
Sukta 9.65
Ascribed to Soma Pavamāna seers (Mandala 9).
Soma Pavamāna.
Likely Jagatī (not metrically verified from input).
ఈ పవమాన సోమ స్తోత్రం, సోముడు నలిపి, వడకట్టి, కాంతిమంతుడై ప్రవహించే జీవధారగా ఎలా ప్రకాశిస్తాడో స్తుతిస్తుంది—లోకాల మధ్య సంచరించే రాజసత్త్వంగా, మానవ మనస్సులో ప్రేరిత స్పష్టతను స్థాపించేవాడిగా. శ్లోకాలు పునఃపునః సోముని “బంధువులు” (నలిపే రాళ్లు, జలాలు, శుద్ధి ప్రవాహాలు) అతడిని ముందుకు నడిపిస్తున్నట్లు చిత్రిస్తాయి; అలా శుద్ధమైన ప్రవాహం యజమానికీ సమాజానికీ రయి (సమృద్ధి), రక్షణ, మరియు ఉద్ధరణను ప్రసాదిస్తుంది.
Mantra 1
हिन्वन्ति सूरमुस्रयः स्वसारो जामयस्पतिम् । महामिन्दुं महीयुवः ॥
ప్రకాశమయ శక్తులు—అతని సోదరీమణులు, బంధువులు—ఆ వీరుణ్ని ముందుకు నడిపి, తమ అధిపతిని ప్రేరేపిస్తాయి. వారు ఆ మహా ఇందు (సోమ), ఆ విశాల ఆనంద-రసాన్ని మహిమపరుస్తారు.
Mantra 2
पवमान रुचारुचा देवो देवेभ्यस्परि । विश्वा वसून्या विश ॥
హే పవమాన సోమా, బహుముఖ కాంతితో కాంతిమంతుడై, దేవుల మధ్య దేవుడై సంచరించువాడా—సర్వ వసువులను (ధనం/శక్తులు) మోసుకొని మా లోనికి ప్రవేశించు.
Mantra 3
आ पवमान सुष्टुतिं वृष्टिं देवेभ्यो दुवः । इषे पवस्व संयतम् ॥
రా, హే పవమాన సోమా, దేవుల కొరకు సు-స్తుతి (శ్రేష్ఠ స్తోత్రం) మరియు పరిపూర్ణత వర్షాన్ని తీసుకొని. మా ఇషా (ప్రేరణ/పోషక శక్తి) కొరకు, సమ్యక్ సంయతుడై, నిన్ను నీవే పవిత్రం చేసుకో.
Mantra 4
वृषा ह्यसि भानुना द्युमन्तं त्वा हवामहे । पवमान स्वाध्यः ॥
నీ కాంతికిరణంతో నీవు వృషభుడవు; హే ద్యుమాన్ (దీప్తిమంతుడా), నిన్ను మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. హే పవమాన సోమా, స్వాధ్య (స్వశక్తి/అంతఃప్రజ్ఞ) సమృద్ధుడా!
Mantra 5
आ पवस्व सुवीर्यं मन्दमानः स्वायुध । इहो ष्विन्दवा गहि ॥
మా వైపు పవిత్రమై ప్రవహించు, సు-వీర్యం (శ్రేష్ఠ వీరబలం) తీసుకొచ్చి; నీ గమనంలో ఆనందిస్తూ, స్వాయుధ (స్వశక్తితో సజ్జుడై)గా—హే ఇందు, నిజంగా ఇక్కడికి రా, మా కర్మక్షేత్రంలోకి.
Mantra 6
यदद्भिः परिषिच्यसे मृज्यमानो गभस्त्योः । द्रुणा सधस्थमश्नुषे ॥
నీవు జలాలతో చుట్టూరా సింఛింపబడినప్పుడు, రెండు చేతుల్లో మృజ్యమాన (శుద్ధి చేయబడినప్పుడు), అప్పుడు నీవు దృఢమైన ఆసనాన్ని పొందుతావు—ఆనందం నిలిచే స్థిరాధిష్ఠానాన్ని.
Mantra 7
प्र सोमाय व्यश्ववत्पवमानाय गायत । महे सहस्रचक्षसे ॥
సోమునకు—తన్నుతానే శుద్ధిచేసుకునే పవమానునకు—అనేక అశ్వాల వేగముగల స్తోత్రాన్ని పాడండి. సహస్రచక్షువు, మహానుభావుడు, సర్వద్రష్టకు.
Mantra 8
यस्य वर्णं मधुश्चुतं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । इन्दुमिन्द्राय पीतये ॥
మధువు జారే వర్ణముగల, హరిత-సువర్ణ కాంతిగల వానిని, అద్రి (పిండే రాళ్లు)తో వారు ప్రేరేపిస్తారు; ఆ ఇందువును ఇంద్రుడు పానము చేయుటకు ముందుకు నడిపిస్తారు.
Mantra 9
तस्य ते वाजिनो वयं विश्वा धनानि जिग्युषः । सखित्वमा वृणीमहे ॥
హే వాజిన్ (విజయదాతా), నీ ద్వారానే మేము—సర్వ ధనములను జయించదలచినవారు—సఖ్యతను ఎంచుకొందుము; నీ మైత్రిని వరించుకొందుము.
Mantra 10
वृषा पवस्व धारया मरुत्वते च मत्सरः । विश्वा दधान ओजसा ॥
ఓ వృషభా! ధారారూప ప్రవాహంలో నీవు పవిత్రమవు; మరుత్-శక్తికి ఆనందదాయకుడవు. నీ ఓజస్సుతో సమస్తాన్ని ధరిస్తూ—మాలో బలంతో శక్తులను స్థాపించు.
Mantra 11
तं त्वा धर्तारमोण्योः पवमान स्वर्दृशम् । हिन्वे वाजेषु वाजिनम् ॥
ఓ పవమాన సోమా! రెండు పాత్రలలో అంతర్భూత ధర్త, స్వర్లోకాల ద్రష్ట—అటువంటి నిన్ను మేము ప్రేరేపిస్తున్నాం. ఓ వాజిన్! వాజ-యుద్ధాలలో నిన్ను ప్రవృత్తింపజేస్తాం.
Mantra 13
आ न इन्दो महीमिषं पवस्व विश्वदर्शतः । अस्मभ्यं सोम गातुवित् ॥
ఓ ఇందు! మహా పోషణను తీసుకొని మా వైపు పవిత్రమై ప్రవహించు. ఓ విశ్వదర్శత సోమా! మా కొరకు ‘గాతువిత్’—అంటే గమనమార్గాలను తెలిసి కనుగొనేవాడు—అవు.
Mantra 14
आ कलशा अनूषतेन्दो धाराभिरोजसा । एन्द्रस्य पीतये विश ॥
ఓ ఇందు (సోమా), కలశాలు బలవంతమైన ధారలతో నిన్ను ఇక్కడికి పిలుస్తున్నాయి; ఇంద్రుని పానార్థం లోనికి ప్రవేశించు.
Mantra 15
यस्य ते मद्यं रसं तीव्रं दुहन्त्यद्रिभिः । स पवस्वाभिमातिहा ॥
అద్రి (పిండే రాళ్లు) ద్వారా దోహించబడే నీ తీక్ష్ణమైన, మత్తునిచ్చే రసమును కలవాడవు—ఓ సోమా, శుద్ధుడై, మా లోని శత్రు శక్తులను సంహరించువాడిగా ప్రవహించు.
Mantra 16
राजा मेधाभिरीयते पवमानो मनावधि । अन्तरिक्षेण यातवे ॥
రాజు—స్వయంశుద్ధుడైన సోముడు—మేధా-ప్రేరణలతో ముందుకు సాగుతాడు; మనస్సుపై అధిష్ఠితుడై, అంతరిక్ష మార్గమున ప్రయాణిస్తాడు.
Mantra 17
आ न इन्दो शतग्विनं गवां पोषं स्वश्व्यम् । वहा भगत्तिमूतये ॥
ఓ ఇందు! మా వద్దకు రా—శతగ్విన్ (నూరుమడంగుల వృద్ధి) తో; గవాం (కిరణ-గోవుల) పోషణను, స్వశ్వ్యం (ఉత్తమ అశ్వబలం/వేగశక్తి) సంపదను తీసుకొని. మా సహాయార్థం భగ (bhaga) యొక్క విభక్త సౌభాగ్య-భాగాన్ని ఇక్కడికి మోసుకొనిరా.
Mantra 18
आ नः सोम सहो जुवो रूपं न वर्चसे भर । सुष्वाणो देववीतये ॥
ఓ సోమా! మా కోసం సహః (బలం) మరియు జువః (వేగ ప్రేరణ) తీసుకురా; వర్చస్కోసం అన్నట్లుగా ఒక రూపం (దీప్త స్వరూపం) ధరించు. సుష్వాణ (ధ్వనిస్తూ/రసనాదమై) దేవవీతి (దేవుల ప్రాప్తి, ఆనందం) కొరకు ప్రవృత్తి చెందు.
Mantra 19
अर्षा सोम द्युमत्तमोऽभि द्रोणानि रोरुवत् । सीदञ्छ्येनो न योनिमा ॥
ఓ సోమా! ద్యుమత్తమ (అత్యంత దీప్తిమంతుడు) గా అర్షా—ద్రోణాల (తొట్టెలు/పాత్రలు) మీద రోరువత్ (గర్జనవలె నినదిస్తూ) ప్రవహించు. శ్యేన (గద్ద) తన యోని (ఆశ్రయం/గృహం) లో కూర్చునినట్లు, అక్కడ సీద—నీ స్థానంలో స్థిరపడు.
Mantra 20
अप्सा इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः । सोमो अर्षति विष्णवे ॥
జలధారలలో సోమము ఇంద్రునికై, వాయువికై, వరుణునికై, మరుద్గణములకై, విష్ణువికై ప్రవహిస్తుంది.
Mantra 21
इषं तोकाय नो दधदस्मभ्यं सोम विश्वतः । आ पवस्व सहस्रिणम् ॥
మా సంతానానికి పోషణశక్తిని—అవును, మాకూ, అన్ని దిశల నుండీ—స్థాపిస్తూ, ఓ సోమా, మా వైపు పవిత్రమై ప్రవహించు; సహస్రగుణ సమృద్ధిని తీసుకొని రా.
Mantra 22
ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे । ये वादः शर्यणावति ॥
దూర ప్రాంతంలో పిండబడే సోమములు, సమీప ప్రాంతంలో పిండబడే సోమములు, శర్యణావత్లో ఉన్న సోమములు—అవి అన్నీ ఒకే అర్పణధారగా ఏకమగునుగాక.
Mantra 23
य आर्जीकेषु कृत्वसु ये मध्ये पस्त्यानाम् । ये वा जनेषु पञ्चसु ॥
ఋజీక-క్షేత్రాలలో క్రియాశీలులై ఉన్నవారు, మా సత్త్వంలోని పస్త్య (నివాస-స్థరాల) మధ్య నిలిచినవారు, అలాగే పంచ జనేషు—ఐదువిధ ప్రజలలో (మన స్వభావంలోని ఐదు క్రమాలలో) సంచరించువారు అయిన ఆ సోమ-శక్తులు, అంతర్లీన సహాయకులుగా మాకు సమీపంగా ప్రసన్నమగునుగాక.
Mantra 24
ते नो वृष्टिं दिवस्परि पवन्तामा सुवीर्यम् । सुवाना देवास इन्दवः ॥
సువానా (నిష్పేషణ)లో దివ్యమైన ఆ దేవ-ఇందువులు, ద్యౌలోకానికి అవతల నుండి వచ్చే వర్షాన్ని మాకు శుద్ధి చేయుగాక; అలాగే మాలో సువీర్యం—సత్య వీర్యం, ఆత్మ యొక్క విజయశక్తి—ఆగమనమగునట్లు చేయుగాక.
Mantra 25
पवते हर्यतो हरिर्गृणानो जमदग्निना । हिन्वानो गोरधि त्वचि ॥
హర్యత (సువర్ణ-ప్రేరిత) హరి—ఆ ప్రకాశవంతుడు—శుద్ధమై ప్రవహించుచున్నాడు; జమదగ్ని (సాధకునిలో మేల్కొనే అగ్ని-ఇచ్ఛ)చే స్తుతింపబడుచున్నాడు; గో-చర్మం, త్వచ్ (ఆవరణం)పై అతడు ముందుకు నడిపింపబడుచున్నాడు—దాగిన వెలుగును విడుదల చేయుటకు.
Mantra 26
प्र शुक्रासो वयोजुवो हिन्वानासो न सप्तयः । श्रीणाना अप्सु मृञ्जत ॥
ముందుకు సాగుతాయి ఈ ప్రకాశవంతమైన (సోమరసం), ప్రాణవేగంతో వేగవంతమైనవి, ఏడు అశ్వాల వలె ప్రేరేపితమైనవి; జలాలలో కలసి అవి శుద్ధి చేసి, మన సత్త్వపు ప్రవాహాలను సిద్ధం చేస్తాయి.
Mantra 27
तं त्वा सुतेष्वाभुवो हिन्विरे देवतातये । स पवस्वानया रुचा ॥
ఓ సోమా, పిండిన సుతాలలో నిన్ను మహాబలులు మనలో దేవత్వం అవతరించుటకై ప్రేరేపిస్తారు; కాబట్టి ఈ కాంతితో, ఈ ప్రకాశమయ మార్గదర్శనంతో నీవు నిన్ను పవిత్రం చేసుకో.
Mantra 28
आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वृणीमहे । पान्तमा पुरुस्पृहम् ॥
ఈ రోజు మేము నీ దక్షాన్ని—ఆనందప్రదమైనదాన్ని, అలాగే అగ్నిస్వరూపమైన వహ్ని-వాహకశక్తిని—మనకొరకు ఎన్నుకుంటాము; హే రక్షితుడా, బహు-ఆకాంక్షితుడా, మా వద్దకు రా.
Mantra 29
आ मन्द्रमा वरेण्यमा विप्रमा मनीषिणम् । पान्तमा पुरुस्पृहम् ॥
మా వద్దకు ఆ ఆనందమయమైన (మంద్ర) వरेణ్యుని తీసుకురా; మా వద్దకు ఆ విప్ర—మనీషిని (ప్రేరిత ఋషి, జ్ఞానచింతకుడు) తీసుకురా. రక్షింపబడినవాడూ, అనేకులచే ఆకాంక్షింపబడినవాడూ—మా వద్దకు రానుగాక.
Mantra 30
आ रयिमा सुचेतुनमा सुक्रतो तनूष्वा । पान्तमा पुरुस्पृहम् ॥
మా వద్దకు రయి (సమృద్ధి)ని తీసుకురా; మా వద్దకు సుచేతు (స్పష్ట-జాగృత చైతన్యం)ని తీసుకురా. హే సుక్రతు (సత్సంకల్ప-బలవంతుడా), దానిని మా తనువులలో స్థాపించు—రక్షింపబడినవాడూ, అనేకులచే ఆకాంక్షింపబడినవాడూ మా వద్దకు రానుగాక.
Soma Pavamāna—the Soma juice as it is pressed and purified, praised as a radiant, kingly power that strengthens gods and people.
In the ritual, Soma is strained through a filter to become fit for offering; the hymn also uses this as a symbol of inner cleansing—turning raw energy into clear awareness and discernment.
It asks for rayi (plenitude/abundance), sucetunā (clear-awakened consciousness), protection, and an uplifted, well-ordered life-force established in the body and mind.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.