Rig Veda 9.94.4: Mandala 9, Sukta 94, Mantra 4

Sukta 9.94

Devata: Soma Pavamāna (bestower of śrī and amṛta)

Samhita Patha (Devanagari)

श्रिये जातः श्रिय आ निरियाय श्रियं वयो जरितृभ्यो दधाति । श्रियं वसाना अमृतत्वमायन्भवन्ति सत्या समिथा मितद्रौ ॥

Transliteration

śríye jātáḥ śríya ā́ nír iyāya śríyaṃ váyo jaritṛ́-bhyo dadhāti | śríyaṃ vásānā amṛtatvám ā́yan bhávanti satyā́ sam-íthā mita-drāu ||

Translation

శ్రీకోసం జన్మించినవాడు శ్రీలోనే ముందుకు సాగుతాడు; జరిత్రులకు (స్తుతికర్త ఋషులకు) శ్రీరూప ప్రాణబల-ఉన్నతిని దానమిస్తాడు. శ్రీతో ఆవరితులై, అమృతత్వాన్ని చేరి, వారు సత్యులవుతారు—మిత (పరిమిత) స్థైర్యంలో కలిసి సమిధలవలె ప్రజ్వలితులు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्रिये: for/unto prosperity, for glory
• श्रिये: सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन) / निमित्त
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री. प्रातिपदिक) / √श्रि (धातु, ‘आश्रय/सेवा/शोभा’)

• जातः: born
• जातः: कर्तृ-विशेषण (कर्ता का विशेषण)
• Type: Adjective (participial)
• Root: √जन् (जायते) → जात (कृदन्त)

• श्रिये: for prosperity
• श्रिये: सम्प्रदान/प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री. प्रातिपदिक)

• आ: forth, towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• निरियाय: went forth, issued
• निरियाय: क्रिया (मुख्य क्रिया); कर्ता = (सः/सोमः) निहित
• Type: Verb
• Root: नि + √या (इयाय = परोक्ष-लिट्)

• श्रियम्: prosperity, glory
• श्रियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री. प्रातिपदिक)

• वयः: vital strength, vigor
• वयः: कर्म (श्रियम् के साथ समन्वित द्विकर्मक-भाव) / दत्तव्य-वस्तु
• Type: Noun
• Root: वयस् (नपुं. प्रातिपदिक)

• जरितृभ्यः: to the singers/praisers
• जरितृभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: जरितृ (पुं. प्रातिपदिक; ‘स्तुतिकर्तृ’)

• दधाति: places, bestows
• दधाति: क्रिया; कर्ता = (सः/सोमः) निहित
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• श्रियम्: prosperity
• श्रियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री. प्रातिपदिक)

• वसानाः: wearing, clothed in
• वसानाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective (participial)
• Root: √वस् (आच्छादने) → वसान (शतृ/शानच् कृदन्त; आत्मनेपदी)

• अमृतत्वम्: immortality
• अमृतत्वम्: कर्म (आयन्/आ-या के साथ प्राप्तव्य)
• Type: Noun
• Root: अमृतत्व (नपुं. प्रातिपदिक; अमृत + त्व)

• आयन्: they came/attained
• आयन्: क्रिया; कर्ता = (ते) निहित
• Type: Verb
• Root: आ + √या (इ) → आयन् (लुङ्/इम्पर्फेक्ट; वैदिक रूप)

• भवन्ति: they become
• भवन्ति: क्रिया (वाक्य-समापन); कर्ता = (ते) निहित
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• सत्याः: true, genuine
• सत्याः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सत्य (विशेषण-प्रातिपदिक)

• समिथा: together, in concert / in the kindling-rite
• समिथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: समिथा (अव्यय; ‘समिधा/समेत्य’ प्रकारेण — वैदिक)

• मितद्रौ: of measured course/steady-running (epithet)
• मितद्रौ: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: मितद्रु (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘मित’ + ‘द्रु/द्रव्’ व्युत्पत्ति-सम्भाव्य; वैदिक नाम/विशेषण)