Sukta 47
Sukta 9.47
Soma Pavamāna
ఈ సంక్షిప్త పావమాన సూక్తం, సోముడు శుద్ధి చేయబడి యజ్ఞార్పణకు యోగ్యుడవుతూ, “సత్కర్మ” (ఋతానుసరణ) ద్వారా బలంలో వృద్ధి చెంది, ఉత్సాహవర్ధక శక్తితో ఉప్పొంగి ప్రవహించడాన్ని స్తుతిస్తుంది. ఇది ఇంద్రుని వీరశక్తి (ఇంద్రియ)ను జనింపజేసే సోముని సామర్థ్యాన్ని, అలాగే స్తోత్రం జన్మించినప్పుడు ఉద్భవించే వజ్రసదృశ బలాన్ని కూడా ప్రస్తావిస్తుంది; అంతేకాక పోటీలలో ధనాన్ని, విజయాన్ని ప్రసాదించే దాతగా సోముని చిత్రిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
अया सोमः सुकृत्यया महश्चिदभ्यवर्धत । मन्दान उद्वृषायते ॥
ఈ సుకృత్యా (సత్కర్మం/ఋత-పాలన) వలన సోముడు పెరిగాడు—మహత్త్వం వరకూ కూడా; ఆనందిస్తూ అతడు పైకి లేచి, పురుషార్థభరితమైన ఉప్పెనలా తనను తానే పొంగి పొర్లి పోయేలా ప్రవహింపజేస్తాడు.
Mantra 2
कृतानीदस्य कर्त्वा चेतन्ते दस्युतर्हणा । ऋणा च धृष्णुश्चयते ॥
ఈ (సోమ) యొక్క చేసిన కార్యాలు, దాని కర్తృత్వం చైతన్యమవుతాయి; అది దస్యు-శక్తిని సంహరించేది. అది ఋణాలనూ, ధృష్ట (వీర) శక్తులనూ కూడగట్టి తన వశంలోకి తెచ్చుకుంటుంది.
Mantra 3
आत्सोम इन्द्रियो रसो वज्रः सहस्रसा भुवत् । उक्थं यदस्य जायते ॥
ఈ సోమ నుండి ఇంద్రియ బలం ఉద్భవిస్తుంది; దాని రసం సహస్ర-శక్తుల వజ్రంగా మారుతుంది—అతనివలన (మనలో) స్తుతి యొక్క ఉక్థం జన్మించినప్పుడల్లా.
Mantra 4
स्वयं कविर्विधर्तरि विप्राय रत्नमिच्छति । यदी मर्मृज्यते धियः ॥
అతడు స్వయంస్వభావంగా కవి; ధారకమైన ఆధారంలో, విప్రునికి రత్నం (సంపద) కోరుతాడు—ధియః (ఆలోచనలు) మెరుగు పెట్టి శుద్ధి చేయబడినప్పుడు.
Mantra 5
सिषासतू रयीणां वाजेष्वर्वतामिव । भरेषु जिग्युषामसि ॥
నీవు రయి (సంపద)ల్ని ప్రేరేపించే అధిపతి; వాజ-పోటీలలో వేగవంతమైన అశ్వాలవలె ముందుకు దూసుకుపోతావు. యుద్ధాలలో నీవు విజేతల పక్షాన నిలిచేవాడవు.
Inside Sukta 47
How it unfolds
- Where it opens
Soma is declared to have grown to greatness through ‘right-doing’ and now rises, surging forth with vigorous outpouring.
- Development
The hymn links Soma’s purified essence to divine potency: his rasa becomes Indra’s force, and from him inspired praise (uktha) is born.
- Climax
The peak assertion is the transformation of Soma’s rapture into Indra’s thousand-powered vajra—power emerging precisely when hymn and inspiration arise.
- Where it settles
It closes by portraying Soma as the impelling lord of riches and as the ally of victors in contests and battles, stabilizing the hymn’s promise in practical boons.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma Pavamāna is Soma “in the act of becoming pure,” the pressed and filtered draught that runs through the woolen strainer, shining, exhilarating, and life-strengthening. He is praised as swelling to greatness, pouring forth with virile force, and as the generative sap from which inspired speech and heroic potency arise.
- Cosmic functionMediator of vitality and divine power: Soma renews strength, awakens inspiration (uktha), and empowers Indra’s victorious force, sustaining both ritual order and cosmic dynamism through the flow of the purified essence.
- Inner significanceThe clarified consciousness that emerges through discipline and refinement: when the mind’s ‘juice’ is purified, it becomes rapture, courage, and articulate praise—an inner vajra that breaks inertia and supports victory over obstacles.
The seer
- Anukta (tradition not explicit for RV 9.47)In the Soma Pavamāna corpus (Mandala 9), several hymns are transmitted without a clearly preserved seer-name; the focus is the liturgical voice of the Soma-pressing rite rather than a personalized rishi signature.
Famous verses
अया सोमः सुकृत्यया महश्चिदभ्यवर्धत । मन्दान उद्वृषायते ॥आत्सोम इन्द्रियो रसो वज्रः सहस्रसा भुवत् । उक्थं यदस्य जायते ॥सिषासतू रयीणां वाजेष्वर्वतामिव । भरेषु जिग्युषामसि ॥Attributes of the deity
- Purifying flow (pavamāna)
- Exhilarating rasa (sap/rapture)
- Source of inspired speech (uktha)
- Empowerer of Indra’s indriya (heroic force)
- Bestower of wealth and plenitude (rayi)
- Victory-bringing in contests (vāja, bhara)
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavamāna (Soma purification) hymns of Rig Veda Mandala 9 in the Śākala tradition where specific rishi attribution is occasionally left unstated in later summaries.
The rite, step by step
- Press Soma stalks and collect the expressed juice (savana).
- Filter the juice through the strainer (pavitra), praising Soma as he ‘becomes pure’.
- Mix/prepare the clarified Soma according to rite, keeping it fit for the gods.
- Offer Soma as libation, especially in relation to Indra’s empowerment.
- Recite/chant the hymn to seal the intention: growth to greatness, birth of praise, and victory-bestowing plenitude.
Offerings
- Purified Soma juice (libation)
- Accompanying oblations customary to the Soma rite (as prescribed in the broader yajña context)
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified (pavamāna), describing how he grows in power, inspires sacred speech, and supports strength and victory for the worshipper.
Because Soma’s clarified ‘rasa’ is seen as the energizing force behind Indra’s heroism—when praise and inspiration arise, that same power becomes vajra-like, able to overcome obstacles.
Plenitude (rayi), success in contests (vāja), and victory in battles (bhara), along with the inner vigor and inspired speech that come from purified Soma.
Ask anything about Sukta 47 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
