండి కూడా అనేకంగా దర్శనమిస్తాడు—నీటిలో చంద్రబింబంలాగా.

Verse 13

घटसंवृतमाकाशं नीयमानो घटे यथा । घटो नीयेत नाकाशः तद्वज्जीवो नभोपमः ॥१३॥

ఘటంలో ఆవరించబడిన ఆకాశం, ఘటాన్ని మోసినప్పుడు మోసబడినట్లు కనిపిస్తుంది; నిజానికి మోసబడేది ఘటమే, ఆకాశం కాదు. అలాగే జీవుడు ఆకాశసముడు.

Verse 14

घटवद्विविधाकारं भिद्यमानं पुनः पुनः । तद्भेदे न च जानाति स जानाति च नित्यशः ॥१४॥

ఘటంలాగా (ఉపాధివల్ల) ద్వివిధ ఆకారమై, మళ్లీ మళ్లీ భిన్నమవుతున్నా—(ఆకాశ/ఆత్మ) ఆ భేదాన్ని ఎరుగదు; అయినా అది నిత్య జ్ఞాతగా ఉంటుంది.

Verse 15

शब्दमायावृतो नैव तमसा याति पुष्करे । भिन्ने तमसि चैकत्वमेक एवानुपश्यति ॥१५॥

శబ్దమాయతో ఆవరించబడినప్పుడు (హృదయ-పద్మంలో) అంధకారాన్ని దాటి చూడలేడు. ఆ అంధకారం చీలినపుడు ఏకైక (ఆత్మ) ఏకత్వాన్ని దర్శిస్తుంది.

Verse 16

शब्दाक्षरं परं ब्रह्म तस्मिन्क्षीणे यदक्षरम् । तद्विद्वानक्षरं ध्यायेद्यदीच्छेच्छान्तिमात्मनः ॥१६॥

శబ్దరూప అక్షరమే పరబ్రహ్మ; ఆ శబ్ద-అక్షరం క్షీణించినప్పుడు మిగిలేది అవినాశి అక్షరం. దీనిని తెలిసినవాడు ఆత్మశాంతి కోరితే అక్షరాన్ని ధ్యానించాలి।

Verse 17

द्वे विद्ये वेदितव्ये तु शब्दब्रह्म परं च यत् । शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥१७॥

తెలుసుకోవలసిన విద్యలు రెండు—శబ్దబ్రహ్మం మరియు పరబ్రహ్మం. శబ్దబ్రహ్మంలో నిష్ణాతుడైనవాడు పరబ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు।

Verse 18

ग्रन्थमभ्यस्य मेधावी ज्ञानविज्ञानतत्परः । पलालमिव धान्यार्थी त्यजेद्ग्रन्थमशेषतः ॥१८॥

గ్రంథాన్ని అధ్యయనం చేసి, జ్ఞానం మరియు అనుభూతిలో నిమగ్నుడైన మేధావి, గ్రంథాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టాలి—ధాన్యం కోరేవాడు పొట్టును వదిలినట్లే।

Verse 19

गवामनेकवर्णानां क्षीरस्याप्येकवर्णता । क्षीरवत्पश्यते ज्ञानं लिङ्गिनस्तु गवां यथा ॥१९॥

అనేక వర్ణాల గోవుల పాలు ఒక్క వర్ణమే. అలాగే జ్ఞానం పాలవలె ఏకమే; దేహధారులు గోవులవలె భిన్న భిన్నంగా కనిపిస్తారు।

Verse 20

घृतमिव पयसि निगूढं भूते भूते च वसति विज्ञानम् । सततं मनसि मन्थयितव्यं मनो मन्थानभूतेन ॥२०॥

పాలలో నెయ్యి దాగి ఉన్నట్లే, ప్రతి భూతంలో విజ్ఞానం (ఆత్మసాక్షాత్కారం) నివసిస్తుంది. మనసే మథనదండమై, మనసుతోనే దానిని నిరంతరం మథించాలి।

Verse 21

ज्ञाननेत्रं समाधाय चोद्धरेद्वह्निवत्परम् । निष्कलं निश्चलं शान्तं तद्ब्रह्माहमिति स्मृतम् ॥२१॥

సమాధిలో జ్ఞాననేత్రాన్ని స్థిరపరచి, అగ్నివలె పరమ తత్త్వాన్ని ప్రకాశింపజేసి సాక్షాత్కరించాలి. ఆ పరబ్రహ్మం నిష్కలం, నిశ్చలం, శాంతం—“తద్ బ్రహ్మాహం” అని స్మృతి చెబుతుంది।

Verse 22

सर्वभूताधिवासं यद्भूतेषु च वसत्यपि । सर्वानुग्राहकत्वेन तदस्म्यहं वासुदेवः ॥२२॥

ఏది సమస్త భూతాలకు ఆధార-నివాసమై, భూతాలలోనే నివసిస్తుందో; సమస్తులకు అనుగ్రహకర్తగా—అదే నేను, వాసుదేవుడు।