Adhyaya 165

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सावित्रीं लोकमातरम् । महा पापप्रशमनीं सोमेशादीशदिक्स्थिताम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ మహాదేవి, లోకమాత అయిన సావిత్రీ దేవిని దర్శించుటకు వెళ్లవలెను; ఆమె మహాపాపాలను శమింపజేసేది, సోమేశాది దిశలో స్థితమై ఉంది.

Verse 2

संयतात्मा नरः पश्येत्तत्र तां नियतात्मवान्

అక్కడ సంయమాత్ముడూ నియమితమనస్సు గలవాడూ ఆమె దర్శనం చేయవలెను.

Verse 3

ब्रह्मणा यष्टुकामेन सावित्री सहधर्मिणी । कृता तां बलतो ज्ञात्वा गायत्रीं कोपमाविशत्

యజ్ఞం చేయదలచిన బ్రహ్మ సావిత్రిని సహధర్మిణిగా చేసెను; అది బలవశంగా జరిగినదని తెలిసి గాయత్రీ కోపావేశానికి లోనైంది।

Verse 4

ततः संत्यज्य सा देवी ब्रह्माणं कमलोद्भवम् । सपत्नीरोषसन्तप्ता प्रभासं क्षेत्रमाश्रिता

అనంతరం ఆ దేవి కమలోద్భవుడైన బ్రహ్మను విడిచి, సహపత్నీ-రోషంతో దగ్ధమై, ప్రభాస క్షేత్రాన్ని ఆశ్రయించింది।

Verse 5

तपः करोति विपुलं देवैरपि सुदुःसहम् । तत्र स्थले स्थिता देवी साऽद्यापि प्रियदर्शना

ఆమె అక్కడ విస్తారమైన తపస్సు చేస్తుంది, అది దేవతలకైనా అత్యంత దుర్భరము; అదే స్థలంలో నిలిచిన ఆ దేవి నేటికీ మనోహర దర్శనమిస్తుంది।

Verse 6

श्रीदेव्युवाच । किमर्थं सा परित्यक्ता सावित्री ब्रह्मणा पुरा । गायत्री च कथं प्राप्ता केन चास्य निवेदिता

శ్రీదేవి పలికెను—పూర్వం బ్రహ్మ సావిత్రిని ఏ కారణంతో పరిత్యజించాడు? గాయత్రీ ఆయనకు ఎలా లభించింది, ఎవరు ఆమెను ఆయనకు నివేదించారు?

Verse 7

कीदृशीं तां च गायत्रीं लब्धवान्पद्मसंभवः । यस्तां पत्नीं समुत्सृज्य तस्यामेव मनो दधौ

ఆ గాయత్రీ ఏ రూపముగలది, ఆమెను పద్మసంభవుడైన బ్రహ్మ ఎలా పొందెను—తన భార్యను విడిచి ఆమెపైనే మనస్సు నిలిపినవాడు?

Verse 8

कस्य सा दुहिता देव किमर्थं च विवाहिता । एतन्मे कौतुकं सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि

ఓ దేవా! ఆమె ఎవరి కుమార్తె? ఏ కారణంతో ఆమె వివాహం జరిగింది? ఇది అంతా నా కుతూహలం; దయచేసి యథావిధిగా, జరిగినట్లే చెప్పుము।

Verse 9

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि सावित्र्याश्चरितं महत् । यथा सा ब्रह्मणा त्यक्ता गायत्री च विवाहिता

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవీ, వినుము; సావిత్రీ యొక్క మహత్తర చరిత్రను నేను చెప్పుదును—బ్రహ్మ ఆమెను ఎలా త్యజించెను, గాయత్రీ ఎలా వివాహిత అయెను।

Verse 10

पुरा बुद्धिः समुत्पन्ना ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । इति वेदा मया प्रोक्ता यज्ञार्थं नात्र संशयः

పూర్వం అవ్యక్తజన్ముడైన బ్రహ్మలో ఈ సంకల్పం కలిగెను—‘యజ్ఞార్థమే నేను వేదములను ప్రకటించితిని; ఇందులో సందేహం లేదు।’

Verse 11

यज्ञैः संतर्पिता देवा वृष्टिं दास्यंति भूतले । ततश्चौषधयः सर्वा भविष्यंति धरातले

యజ్ఞములచే తృప్తి చెందిన దేవతలు భూమిపై వర్షాన్ని ప్రసాదించుదురు; అప్పుడు భూమిపై సమస్త ఔషధులు, పంటలు సమృద్ధిగా పెరుగుదురు।

Verse 12

तस्मात्संजायते शुक्रं शुक्रात्सृष्टिः प्रवर्तते । सृष्ट्यर्थं सर्वलोकानां ततो यज्ञं करोम्यहम्

అందువలన శుక్రం జన్మించును, శుక్రం నుండే సృష్టి ప్రవహించును; కాబట్టి సమస్త లోకాల సృష్టి నిమిత్తం నేను యజ్ఞం చేయుచున్నాను।

Verse 13

दृष्ट्वा मां यज्ञ आसक्तं ये च विप्रा धरातले । ते यज्ञान्प्रचरिष्यंति शतशोऽथ सहस्रशः

నన్ను యజ్ఞంలో నిమగ్నుడిగా చూచి భూమిపై ఉన్న విప్రులు యజ్ఞాలను ప్రచారం చేస్తారు—వందలుగా, ఇంకా వేలలుగా కూడా।

Verse 14

एवं स निश्चयं कृत्वा यज्ञार्थं सुरसुंदरि । तीर्थं निवेशयामास पुष्करं नाम नामतः

ఇలా యజ్ఞార్థం సంకల్పం చేసి, ఓ దివ్యసుందరి, అతడు అక్కడ ఒక తీర్థాన్ని స్థాపించాడు; అది ‘పుష్కర’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 15

यज्ञवाटो महांस्तत्र आसीत्तस्य महात्मनः । तत्र देवर्षयः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः

అక్కడ ఆ మహాత్మునికి విశాలమైన యజ్ఞవాటం ఉండెను; అక్కడే ఇంద్రుని ముందుండగా సమస్త దేవులు, దేవర్షులు సమవేతమయ్యారు।

Verse 16

समायाता महादेवि यज्ञे पैतामहे तदा । पुण्यास्तेऽपि द्विजश्रेष्ठास्तत्रर्त्विजः प्रजज्ञिरे

అప్పుడు, ఓ మహాదేవి, వారు పైతామహ యజ్ఞానికి సమాయత్తమై చేరారు; అక్కడ పుణ్యవంతులైన శ్రేష్ఠ ద్విజులు ఋత్విజులుగా నియమితులయ్యారు।

Verse 17

सावित्री लोकजननी पत्नी तस्य महात्मनः । गृहकार्ये समासक्ता दीक्षा कालव्यतिक्रमात् । अध्वर्युणा समाहूता सावित्री वाक्यमब्रवीत्

లోకజనని సావిత్రి, ఆ మహాత్ముని భార్య, గృహకార్యాలలో నిమగ్నమై ఉండెను; దీక్షాకాలం మించిపోతుండగా అధ్వర్యువు ఆమెను పిలిచెను, అప్పుడు సావిత్రి ఈ వాక్యములు పలికెను।

Verse 18

सावित्र्युवाच । अद्यापि न कृतो वेषो न गृहे गृहमण्डनम् । लक्ष्मीर्नाद्यापि संप्राप्ता न भवानी न जाह्नवी

సావిత్రి పలికింది—ఇప్పటికీ నా వేషధారణ సిద్ధం కాలేదు, ఇంటి అలంకారమూ జరగలేదు. లక్ష్మీ ఇంకా రాలేదు—భవానీ కూడా కాదు, జాహ్నవీ కూడా కాదు।

Verse 19

न स्वाहा न स्वधा चैव तथा चैवाप्यरुंधती । इन्द्राणी देवपत्न्योऽन्याः कथमेकाकिनी व्रजे

ఇక్కడ స్వాహా లేదు, స్వధా లేదు, అరుంధతీ కూడా లేదు; ఇంద్రాణీ మరియు ఇతర దేవపత్నులూ లేరు. నేను ఒంటరిగా అక్కడికి ఎలా వెళ్తాను?

Verse 20

उक्तः पितामहो गत्वा पुलस्त्येन महात्मना । सावित्री देव नायाति प्रसक्ता गृहकर्मणि

అప్పుడు మహాత్ముడు పులస్త్యుడు వెళ్లి పితామహునికి తెలియజేశాడు—“ఓ దేవా! సావిత్రి రావడం లేదు; ఆమె గృహకార్యాలలో నిమగ్నమై ఉంది।”

Verse 21

त्वत्पत्नी किमिदं कर्म फलेन संप्रवर्तते । तच्छ्रुत्वा दीक्षितो वाचं शिखी मुंडी मृगाजिनी

“నీ భార్య ఈ ప్రవర్తన ఏమిటి? దీనివల్ల ఏ ఫలం కలుగుతుంది?” అని. ఆ మాటలు విని దీక్షితుడు—శిఖాధారి, ముండితశిరస్సు, మృగాజినధారి—(ప్రతిస్పందించాడు)।

Verse 22

पत्नीकोपेन संतप्तः प्राह देवं पुरंदरम्

భార్య కోపంతో దహించబడుతూ అతడు దేవుడు పురందరుడు (ఇంద్రుడు)తో పలికాడు।

Verse 23

गच्छ मद्वचनाच्छक्र पत्नीमन्यां कुतश्चन । गृहीत्वा शीघ्रमागच्छ न स्यात्कालात्ययो यथा

నా ఆజ్ఞచేత, ఓ శక్రా! ఎక్కడినుంచైనా మరొక భార్యను తీసుకొని త్వరగా తిరిగి రా; నియతకాలం అతిక్రమించబడకూడదు.

Verse 24

जगाम बलहा तूर्णं वचनात्परमेष्ठिनः । अपश्यमानः कांचित्स्त्रीं या योग्या हंसवाहने

పరమేష్ఠి (బ్రహ్మ) ఆజ్ఞతో బలహా వేగంగా బయలుదేరి, హంసవాహన ప్రభువుతో పవిత్ర కర్మకు యోగ్యమైన ఒక స్త్రీని వెదకసాగాడు.

Verse 25

अथ शापाद्बिभीतेन सहस्राक्षेण धीमता । दृष्टा गोपालकन्यैका रूपयौवनशालिनी

అప్పుడు శాపభయంతో వణికిన ధీమంతుడైన సహస్రాక్ష (ఇంద్రుడు) రూపయౌవనాలతో ప్రకాశించే ఒక గోపాలకన్యను చూశాడు.

Verse 26

बिभ्रती तत्र पूर्णं सा कुम्भं कन्येत्यचोदयत् । तां गृहीत्वा ततः शक्रः समायाद्यत्र दीक्षितः । देवदेवश्चतुर्वक्त्रो विष्णुरुद्रसमन्वितः

ఆమె అక్కడ నిండిన కుంభాన్ని మోసుకొని నిలిచింది; (ఇంద్రుడు) ‘కన్యా!’ అని పిలిచాడు. ఆమెను తీసుకొని శక్రుడు దీక్ష జరుగుతున్న చోటుకు వచ్చాడు—అక్కడ దేవదేవుడైన చతుర్ముఖ బ్రహ్మ, విష్ణు మరియు రుద్రులతో కూడి విరాజిల్లుతున్నాడు.

Verse 27

संप्रदानं तु कृतवान्कन्याया मधुसूदनः

అనంతరం మధుసూదనుడు (విష్ణువు) ఆ కన్యకు విధివిధానంగా సంప్రదానాన్ని నిర్వహించాడు.

Verse 28

प्रेरितः शंकरेणैव ब्रह्मा देवर्षिभिस्तथा । परिणीयतां ततो दीक्षां तस्याश्चक्रे यथात्मनः

శంకరుని మరియు దేవర్షుల ప్రేరణతో బ్రహ్మదేవుడు ఆమెకు విధివిధానంగా వివాహం జరిపించి, తనకే చేసినట్లు ఆమెకు దీక్షా-సంస్కారాన్ని నిర్వహించాడు।

Verse 29

ततः प्रवर्तितो यज्ञः सर्वकामसमन्वितः

ఆ తరువాత సర్వకామసమన్వితమైన, యోగ్యమైన కోరికలను నెరవేర్చగల యజ్ఞం ప్రారంభించబడింది।

Verse 30

अत्रिर्होतार्चिकस्तत्र पुलस्त्योऽध्वर्युरेव च । उद्गाताऽथो मरीचिश्च ब्रह्माहं सुरपुंगवः

అక్కడ అత్రి హోతృగానూ ఋక్-పాఠకుడిగానూ ఉన్నాడు; పులస్త్యుడు అధ్వర్యువయ్యాడు; మరీచి ఉద్గాత అయ్యాడు; నేను దేవుల్లో శ్రేష్ఠుడనై బ్రహ్మా-ఋత్విక్‌గా యజ్ఞాధ్యక్షుడనయ్యాను।

Verse 31

सनत्कुमारप्रमुखाः सदस्यास्तस्य निर्मिताः । वस्त्रैराभरणैर्युक्ता मुकुटैरंगुलीयकैः

ఆ యజ్ఞానికి సనత్కుమారుడు మొదలైనవారు సభ్యులుగా నియమించబడ్డారు; వారు వస్త్రాలు, ఆభరణాలు ధరించి, మకుటాలు మరియు ఉంగరాలతో శోభించారు।

Verse 32

भूषिता भूषणोपेता एकैकस्य पृथक्पृथक् । त्रयस्त्रयः पृष्ठतोऽन्ये ते चैवं षोडशर्त्विजः

వారు ఆభరణాలతో విభూషితులయ్యారు—ప్రతి ఒక్కరికీ ప్రత్యేకమైన అలంకారాలు ఉన్నాయి। మరికొందరు వారి వెనుక మూడు-మూడు గుంపులుగా నిలిచారు; ఈ విధంగా పదహారు ఋత్విజులు సక్రమంగా ఏర్పడ్డారు।

Verse 33

प्रोक्ता भवद्भि र्यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्योऽस्मि सर्वदा । पत्नी ममेयं गायत्री यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्यताम्

ఈ యజ్ఞంలో మీరు పలికిన మాటలతో నేను నిత్యము అనుగ్రహింపబడ్డాను. ఇది నా భార్య గాయత్రీ—ఈ యజ్ఞంలో ఆమెనూ కృపతో స్వీకరించండి.

Verse 34

मृदुवस्त्रधरां साक्षात्क्षौमवस्त्रावगुण्ठिताम् । निष्क्रम्य पत्नीशालात ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः

ఆమె మృదువస్త్రాలు ధరించి, క్షౌమవస్త్రంతో ఆవృతమై, భార్యల మందిరం నుండి బయటికి వచ్చింది; వేదపారగులైన ఋత్వికులు ఆమెతో కూడ వచ్చారు.

Verse 35

औदुम्बरेण दण्डेन संवृतो मृगचर्मणा । तया सार्धं प्रविष्टश्च ब्रह्मा तं यज्ञमण्डपम्

ఉదుంబర కఱ్ఱతో చేసిన దండాన్ని ధరించి, మృగచర్మంతో ఆవృతుడై, బ్రహ్మ ఆమెతో కలిసి ఆ యజ్ఞమండపంలో ప్రవేశించాడు.

Verse 36

ईश्वर उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु संप्राप्ता देवयोषितः । संप्राप्ता यत्र सावित्री यज्ञे तस्मिन्निमंत्रिताः

ఈశ్వరుడు పలికెను—అదే సమయంలో దేవలోక స్త్రీలు వచ్చారు; సావిత్రి ఆహ్వానింపబడిన ఆ యజ్ఞానికే వారు సమాగమించారు.

Verse 37

भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना विष्णुपत्नी यशस्विनी । आमन्त्रिता सा लक्ष्मीश्च तत्रायाता त्वरान्विता

భృగు-ఖ్యాతి నుండి జన్మించిన, విష్ణుపత్ని యశస్విని లక్ష్మీ—ఆహ్వానింపబడగానే—త్వరతో అక్కడికి చేరింది.

Verse 38

तत्र देवी महाभागा योगनिद्रादिभूषिता । देवी कांतिस्तथा श्रद्धा द्युतिस्तुष्टिस्तथैव च

అక్కడ మహాభాగ్య దేవి యోగనిద్రాది అలంకారాలతో విభూషితురాలై వచ్చెను; దేవి కాంతి, శ్రద్ధ, ద్యుతి, తుష్టి కూడా వచ్చిరి।

Verse 39

सती या दक्षतनया उमा या पार्वती शुभा । त्रैलोक्यसुन्दरी देवी स्त्रीणां सौभाग्यदायका

ఆమె సతి, దక్షుని కుమార్తె; ఆమె శుభమయి ఉమా, పార్వతి—ఆ దేవి త్రైలోక్యసుందరి, స్త్రీలకు సౌభాగ్యదాయిని।

Verse 40

जया च विजया चैव गौरी चैव महाधना । मनोजवा वायुपत्नी ऋद्धिश्च धनदप्रिया

జయా, విజయా; గౌరీ, మహాధనా; వాయుపత్నీ మనోజవా, ధనదప్రియా ఋద్ధి కూడా (అక్కడికి వచ్చెను)।

Verse 41

देवकन्यास्तथाऽयाता दानव्यो दनुवंशजाः । सप्तर्षीणां तथा पत्न्य ऋषीणां च तथैव च

దేవకన్యలు కూడా వచ్చిరి; దనువంశజ దానవ స్త్రీలు కూడా; అలాగే సప్తర్షుల భార్యలు, ఇతర ఋషుల భార్యలు కూడా (అక్కడికి చేరిరి)।

Verse 42

प्लवा मित्रा दुहितरो विद्याधरगणास्तथा । पितरो रक्षसां कन्यास्तथाऽन्या लोकमातरः

ప్లవా, మిత్రా అనే కుమార్తెలు కూడా; విద్యాధరగణాలు కూడా; పితృదేవతలు, రాక్షసకన్యలు మరియు ఇతర లోకమాతలు కూడా (అక్కడ సమవేతమయ్యారు)।

Verse 43

वधूभिश्चैव मुख्याभिः सावित्री गन्तुमिच्छति । अदित्याद्यास्तथा देव्यो दक्षकन्याः समागताः

ముఖ్య వధువులతో కూడి సావిత్రీ వెళ్లాలని కోరింది. అదితి మొదలైన దేవీలు—దక్షుని కుమార్తెలు—అక్కడ సమవేతమయ్యారు.

Verse 44

ताभिः परिवृता सार्धं ब्रह्माणी कमलालया । काश्चिन्मोदकमादाय काश्चित्पूपं वरानने

ఆ స్త్రీలచే పరివృతమైన బ్రహ్ముని భార్య బ్రహ్మాణీ—కమలాలయ దేవి—వారితో కలిసి బయలుదేరింది. ఓ సుందరముఖీ, కొందరు మోదకాలు, మరికొందరు పూపాలు తీసుకొచ్చారు.

Verse 45

फलानि तु समादाय प्रयाता ब्रह्मणोऽन्तिकम् । आढकीश्चैव निष्पावान्राजमाषांस्तथाऽपराः

ఫలాలను తీసుకొని వారు బ్రహ్ముని సన్నిధికి వెళ్లారు. కొందరు ఆఢకీ పప్పులు, కొందరు నిష్పావ బీన్స్, మరికొందరు రాజమాష (ఉత్తమ బీన్స్) తీసుకొచ్చారు.

Verse 46

दाडिमानि विचित्राणि मातुलिंगानि शोभने । करीराणि तथा चान्या गृहीत्वा करमर्दकान्

ఓ శోభనే, కొందరు విచిత్రమైన దాడిమాలు (దానిమ్మలు) మరియు అందమైన మాతులింగాలు (బిజోరా నిమ్మ) తీసుకొచ్చారు. మరికొందరు కరీర ఫలాలు, కరమర్దక ఫలాలు కూడా ఏరుకొని తెచ్చారు.

Verse 47

कौसुंभं जीरकं चैव खर्जूरं चापरास्तथा । उततीश्चापरा गृह्य नालिकेराणि चापराः

ఇతరులు కౌసుంభం (కుసుమరంగు), జీరకం మరియు ఖర్జూరాలు తీసుకొచ్చారు. కొందరు ఉతతీని, మరికొందరు నాళికేరాలు (కొబ్బరికాయలు) తీసుకొచ్చారు.

Verse 48

द्राक्षया पूरितं चाम्रं शृङ्गाराय यथा पुरा । कर्बुराणि विचित्राणि जंबूकानि शुभानि च

ద్రాక్షలతో నిండిన మామిడిపండ్లు, పూర్వంలాగ ఆనందార్థంగా; అలాగే విచిత్రమైన కర్బూర ఫలాలు, శుభమైన జంబూ ఫలాలు కూడా తెచ్చిరి.

Verse 49

अक्षोडामलकान्गृह्य जंबीराणि तथा पराः । बिल्वानि परिपक्वानि चिर्भटानि वरानने

అఖరోట్లు, ఆమలకాలు తీసుకొని, మరికొందరు జంబీరాలు (నిమ్మకాయలు) కూడా తెచ్చిరి; ఓ సుందరముఖీ, బాగా పండిన బిల్వఫలాలు, చిర్భటాలు (పుచ్చకాయలు) కూడా ఉన్నవి.

Verse 50

अन्नपानाधिकाराणि बहूनि विविधानि च । शर्करापुत्तलीं चान्या वस्त्रे कौसुम्भके तथा

అన్నపానాలకు సంబంధించిన అనేక విధమైన సామగ్రి తెచ్చిరి. మరొకరు శర్కర మిఠాయిలను, అలాగే కౌసుంభ (కుసుమ) రంగుతో రంగిన వస్త్రాలను కూడా తెచ్చెను.

Verse 51

एवमादीनि चान्यानि गृह्य पूर्वे वरानने । सावित्र्या सहिताः सर्वाः संप्राप्तास्तु तदा शुभाः

ఇలాంటి ఇతర వస్తువులను కూడా తీసుకొని వారు తూర్పు దిశ నుండి వచ్చిరి; ఓ సుందరముఖీ, అందరూ సావిత్రితో కలిసి అప్పుడు శుభంగా అక్కడికి చేరిరి.

Verse 52

सावित्रीमागतां दृष्ट्वा भीतस्तत्र पुरंदरः । अधोमुखः स्थितो ब्रह्मा किमेषा मां वदिष्यति

సావిత్రి వచ్చినదాన్ని చూసి అక్కడ పురందరుడు (ఇంద్రుడు) భయపడెను. బ్రహ్ముడు ముఖం వంచి నిలిచి—‘ఇమె నాతో ఏమని చెప్పునో?’ అని అనుకున్నాడు.

Verse 53

त्रपान्वितौ विष्णुरुद्रौ सर्वे चान्ये द्विजातयः । सभासदस्तथा भीतास्तथैवान्ये दिवौकसः

విష్ణువు, రుద్రుడు లజ్జతో నిండిపోయారు; ఇతర ద్విజులందరూ కూడా అలాగే అయ్యారు. సభాసదులు భయపడిపోయారు; ఇతర దేవలోకవాసులు కూడా అలాగే త్రస్తులయ్యారు.

Verse 54

पुत्रपौत्रा भागिनेया मातुला भ्रातरस्तथा । ऋतवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः

అక్కడ కుమారులు, మనవళ్లు, అక్కచెల్లెళ్ల కుమారులు, మేనమామలు, సోదరులు కూడా ఉన్నారు; అలాగే ‘ఋతువులు’ అనే దేవతలు కూడా—దేవులలోనూ దేవతలుగా పూజింపబడేవారు—అక్కడ సమాగమించారు.

Verse 55

विलक्षास्तु तथा सर्वे सावित्री किं वदिष्यति । ब्रह्मवाक्यानि वाच्यानि किं नु वै गोपकन्यया

అందరూ అయోమయంగా నిలిచి—“సావిత్రి ఏమంటుంది? బ్రహ్ముని గంభీర వాక్యాలు ఎలా పలుకబడతాయి—అవి కూడా గోపకన్య చేత ఎలా?” అని అనుకున్నారు.

Verse 56

मौनीभूतास्तु शृण्वानाः सर्वेषां वदतां गिरः । अध्वर्युणा समाहूता नागता वरवर्णिनी

వారు అందరూ మౌనమై, మాట్లాడుతున్న వారందరి మాటలను వినసాగారు. అధ్వర్యు యాజకుడు పిలిచినా ఆ సుందరి అక్కడికి రాలేదు.

Verse 57

शक्रेणान्या तथाऽनीता दत्ता सा विष्णुना स्वयम् । अनुमोदिता च रुद्रेण पित्रा दत्ता स्वयं तथा

అప్పుడు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) మరో స్త్రీని తీసుకొచ్చాడు. ఆమెను విష్ణువు స్వయంగా వివాహార్థం దానమిచ్చాడు; రుద్రుడు అనుమోదించాడు, తండ్రి కూడా తన చేతులతో కన్యాదానం చేశాడు.

Verse 58

कथं सा भविता यज्ञः समाप्तिं वा कथं व्रजेत् । एवं चिन्तयतां तेषां प्रविष्टा कमलालया

“ఈ యజ్ఞం ఎలా సాగుతుంది, ఎలా సమాప్తి పొందుతుంది?”—అని వారు ఆలోచించుచుండగా, కమలాలయ అయిన శ్రీలక్ష్మీ సభలో ప్రవేశించింది.

Verse 59

वृतो ब्रह्मा भार्यया स ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः । हूयन्ते चाग्नयस्तत्र ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

బ్రహ్మదేవుడు భార్యతో కూడి వేదపారంగత ఋత్వికులచే పరివృతుడై ఉన్నాడు; అక్కడ వేదవిదులైన బ్రాహ్మణులు విధిగా అగ్నుల్లో ఆహుతులు సమర్పించుచున్నారు.

Verse 60

पत्नीशाले तथा गोपी रौप्यशृंगा समेखला । क्षौमवस्त्रपरीधाना ध्यायन्ती परमेश्वरम्

పత్నీశాలలో ఆ గోపీ నిలిచింది—వెండి ఆభరణాలు, మేఖలతో అలంకరింపబడి, క్షౌమవస్త్రం ధరించి—పరమేశ్వరుని ధ్యానించుచుండెను.

Verse 61

पतिव्रता पतिप्राणा प्राधान्येन निवेशिता । कृपान्विता विशालाक्षी तेजसा भास्करोपमा

ఆమె పతివ్రత, పతినే ప్రాణంగా భావించేది; ప్రధాన స్థానంలో ఆసీనమై—కరుణామయి, విశాలాక్షి, తేజస్సులో సూర్యసమానంగా వెలిగింది.

Verse 62

द्योतयंती सदस्तत्र सूर्यस्येव यथा प्रभा । ज्वलमानस्तथा वह्निर्भ्रमंते चर्त्विजस्तथा

ఆమె అక్కడ యజ్ఞసభను సూర్యప్రభలా ప్రకాశింపజేసింది; అగ్ని కూడా జ్వలించుచుండెను, ఋత్వికులు యథాక్రమంగా సంచరించుచుండిరి.

Verse 63

पशूनामवदानानि गृह्णंति द्विजसत्तमाः । प्राप्ता भागार्थिनो देवा विलंबसमयोऽभवत्

ద్విజశ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు పశువుల నియత అవదాన-భాగాలను స్వీకరించారు. తమ భాగం కోరిన దేవతలు కూడా వచ్చారు; అయితే అక్కడ ఆలస్యం జరిగింది.

Verse 64

कालहीनं न कर्तव्यं कृतं न फलदं भवेत् । वेदेष्वयमधीकारो दृष्टः सर्वो मनीषिभिः

అకాలంలో కర్మ చేయరాదు; చేసినా అది ఫలప్రదం కాదు. అధికారము మరియు కాలనియమము అనే ఈ విధానం వేదాలలో సర్వత్ర మునులు దర్శించారు.

Verse 65

प्रवर्ग्ये क्रियमाणे तु ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । क्षीरद्वये हूयमाने मंत्रेणाध्वर्युणा तथा

వేదపారంగత బ్రాహ్మణులు ప్రవర్గ్య యాగాన్ని నిర్వహిస్తున్నప్పుడు, అధ్వర్యుడు విధివిధానంగా మంత్రంతో అగ్నిలో రెండు క్షీరాహుతులను హోమం చేస్తున్నప్పుడు—

Verse 66

उपहूतोपहूतेन आगतेषु द्विजन्मसु । क्रियमाणे तथा भक्ष्ये दृष्ट्वा देवी क्रुधान्विता । उवाच देवी ब्रह्माणं सदोमध्ये तु मौनिनम्

ఆహ్వానం-ప్రత్యాహ్వానాల వల్ల ద్విజులు వచ్చి చేరగా, భోజనం సిద్ధమవుతుండగా, అది చూసి దేవి క్రోధంతో నిండిపోయి సభామధ్యంలో మౌనంగా ఉన్న బ్రహ్మను ఉద్దేశించి పలికింది.

Verse 67

किमेवं बुध्यते देव कृतमेतद्विचेष्टितम् । मां परित्यज्य यः कामात्कृतवानसि किल्बिषम्

“ఓ దేవా! నీవు ఇలా ఎలా ఆలోచించి ఇలా ప్రవర్తించావు? కామవశంగా నన్ను విడిచి నీవు పాపమైన అపరాధం చేశావు.”

Verse 68

न तुल्या पादरजसा समा साऽधिशिरः कृता

ఆమె పాదరజసుకూడా సమానము కాదు; అయినా సమానమని చేసి, శిరస్సుపై స్థాపించారు।

Verse 69

यद्वदंति नराः सर्वे संगताः सदसि स्थिताः । आश्चर्यं च प्रभूणां तु कुरुते यं यमिच्छति

సభలో కూడి కూర్చున్న అందరూ ఇలా అంటారు—ప్రభావశాలులు ఏది ఎలా కోరితే, అలా ఆశ్చర్యాన్ని సృష్టిస్తారు।

Verse 70

भवता रूपलोभेन कृतं कर्म विगर्हितम्

రూపలాలస చేత ప్రేరితుడై మీరు నిందనీయం అయిన కార్యం చేశారు।

Verse 71

न पुत्रेषु कृता लज्जा पौत्रेषु च न ते विभो । कामकारकृतं मन्ये ह्येतत्कर्म विगर्हितम्

హే విభో! కుమారుల ఎదుట మీకు లజ్జ కలగలేదు, మనవళ్ల ఎదుట కూడా కాదు. కామవశంగా చేసిన ఈ నిందనీయం అయిన కార్యమని నేను భావిస్తున్నాను।

Verse 72

पितामहोऽसि देवानामृषीणां प्रपितामहः । कथं न ते त्रपा जाता आत्मनः पश्यतस्तनुम्

మీరు దేవతల పితామహుడు, ఋషుల ప్రపితామహుడు; మీ స్వశరీరాన్ని చూస్తూనే మీకు లజ్జ ఎలా కలగలేదు?

Verse 73

लोकमध्ये कृतं हास्यमिह चैव विगर्हितः । यद्येष ते स्थितो भावस्तिष्ठ देव नमोऽस्तु ते

లోకమధ్యంలో నీవు హాస్యాస్పదుడవై, ఇక్కడ కూడా నిందింపబడుతున్నావు. ఇదే నీ స్థిరభావమైతే, అలాగే ఉండు, ఓ దేవా—నీకు నమస్కారం।

Verse 74

अहं कथं सखीनां तु दर्शयिष्यामि वै मुखम् । भर्त्रा मे विहिता पत्नी कथमेतदहं वदे

నేను నా సఖులకు ముఖం ఎలా చూపగలను? నా భర్త నన్ను భార్యగా నియమించాడు అని నేను ఇది ఎలా చెప్పగలను?

Verse 75

ब्रह्मोवाच । ऋत्विग्भिरहमाज्ञप्तो दीक्षा कालोऽतिवर्तते । पत्नीं विना न होमोत्र शीघ्रं पत्नीमिहानय

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఋత్వికులు నాకు ఆజ్ఞాపించారు; దీక్షాకాలం గడిచిపోతోంది. భార్య లేకుండా ఇక్కడ హోమం కుదరదు; వెంటనే భార్యను ఇక్కడికి తీసుకురా।

Verse 76

शक्रेणैषा समानीता दत्ता चैवाऽथ विष्णुना । गृहीता च मया त्वं हि क्षमस्वैकं मया कृतम् । न चापराध्यं भूयोऽन्यं करिष्ये तव सुव्रते

ఆమెను శక్రుడు తీసుకొచ్చాడు, విష్ణువు దానమిచ్చాడు; నేను స్వీకరించాను. ఓ సువ్రతే, నేను చేసిన ఈ ఒక్క కార్యాన్ని క్షమించు; ఇకపై నీపై మరే అపరాధమూ చేయను।

Verse 77

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तदा क्रुद्धा ब्रह्माणं शप्तुमुद्यता । यदि मेऽस्ति तपस्तप्तं गुरवो यदि तोषिताः

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇలా చెప్పబడగానే ఆమె కోపించి బ్రహ్ముని శపించుటకు సిద్ధపడింది—“నేను నిజంగా తపస్సు చేసి ఉంటే, నా గురువులు సంతుష్టులై ఉంటే…”

Verse 78

सर्वब्राह्मणशालासु स्थानेषु विविधेष्वपि । न तु ते ब्राह्मणाः पूजां करिष्यंति कदाचन

అన్ని బ్రాహ్మణశాలలలోను, వివిధ స్థలాలలోను, బ్రాహ్మణులు నీకు ఎప్పటికీ పూజ చేయరు.

Verse 79

ऋते वै कार्तिकीमेकां पूजां सांवत्सरीं तव । करिष्यंति द्विजाः सर्वे सत्येनानेन ते शपे । एतद्बुद्ध्वा न कोपोस्तु हतो हन्ति न संशयः

కార్తికమాసంలో ఒక్కసారి జరిగే వార్షిక పూజను తప్ప, సమస్త ద్విజులు నీ పూజ చేయరు—ఈ సత్యంతో నేను నీకు శపథం చేస్తున్నాను. ఇది తెలిసి కోపపడకు; దెబ్బతిన్నవాడు ప్రతిదెబ్బ ఇస్తాడు, సందేహం లేదు.

Verse 80

सावित्र्युवाच । भोभोः शक्र त्वयानीता आभीरी ब्रह्मणोऽन्तिकम् । यस्मादीदृक्कृतं कर्म तस्मात्त्वं लप्स्यसे फलम्

సావిత్రి పలికింది—ఓ ఓ శక్రా! నీవే ఆభీరి గోపస్త్రీని బ్రహ్ముని సమీపానికి తీసుకొచ్చావు. ఇలాంటి కార్యం చేయించినందుకు దాని ఫలాన్ని నీవే పొందుతావు.

Verse 81

यदा संग्राममध्ये त्वं स्थाता शक्र भविष्यसि । तदा त्वं शत्रुभिर्बद्धो नीतः परमिकां दशाम्

హే శక్రా, నీవు యుద్ధమధ్యంలో నిలిచినప్పుడు, శత్రువులు నిన్ను బంధించి తీసుకెళ్లి అత్యంత దుర్దశకు నెట్టివేస్తారు.

Verse 82

अकिंचनो नष्टसुतः शत्रूणां नगरे स्थितः । पराभवं महत्प्राप्य अचिरादेव मोक्ष्यसे

నీవు నిరాధారుడై, పుత్రనష్టం పొందినవాడై, శత్రువుల నగరంలో నివసిస్తావు; గొప్ప అవమానం అనుభవించి, త్వరలోనే విడుదలవుతావు.

Verse 83

शक्रं शप्त्वा तदा देवी विष्णुं चाऽथ वचोब्रवीत्

శక్రుని శపించిన అనంతరం దేవి విష్ణువును ఉద్దేశించి వాక్యములు పలికెను।

Verse 84

गुरुवाक्येन ते जन्म यदा मर्त्ये भवि ष्यति । भार्याविरहजं दुःखं तदा त्वं तत्र भोक्ष्यसे

గురువాక్యముచేత నీ జన్మ మర్త్యలోకమున కలుగునప్పుడు, అక్కడ భార్యావిరహజనిత దుఃఖమును నీవు అనుభవించెదవు.

Verse 85

हृतां शत्रुगणैः पत्नीं परे पारे महोदधेः । न च त्वं ज्ञायसे सीतां शोकोपहचेतनः

శత్రుగణములు నీ భార్యను మహాసముద్రపు అవతలి తీరానికి అపహరించినప్పుడు, శోకావృతచేతనుడవై నీవు సీతను గుర్తించలేవు.

Verse 86

भ्रात्रा सह परां काष्ठामापदं दुःखितस्तथा । पशूनां चैव संयोगश्चिरकालं भविष्यति

సోదరునితో కలిసి నీవు దుఃఖితుడై ఆపద యొక్క పరాకాష్ఠకు చేరెదవు; అలాగే దీర్ఘకాలం పశువులతో కూడ సంగమము (గోపజీవితం) కలుగును.

Verse 87

तथाऽह रुद्रं कुपिता यदा दारुवने स्थितः । तदा ते मुनयः क्रुद्धाः शापं दास्यंति ते हर

అదేవిధంగా, రుద్రుడు దారువనమున నిలిచినప్పుడు (నేను) కుపితురాలనైతే, అప్పుడు ఆ మునులు క్రోధించి, హే హరా, నీకు శాపమును విధించెదరు.

Verse 88

भोभोः कापालिक क्षुद्र पत्न्योऽस्माकं जिहीर्षसि । तदेतद्भूषितं लिंग भूमौ रुद्र पतिष्यति

ఓ ఓ, నీచ కాపాలికా! మా భార్యలను అపహరించాలనుకుంటున్నావు. అందుకే ఓ రుద్రా, ఈ అలంకృత లింగం భూమిపై పడిపోతుంది.

Verse 89

विहीनः पौरुषेण त्वं मुनिशापाच्च पीडितः । गंगातीरे स्थिता पत्नी सा त्वामाश्वासयिष्यति

నీవు పౌరుషశక్తి లేనివాడవై మునుల శాపంతో బాధపడతావు. గంగాతీరంలో ఉన్న నీ భార్య నిన్ను ఓదార్చుతుంది.

Verse 90

अग्ने त्वं सर्वभक्षोऽसि पूर्वं पुत्रेण मे कृतः । भ्रूणहा धर्म इत्येष कथं दग्धं दहाम्यहम्

హే అగ్నీ, నీవు సర్వభక్షకుడవు; పూర్వం నా కుమారుడు నిన్ను అలా చేశాడు. ‘భ్రూణహత్య అధర్మం’ అయితే, ఇప్పటికే దగ్ధమైనదాన్ని నేను ఎలా దహించగలను?

Verse 91

जातवेदस रुद्रस्त्वां रेतसा प्लावयिष्यति । मेध्येषु च कृतज्वाला ज्वालया त्वां ज्वलिष्यति

హే జాతవేదా! రుద్రుడు తన రేతస్సుతో నిన్ను ముంచెత్తుతాడు; యజ్ఞకర్మల్లో ప్రज్వలించిన జ్వాల తన జ్వలనంతో నీపై మండుతుంది.

Verse 92

ब्राह्मणानृत्विजः सर्वान्सावित्री ह्यशपत्तदा

అప్పుడు సావిత్రి యజ్ఞంలో ఋత్విజులైన సమస్త బ్రాహ్మణులను నిజంగా శపించింది.

Verse 93

प्रतिग्रहाग्निहोत्राश्च वृथा दारा वृथाश्रमाः । सदा क्षेत्राणि तीर्थानि लोभादेव गमिष्यथ

మీ దానగ్రహణం మరియు అగ్నిహోత్రం ఫలరహితం అవుతుంది; మీ గృహస్థాశ్రమం, తపోఆశ్రమమూ వ్యర్థమవుతాయి. మీరు ఎల్లప్పుడూ లోభంతోనే క్షేత్ర-తీర్థాలకు వెళ్తారు.

Verse 94

परान्नेषु सदा तृप्ता अतृप्ताः स्वगृहेषु च । अयाज्ययाजनं कृत्वा कुत्सितस्य प्रतिग्रहम्

వారు పరుల అన్నంతో ఎల్లప్పుడూ తృప్తి చెందుతారు, కానీ తమ ఇంట్లో అసంతృప్తిగా ఉంటారు; అయాజ్యులకు యాజనం చేసి, నీచుల నుండి దానాన్ని స్వీకరిస్తారు.

Verse 95

वृथा धनार्जनं कृत्वा व्यवश्चैव तथा वृथा । मृतानां तेन प्रेतत्वं भविष्यति न संशयः

వ్యర్థంగా ధనాన్ని కూడబెట్టుకొని, వ్యర్థంగానే జీవించినందున—ఆ కారణంగా మరణించినవారికి ప్రేతత్వం కలుగుతుంది; సందేహం లేదు.

Verse 96

एवं शक्रं तथा विष्णुं रुद्रं वै पावकं तथा । ब्रह्माणं ब्राह्मणांश्चैव सर्वांस्तानशपत्तदा

ఇలా ఆ సమయంలో ఆమె శక్రుడు (ఇంద్రుడు), విష్ణువు, రుద్రుడు, పావకుడు (అగ్ని), బ్రహ్మ మరియు బ్రాహ్మణులందరినీ శపించింది.

Verse 97

शापं दत्त्वा तथा तेषां तदा सावस्थिता स्थिरा

వారికి శాపం ఇచ్చిన తరువాత ఆమె అప్పుడు స్థిరంగా, కదలకుండా నిలిచింది.

Verse 98

लक्ष्मीः प्राह सखीं तां च इन्द्राणी च वरानना । अन्या देव्यस्तथा प्राहुः साऽह स्थास्यामि नात्र वै । तत्र चाहं गमिष्यामि यत्र श्रोष्ये न तु ध्वनिम्

లక్ష్మి తన సఖిని ఉద్దేశించి పలికింది; సుందరముఖి ఇంద్రాణీ కూడా పలికింది; ఇతర దేవతలూ అలాగే అన్నారు. ఆమె చెప్పింది—“నేను ఇక్కడ ఉండను; ఎక్కడ ఏ ధ్వనিও వినబడదో అక్కడికి నేను వెళ్తాను.”

Verse 99

ततस्ताः प्रमदाः सर्वाः प्रयाताः स्वं निकेतनम् । सावित्री कुपिता तासां पुनः शापाय चोद्यता

అప్పుడు ఆ దేవలోక స్త్రీలందరూ తమ తమ నివాసాలకు వెళ్లిపోయారు. వారిపై కోపించిన సావిత్రి మళ్లీ శాపం పలకడానికి ప్రేరితమైంది.

Verse 100

यस्मान्मां संपरित्यज्य गतास्ता देवयोषितः । तासामपि तथा शापं प्रदास्ये कुपिता भृशम्

“ఆ దేవయోషితులు నన్ను విడిచి వెళ్లిపోయినందున, నేను కూడా తీవ్రమైన కోపంతో వారికి అలాగే శాపం విధిస్తాను.”

Verse 101

नैकत्र वासो लक्ष्म्यास्तु भविष्यति कदाचन । रुद्रापि चंचला तावन्मूर्खेषु च वसिष्यसि

“లక్ష్మి నివాసం ఎప్పటికీ ఒకే చోట నిలకడగా ఉండదు. నీవు ‘రుద్రా’ అయినప్పటికీ చంచలంగా ఉండి, మూర్ఖుల మధ్యనే నివసిస్తావు.”

Verse 102

म्लेच्छेषु पर्वतीयेषु कुत्सिते कुष्ठिते तथा । वाचाटे चावलिप्ते च अभिशस्ते दुरात्मनि । एवंविधे नरे तुभ्यं वसतिः शापकारिता

“ఈ శాపఫలంగా నీ నివాసం ఇలాంటి మనుష్యుల మధ్యనే ఉంటుంది—మ్లేచ్ఛులలో, పర్వతవాసులలో, నీచులలో, కుష్ఠరోగులలో, వాచాళులలో, అహంకారులలో, అభిశప్తులలో, దురాత్ములలో.”

Verse 103

शापं दत्त्वा ततस्तस्या इन्द्राणीमशपत्तदा

ఇలా శాపం ఇచ్చిన తరువాత ఆమె ఆ సమయంలో ఇంద్రాణీని కూడా శపించింది।

Verse 104

त्वष्टुर्वाचा गृहीतेन्द्रे पत्यौ ते दुष्टकारिणि । नहुषाय गते राज्ये दृष्ट्वा त्वां याचयिष्यति

హే దుష్కారిణీ! త్వష్టృ శాపవాక్యంతో నీ భర్త ఇంద్రుడు గ్రహింపబడినప్పుడు, రాజ్యం నహూషునికి వెళ్లినపుడు, అతడు నిన్ను చూసి (అనుచిత కామనతో) నిన్ను కోరుతాడు।

Verse 105

अहमिन्द्रः कथं चैषा नोपतिष्ठति चालसा । सर्वान्देवान्हनिष्यामि लप्स्ये नाहं शचीं यदि

నేను ఇంద్రుడను—ఈ దురహంకారిణి ఎందుకు నా సేవకు రాదు? నాకు శచీ లభించకపోతే నేను సమస్త దేవతలను సంహరిస్తాను!

Verse 106

नष्टा त्वं च तदा शस्ता वने महति दुःखिता । वसिष्यसि दुराचारे शापेन मम गर्विते

అప్పుడు నీవు త్రోసివేయబడి తరిమివేయబడి, మహా అరణ్యంలో దుఃఖంతో ఉండవలసి వస్తుంది. హే గర్విత దురాచారిణీ! నా శాపంతో అక్కడే నివసిస్తావు।

Verse 107

देवभार्यासु सर्वासु तदा शापमयच्छत

అప్పుడు ఆమె సమస్త దేవపత్నులపై శాపాన్ని ప్రకటించింది।

Verse 108

न चापत्यकृता प्रीतिः सर्वास्वेव भविष्यति । दह्यमाना दिवारात्रौ वंध्याशब्देन दुःखिताः

వారిలో ఎవరికీ సంతానసుఖమనే ఆనందం కలుగదు. పగలు-రాత్రి శోకాగ్నితో దగ్ధమై ‘వంధ్య’ అనే నింద్యనామంతో వారు దుఃఖిస్తారు.

Verse 109

गौरीमेवं तथा शप्त्वा सा देवी वरवर्णिनी । उच्चै रुरोद सावित्री भर्तृ यज्ञाद्बहिः स्थिता

ఇలా గౌరీని శపించి, వరవర్ణిని దేవి సావిత్రి భర్త యజ్ఞం వెలుపల నిలిచి గట్టిగా విలపించింది.

Verse 110

रोदमाना तु सा दृष्टा विष्णुना च प्रसादिता । मा रोदीस्त्वं विशालाक्षि एह्यागच्छ सदः शुभे

ఆమె విలపించుట చూచి విష్ణువు ఆమెను ప్రసన్నపరచి అన్నాడు—“విశాలాక్షి, ఏడవకు; రా, శుభ యజ్ఞసభలో ప్రవేశించు.”

Verse 111

प्रविष्टा च शुभे यागे मेखलां क्षौमवाससी । गृहाण दीक्षां ब्रह्माणि पादौ ते प्रणमे शुभे

మేఖలాను, క్షౌమవస్త్రాలను ధరించి ఆమె శుభ యజ్ఞంలో ప్రవేశించింది. (అనగా)—“హే బ్రహ్మాణి, దీక్షను స్వీకరించు; హే శుభే, నీ పాదాలకు నేను ప్రణామం చేస్తున్నాను.”

Verse 112

एवमुक्ताऽब्रवीदेनं नाहं कुर्यां वचस्तव । तत्राहं च गमिष्यामि यत्र श्रोष्ये न च ध्वनिम्

ఇలా చెప్పబడినప్పుడు ఆమె పలికింది—“నీ మాటను నేను చేయను. నేను అటువంటి చోటుకు వెళ్తాను, అక్కడ దీని ధ్వని కూడా వినిపించదు.”

Verse 113

एतावदुक्त्वा व्यरमदुच्चैः स्थाने क्षितौ स्थिता

ఇంతటితో చెప్పి ఆ దేవి మౌనమై విరమించింది. ఎత్తైన స్థలంలో భూమిపై నిలిచి అక్కడే స్థిరంగా నిలిచింది.

Verse 114

विष्णुस्तदग्रतः स्थित्वा बद्ध्वा च करसंपुटम् । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा भक्त्या परमया युतः

అప్పుడు విష్ణువు ఆమె ముందర నిలిచి, కరసంపుటం కట్టి నమస్కరించాడు. పరమభక్తితో ఆమెను స్తుతించాడు.

Verse 115

विष्णुरुवाच । नमोऽस्तु ते महादेवि भूर्भुवःस्वस्त्रयीमयि । सावित्रि दुर्गतरिणि त्वं वाणी सप्तधा स्मृता

విష్ణువు పలికెను—హే మహాదేవి, నీకు నమస్కారం; నీవు భూః-భువః-స్వః మరియు త్రయీ వేదమయి. హే సావిత్రి, దుర్గతిని తరింపజేసే తల్లీ, నీవు వాణి ఏడు రూపాలుగా స్మరింపబడుతావు.

Verse 116

सर्वाणि स्तुतिशास्त्राणि लक्षणानि तथैव च । भविष्या सर्वशास्त्राणां त्वं तु देवि नमोऽस्तु ते

అన్ని స్తుతిశాస్త్రాలు, లక్షణచిహ్నాలూ కూడ—హే దేవి, సమస్త శాస్త్రాలకు భవిష్యత్తు మూలాధారం నీవే; నీకు నమస్కారం.

Verse 117

श्वेता त्वं श्वेतरूपासि शशांकेन समानना । शशिरश्मिप्रकाशेन हरिणोरसि राजसे । दिव्यकुंडलपूर्णाभ्यां श्रवणाभ्यां विभूषिता

నీవు శ్వేతవర్ణవతి, శ్వేతరూపిణి; నీ ముఖము చంద్రుని సమానం. చంద్రకిరణాల ప్రకాశంతో నీవు హరిణచర్మంపై రాజిల్లుచున్నావు. దివ్య కుండలాలతో నిండిన నీ రెండు చెవులు విభూషితమై ఉన్నాయి.

Verse 118

त्वं सिद्धिस्त्वं तथा ऋद्धिः कीर्तिः श्रीः संततिर्मतिः । संध्या रात्रि प्रभातस्त्वं कालरात्रिस्त्वमेव च

నీవే సిద్ధి, నీవే ఋద్ధి; నీవే కీర్తి, శ్రీ, సంతతి, మతి. నీవే సంధ్య, రాత్రి, ప్రభాతం—నీవే కాలరాత్రి కూడా.

Verse 119

कर्षुकाणां यथा सीता भूतानां धारिणी तथा । एवं स्तुवंतं सावित्री विष्णुं प्रोवाच सुव्रता

ఎలా దున్నేవారికి సీత (దున్ను రేఖ) ఉంటుందో, అలాగే ఆమె సమస్త భూతాలను ధారించే ధారిణి. ఈ విధంగా స్తుతిస్తున్న విష్ణువుతో సువ్రతా సావిత్రి పలికింది.

Verse 120

सम्यक्स्तुता त्वया पुत्र अजेयस्त्वं भविष्यसि । अवतारे सदा वत्स पितृमातृसु वल्लभः

ఓ పుత్రా, నీవు నన్ను సమ్యక్గా స్తుతించావు; నీవు అజేయుడవు అవుతావు. ఓ వత్సా, నీ అవతారాలలో సదా తల్లిదండ్రులకు ప్రియుడవై ఉంటావు.

Verse 121

अनेन स्तवराजेन स्तोष्यते यस्तु मां सदा । सर्वदोषविनिर्मुक्तः परं स्थानं गमिष्यति

ఈ స్తవరాజంతో ఎవరైతే నన్ను సదా స్తుతిస్తారో, వారు సమస్త దోషాల నుండి విముక్తులై పరమ స్థానాన్ని పొందుతారు.

Verse 122

गच्छ यज्ञं चिरं तस्य समाप्तिं नय पुत्रक

వెళ్లు పుత్రకా, ఆ దీర్ఘకాల యజ్ఞాన్ని సమాప్తికి చేర్చు.

Verse 123

कुरुक्षेत्रे प्रयागे च भविष्ये यज्ञकर्मणि । समीपगा स्थिता भर्तुः करिष्ये तव भाषितम्

కురుక్షేత్రంలోను ప్రయాగంలోను, అలాగే భవిష్యత్తు యజ్ఞకర్మలలో, భర్త సన్నిధిలోనే ఉండి మీరు పలికినదాన్ని నేను ఆచరిస్తాను.

Verse 124

एवमुक्तो गतो विष्णुर्ब्रह्मणः सद उत्तमम् । सावित्री तु समायाता प्रभासे वरवर्णिनि

ఇలా పలికిన తరువాత జగన్నాథుడు విష్ణువు బ్రహ్మదేవుని పరమోత్తమ నివాసానికి వెళ్లెను; ఓ సుందరవర్ణినీ, సావిత్రి ప్రభాసానికి చేరింది.

Verse 125

गतायामथ सावित्र्यां गायत्री वाक्यमब्रवीत्

సావిత్రి వెళ్లిపోయిన తరువాత గాయత్రి ఈ మాటలు పలికింది.

Verse 126

शृण्वंतु मुनयो वाक्यं मदीयं भर्तृसन्निधौ । यदहं वच्मि संतुष्टा वरदानाय चोद्यता

నా ప్రభువు సన్నిధిలో మునులు నా మాట వినుదురు. నేను సంతుష్టురాలై వరదానమిచ్చుటకు ప్రేరితమై చెప్పుచున్నదాన్ని వినండి.

Verse 127

ब्रह्माणं पूजयिष्यंति नरा भक्तिसमन्विताः । तेषां वस्त्रं धनं धान्यं दाराः सौख्यं सुताश्च वै

భక్తితో కూడిన మనుష్యులు బ్రహ్మదేవుని పూజిస్తారు. వారికి వస్త్రం, ధనం, ధాన్యం, భార్య, సుఖం మరియు నిశ్చయంగా సంతానం కలుగును.

Verse 128

अविच्छिन्नं तथा सौख्यं गृहं वै पुत्रपौत्रिकम् । भुक्त्वाऽसौ सुचिरं कालं ततो मोक्षं गमिष्यति

అతనికి అవిచ్ఛిన్నమైన సుఖం కలుగును; పుత్రపౌత్రులతో శోభించే గృహసంపద లభించును. దీర్ఘకాలం అనుభవించి చివరికి మోక్షాన్ని పొందును.

Verse 129

शक्राहं ते वरं वच्मि संग्रामे शत्रुभिः सह । तदा ब्रह्मा मोचयिता गत्वा शत्रुनिकेतनम्

హే శక్రా! నీకు ఒక వరం చెబుతున్నాను—నీవు శత్రువులతో కలిసి యుద్ధంలో నిమగ్నుడైనప్పుడు, బ్రహ్మ శత్రునికేతనానికి వెళ్లి నీ విమోచకుడగును.

Verse 130

सपुत्रशत्रुनाशात्त्वं लप्स्यसे च परं मुदम् । अकंटकं महद्राज्यं त्रैलोक्ये ते भविष्यति

పుత్రులతో కూడిన శత్రునాశం వల్ల నీవు పరమానందాన్ని పొందుదువు; త్రిలోకములలో నీకు అకంటకమైన మహారాజ్యం కలుగును.

Verse 131

मर्त्यलोके यदा विष्णो ह्यवतारं करिष्यसि । भ्रात्रा सह परं दुःखं स्वभार्या हरणं च यत्

హే విష్ణో! నీవు మర్త్యలోకంలో అవతారం ధరించినప్పుడు, అన్నతో కలిసి నీకు మహాదుఃఖం కలుగును—నీ స్వభార్య హరణమే అది.

Verse 132

हत्वा शत्रुं पुनर्भार्यां लप्स्यसे सुरसन्निधौ । गृहीत्वा तां पुनः प्राज्यं राज्यं कृत्वा गमिष्यसि

శత్రువును సంహరించి దేవసన్నిధిలో నీవు నీ భార్యను మళ్లీ పొందుదువు. ఆమెను తిరిగి స్వీకరించి సమృద్ధ రాజ్యాన్ని స్థాపించి చివరికి నీవు ప్రస్థానమగుదువు.

Verse 133

एकादश सहस्राणि कृत्वा राज्यं पुनर्दिवम् । ख्यातिस्ते विपुला लोके चानुरागो भविष्यति

పదకొండు సహస్ర సంవత్సరాలు రాజ్యము చేసి నీవు మరల స్వర్గలోకమునకు చేరుదువు. లోకమందు నీ కీర్తి విస్తారమగును, జనుల హృదయములలో నీపై భక్తి మరియు అనురాగము కలుగును.

Verse 134

गायत्री ब्राह्मणांस्तांश्च सर्वानेवाब्रवीदिदम्

అప్పుడు గాయత్రీ ఆ బ్రాహ్మణులందరినీ సంబోధించి ఈ వాక్యములను పలికెను.

Verse 135

युष्माकं प्रीणनं कृत्वाऽ तृप्तिं यास्यंति देवताः । भवंतो भूमिदेवा वै सर्वे पूज्या भविष्यथ

మిమ్మల్ని సంతోషపెట్టినచో దేవతలే స్వయంగా తృప్తి పొందుదురు. మీరు నిజముగా ‘భూమిదేవులు’; మీరందరూ పూజనీయులగుదురు.

Verse 136

युष्माकं पूजनं कृत्वा दत्त्वा दानान्यनेकशः । प्राणायामेन चैकेन सर्वमेतत्तरिष्यथ

మిమ్మల్ని పూజించి, అనేక విధముల దానములు ఇచ్చి, ఒక్కసారి ప్రాణాయామము చేసినా మీరు ఈ సమస్తాన్ని (దోషములు, కష్టములు) దాటి పోగలరు.

Verse 137

प्रभासे तु विशेषेण जप्त्वा मां वेदमातरम् । प्रतिग्रहकृतान्दोषान्न प्राप्स्यध्वं द्विजोत्तमाः

కాని ప్రభాసక్షేత్రమున ప్రత్యేకముగా నన్ను—వేదమాతను—జపించినచో, హే ద్విజోత్తములారా, ప్రతిగ్రహముచేత కలుగు దోషములు మీకు కలుగవు.

Verse 138

पुष्करे चान्नदानेन प्रीताः सर्वे च देवताः । एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवतिभोजिता

పుష్కరంలో కూడా అన్నదానం చేయగా సమస్త దేవతలు ప్రసన్నులవుతారు. ఒక్క బ్రాహ్మణునికి భోజనం పెట్టినట్లయితే కోటి మందికి పెట్టిన ఫలమని చెప్పబడింది.

Verse 139

ब्रह्महत्यादिपापानि दुरितानि च यानि च । तरिष्यंति नराः सर्वे दत्ते युष्मत्करे धने

బ్రహ్మహత్యాది పాపాలు మరియు ఇతర దురితాలు—ధనం మీ చేతుల్లో దానంగా ఇచ్చినప్పుడు, సమస్త జనులు వాటిని దాటి విముక్తి పొందుతారు.

Verse 140

महीयध्वे तु जाप्येन प्राणायामैस्त्रिभिः कृतैः । ब्रह्महत्यासमं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

జపం ద్వారా మీరు మహా గౌరవాన్ని పొందుతారు; మూడు ప్రాణాయామాలు చేసిన వెంటనే బ్రహ్మహత్యాసమానమైన పాపం కూడా క్షణంలో నశిస్తుంది.

Verse 141

दशभिर्जन्मजनितं शतेन तु पुरा कृतम् । त्रियुगं तु सहस्रेण गायत्री हंति किल्बिषम्

పది జపాలతో గాయత్రీ ఈ జన్మలో పుట్టిన పాపాలను నశింపజేస్తుంది; వంద జపాలతో పూర్వకృత పాపాలు, వెయ్యితో మూడు యుగాల కలుషం కూడా తొలగుతుంది.

Verse 142

एवं ज्ञात्वा सदा पूज्या जाप्ये च मम वै कृते । भविष्यध्वं न सन्देहो नात्र कार्या विचारणा

ఇలా తెలుసుకొని నిత్యం నన్ను పూజించండి, నా జపాన్ని చేయండి. మీరు తప్పక ఫలాన్ని పొందుతారు—సందేహం లేదు; ఇక్కడ విచారణ అవసరం లేదు.

Verse 143

ओंकारेण त्रिमात्रेण सार्धेन च विशेषतः । पूज्याः सर्वे न सन्देहो जप्त्वा मां शिरसा सह

త్రిమాత్రిక ఓంకారముతో, దాని విశేష సంయుక్తరూపంతో కూడి—సందేహం లేదు—నన్ను జపించి శిరస్సుపై ధారించి అందరూ పూజ్యులగుదురు।

Verse 144

अष्टाक्षरस्थिता चाहं जगद्व्याप्तं मया त्विदम् । माताऽहं सर्ववेदानां वेदैः सर्वैरलङ्कता

నేను అష్టాక్షరీ రూపంలో స్థితురాలిని; ఈ సమస్త జగత్తు నాతో వ్యాపించియున్నది. నేను సమస్త వేదముల మాతను; అన్ని వేదవాక్యములతో అలంకృతమై ప్రమాణితమై ఉన్నాను।

Verse 145

जत्वा मां परमां सिर्द्धि पश्यन्ति द्विजसत्तमाः । प्राधान्यं मम जाप्येन सर्वेषां वो भविष्यति

నన్ను జపించి ఆరాధించినచో ద్విజశ్రేష్ఠులు పరమసిద్ధిని దర్శింతురు. నా మంత్రజపమువలన మీ అందరికీ అందరిలో ప్రాధాన్యము, విశేష ప్రతిష్ఠ కలుగును।

Verse 146

गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः । नायंत्रितश्चतुर्वेदः सर्वाशी सर्वविक्रयी

గాయత్రీ సారమాత్రమే తెలిసిన బ్రాహ్మణుడైనా సుయమంతో ఉంటే శ్రేష్ఠుడు. కాని నియమరహితుడు నాలుగు వేదాలు తెలిసినా సర్వభక్షకుడై, సర్వవిక్రేతగా మారును।

Verse 147

यस्माद्भवतां सावित्र्या शापो दत्तो सदे त्विह । अत्र दत्तं हुतं चापि सर्वमक्षयकारकम् । दत्तो वरो मया तेन युष्माकं द्विजसत्तमाः

సావిత్రీచే ఇక్కడ మీపై శాపము విధింపబడినందున, ఇక్కడ ఇచ్చిన దానమూ ఇక్కడ అగ్నిలో సమర్పించిన హవిస్సూ—అన్నీ అక్షయఫలప్రదమగును. అందుకే, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, నేను మీకు ఈ వరమును ప్రసాదించితిని।

Verse 148

अग्निहोत्रपरा विप्रास्त्रिकालं होमदायिनः । स्वर्गं ते तु गमिष्यंति एकविंशतिभिः कुलैः

అగ్నిహోత్రపరులై త్రికాలములలో హోమమును సమర్పించే బ్రాహ్మణులు, నిశ్చయంగా తమ ఇరవై ఒక వంశములతో కూడ స్వర్గమును పొందుదురు।

Verse 149

एवं शक्रे च विष्णौ च रुद्रे वै पावके तथा । ब्रह्मणो ब्रह्मणानां च गायत्री सा वरं ददौ । तस्मिन्काले वरं दत्त्वा ब्रह्मणः पार्श्वगाऽभवत्

ఇలా శక్రునికి (ఇంద్రునికి), విష్ణువుకు, రుద్రునికి, పావకునికి (అగ్నికి), అలాగే బ్రహ్మకూ బ్రాహ్మణులకూ గాయత్రీ వరమును ప్రసాదించింది; ఆ సమయంలో వరమిచ్చి ఆమె బ్రహ్ముని పక్కనే నివసించెను।

Verse 150

हरिणा तु समाख्यातं लक्ष्म्याः शापस्य कारणम् । युवतीनां च सर्वासां शापस्तासां पृथक्पृथक्

అనంతరం హరి లక్ష్మీ శాపానికి కారణమును వివరించి, ఆ యువతులందరికీ కలిగిన వేర్వేరు శాపములను ఒక్కొక్కటిగా తెలిపెను।

Verse 151

लक्ष्म्यास्तदा वरं प्रादाद्गायत्री ब्रह्मणः प्रिया

అప్పుడు బ్రహ్ముని ప్రియమైన గాయత్రీ లక్ష్మీకి వరమును ప్రసాదించింది।

Verse 152

अकुत्सिताः सदा पुत्रि तव वासेन शोभने । भविष्यति न संदेहः सर्वेभ्यः प्रीतिदायकाः

ఓ కుమార్తె, వారు ఎప్పుడూ అవమానింపబడరు; ఓ సుందరీ, నీ నివాసం వలన—సందేహం లేదు—వారు అందరికీ ప్రియులై, ప్రీతిదాయకులై ఉంటారు।

Verse 153

ये त्वया वीक्षिताः सर्वे सर्वे वै पुण्यभाजनाः । तेषां जातिः कुलं शीलं धर्मश्चैव वरानने

హే వరాననే! నీవు దృష్టిపెట్టిన వారందరూ నిజంగా పుణ్యపాత్రులు. వారి జన్మ, కులం, శీలం మరియు ధర్మమూ శుభమై స్థిరపడును.

Verse 154

परित्यक्तास्त्वया ये तु ते नरा दुःखभागिनः । सभायां ते न शोभन्ते मन्यन्ते न च पार्थिवैः

కాని నీవు విడిచిపెట్టిన వారు దుఃఖభాగ్యులు అవుతారు. సభలో వారు ప్రకాశించరు; రాజులచేత గౌరవింపబడరు.

Verse 155

आशिषश्चैव तेषां तु कुर्वते वै द्विजोत्तमाः । सौजन्यं तेषु कुर्वन्ति नप्ता भ्राता पिता गुरुः

వారికి శ్రేష్ఠ ద్విజులు ఆశీర్వాదములు చేస్తారు. వారిపట్ల మనవడు, సోదరుడు, తండ్రి, గురువూ సౌజన్యము చూపుతారు.

Verse 156

बांधवोऽसि न संदेहो न जीवेऽहं त्वया विना । त्वयि दृष्टे प्रसन्ना मे दृष्टिर्भवति शोभना । मनः प्रसीदतेऽत्यर्थं सत्यंसत्यं वदामि ते

నీవు నా బంధువు—సందేహమే లేదు; నీవు లేక నేను జీవించలేను. నిన్ను చూచిన వెంటనే నా చూపు ప్రసన్నమై ప్రకాశిస్తుంది; నా మనసు అత్యంతంగా శాంతిస్తుంది. నిజం నిజం, ఇదే నీతో చెబుతున్నాను.

Verse 157

एवंविधानि वाक्यानि त्वया दृष्ट्या निरीक्षिते । सज्जनास्ते वदिष्यन्ति जनानां प्रीतिदायकाः

నీ కృపామయ దృష్టితో ఎవరు దర్శింపబడతారో, అప్పుడు సజ్జనులు జనులకు ఆనందం కలిగించే ఇలాంటి వాక్యాలను పలుకుతారు.

Verse 158

इन्द्राणि नहुषः प्राप्य स्वर्गं त्वां याचयिष्यति । अदृष्ट्वा तु हतः पापो अगस्त्यवचनाद्द्रुतम्

హే ఇంద్రాణీ! నహుషుడు స్వర్గాన్ని పొందిన తరువాత నిన్ను వేడుకొంటాడు. కానీ విధివిధానంగా నిన్ను దర్శించకపోతే, ఆ పాపి అగస్త్యముని వాక్యబలంతో వెంటనే దండింపబడి పడిపోతాడు.

Verse 159

सर्पत्वं समनुप्राप्य प्रार्थयिष्यति तं मुनिम् । दर्पेणाहं विनष्टोऽस्मि शरणं मे मुने भव

సర్పస్థితిని పొందిన తరువాత అతడు ఆ మునిని వేడుకొంటాడు— ‘దర్పం వల్ల నేను నశించాను; హే మునీ, నీవే నాకు శరణమవు.’

Verse 160

वाक्येन तेन तस्यासौ नृपस्य भगवानृषिः । कृत्वा मनसि कारुण्यमिदं वचनमब्रवीत्

రాజు పలికిన ఆ మాటలు విని, భగవాన ఋషి హృదయంలో కరుణను కలిగించుకొని ఈ విధంగా పలికాడు.

Verse 161

उत्पत्स्यति कुले राजा त्वदीये कुरुनंदन । सार्पं कलेवरं दृष्ट्वा प्रश्नैस्त्वामुद्धरिष्यति

హే కురునందన! నీ వంశంలోనే ఒక రాజు జన్మిస్తాడు. అతడు నీ సర్పదేహాన్ని చూసి, ప్రశ్నల ద్వారా నిన్ను ఆ స్థితి నుండి उद्धరిస్తాడు.

Verse 162

सोऽप्यजगरतां त्यक्त्वा पुनः स्वर्गं गमिष्यति । अश्वमेधे कृते भर्त्रा सह यासि पुनर्दिवि । प्राप्स्यसे वर दानेन ममानेन सुलोचने

అతడూ అజగరస్థితిని విడిచి మళ్లీ స్వర్గానికి వెళ్తాడు. నీ భర్త అశ్వమేధ యజ్ఞం చేసినప్పుడు నీవు కూడా అతనితో కలిసి మళ్లీ దివ్యలోకానికి చేరుతావు. హే సులోచనే! నా ఈ వరదానంతో నీవు అది తప్పక పొందుతావు.

Verse 163

देवपत्न्यस्तदा सर्वास्तुष्टया परिभाषिताः । अपत्यैरपि हीनाः स्युर्नैव दुःखं भविष्यति

అప్పుడు సంతోషంతో పలికబడిన సమస్త దేవపత్నులు—సంతానం లేకపోయినా—వారికి ఏ దుఃఖమూ కలగదు।

Verse 164

इति दत्त्वा वरान्देवी गायत्री लोकसंमता । जगामादर्शनं देवी सर्वेषां पश्यतां तदा

ఇలా వరాలు ప్రసాదించిన లోకసమ్మత గాయత్రీదేవి, అందరూ చూస్తుండగానే ఆ క్షణమే అదృశ్యమైంది।

Verse 165

सावित्री तु तदा देवी प्रभासं क्षेत्रमागता । कृतस्मरस्य शृङ्गे तु श्रीसोमेश्वरपूर्वतः

అప్పుడు దేవి సావిత్రి ప్రభాస పుణ్యక్షేత్రానికి వచ్చింది—కృతస్మర శిఖరంపై, శ్రీ సోమేశ్వరుని తూర్పు వైపున।

Verse 166

मन्वन्तरे चाक्षुषे च द्वितीये द्वापरे शुभे । तत्र यज्ञः समारब्धो ब्रह्मणा लोककारिणा

రెండవ (చాక్షుష) మన్వంతరంలోని శుభ ద్వాపర యుగంలో, లోకహితకారి బ్రహ్మ అక్కడ యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించాడు।

Verse 167

यज्ञे याता महात्मानो देवाः सप्तर्षयो वराः । स्वायंभुवे तु ये शस्ताः शप्तास्ते चाभवन्पुरा

ఆ యజ్ఞానికి మహాత్ములైన దేవతలు, శ్రేష్ఠ సప్తర్షులు వచ్చారు. స్వాయంభువ కాలంలో ప్రసిద్ధులైన వారు, పూర్వకాలంలో శపింపబడినవారుగా కూడా అయ్యారు।

Verse 168

तस्मात्कालात्समारभ्य प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः

ఆ కాలం నుంచే వారు ప్రభాస పుణ్యక్షేత్రంలో శరణు పొంది అక్కడే స్థిరపడ్డారు।

Verse 169

सावित्री लोकजननी लोकानुग्रहकारिणी । यस्तां पूजयते भक्त्या पक्षमेकं निरंतरम् । ब्रह्मपूजाविधानेन तस्य पुत्रो ध्रुवो भवेत्

సావిత్రి లోకజనని, లోకానుగ్రహకారిణి. బ్రహ్మపూజా విధానముతో ఒక పక్షం నిరంతరం భక్తితో ఆమెను పూజించువానికి ధ్రువమైన (స్థిరమైన) కుమారుడు నిశ్చయంగా కలుగును।

Verse 170

पाण्डुकूपे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा लिंगानि पञ्च वै । पाण्डवैः स्थापितानीह दृष्ट्वा यज्ञफलं लभेत्

పాండుకూపంలో స్నానం చేసి, ఇక్కడ పాండవులు స్థాపించిన ఐదు లింగాలను దర్శించినవాడు యజ్ఞఫలాన్ని పొందును।

Verse 171

ज्येष्ठस्य पूर्णिमायां तु सावित्रीस्थलसंनिधौ । पठेद्यो ब्रह्मसूक्तानि मुच्यते सर्वपातकैः

జ్యేష్ఠ పౌర్ణమి నాడు సావిత్రీస్థల సమీపంలో బ్రహ్మసూక్తాలను పఠించువాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 172

एतत्ते सर्वविख्यातमाख्यातं कल्मषापहम् । यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या स गच्छेत्परमं पदम्

ఇది సర్వత్ర ప్రసిద్ధమైన, కల్మషనాశకమైన విషయముగా నీకు చెప్పబడింది. దీనిని భక్తితో వినువాడు పరమపదాన్ని పొందును।