Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

तस्मात्संजायते शुक्रं शुक्रात्सृष्टिः प्रवर्तते । सृष्ट्यर्थं सर्वलोकानां ततो यज्ञं करोम्यहम्

Transliteration

tasmātsaṃjāyate śukraṃ śukrātsṛṣṭiḥ pravartate | sṛṣṭyarthaṃ sarvalokānāṃ tato yajñaṃ karomyaham

Translation

అందువలన శుక్రం జన్మించును, శుక్రం నుండే సృష్టి ప్రవహించును; కాబట్టి సమస్త లోకాల సృష్టి నిమిత్తం నేను యజ్ఞం చేయుచున్నాను।

Word by Word

• तस्मात्: therefore; from that
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: तद्)
• Form: अव्ययीभूत-तसिल् (ablatival adverb: 'therefore/from that')

• संजायते: is produced; arises
• संजायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शुक्रम्: semen; vital essence
• शुक्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र कर्तृस्थानी (उत्पद्यते)

• शुक्रात्: from semen
• शुक्रात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन

• सृष्टिः: creation
• सृष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्रवर्तते: proceeds; comes into operation
• प्रवर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सृष्ट्यर्थम्: for the sake of creation
• सृष्ट्यर्थम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (सृष्टेः अर्थः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; प्रयोजनार्थक (for the purpose)

• सर्वलोकानाम्: of all worlds/people
• सर्वलोकानाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (सर्वे लोकाः), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• ततः: therefore; then
• ततः: Sambandha/Sequence (Relation)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb: 'therefore/then')

• यज्ञम्: sacrifice
• यज्ञम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• करोमि: I do; I perform
• करोमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva) narrating Brahmā’s rationale (or voiced as the creator’s resolve)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Brahmā resolves to perform yajña for world-creation; symbolic depiction of generative principle flowing into manifested worlds—lotuses, spheres, beings emerging from sacrificial fire/light.

Characters & Entities

• Yajña
• Sṛṣṭi (creation)
• Śukra (generative essence)
• Lokas (worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Creation is portrayed as dhārmic and sacrificial: yajña is not merely ritual but a cosmic principle sustaining manifestation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not directly; the verse supports the theological foundation within the Prabhāsakṣetra Māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña is explicitly undertaken/commended as essential for world-welfare and the continuance of creation.