
ఈ అధ్యాయంలో యుధిష్ఠిరుడు మార్కండేయుని అడుగుతాడు—మునుపు చెప్పిన జాలేశ్వర తీర్థం ఎలా అపూర్వ పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది? సిద్ధులు, ఋషులు దానిని ఎందుకు పూజిస్తారు? మార్కండేయుడు జాలేశ్వరాన్ని అనన్యమైన తీర్థంగా మహిమాపూర్వకంగా చెప్పి, దానికి కారణమైన పురావృత్తాంతాన్ని వివరిస్తాడు—బాణుడు మరియు చలించే త్రిపురానికి సంబంధించిన అసురులు దేవతల్ని, ఋషుల్ని బాధిస్తారు. వారు ముందుగా బ్రహ్మను ఆశ్రయిస్తారు; బ్రహ్మ బాణుడు దాదాపు అవధ్యుడు, అతని నియంత్రణ శివునిచేతనే సాధ్యమని తెలియజేస్తాడు. ఆపై దేవతలు మహాదేవుని స్తుతిస్తారు; స్తోత్రాలలో పంచాక్షర, పంచవక్త్ర, అష్టమూర్తి భావాలతో శివతత్త్వం ప్రతిపాదించబడుతుంది. శివుడు సమస్యను పరిష్కరిస్తానని వాగ్దానం చేసి నారదుని కార్యసాధకుడిగా నియమిస్తాడు. నారదుడు త్రిపురానికి వెళ్లి “అనేక ధర్మాలు” చూపించి అంతర్గత భేదాన్ని కలిగించేందుకు బాణుని వైభవనగరంలో గౌరవంతో ప్రవేశించి బాణుడితో, రాణితో ఉపదేశాత్మక సంభాషణ చేస్తాడు. తరువాత అధ్యాయం విధివిషయంగా మారి—స్త్రీల కోసం తిథి ఆధారిత వ్రత‑దాన విధానాలు, అన్నం‑వస్త్రం‑ఉప్పు‑నెయ్యి మొదలైన దానాల జాబితా మరియు వాటి ఫలితాలు—ఆరోగ్యం, సౌభాగ్యం, వంశవృద్ధి, మంగళం—వివరిస్తుంది. ప్రధానంగా చైత్ర శుక్ల తృతీయనాడు ప్రారంభమయ్యే మధూకా/లలితా వ్రత విధానం విస్తారంగా చెప్పబడుతుంది—మధూక వృక్ష ప్రతిమలో శివ‑ఉమా ప్రతిష్ఠ, మంత్రయుక్త అంగపూజ, అర్ఘ్య‑కరక దాన మంత్రాలు, నెలనెలా నియమాలు, సంవత్సరాంతంలో ఉద్యాపన చేసి గురు/ఆచార్యునికి దానం. చివర ఫలశ్రుతిలో అపశకున నివారణ, దాంపత్య సౌహార్దం‑సమృద్ధి వృద్ధి, ధర్మయుక్త శుభజన్మ ప్రాప్తి చెప్పబడింది.
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । जालेश्वरेऽपि यत्प्रोक्तं त्वया पूर्वं द्विजोत्तम । तत्कथं तु भवेत्पुण्यमृषिसिद्धनिषेवितम्
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తమా! జాలేశ్వరము గురించి మీరు ముందుగా చెప్పినది—ఋషులు, సిద్ధులు సేవించే ఆ తీర్థపు పుణ్యం ఎలా కలుగుతుంది?
Verse 2
श्रीमार्कण्डेय उवाच । जालेश्वरात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । तस्योत्पत्तिं कथयतः शृणु त्वं पाण्डुनन्दन
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను— జాలేశ్వరమునకు మించిన తీర్థము ఎప్పుడూ లేదు, ఇకముందు కూడా ఉండదు. హే పాండునందన, దాని ఉద్భవకథను చెప్పుచున్న నన్ను వినుము।
Verse 3
पुरा ऋषिगणाः सर्वे सेन्द्राश्चैव मरुद्गणाः । तापिता असुरैः सर्वैः क्षयं नीता ह्यनेकशः
పూర్వకాలమున సమస్త ఋషిగణములు, ఇంద్రునితో కూడి మరుద్గణములతో సహా, సమస్త అసురులచే బాధింపబడి, అనేక విధములుగా పునఃపునః నాశమునకు నెట్టబడిరి।
Verse 4
बाणासुरप्रभृतिभिर्जम्भशुम्भपुरोगमैः । वध्यमाना ह्यनेकैश्च ब्रह्माणं शरणं गताः
బాణాసురాది, జంభ-శుంభులు ముందుండగా అనేక అసురులచే హింసింపబడి వధింపబడుచుండగా దేవతలు బ్రహ్మదేవుని శరణు పొందిరి।
Verse 5
विमानैः पर्वताकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः । स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः
వారు పర్వతాకారమైన విమానములతో, గజసమానమైన అశ్వములతో, నగరాకారమైన రథములతో—సింహ-శార్దూలములు యుక్తమై—ప్రయాణముచేసిరి।
Verse 6
कच्छपैर्मकरैश्चान्ये जग्मुरन्ये पदातयः । प्राप्य ते परमं स्थानमशक्यं यदधार्मिकैः
కొంతమంది కచ్ఛపములపై, మకరములపై వెళ్లిరి; మరికొందరు పాదచారులై వెళ్లిరి. ఈ విధముగా వారు అధార్మికులకు అందనైన పరమ స్థానమును చేరిరి।
Verse 7
दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं सर्वलोकस्य शङ्करम् । ते सर्वे तत्र गत्वा तु स्तुतिं चक्रुः समाहिताः
పద్మసంభవుడైన, సమస్త లోకాల హితకరుడైన ఆ దేవ శంకరుని దర్శించి వారు అందరూ అక్కడికి వెళ్లి సమాధానచిత్తంతో స్తుతి చేశారు।
Verse 8
देवा ऊचुः । जयामेय जयाभेद जय सम्भूतिकारक । पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वां वयं शरणं गताः
దేవులు పలికిరి— జయము, ఓ అజేయా! జయము, ఓ అభేద్యా! జయము, సర్వసంభూతికారకా! ఓ పద్మయోనివా, సురశ్రేష్ఠా! మేము నీ శరణు పొందితిమి।
Verse 9
तच्छ्रुत्वा तु वचो देवो देवानां भावितात्मनाम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रत्युवाच पितामहः
భావితాత్ములైన దేవుల మాటలు విని పితామహుడు మేఘగంభీరమైన వాణితో ప్రత్యుత్తరం పలికెను।
Verse 10
किं वो ह्यागमनं देवाः सर्वेषां च विवर्णता । केनावमानिताः सर्वे शीघ्रं कथयतामराः
ఓ దేవులారా, మీరెందుకు వచ్చితిరి? మీ అందరి వర్ణం ఎందుకు వాడిపోయింది? మిమ్మల్ని అందరినీ ఎవరు అవమానించారు? ఓ అమరులారా, త్వరగా చెప్పుడి।
Verse 11
देवा ऊचुः । बाणो नाम महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । तेनास्माकं हृतं सर्वं धनरत्नैर्वियोजिताः
దేవులు పలికిరి— బాణుడు అనే దానవుడు ఉన్నాడు, మహావీరుడు, బలదర్పంతో మదించినవాడు. అతడు మా సమస్తాన్ని హరించి, మమ్మల్ని ధనరత్నాల నుండి వేరుచేశాడు।
Verse 12
देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चिन्तयामास देवेशस्तस्य नाशाय या क्रिया
దేవతల వచనాన్ని విని లోకపితామహుడైన బ్రహ్మా, అతని వినాశానికి ఏ కార్యం చేయవలెనో అని ఆలోచించెను.
Verse 13
अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वै दिवौकसाम् । मुक्त्वा तु शङ्करं देवं न मया न च विष्णुना
ఆ పాపి దానవుడు స్వర్గవాసులందరికీ అవధ్యుడు; శంకరదేవుని తప్ప నాతోనూ, విష్ణువుతోనూ అతడు సంహరింపబడడు.
Verse 14
तत्रैव सर्वे गच्छामो यत्र देवो महेश्वरः । स गतिश्चैव सर्वेषां विद्यतेऽन्यो न कश्चन
రండి, దేవ మహేశ్వరుడు ఉన్న చోటుకే మనమందరం వెళ్లుదాం; ఆయనే అందరికీ ఏకైక శరణ్యుడు, పరమగతి—ఆయన తప్ప మరొక గతి లేదు.
Verse 15
एवमुक्त्वा सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वेदविदांवरः । ब्राह्मणैः सह विद्वद्भिरतो यत्र महेश्वरः
ఇట్లు చెప్పి, వేదవిద్యలో శ్రేష్ఠుడైన బ్రహ్మా సమస్త దేవతలతో కూడి, పండిత బ్రాహ్మణులతో కలిసి మహేశ్వరుడు ఉన్న చోటుకు బయలుదేరెను.
Verse 16
स्तुतिभिश्च सुपुष्टाभिस्तुष्टाव परमेश्वरम्
మరియు సుగఠితమైన, బలవంతమైన స్తోత్రాలతో వారు పరమేశ్వరుని స్తుతించిరి.
Verse 17
देवा ऊचुः । जय त्वं देवदेवेश जयोमार्धशरीरधृक् । वृषासन महाबाहो शशाङ्ककृतभूषण
దేవులు పలికిరి—జయము నీకే, దేవదేవేశ్వరా! జయము నీకే, ఉమను అర్ధశరీరముగా ధరించినవాడా. వృషభవాహన మహాబాహో, చంద్రుడే నీ భూషణము!
Verse 18
नमः शूलाग्रहस्ताय नमः खट्वाङ्गधारिणे । जय भूतपते देव दक्षयज्ञविनाशन
శూలాగ్రమును చేతిలో ధరించినవానికి నమస్కారము; ఖట్వాంగధారికి నమస్కారము. హే భూతపతీ దేవా, దక్షయజ్ఞవినాశకా, నీకే జయము!
Verse 19
पञ्चाक्षर नमो देव पञ्चभूतात्मविग्रह । पञ्चवक्त्रमयेशान वेदैस्त्वं तु प्रगीयसे
హే దేవా, పంచాక్షరీ మంత్రంతో నీకు నమో—నీ విగ్రహము పంచమహాభూతాల ఆత్మస్వరూపము. హే ఈశానా, పంచవక్త్రరూపంగా ప్రకాశించువాడా, వేదములు నిన్నే గానము చేయును.
Verse 20
सृष्टिपालनसंहारांस्त्वं सदा कुरुषे नमः । अष्टमूर्ते स्मरहर स्मर सत्यं यथा स्तुतः
నీవు సదా సృష్టి, పాలన, సంహారములను చేయుచున్నావు—నీకు నమస్కారము. హే అష్టమూర్తీ స్మరహరా, నీవు స్తుతింపబడినట్లే మా ప్రార్థనను సత్యముగా జ్ఞాపకము చేసికొనుము.
Verse 21
पञ्चात्मिका तनुर्देव ब्राह्मणैस्ते प्रगीयते । सद्यो वामे तथाघोरे ईशो तत्पुरुषे तथा
హే దేవా, బ్రాహ్మణులు నీ తనువును పంచాత్మికమని గానము చేయుదురు—సద్యోజాత, వామ, అఘోర, ఈశ మరియు తత్పురుష—ఇవే నీ రూపములు.
Verse 22
हेमजाले सुविस्तीर्णे हंसवत्कूजसे हर । एवं स्तुतो मुनिगणैर्ब्रह्माद्यैश्च सुरासुरैः
హే హరా! విస్తారమైన స్వర్ణజాలంలో నీవు హంసవలె మధురంగా కూయుచున్నావు. ఈ విధంగా మునిగణములు, బ్రహ్మాది దేవతలు, దేవాసురులందరూ నిన్ను స్తుతించారు.
Verse 23
प्रहृष्टः सुमना भूत्वा सुरसङ्घानुवाच ह
ఆయన ఆనందంతో, హృదయంలో అనుగ్రహభావం ధరించి, సమవేత దేవసంఘాన్ని ఉద్దేశించి పలికెను.
Verse 24
ईश्वर उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कुर्मो वदत क्षिप्रं कोऽन्यः सेव्यः सुरासुरैः
ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవులారా, దేవవిప్రులారా, స్వాగతం. ఈ రాత్రి ఇప్పుడు శుభప్రభాతమైంది. త్వరగా చెప్పండి—మనం ఏమి చేయాలి? దేవాసురులచే సేవింపబడదగిన వేరొకడు ఎవరు ఉన్నారు?
Verse 25
किं दुःखं को नु सन्तापः कुतो वो भयमागतम् । कथयध्वं महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्
ఇది ఏ దుఃఖం? ఏ సంతాపం? మీకు భయం ఎక్కడి నుండి వచ్చింది? హే మహాభాగులారా, మీ మనసులో ఉన్న కారణాన్ని చెప్పండి.
Verse 26
एवमुक्तास्तु रुद्रेण प्रत्यवोचन्सुरर्षभाः । स्वान्स्वान्देहान्दर्शयन्तो लज्जमाना अधोमुखाः
రుద్రుడు ఇలా పలికినప్పుడు దేవశ్రేష్ఠులు ప్రత్యుత్తరం పలికారు—తమ తమ దేహాలను చూపుతూ, లజ్జతో ముఖాలు కిందకు వంచి.
Verse 27
अस्ति घोरो महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । बाणो नामेति विख्यातो यस्य तत्त्रिपुरं महत्
భయంకరుడూ మహావీరుడూ అయిన దానవుడు ఒకడు ఉన్నాడు; తన బలగర్వంతో మదించినవాడు. అతడు ‘బాణుడు’ అని ప్రసిద్ధుడు; అతనిదే ఆ మహత్తర నగరం ‘త్రిపురం’।
Verse 28
तेन वै सुतपस्तप्तं दशवर्षशतानि हि । तस्य तुष्टोऽभवद्ब्रह्मा नियमेन दमेन च
అతడు నిజంగా దశవర్షశతములు, అనగా వెయ్యి సంవత్సరాలు, ఘోర తపస్సు చేశాడు. నియమం మరియు దమంతో బ్రహ్మదేవుడు అతనిపై సంతుష్టుడయ్యాడు।
Verse 29
पुराणि तान्यभेद्यानि ददौ कामगमानि वै । आयसं राजतं चैव सौवर्णं च तथापरम्
బ్రహ్మదేవుడు అతనికి ఆ పురాలను ప్రసాదించాడు—అవి భేదించలేనివి, ఇష్టానుసారంగా సంచరించేవి: ఒకటి ఇనుముతో, ఒకటి వెండితో, మరొకటి బంగారంతో నిర్మితమైనవి।
Verse 30
त्रिपुरं ब्रह्मणा सृष्टं भ्रमत्तत्कामगामि च । तस्यैव तु बलोत्कृष्टास्त्रिपुरे दानवाः स्थिताः
బ్రహ్మదేవుడు సృష్టించిన త్రిపురం ఇష్టానుసారంగా సంచరించేది. ఆ త్రిపురంలోనే అతనికి చెందిన అత్యంత బలశాలులైన దానవులు నివసించేవారు।
Verse 31
त्रैलोक्यं सकलं देव पीडयन्ति महासुराः । दण्डपाशासिशस्त्राणि अविकारे विकुर्वते । त्रिपुरं दानवैर्जुष्टं भ्रमत्तच्चक्रसंनिभम्
హే దేవా! ఆ మహాసురులు సమస్త త్రిలోకాన్ని పీడిస్తున్నారు. దండాలు, పాశాలు, ఖడ్గాలు మరియు శస్త్రాలతో వారు నిర్బంధం లేకుండా విధ్వంసం చేస్తారు. దానవులతో నిండిన త్రిపురం చక్రంలా తిరుగుతూ సంచరిస్తుంది।
Verse 32
क्वचिद्दृश्यमदृश्यं वा मृगतृष्णैव लक्ष्यते
కొన్నిసార్లు అది కనిపిస్తుంది, కొన్నిసార్లు కనిపించదు—మృగతృష్ణలా అనిపిస్తుంది.
Verse 33
यस्मिन्पतति तद्दिव्यं दृप्तस्य त्रिपुरं महत् । न तत्र ब्राह्मणा देवा गावो नैव तु जन्तवः
ఆ దర్పిష్టుని దివ్యమైన, విస్తారమైన త్రిపురం ఎక్కడ పడుతుందో, అక్కడ బ్రాహ్మణులు లేరు, దేవతలు లేరు, గోవులు లేవు—ఏ జీవి కూడా మిగలదు.
Verse 34
न तत्र दृश्यते किंचित्पतेद्यत्र पुरत्रयम् । नद्यो ग्रामाश्च देशाश्च बहवो भस्मसात्कृताः
పురత్రయం (త్రిపురం) ఎక్కడ పడుతుందో, అక్కడ ఏదీ మిగిలి కనిపించదు; అనేక నదులు, గ్రామాలు, దేశాలు భస్మమైపోతాయి.
Verse 35
सुवर्णं रजतं चैव मणिमौक्तिकमेव च । स्त्रीरत्नं शोभनं यच्च तत्सर्वं कर्षते बलात्
బంగారం, వెండి, మణులు, ముత్యాలు, అలాగే స్త్రీరత్నమనే శోభన ధనం—అది అంతటినీ బలవంతంగా లాక్కెళ్తాడు.
Verse 36
न शस्त्रेण न चास्त्रेण न दिवा निशि वा हर । शक्यते देवसङ्घैश्च निहन्तुं स कथंचन
శస్త్రంతో కాదు, అస్త్రంతో కాదు, పగలు కాదు రాత్రి కాదు, హే హరా—దేవసంఘాలు కూడా అతనిని ఏ విధంగానూ సంహరించలేవు.
Verse 37
तद्दहस्व महादेव त्वं हि नः परमा गतिः । एवं प्रसादं देवेश सर्वेषां कर्तुमर्हसि
కాబట్టి హే మహాదేవా, దానిని దహించుము; నీవే మా పరమగతి. హే దేవేశ్వరా, ఇలాంటి ప్రసాదాన్ని అందరికీ ప్రసాదించుట నీకు యోగ్యం.
Verse 38
येन देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । परां धृतिं समायान्ति तत्प्रभो कर्तुमर्हसि
హే ప్రభూ, దేవులు, గంధర్వులు మరియు తపోధన ఋషులు పరమ ధైర్యం, స్థైర్యం పొందునట్లు ఆ కార్యాన్ని చేయుట నీకు యోగ్యం.
Verse 39
ईश्वर उवाच । एतत्सर्वं करिष्यामि मा विषादं गमिष्यथ । अचिरेणैव कालेन कुर्यां युष्मत्सुखावहम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇదంతా నేను చేస్తాను; మీరు విషాదపడకండి. అతి స్వల్పకాలంలోనే మీకు క్షేమసుఖాలను కలిగించేదాన్ని నేను సాధిస్తాను.
Verse 40
आश्वासयित्वा तान्देवान्सर्वानिन्द्रपुरोगमान् । चिन्तयामास देवेशस्त्रिपुरस्य वधं प्रति
ఇంద్రుని ముందుంచుకొని ఉన్న ఆ సమస్త దేవులను ధైర్యపరచి, దేవేశ్వరుడు త్రిపురవధ విషయమై ఆలోచించసాగెను.
Verse 41
कथं केन प्रकारेण हन्तव्यं त्रिपुरं मया । तमेकं नारदं मुक्त्वा नान्योपायो विधीयते
‘నేను త్రిపురాన్ని ఎలా, ఏ విధానంతో సంహరించాలి? ఆ ఒక్క నారదుని తప్ప మరే ఉపాయం కనిపించదు.’
Verse 42
एवं संस्तभ्य चात्मानं ततो ध्यातः स नारदः । तत्क्षणादेव सम्प्राप्तो वायुभूतो महातपाः
ఇలా తనను తాను స్థిరపరచుకొని అతడు నారదుని ధ్యానించాడు. ఆ క్షణములోనే మహాతపస్వి వాయువేగమువలె వేగంగా అక్కడికి చేరాడు.
Verse 43
कमण्डलुधरो देवस्त्रिदण्डी ज्ञानकोविदः । योगपट्टाक्षसूत्रेण छत्रेणैव विराजितः
ఆ దివ్యముని కమండలును ధరించి, త్రిదండాన్ని మోసి, శాస్త్రజ్ఞానంలో నిపుణుడై; యోగపట్టం, అక్షమాల, ఛత్రంతో విరాజిల్లెను.
Verse 44
जटाजूटाबद्धशिरा ज्वलनार्कसमप्रभः । त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य दण्डवत्पतितो भुवि
జటాజూటంతో బంధించిన శిరస్సుతో, అగ్ని సూర్యులవలె ప్రకాశిస్తూ, మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేసి, దండవత్గా భూమిపై పడి నమస్కరించాడు.
Verse 45
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा नारदो भगवान्मुनिः । स्तोत्रेण महता शर्वः स्तुतो भक्त्या महामनाः
అప్పుడు భగవాన్ ముని నారదుడు అంజలి బద్ధుడై, భక్తితో మహత్తర స్తోత్రంతో శర్వుడు (శివుడు)ను స్తుతించాడు; అతని మనస్సు భక్తితో పరిపూర్ణమైంది.
Verse 46
नारद उवाच । जय शम्भो विरूपाक्ष जय देव त्रिलोचन । जय शङ्कर ईशान रुद्रेश्वर नमोऽस्तु ते
నారదుడు పలికెను— జయ శంభో, విరూపాక్ష! జయ దేవ, త్రిలోచన! జయ శంకర, ఈశాన, రుద్రేశ్వర—నీకు నమస్కారం.
Verse 47
त्वं पतिस्त्वं जगत्कर्ता त्वमेव लयकृद्विभो । त्वमेव जगतां नाथो दुष्टातकनिषूदनः
నీవే ప్రభువు, నీవే జగత్తు సృష్టికర్త; హే విభో, నీవే లయకర్త. నీవే సమస్త జీవుల నాథుడు, దుష్టులను మరియు పాపాన్ని నశింపజేసేవాడవు.
Verse 48
त्वं नः पाहि सुरेशान त्रयीमूर्ते सनातन । भवमूर्ते भवारे त्वं भजतामभयो भव
హే సురేశాన, హే సనాతన త్రయీమూర్తి, మమ్మల్ని రక్షించు. హే భవమూర్తి, హే భవారే, నిన్ను భజించే వారికి నీవు అభయప్రదాతవై ఉండు.
Verse 49
भवभावविनाशार्थं भव त्वां शरणं भजे । किमर्थं चिन्तितो देव आज्ञा मे दीयतां प्रभो
సంసారభావ వినాశార్థం, హే భవ, నేను నీ శరణు భజిస్తున్నాను. హే దేవా, ఏ ప్రయోజనార్థం నిన్ను స్మరించారు? హే ప్రభో, నాకు నీ ఆజ్ఞను ప్రసాదించు.
Verse 50
कस्य संक्षोभये चित्तं को वाद्य पततु क्षितौ । कमद्य कलहेनाहं योजये जयतांवर
నేను ఎవరి చిత్తాన్ని కలవరపెట్టాలి? మరెవరు ఈ రోజు భూమిపై పడవలె? హే జయవంతులలో శ్రేష్ఠా, ఈ రోజు నేను ఎవరిని కలహంతో సంఘర్షణలో నిమగ్నం చేయాలి?
Verse 51
नारदस्य वचः श्रुत्वा देवदेवो महेश्वरः । उत्फुल्लनयनो भूत्वा इदं वचनमब्रवीत्
నారదుని మాటలు విని దేవదేవుడు మహేశ్వరుడు ఆనందంతో వికసించిన నేత్రాలతో ఈ వచనాన్ని పలికెను.
Verse 52
स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सदैव कलहप्रिय । वीणावादनतत्त्वज्ञ ब्रह्मपुत्र सनातन
హే మునిశ్రేష్ఠా! నీకు స్వాగతం; నీవు సదా కలహప్రియుడవు, వీణావాదన తత్త్వజ్ఞుడవు, బ్రహ్ముని సనాతన పుత్రుడవు।
Verse 53
गच्छ नारद शीघ्रं त्वं यत्र तत्त्रिपुरं महत् । बाणस्य दानवेन्द्रस्य सर्वलोकभयावहम्
హే నారదా! బాణుడనే దానవేంద్రునికి చెందిన, సమస్త లోకాలకు భయంకరమైన ఆ మహా త్రిపురం ఉన్న చోటికి నీవు శీఘ్రంగా వెళ్లు।
Verse 54
भर्तारो देवतातुल्याः स्त्रियस्तत्राप्सरःसमाः । तासां वै तेजसा चैव भ्रमते त्रिपुरं महत्
ఆ నగరంలో భర్తలు దేవతలతో సమానులు, స్త్రీలు అప్సరసలతో సమానులు; వారి తేజస్సు వల్ల ఆ మహా త్రిపురం కూడా త్రిప్పుకుంటూ మెరుస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది।
Verse 55
न शक्यते कथं भेत्तुं सर्वोपायैर्द्विजोत्तम । गत्वा त्वं मोहय क्षिप्रं पृथग्धर्मैरनेकधा
హే ద్విజోత్తమా! అది ఏ ఉపాయంతోనూ భేదించబడదు; కాబట్టి నీవు వెళ్లి, భిన్న భిన్న ధర్మాచారాల ద్వారా వారిని అనేక విధాలుగా శీఘ్రమే మోహింపజేయి।
Verse 56
नारद उवाच । तव वाक्येन देवेश भेदयामि पुरोत्तमम् । अभेद्यं बहुधोपायैर्यत्तु देवैः सवासवैः
నారదుడు అన్నాడు—హే దేవేశా! నీ వాక్యానుసారం నేను ఆ ఉత్తమ పురాన్ని భేదింపజేస్తాను; అనేక ఉపాయాలున్నా ఇంద్రుడుతో కూడిన దేవతలకు కూడా అది అభేద్యమని భావించబడింది।
Verse 57
एवमुक्त्वा गतो भूप शतयोजनमायतम् । बाणस्य तत्पुरश्रेष्ठमृद्धिवृद्धिसमायुतम्
ఇట్లు పలికి, ఓ రాజా, అతడు బాణుని ఆ నగరశ్రేష్ఠానికి వెళ్లెను; అది శతయోజన విస్తారమై, సమృద్ధి మరియు నిత్యవర్ధమాన వైభవంతో యుక్తమై యుండెను.
Verse 58
कृतकौतुकसम्बाधं नानाधातुविचित्रितम् । अनेकहर्म्यसंछन्नमनेकायतनोज्ज्वलम्
అది కృతకౌతుకములతో కిటకిటలాడుచు, నానాధాతువులతో విచిత్రంగా శోభించుచు; అనేక హర్మ్యములతో కప్పబడి, అనేక ఆయతనములతో ప్రకాశించుచుండెను.
Verse 59
द्वारतोरणसंयुक्तं कपाटार्गलभूषितम् । बहुयन्त्रसमोपेतं प्राकारपरिखोज्ज्वलम्
అది ద్వార-తోరణములతో సంయుక్తమై, కపాట-అర్గళములతో అలంకృతమై; బహుయంత్రములతో సముపేతమై, ప్రాకార-పరిఖలతో ప్రకాశించుచుండెను.
Verse 60
वापीकृपतडागैश्च देवतायतनैर्युतम् । हंसकारण्डवाकीर्णं पद्मिनीखण्डमण्डितम्
అది వాపీలు, కూపాలు, తడాగములతో శోభించుచు, దేవతాయతనములతో యుక్తమై యుండెను. హంస-కారండవ పక్షులతో నిండియుండి, పద్మినీ ఖండములతో అలంకృతమై యుండెను.
Verse 61
अनेकवनशोभाढ्यं नानाविहगमण्डितम् । एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य पुरमुत्तमम्
అనేక వనశోభతో సమృద్ధమై, నానావిహగములతో అలంకృతమై—ఇట్లు గుణగణములతో నిండినది బాణుని ఉత్తమ నగరము.
Verse 62
तस्य मध्ये महाकायं सप्तकक्षं सुशोभितम् । बाणस्य भवनं दिव्यं सर्वं काञ्चनभूषितम्
దాని మధ్యలో బాణుని దివ్య ప్రాసాదము నిలిచియుండెను—అతి విశాలకాయము, సప్తకక్షములతో సుశోభితము, సర్వమూ కాంచనాభరణాలతో అలంకృతము।
Verse 63
मौक्तिकादामशोभाढ्यं वज्रवैडूर्यभूषितम् । रुक्मपट्टतलाकीर्णं रत्नभूम्या सुशोभितम्
అది మౌక్తికహారాల శోభతో సమృద్ధమై, వజ్రము మరియు వైడూర్యమణులతో భూషితమై; రుక్మపట్టలతో జడితమైన తలములు, రత్నమయమైన భూమితో సుశోభితమై ఉండెను।
Verse 64
मत्तमातङ्गनिःश्वासैः स्यन्दनैः संकुलीकृतम् । हयहेषितशब्दैश्च नारीणां नूपुरस्वनैः
అది మత్తగజాల ఉష్ణ నిశ్వాసాలతోను రథసమూహాల గుంపుతోను నిండిపోయి, అశ్వహేషిత ధ్వనులతోను స్త్రీల నూపుర నాదాలతోను ప్రతిధ్వనించుచుండెను।
Verse 65
खड्गतोमरहस्तैश्च वज्राङ्कुशशरायुधैः । रक्षितं घोररूपैश्च दानवैर्बलदर्पितैः
అది బలదర్పంతో మదించిన ఘోరరూప దానవులచే రక్షింపబడుచుండెను—వారి చేతుల్లో ఖడ్గము, తోమరము ఉండి, వజ్రము, అంకుశము, శరాయుధములతో సుసజ్జితులై యుండిరి।
Verse 66
एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य भवनोत्तमम् । कैलासशिखरप्रख्यं महेन्द्रभवनोपमम्
ఇట్లు గుణగణములతో నిండిన బాణుని ఉత్తమ భవనము—కైలాస శిఖరమువలె ప్రకాశించుచు, మహేంద్ర (ఇంద్ర) భవనమునకు ఉపమానమై యుండెను।
Verse 67
नारदो गगने शीघ्रमगमत्पुरसंमुखः । द्वारदेशं समासाद्य क्षत्तारं वाक्यमब्रवीत्
నారదుడు వేగంగా ఆకాశమార్గంలో నగరాభిముఖంగా వెళ్లెను. ద్వారదేశానికి చేరి ద్వారపాలకునితో ఈ వాక్యములు పలికెను.
Verse 68
भोभोः क्षत्तर्महाबुद्धे राजकार्यविशारद । शीघ्रं बाणाय चाचक्ष्व नारदो द्वारि तिष्ठति
“హో హో! ఓ క్షత్తరా, మహాబుద్ధిమంతుడా, రాజకార్యనిపుణుడా! త్వరగా బాణునికి తెలియజేయి—నారదుడు ద్వారమున నిలిచియున్నాడు.”
Verse 69
स वन्दयित्वा चरणौ नारदस्य त्वरान्वितः । सभामध्यगतं बाणं विज्ञप्तुमुपचक्रमे
అతడు నారదుని పాదములకు వందనం చేసి, త్వరతో సభామధ్యమున ఉన్న బాణునికి ఈ విషయము నివేదించుటకు ప్రారంభించెను.
Verse 70
वेपमानाङ्गयष्टिस्तु करेणापिहिताननः । शृण्वतां सर्वयोधानामिदं वचनमब्रवीत्
అతని అవయవములు వణికెను; చేతితో ముఖమును కప్పుకొని, సమస్త యోధులు వినుచుండగా ఈ వాక్యములు పలికెను.
Verse 71
वन्दितो देवगन्धर्वैर्यक्षकिन्नरदानवैः । कलिप्रियो दुराराध्यो नारदो द्वारि तिष्ठति
“దేవగంధర్వులు, యక్షకిన్నరులు, దానవులు వందించు; కలహప్రియుడు, దురారాధ్యుడు—నారదుడు ద్వారమున నిలిచియున్నాడు.”
Verse 72
द्वारपालस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा बाणस्त्वरान्वितः । द्वाःस्थमाह महादैत्यः सविस्मयमिदं तदा
ద్వారపాలుని మాటలు విని బాణుడు తొందరపడ్డాడు. అప్పుడు ఆ మహాదైత్యుడు ఆశ్చర్యంతో అక్కడే ద్వారస్థునితో ఇలా పలికెను.
Verse 73
बाण उवाच । ब्रह्मपुत्रं सतेजस्कं दुःसहं दुरतिक्रमम् । प्रवेशय महाभागं किमर्थं वारितो बहिः
బాణుడు అన్నాడు—“బ్రహ్మపుత్రుడు తేజస్సుతో, దుర్ధర్షుడుగా, దురతిక్రముడుగా ఉన్నాడు. ఓ మహాభాగ, ఆయనను లోపలికి ప్రవేశింపజేయి; ఎందుకు బయట ఆపివేశావు?”
Verse 74
श्रुत्वा प्रभोर्वचस्तस्य प्रावेशयदुदीरितम् । गत्वा वेगेन महता नारदं गृहमागतम्
ప్రభువు ‘ప్రవేశింపజేయి’ అని పలికిన ఆజ్ఞ విని అతడు పరుగెత్తాడు. మహావేగంతో వెళ్లి నారదుని గృహప్రాసాదానికి తీసుకొచ్చెను.
Verse 75
दृष्ट्वा देवर्षिमायान्तं नारदं सुरपूजितम् । साहसोत्थाय संहृष्टो ववन्दे चरणौ मुनेः
దేవతలచే పూజింపబడే దేవర్షి నారదుడు వస్తున్నాడని చూసి అతడు ఆనందంతో వెంటనే లేచి ముని పాదాలకు నమస్కరించాడు.
Verse 76
ददौ चासनमर्घ्यं च पाद्यं पूजां यथाविधि । न्यवेदयच्च तद्राज्यमात्मानं बान्धवैः सह
అతడు విధివిధానంగా ఆసనం, అర్ఘ్యం, పాద్యం మరియు పూజను సమర్పించాడు; ఇంకా బంధువులతో కలిసి తన రాజ్యాన్ని, తనను తానూ మునికి అర్పణగా నివేదించాడు.
Verse 77
पप्रच्छ कुशलं चापि मुनिं बाणासुरः स्वयम्
అప్పుడు బాణాసురుడు స్వయంగా మునిని కుశలక్షేమమును గురించి అడిగెను।
Verse 78
नारद उवाच । साधु साधु महाबाहो दनोर्वंशविवर्द्धन । कोऽन्यस्त्रिभुवने श्लाघ्यस्त्वां मुक्त्वा दनुपुंगव
నారదుడు పలికెను— సాధు సాధు, మహాబాహో! దనువంశవివర్ధకా! హే దానవపుంగవా, నిన్ను విడిచి త్రిభువనమందు మరెవరు శ్లాఘ్యులు?
Verse 79
पूजितोऽहं दनुश्रेष्ठ धनरत्नैः सुशोभनैः । राज्येन चात्मना वापि ह्येवं कः पूजयेत्परः
హే దనుశ్రేష్ఠా! నీవు నన్ను శోభనమైన ధనరత్నములతో, నీ రాజ్యముతో, నీ స్వయంతో కూడ గౌరవించితివి; ఇట్లా మరెవరు ఇతరుణ్ని పూజించగలరు?
Verse 80
न मे कार्यं हि भोगेन भुङ्क्ष्व राज्यमनामयम् । त्वद्दर्शनोत्सुकः प्राप्तो दृष्ट्वा देवं महेश्वरम्
నాకు భోగములతో పనిలేదు; నీవు అనామయంగా నీ రాజ్యాన్ని పాలించుము. మహేశ్వర దేవుని దర్శించి, నీ దర్శనానికి ఉత్సుకుడనై నేను ఇక్కడికి వచ్చితిని.
Verse 81
भ्रमते त्रिपुरं लोके स्त्रीसतीत्वान्मया श्रुतम् । तान्द्रष्टुकामः सम्प्राप्तस्त्वद्दारान्दानवेश्वर
స్త్రీ సతీత్వమువలన త్రిపురా లోకమందు సంచరిస్తుందని నేను వినితిని. హే దానవేశ్వరా, వారిని దర్శించ కోరి నీ భార్యల వద్దకు నేను వచ్చితిని.
Verse 82
मन्यसे यदि मे शीघ्रं दर्शयस्व च माचिरम् । नारदस्य वचः श्रुत्वा कञ्चुकिं समुदीक्ष्य वै
నీకు ఇష్టమైతే వారిని నాకు వెంటనే చూపించు; ఆలస్యం చేయకు. నారదుని మాటలు విని రాజు కంచుకిని చూచెను.
Verse 83
अन्तःपुरचरं वृद्धं दण्डपाणिं गुणान्वितम् । उवाच राजा हृष्टात्मा शब्देनापूरयन्दिशः
అంతఃపురంలో సంచరించే దండధారి, గుణసంపన్న వృద్ధునితో హర్షితుడైన రాజు పలికెను; అతని స్వరం దిక్కులన్నీ నింపెను.
Verse 84
नारदाय महादेवीं दर्शयस्वेह कञ्चुकिन् । अन्तःपुरचरैः सर्वैः समेतामविशङ्कितः
ఓ కంచుకీ, ఇక్కడ నారదునికి మహాదేవిని దర్శింపజేయి. ఆమె అంతఃపుర సేవకులందరితో కలిసి భయసందేహాలు లేక వచ్చునుగాక.
Verse 85
नाथस्याज्ञां पुरस्कृत्य गृहीत्वा नारदं करे । प्रविश्याकथयद्देव्यै नारदोऽयं समागतः
స్వామి ఆజ్ఞను ముందుంచి కంచుకీ నారదుని చేత పట్టుకొని లోపలికి ప్రవేశించి దేవికి తెలియజేసెను—“ఇతడు నారదుడు; వచ్చెను.”
Verse 86
दृष्ट्वा देवी मुनिश्रेष्ठं कृत्वा पादाभिवन्दनम् । आसनं काञ्चनं शुभ्रमर्घ्यपाद्यादिकं ददौ
మునిశ్రేష్ఠుని చూచి దేవి పాదాభివందనం చేసి, శుభ్రమైన స్వర్ణాసనం, అర్ఘ్యము, పాద్యము మొదలైన ఆతిథ్యోపచారాలను సమర్పించెను.
Verse 87
तस्यै स भगवांस्तुष्टो ह्याशीर्वादमदात्परम् । नान्या देवि त्रिलोकेऽपि त्वत्समा दृश्यतेऽङ्गना
ఆమెపై సంతుష్టుడైన భగవంతస్వరూప ఋషి పరమ ఆశీర్వాదమిచ్చి ఇలా అన్నాడు— “హే దేవీ, త్రిలోకాలలోనూ నీతో సమానమైన స్త్రీ మరెవ్వరూ కనబడరు।”
Verse 88
पतिव्रता शुभाचारा सत्यशौचसमन्विता । यस्याः प्रभावात्त्रिपुरं भ्रमते चक्रवत्सदा
నీవు పతివ్రత, శుభాచారిణి, సత్యం మరియు శౌచంతో సమన్వితురాలివి; నీ ప్రభావంతో త్రిపురం ఎల్లప్పుడూ చక్రంలా తిరుగుతూనే ఉంటుంది।
Verse 89
तच्छ्रुत्वा वचनं देवी नारदस्य सुदान्वितम् । पर्यपृच्छदृषिं भक्त्या धर्मं धर्मभृतांवरा
నారదుని కృపాపూరిత వచనాన్ని విని, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠురాలైన దేవి భక్తితో ఋషిని ధర్మం గురించి ప్రశ్నించింది।
Verse 90
राज्ञ्युवाच । भगवन्मानुषे लोके देवास्तुष्यन्ति कैर्व्रतैः । कानि दानानि दीयन्ते येषां च स्यान्महत्फलम्
రాణి పలికింది— “భగవన్, మానవలోకంలో ఏ ఏ వ్రతాలతో దేవతలు తృప్తి చెందుతారు? మరియు ఏ ఏ దానాలు ఇవ్వాలి, వాటికి మహత్తర ఫలం కలుగుతుంది?”
Verse 91
उपवासाश्च ये केचित्स्त्रीधर्मे कथिता बुधैः । यैः कृतैः स्वर्गमायान्ति सुकृतिन्यः स्त्रियो यथा
మరియు స్త్రీధర్మంలో పండితులు చెప్పిన ఏ ఏ ఉపవాసాలు ఉన్నాయో, అవి ఆచరించగా పుణ్యవతులైన స్త్రీలు స్వర్గాన్ని పొందుతారో—అవన్నీ కూడా నాకు చెప్పండి।
Verse 92
यत्तत्सर्वं महाभाग कथयस्व यथातथम् । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं कथयस्वाविशङ्कितः
ఓ మహాభాగా! ఉన్నదంతా యథాతథంగా చెప్పండి. నేను సమస్తమును వినదలచితిని—సందేహం లేకుండా పలుకండి.
Verse 93
नारद उवाच । साधु साधु महाभागे प्रश्नोऽयं वेदितस्त्वया । यं श्रुत्वा सर्वनारीणां धर्मवृद्धिस्तु जायते
నారదుడు పలికెను—సాధు, సాధు, ఓ మహాభాగే! ఈ ప్రశ్నను నీవు సమ్యకుగా గ్రహించి అడిగితివి. దీని ఉత్తరం వింటే సమస్త స్త్రీలలో ధర్మవృద్ధి కలుగుతుంది.
Verse 94
उपवासैश्च दानैश्च पतिपुत्रौ वशानुगौ । बान्धवैः पूज्यते नित्यं यैः कृतैः कथयामि ते
ఉపవాసములు మరియు దానముల వలన భర్త, పుత్రులు వశానుగతులై భక్తితో ఉంటారు; బంధువులు నిత్యం గౌరవిస్తారు. ఈ ఫలములు కలిగించే విధులను నేను నీకు చెప్పుదును.
Verse 95
दुर्भगा सुभगा यैस्तु सुभगा दुर्भगा भवेत् । पुत्रिणी पुत्ररहिता ह्यपुत्रा पुत्रिणी तथा
ఈ (విధుల) వలన దుర్భాగ్యవతి సుభాగ్యవతిగా మారుతుంది; సుభాగ్యవతియే నిర్లక్ష్యముచేత దుర్భాగ్యవతిగా మారవచ్చు. పుత్రవతి పుత్రరహిత కావచ్చు; అపుత్రా కూడా పుత్రవతి అవుతుంది.
Verse 96
भर्तारं लभते कन्या तथान्या भर्तृवर्जिता । कृताकृतैश्च जायन्ते तन्निबोधस्व सुन्दरि
కన్యకు భర్త లభిస్తాడు; మరొక స్త్రీ భర్తలేకుండానే ఉంటుంది. ఇవి చేసిన మరియు చేయని కర్మల ఫలితాలు—ఓ సుందరీ, దీనిని బాగా గ్రహించు.
Verse 97
तिलधेनुं सुवर्णं च रूप्यं गा वाससी तथा । पानीयं भूमिदानं च गन्धधूपानुलेपनम्
తిలధేనువు దానం, స్వర్ణం–రజతం, గోవులు మరియు వస్త్రదానం; అలాగే త్రాగునీరు, భూమిదానం, సుగంధి, ధూపం, అనులేపనం అర్పణ—ఇవి ప్రశస్త దానాలుగా కీర్తించబడినవి.
Verse 98
पादुकोपानहौ छत्रं पुण्यानि व्यञ्जनानि च । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं स्नानं शय्यासनानि च
పాదుకలు, చెప్పులు, ఛత్రం, పుణ్యకరమైన భోజనాలు; పాదాభ్యంగం, శిరోభ్యంగం, స్నానం, అలాగే శయ్యా–ఆసన దానం—ఇవీ పుణ్యప్రదమైన అర్పణలు.
Verse 99
एतानि ये प्रयच्छन्ति नोपसर्पन्ति ते यमम् । मधु माषं पयः सर्पिर्लवणं गुडमौषधम्
ఈ దానాలు ఇచ్చేవారు యముని సమీపానికి చేరరు. తేనె, మాషం (మినుములు), పాలు, నెయ్యి, ఉప్పు, బెల్లం, ఔషధాలు—ఇవీ ప్రశంసిత దానాలు.
Verse 100
पानीयं भूमिदानं च शालीनिक्षुरसांस्तथा । आरक्तवाससी श्लक्ष्णे दम्पत्योर्ललितादिने
త్రాగునీరు, భూమిదానం, బియ్యం, చెరకు రసం; అలాగే మృదువైన ఎర్రని వస్త్రాలు—లలితా శుభదినాన దంపతులకు ఇవి దానయోగ్యము.
Verse 101
सौभाग्यं जायते चैव इह लोके परत्र च । ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने सुरूपे च गुणान्विते
దీనివల్ల ఇహలోకంలోను పరలోకంలోను సౌభాగ్యం కలుగుతుంది; ముఖ్యంగా సద్గుణసంపన్నుడు, సురూపుడు, సద్ఆచారవంతుడైన బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే ఫలం విశేషంగా వృద్ధి చెందుతుంది.
Verse 102
तिथौ यस्यामिदं देयं तत्ते राज्ञि वदाम्यहम् । प्रतिपत्सु च या नारी पूर्वाह्णे च शुचिव्रता
ఓ రాణీ, ఏ తిథిలో ఇది దానం చేయవలెనో అది నీకు నేను చెప్పుచున్నాను. ప్రతిపద నాడు పూర్వాహ్నంలో శుచివ్రతం ఆచరించే స్త్రీ…
Verse 103
इन्धनं ब्राह्मणे दद्यात्प्रीयतां मे हुताशनः । तस्या जन्मानि षट्त्रिंशदङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु
ఆమె బ్రాహ్మణునికి ఇంధనం దానం చేసి—‘హుతాశనుడైన అగ్ని నాపై ప్రసన్నుడగుగాక’ అని భావించాలి. ఆమెకు జన్మజన్మాంతరాలలో అంగ-ప్రత్యంగ సంధులలో ముప్పై ఆరు (దోష/పీడలు) కలుగుతాయి…
Verse 104
न रजो नैव सन्तापो जायते राजवल्लभे । द्वितीयायां तु या नारी नवनीतमुदान्विता
ఓ రాజప్రియే, ఆమెకు రజోబాధ గాని దేహతాపం గాని కలుగదు. ద్వితీయా తిథినాడు నవనీతం (తాజా వెన్న) దానం చేసే స్త్రీ ఈ పుణ్యాన్ని పొందుతుంది.
Verse 105
ददाति द्विजमुख्याय सुकुमारतनुर्भवेत् । लवणं विप्रवर्याय तृतीयायां प्रयच्छति
శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణునికి దానం చేయుటవలన శరీరం సుకుమారమగును. తృతీయా తిథినాడు ఉత్తమ బ్రాహ్మణునికి లవణం (ఉప్పు) సమర్పించే స్త్రీ అటువంటి పుణ్యాన్ని పొందుతుంది.
Verse 106
गौरी मे प्रीयतां देवी तस्याः पुण्यफलं शृणु । कौमारिका पतिं प्राप्य तेन सार्द्धमुमा यथा
‘దేవి గౌరీ నాపై ప్రసన్నురాలగుగాక.’ ఆ వ్రతపు పుణ్యఫలాన్ని విను—కుమారిక కన్య భర్తను పొందీ, ఉమా వలె అతనితో కలిసి శుభ దాంపత్యంలో నివసిస్తుంది.
Verse 107
क्रीडत्यविधवा चापि लभते सा महद्यशः । नक्तं कृत्वा चतुर्थ्यां वै दद्याद्विप्राय मोदकान्
ఆమె ఆనందంగా విహరిస్తుంది; విధవకాదు, మహా యశస్సు పొందుతుంది. చతుర్థీనాడు నక్తవ్రతం చేసి బ్రాహ్మణునికి మోదకాలు దానం చేయాలి.
Verse 108
प्रीयतां मम देवेशो गणनाथो विनायकः । तस्यास्तेन फलेनाशु सर्वकर्मसु भामिनि
“నా దేవేశుడు—గణనాథుడు వినాయకుడు—ప్రసన్నుడగుగాక.” ఆ పుణ్యఫలంతో, ఓ సుందరీ, ఆమె అన్ని కార్యాలలో త్వరగా సిద్ధి పొందుతుంది.
Verse 109
विघ्नं न जायते क्वापि एवमाह पितामहः । पञ्चमीं तु ततः प्राप्य ब्राह्मणे तिलदा तु या
ఎక్కడా విఘ్నం కలగదు—అని పితామహుడు చెప్పాడు. తరువాత పంచమీనాడు బ్రాహ్మణునికి నువ్వులు దానం చేసే ఆమె ఆ పుణ్యఫలానికి పాత్రురాలు అవుతుంది.
Verse 110
सा भवेद्रूपसम्पन्ना यथा चैव तिलोत्तमा । षष्ठ्यां तु या मधूकस्य फलदा तु भवेत्सदा
ఆమె తిలోత్తమలా రూపసంపన్నురాలవుతుంది. షష్ఠీనాడు మధూక ఫలాన్ని దానం చేసే ఆమె ఎల్లప్పుడూ ఫలప్రదంగా, సమృద్ధిగా ఉంటుంది.
Verse 111
उद्दिश्य चाग्निजं देवं ब्राह्मणे वेदपारगे । तस्याः पुत्रो यथा स्कन्दो देवसङ्घेषु चोत्तमः
అగ్నిజ దేవుడు (స్కందుడు)ని ఉద్దేశించి, వేదపారంగత బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే, ఆమె కుమారుడు స్కందునివలె దేవసంఘాలలో ఉత్తముడవుతాడు.
Verse 112
उत्पद्यते महाराजः सर्वलोकेषु पूजितः । सप्तम्यां या द्विजश्रेष्ठं सुवर्णेन प्रपूजयेत्
మహారాజు జన్మించి సమస్త లోకాలలో పూజింపబడతాడు. సప్తమీనాడు శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుని స్వర్ణంతో భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించువది ఈ మహాపుణ్యాన్ని పొందును.
Verse 113
उद्दिश्य जगतो नाथं देवदेवं दिवाकरम् । तस्य पुण्यफलं यद्वै कथितं द्विजसत्तमैः
జగన్నాథుడు, దేవదేవుడు అయిన దివాకర సూర్యుని ఉద్దేశించి చేసిన కర్మకు కలిగే పుణ్యఫలాన్ని శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు నిశ్చయంగా ప్రకటించారు.
Verse 114
तत्ते राज्ञि प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः सति । दद्रूचित्रककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिका
ఓ రాణీ, దీనిని నీకు వివరిస్తాను; ఓ సతీ, ఏకాగ్రచిత్తంతో వినుము. దద్రు, చిత్రకకుష్ఠం, మండలరోగం, విచర్చిక (గజ్జి) నశించును.
Verse 115
न भवन्तीह चाङ्गेषु पूर्वकर्मार्जितान्यपि । कृष्णां धेनुं तथाष्टम्यां या प्रयच्छति भामिनी
ఓ భామినీ, అష్టమీనాడు నల్ల ఆవును దానమిచ్చే స్త్రీకి, ఇక్కడ శరీరంలో పూర్వకర్మార్జితమైన రోగములైనను కలుగవు.
Verse 116
ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने प्रीयतां मे महेश्वरः । तस्या जन्मार्जितं पापं नश्यते विभवान्विता
సదాచారసంపన్న బ్రాహ్మణునికి (దానం) ఇచ్చినప్పుడు నా మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడగునుగాక. ఐశ్వర్యవతియైన ఆ స్త్రీ యొక్క జన్మజన్మాంతర పాపం నశించును.
Verse 117
जायते नात्र सन्देहो यस्माद्दानमनुत्तमम् । गन्धधूपं तु या नारी भक्त्या विप्राय दापयेत्
ఇందులో సందేహం లేదు—ఈ దానం అనుత్తమము. భక్తితో బ్రాహ్మణునికి సుగంధ ద్రవ్యములు మరియు ధూపము సమర్పింపజేసే స్త్రీ మహాపుణ్యఫలాన్ని పొందుతుంది.
Verse 118
कात्यायनीं समुद्दिश्य नवम्यां शृणु यत्फलम् । तस्या भ्राता पिता पुत्रः पतिर्वा रणमुत्तमम्
కాత్యాయనీ దేవిని ఉద్దేశించి నవమీనాడు చేసిన వ్రతకర్మ ఫలాన్ని వినుము. ఆమె అన్న/తమ్ముడు, తండ్రి, కుమారుడు లేదా భర్త—యుద్ధంలో శ్రేష్ఠతను పొందుతారు.
Verse 119
प्राप्यते नैव सीदन्ति तेन दानेन रक्षिताः । इक्षुदण्डरसं देवि दशम्यां या प्रयच्छति
వారు గమ్యాన్ని పొందుతారు, దుఃఖంలో పడరు; ఆ దానముచే రక్షింపబడుతారు. ఓ దేవీ, దశమీనాడు చెరకు రసాన్ని దానం చేసే ఆమె—
Verse 120
लोकपालान्समुद्दिश्य ब्राह्मणे व्यङ्गवर्जिते । तेन दानेन सा नित्यं सर्वलोकस्य वल्लभा
లోకపాలులను ఉద్దేశించి, శారీరక లోపం లేని బ్రాహ్మణునికి అది దానం చేస్తే—ఆ దానఫలంతో ఆమె నిత్యం సమస్త లోకాలకు ప్రియురాలవుతుంది.
Verse 121
जायते नात्र सन्देह इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । एकादश्यामुपोष्याथ द्वादश्यामुदकप्रदा
‘ఇది నిశ్చయంగా జరుగుతుంది—సందేహం లేదు,’ అని శంకరుడు పలికెను. ‘ఏకాదశీనాడు ఉపవాసముండి, తరువాత ద్వాదశీనాడు జలదానం చేయాలి—’
Verse 122
नारायणं समुद्दिश्य ब्राह्मणे विष्णुतत्परे । सा सदा स्पर्शसम्भाषैर्द्रावयेद्भावयेज्जनम्
నారాయణుని ఉద్దేశించి విష్ణుభక్తుడైన బ్రాహ్మణునికి దానం సమర్పించిన ఆమె, తన స్పర్శతోను మధుర వాక్యంతోను ఎల్లప్పుడూ జనుల హృదయాలను కరిగించి ప్రేరేపిస్తుంది।
Verse 123
यस्माद्दानं महर्लोके ह्यनन्तमुदके भवेत् । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं काममुद्दिश्य वै द्विजे
జలదానం మహర్లోకమువరకు చేరి అనంత పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుంది; అలాగే యథాసంకల్పంగా ద్విజ బ్రాహ్మణునికి పాదాభ్యంగం, శిరోభ్యంగం చేయుట కూడా మహాఫలప్రదమని చెప్పబడింది।
Verse 124
ददाति च त्रयोदश्यां भक्त्या परमयाङ्गना । यस्यां यस्यां मृता जायेद्भूयो योन्यां तु जन्मनि
త్రయోదశినాడు పరమ భక్తితో స్త్రీ దానం చేయాలి; ఆమె ఏ ఏ యోనిలో మరణిస్తుందో, తదుపరి జన్మలో అదే యోనిలో మళ్లీ జన్మిస్తుంది।
Verse 125
तस्यां तस्यां तु सा भर्तुर्न वियुज्येत कर्हिचित् । तथाप्येवं चतुर्दश्यां दद्यात्पात्रमुपानहौ
ఆ ఆ జన్మలలో ఆమె భర్తతో ఎప్పటికీ వియోగం పొందదు; అలాగే ఈ విధంగా చతుర్దశినాడు ఒక పాత్రను మరియు ఒక జత పాదరక్షలను దానంగా ఇవ్వాలి।
Verse 126
ब्रह्मणे धर्ममुद्दिश्य तस्या लोका ह्यनामयाः । एवं च पक्षपक्षान्ते श्राद्धे तर्पेद्द्विजोत्तमान्
బ్రహ్మునికీ ధర్మానికీ అంకితం చేసి కర్మ చేయుటవల్ల ఆమె లోకాలు వ్యాధి-శోకరహితమవుతాయి; అలాగే ప్రతి పక్షాంతంలో శ్రాద్ధకాలంలో శ్రేష్ఠ ద్విజులకు తర్పణం చేయాలి।
Verse 127
अव्युच्छिन्ना सदा राज्ञि सन्ततिर्जायते भुवि । एवं ते तिथिमाहात्म्यं दानयोगेन भाषितम्
హే రాణీ, భూమిపై సదా అవిచ్ఛిన్నమైన సంతాన పరంపర జన్మిస్తుంది. ఈ విధంగా దానయోగమార్గం ద్వారా నీకు తిథుల మహాత్మ్యం వివరించబడింది.
Verse 128
तथा वनस्पतीनां तु आराधनविधिं शृणु । जम्बूं निम्बतरुं चैव तिन्दुकं मधुकं तथा
ఇప్పుడు పవిత్ర వృక్షాల ఆరాధన విధానమును కూడా వినుము—జంబూ, నింబవృక్షము, తిందుకము, మధూకము.
Verse 129
आम्रं चामलकं चैव शाल्मलिं वटपिप्पलौ । शमीबिल्वामलीवृक्षं कदलीं पाटलीं तथा
మామిడి, ఆమలకము, శాల్మలి, వటము మరియు పిప్పలము; శమీ, బిల్వము, ఆమలీ వృక్షము; అలాగే కదళి మరియు పాటలీ కూడా.
Verse 130
अन्यान्पुण्यतमान्वृक्षानुपेत्य स्वर्गमाप्नुयात्
ఇతర అత్యంత పుణ్యప్రదమైన వృక్షముల వద్దకు వెళ్లి వాటిని ఆరాధిస్తే స్వర్గప్రాప్తి కలుగుతుంది.
Verse 131
नारद उवाच । चैत्रे मासे तु या नारी कुर्याद्व्रतमनुत्तमम् । तस्य व्रतस्य चान्यानि कलां नार्हन्ति षोडशीम्
నారదుడు పలికెను—చైత్రమాసంలో ఏ స్త్రీ ఆ అనుత్తమ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తుందో, ఆ వ్రత పుణ్యానికి పదహారవ భాగానికీ ఇతర వ్రతాలు సమానమవు.
Verse 132
श्रुतेन येन सुभगे दुर्भगत्वं न पश्यति । यथा हिमं रविं प्राप्य विलयं याति भूतले
హే సుభగే! దీనిని వినుటవలన దౌర్భాగ్యం కనబడదు; సూర్యుని పొందిన హిమం భూమిపై కరిగిపోవునట్లు।
Verse 133
तथा दुःखं च दौर्भाग्यं व्रतादस्माद्विलीयते । मधुकाख्यां तु ललितामाराधयति येन वै
అలాగే ఈ వ్రతమువలన దుఃఖమును దౌర్భాగ్యమును కరిగిపోవును; ఎందుకంటే దీనిద్వారా ‘మధుకా’నామ లలితాదేవిని ఆరాధించెదరు।
Verse 134
विधिं तं शृणु सुभगे कथ्यमानं सुखावहम् । चैत्रे शुक्लतृतीयायां सुस्नाता शुद्धमानसा
హే సుభగే! సుఖకరమైన, మంగళప్రదమైన ఈ విధానాన్ని వినుము. చైత్ర శుక్ల తృతీయనాడు స్నానం చేసి శుద్ధమనస్సుతో వ్రతాన్ని ఆరంభించాలి।
Verse 135
प्रतिमां मधुवृक्षस्य शाङ्करीमुमया सह । कारयित्वा द्विजवरैः प्रतिष्ठाप्य यथाविधि
మధూక వృక్షసంబంధంగా ఉమాసహిత శంకరుని పవిత్ర ప్రతిమను చేయించి, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులచే విధివిధానంగా ప్రతిష్ఠింపజేయాలి।
Verse 136
सुगन्धिकुसुमैर्धूपैस्तथा कर्पूरकुङ्कुमैः । पूजयेद्विधिना देवं मन्त्रयुक्तेन भामिनी
హే భామినీ! సుగంధ పుష్పాలు, ధూపము, అలాగే కర్పూరం కుంకుమంతో, మంత్రసహిత విధానంగా దేవుని పూజించాలి।
Verse 137
पादौ नमः शिवायेति मेढ्रे वै मन्मथाय च । कालोदरायेत्युदरं नीलकंठाय कण्ठकम्
పాదములను ‘నమః శివాయ’ మంత్రంతో పూజించాలి; జననేంద్రియాన్ని ‘మన్మథాయ నమః’ అని; ఉదరాన్ని ‘కాలోదరాయ నమః’ అని; కంఠాన్ని ‘నీలకంఠాయ నమః’ అని పూజించాలి।
Verse 138
शिरः सर्वात्मने पूज्य उमां पश्चात्प्रपूजयेत् । क्षामोदरायैह्युदरं सुकण्ठायै च कण्ठकम्
‘సర్వాత్మనే నమః’ అని శిరస్సును పూజించిన తరువాత, విధిగా ఉమాదేవిని పూజించాలి—ఆమె ఉదరాన్ని ‘క్షామోదరాయై నమః’ అని, కంఠాన్ని ‘సుకంఠాయై నమః’ అని।
Verse 139
शिरः सौभाग्यदायिन्यै पश्चादर्घ्यं प्रदापयेत्
శిరస్సుపై ‘సౌభాగ్యదాయిన్యై నమః’ అని పూజించి, అనంతరం అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాలి।
Verse 140
नमस्ते देवदेवेश उमावर जगत्पते । अर्घ्येणानेन मे सर्वं दौर्भाग्यं नाशय प्रभो । इति अर्घ्यमन्त्रः
హే దేవదేవేశా! హే ఉమావరా! హే జగత్పతే! ఈ అర్ఘ్యముచేత, ప్రభూ, నా సమస్త దౌర్భాగ్యాన్ని నశింపజేయుము—ఇది అర్ఘ్యమంత్రం।
Verse 141
अर्घ्यं दत्त्वा ततः पश्चात्करकं वारिपूरितम् । मधूकपात्रोपभृतं सहिरण्यं तु शक्तितः
అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించిన తరువాత, నీటితో నిండిన కరకం (పాత్రం) ఇవ్వాలి; మధూక-కలప పాత్రలో ఉంచి, శక్తి మేరకు స్వర్ణంతో కూడి।
Verse 142
करकं वारिसम्पूर्णं सौभाग्येन तु संयुतम् । दत्तं तु ललिते तुभ्यं सौभाग्यादिविवर्धनम् । इति करकदानमन्त्रः
జలంతో పరిపూర్ణమై, సౌభాగ్యంతో సంయుక్తమైన ఈ కరకము, ఓ లలితా, నీకు సౌభాగ్యాది వృద్ధి కొరకు సమర్పించబడింది—ఇది కరక-దాన మంత్రం.
Verse 143
मन्त्रेणानेन विप्राय दद्यात्करकमुत्तमम् । लवणं वर्जयेच्छुक्लां यावदन्यां तृतीयिकाम्
ఈ మంత్రంతో బ్రాహ్మణునికి ఉత్తమ కరకాన్ని దానం చేయాలి. శుక్లపక్షంలో తదుపరి తృతీయ వరకు ఉప్పును వర్జించాలి.
Verse 144
क्षमाप्य देवीं देवेशां नक्तमद्यात्स्वयं हविः । अनेन विधिना सार्धं मासि मासि ह्यपक्रमेत्
దేవుల పరమేశ్వరి అయిన దేవిని క్షమాపణ కోరిన తరువాత, తానే రాత్రివేళ మాత్రమే సరళమైన హవిష్యాన్నాన్ని భుజించాలి. ఇదే విధానంతో నెలనెలా క్రమంగా వ్రతాన్ని కొనసాగించాలి.
Verse 145
फाल्गुनस्य तृतीयायां शुक्लायां तु समाप्यते । वैशाखे लवणं देयं ज्येष्ठे चाज्यं प्रदीयते
ఫాల్గుణ శుక్ల తృతీయ నాడు ఇది సమాప్తమవుతుంది. వైశాఖంలో ఉప్పు దానం చేయాలి; జ్యేష్ఠంలో నెయ్యి దానం చేయబడుతుంది.
Verse 146
आषाढे मासि निष्पावाः पयो देयं तु श्रावणे । मुद्गा देया नभस्ये तु शालिमाश्वयुजे तथा
ఆషాఢ మాసంలో నిష్పావాలు (సేమ/బీన్స్) దానం చేయాలి; శ్రావణంలో పాలు దానం చేయాలి. నభస్య (భాద్రపద)లో ముద్గాలు (పెసలు) దానం చేయాలి; అలాగే ఆశ్వయుజంలో శాలి బియ్యం దానం చేయాలి.
Verse 147
कार्त्तिके शर्करापात्रं करकं रससंभृतम् । मार्गशीर्षे तु कार्पासं करकं घृतसंयुतम्
కార్తీకమాసంలో శర్కరాపాత్రమును, మధురరసంతో నిండిన కరకము (జలపాత్రము) దానమిచ్చవలెను. మార్గశీర్షంలో పత్తితో నింపిన కరకమును ఘృతంతో కూడ అర్పించవలెను.
Verse 148
पौषे तु कुङ्कुमं देयं माघे पात्रं तिलैर्भृतम् । फाल्गुने मासि सम्प्राप्ते पात्रं मोदकसंभृतम्
పౌషమాసంలో కుంకుమ దానమివ్వవలెను. మాఘంలో నువ్వులతో నిండిన పాత్రను దానమివ్వవలెను. ఫాల్గుణం వచ్చినప్పుడు మోదకాలతో నిండిన పాత్రను అర్పించవలెను.
Verse 149
पश्चात्तृतीयादेयं यत्तत्पूर्वस्यां विवर्जयेत् । विधानमासां सर्वासां सामान्यं मनसः प्रिये
తృతీయానంతరం ఇవ్వవలసిన దానమైతే, అది ముందురోజున ఇవ్వకూడదు. హే మనసుకు ప్రియమైనవాడా, ఇది అన్ని మాసాల విధానానికి సామాన్య నియమము.
Verse 150
प्रतिमां मधुवृक्षस्य तामेव प्रतिपूजयेत् । तस्मै सर्वं तु विप्राय आचार्याय प्रदीयते
మధువృక్షపు ప్రతిమను నిర్మించి, ఆ ప్రతిమనే విధిపూర్వకంగా పూజించవలెను. అనంతరం ఆ సమస్తాన్ని బ్రాహ్మణుడైన తన ఆచార్యునికి సమర్పించవలెను.
Verse 151
ततः संवत्सरस्यान्ते उद्यापनविधिं शृणु । मधुवृक्षं ततो गत्वा बहुसम्भारसंवृतः
తర్వాత సంవత్సరాంతంలో ఉద్యాపన విధానాన్ని వినుము. ఆపై అనేక పూజాసామగ్రితో సమృద్ధుడై మధువృక్షమునకు వెళ్లవలెను.
Verse 152
निखनेत्प्रतिमां मध्ये माधूकीं मधुकस्य च । तत्रस्थं पूजयेत्सर्वमुमादेहार्द्धधारिणम्
స్థలమధ్యంలో మాధూకీ మరియు మధుకవృక్ష ప్రతిమను స్థాపించాలి. అక్కడ ఉమాదేహార్ధధారియైన భగవాన్ శివుని (అర్ధనారీశ్వరుని) సమస్తోపచారాలతో పూజించాలి.
Verse 153
पूजोपहारैर्विपुलैः कुङ्कुमेन पुनःपुनः । श्लक्ष्णाभिः पुष्पमालाभिः कौसुम्भैः केसरेण च
విపులమైన పూజోపహారాలతో, మళ్లీ మళ్లీ కుంకుమను అర్పిస్తూ; మృదువైన పుష్పమాలలతో, కౌసుంభ పుష్పాలతో మరియు కేశర తంతువులతో కూడ (అలంకరించాలి).
Verse 154
कौसुम्भे वाससी शुभ्रे अतसीपुष्पसन्निभे । परिधाप्य तां प्रतिमां दम्पती रविसंख्यया
అతసీ పుష్పసదృశంగా ప్రకాశించే శుభ కౌసుంభ వస్త్రాలను ధరింపజేసి; సంప్రదాయంలో విధించిన ‘రవి-సంఖ్య’ ప్రకారం దంపతులు ఆ ప్రతిమను విధివిధానంగా అలంకరించాలి.
Verse 155
उपानद्युगलैश्छत्रैः कण्ठसूत्रैः सकण्ठिकैः । कटकैरङ्गुलीयैश्च शयनीयैः शुभास्तृतैः
జత పాదుకలు, ఛత్రాలు, లాకెట్తో కూడిన కంఠసూత్రాలు; కటకాలు, ఉంగరాలు, మరియు శుభ వస్త్రావరణాలతో సజ్జమైన శయనాలు—ఇవన్నీ అర్పించి (దేవదంపతిని/ప్రతిమను) గౌరవించాలి.
Verse 156
कुङ्कुमेन विलिप्ताङ्गौ बहुपुष्पैश्च पूजितौ । भोजयेद्विविधै रत्नैर्मधूकावासके स्थितौ
కుంకుమతో అవయవాలను లేపనం చేసి, అనేక పుష్పాలతో పూజించి; మధూకావాసంలో స్థితులైన ఆ (దేవదంపతులను) వివిధ రత్నార్పణాలతో తృప్తిపరచాలి.
Verse 157
भुक्तोत्थितौ तु विश्राम्य शय्यासु च क्षमापयेत् । गुरुमूलं यतः सर्वं गुरुर्ज्ञेयो महेश्वरः
భోజనం చేసి లేచిన తరువాత వారికి శయ్యలపై విశ్రాంతి కల్పించి క్షమాపణ కోరాలి; ఎందుకంటే సమస్త ధర్మానికి మూలం గురువే—గురువే మహేశ్వరుడని తెలుసుకోవాలి।
Verse 158
प्रीते गुरौ ततः सर्वं जगत्प्रीतं सुरासुरम् । यद्यदिष्टतमं लोके यत्किंचिद्दयितं गृहे
గురు ప్రసన్నుడైతే దేవాసురులతో కూడిన సమస్త జగత్తు ప్రసన్నమవుతుంది. లోకంలో అత్యంత ఇష్టమైనది ఏదైనా, ఇంటిలో ప్రియమైన సంపద ఏదైనా—
Verse 159
तत्सर्वं गुरवे देयमात्मनः श्रेय इच्छता । इदं तु धनिभिर्देयमन्यैर्देयं यथोच्यते
ఆత్మశ్రేయస్సు కోరువాడు ఆ సమస్తాన్ని గురువుకు సమర్పించాలి. అయితే ఇది ధనవంతులకే; ఇతరులు యథోచితంగా, శాస్త్రోక్త విధంగా దానం చేయాలి।
Verse 160
दाम्पत्यमेकं विधिवत्प्रतिपूज्य शुभव्रतैः । द्वितीयं गुरुदाम्पत्यं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्
శుభవ్రతాలతో విధివిధానంగా ఒక దివ్య దంపతిని పూజించి, రెండవదిగా గురు-దంపతిని కూడా పూజించాలి; ఈ అర్పణల్లో ధన విషయంలో మోసం లేదా కృపణతను విడిచిపెట్టాలి।
Verse 161
ततः क्षमापयेद्देवीं देवं च ब्राह्मणं गुरुम् । यथा त्वं देवि ललिते न वियुक्तासि शम्भुना
ఆ తరువాత దేవి, దేవుడు మరియు బ్రాహ్మణ-గురువును క్షమాపణ కోరాలి, (ఇలా ప్రార్థిస్తూ): ‘ఓ దేవి లలితే! నీవు శంభువుతో ఎప్పుడూ వియోగం పొందనట్లే—’
Verse 162
तथा मे पतिपुत्राणामवियोगः प्रदीयताम् । अनेन विधिना कृत्वा तृतीयां मधुसंज्ञिकाम्
“అలాగే నాకు భర్త, కుమారులతో వియోగం కలగకుండునట్లు వరం ప్రసాదించబడుగాక।” ఈ విధానమునే చేసి ‘మధు’ అనే తృతీయ వ్రతాన్ని ఆచరించి—
Verse 163
इन्द्राणी चेन्द्रपत्नीत्वमवाप सुतमुत्तमम् । सौभाग्यं सर्वलोकेषु सर्वर्द्धिसुखमुत्तमम्
ఇంద్రాణీ ఇంద్రుని పత్నీత్వాన్ని పొందింది, ఉత్తమ కుమారుని కూడా పొందింది; అలాగే సమస్త లోకాలలో సౌభాగ్యమును, సమస్త ఐశ్వర్యాల వల్ల కలిగే పరమ సుఖమును పొందింది.
Verse 164
अनेन विधिना या तु कुमारी व्रतमाचरेत् । शोभनं पतिमाप्नोति यथेन्द्राण्या शतक्रतुः
ఈ విధానమునే అనుసరించి ఏ కన్య ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తుందో, ఆమె శోభనమైన భర్తను పొందుతుంది—ఇంద్రాణీ శతక్రతువు (ఇంద్రుడు) ను పొందినట్లే.
Verse 165
दुर्भगा सुभगत्वं च सुभगा पुत्रिणी भवेत् । पुत्रिण्यक्षयमाप्नोति न शोकं पश्यति क्वचित्
దుర్భాగ్యవతి సౌభాగ్యాన్ని పొందుతుంది, సౌభాగ్యవతి సంతానవతిగా అవుతుంది. సంతానవతి అక్షయ సమృద్ధిని పొందుతుంది; ఎక్కడా శోకాన్ని చూడదు.
Verse 166
अनेकजन्मजनितं दौर्भाग्यं नश्यति ध्रुवम् । मृता तु त्रिदिवं प्राप्य उमया सह मोदते
అనేక జన్మల వల్ల కలిగిన దుర్భాగ్యం నిశ్చయంగా నశిస్తుంది. మరణించిన తరువాత ఆమె త్రిదివం (స్వర్గం) పొందీ ఉమాదేవితో కలిసి ఆనందిస్తుంది.
Verse 167
कल्पकोटिशतं साग्रं भुक्त्वा भोगान् यथेप्सितान् । पुनस्तु सम्भवे लोके पार्थिवं पतिमाप्नुयात्
శతకోటికల్పాలకన్నా అధికకాలం ఇష్టభోగాలను అనుభవించి, ఆమె మళ్లీ లోకంలో జన్మించి రాజసమాన భర్తను పొందుతుంది.
Verse 168
सुभगा रूपसम्पन्ना पार्थिवं जनयेत्सुतम्
ఆమె సుభాగ్యవతిగా, రూపసంపన్నగా ఉండి, ఒక రాజకుమారుని ప్రసవిస్తుంది.
Verse 169
एतत्ते कथितं सर्वं व्रतानामुत्तमं व्रतम् । अन्यत्पृच्छस्व सुभगे वाञ्छितं यद्धृदि स्थितम्
ఇదంతా నీకు చెప్పబడింది—వ్రతాలలో ఇది ఉత్తమ వ్రతం. ఇక, ఓ సుభగే, హృదయంలో ఉన్న కోరిక ప్రకారం మరొకటి అడుగు.