Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 103

Devanagari script

इन्धनं ब्राह्मणे दद्यात्प्रीयतां मे हुताशनः । तस्या जन्मानि षट्त्रिंशदङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु

Transliteration

indhanaṃ brāhmaṇe dadyātprīyatāṃ me hutāśanaḥ | tasyā janmāni ṣaṭtriṃśadaṅgapratyaṅgasandhiṣu

Translation

ఆమె బ్రాహ్మణునికి ఇంధనం దానం చేసి—‘హుతాశనుడైన అగ్ని నాపై ప్రసన్నుడగుగాక’ అని భావించాలి. ఆమెకు జన్మజన్మాంతరాలలో అంగ-ప్రత్యంగ సంధులలో ముప్పై ఆరు (దోష/పీడలు) కలుగుతాయి…

Word by Word

• इन्धनम्: fuel (firewood)
• इन्धनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• ब्राह्मणे: to a Brahmin
• ब्राह्मणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• प्रीयताम्: may (he) be pleased
• प्रीयताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्री (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; आशीर्लिङ्गार्थ-प्रयोग (benedictive sense)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (also used as dative in usage); सम्बन्ध

• हुताशनः: Fire (Agni)
• हुताशनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हुत + अशन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; अग्नि-पर्याय

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• जन्मानि: births
• जन्मानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन

• षट्त्रिंशत्: thirty-six
• षट्त्रिंशत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षट् + त्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या-शब्द (indeclinable-like numeral), '36' (षट्+त्रिंशत्)

• अङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु: in the joints of limbs and sub-limbs
• अङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अङ्ग + प्रत्यङ्ग + सन्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थ (limbs, sub-limbs, and joints)

Speaker

Unspecified (Revā Khaṇḍa narrator/instructor)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā tīrtha (Revākhaṇḍa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Queen

Visual Art Cues

Scene: A woman offers bundled firewood to a brāhmaṇa near a small sacred fire; Agni’s presence is suggested as a subtle glow; the riverbank tīrtha ambience frames the act.

Characters & Entities

• Agni
• Hutāśana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Offering support to sacred fire (Agni) through dharmic charity is taught as spiritually potent, affecting karmic outcomes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse continues a vrata–dāna instruction within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Indhana-dāna: giving firewood to a brāhmaṇa with the intention of pleasing Agni (Hutāśana).