Sukta 28
Sukta 9.28
Soma Pavamāna
ఈ చిన్న పావమాన స్తోత్రం, మనుష్యుల చేతులు మరియు శక్తులచే కదిలింపబడుతూ, ఉన్ని వడపోత (ఫిల్టర్) గుండా వేగంగా ప్రవహించి, దేవతల కోసం స్పష్టమైన, ఎన్నుకోబడిన ధారగా మారే సోముని స్తుతిస్తుంది. సోముడు సర్వజ్ఞుడిగా, మనస్సుకు అధిపతిగా, “పది సజాత శక్తులు” నడిపించే వృషభసమ బలంగా కీర్తింపబడతాడు; యజ్ఞార్పణకు సిద్ధం చేసిన పాత్రలను నింపుతాడు. చివరికి, అజేయమైన అతని శుద్ధికర ప్రవాహం దైవ వీరత్వాన్ని ప్రసాదించి, హానికరమైన అసత్య వాక్యాన్ని (అఘశంస) నశింపజేస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
एष वाजी हितो नृभिर्विश्वविन्मनसस्पतिः । अव्यो वारं वि धावति ॥
ఈ సోముడు వాజీ (బలసంపన్నుడు); నరులచే స్థాపితుడు, సర్వవిద్, మనస్పతి (మనస్సు యొక్క అధిపతి). అవి (ఉన్న) యొక్క వారం (వడపోత)లో విస్తరించి పరుగెడతాడు.
Mantra 2
एष पवित्रे अक्षरत्सोमो देवेभ्यः सुतः । विश्वा धामान्याविशन् ॥
దేవుల కొరకు పిండబడిన ఈ సోముడు పవిత్ర వడపోత (పవిత్ర) గుండా ప్రవహించాడు; సర్వ ధామాలలో ప్రవేశించి, అన్ని ఆసనాలు మరియు లోక-క్షేత్రాలను వ్యాపించి నిలుస్తాడు.
Mantra 3
एष देवः शुभायतेऽधि योनावमर्त्यः । वृत्रहा देववीतमः ॥
ఈ దేవస్వరూప సోముడు, అమర్త్యుడు, యోని (ఆధారస్థానం) పై అధిష్ఠితుడై ప్రకాశిస్తాడు; వృత్రహా, దేవవీతమ—దేవప్రాప్తిలో అత్యంత సమర్థుడు.
Mantra 4
एष वृषा कनिक्रदद्दशभिर्जामिभिर्यतः । अभि द्रोणानि धावति ॥
ఈ వృషభ-బలం, పది జామి-శక్తుల ప్రేరణతో గర్జిస్తుంది; అది ద్రోణాలు—పాత్రాల వైపు పరుగెత్తుతుంది.
Mantra 5
एष सूर्यमरोचयत्पवमानो विचर्षणिः । विश्वा धामानि विश्ववित् ॥
ఈ పవమాన సోముడు సూర్యుణ్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు; సర్వదర్శి, విశాలగతియుతుడు, ‘విశ్వవిత్’—సర్వ ధామముల (లోకాలు/ఆధారాలు) జ్ఞాత—మన సమస్త ధామములలో ప్రవేశించి వెలుగునింపుతాడు.
Mantra 6
एष शुष्म्यदाभ्यः सोमः पुनानो अर्षति । देवावीरघशंसहा ॥
ఈ సోముడు—‘శుష్మీ’, ‘అదాభ్య’ (అజేయుడు/అపరాజితుడు)—పవమానుడై శుద్ధమవుతూ ప్రవహిస్తాడు; దేవుల వీరశక్తులను తెచ్చి, మనలో అసత్యం మరియు పాపానికి చెందిన శత్రువాక్యాన్ని (‘అఘశంస’) సంహరిస్తాడు.
Inside Sukta 28
How it unfolds
- Where it opens
Soma is established by human powers and immediately portrayed as the all-knowing lord of mind rushing through the woolen filter.
- Development
The hymn intensifies Soma’s dynamism and potency: he is driven onward by coordinated powers, bellows like a bull, and hastens toward the prepared vessels.
- Climax
Soma’s purifying flow is declared mighty and invincible, bringing divine heroism and power.
- Where it settles
The hymn ends with a protective note: Soma destroys hostile, sinful, or false speech (aghaśaṃsa), leaving the sacrificer strengthened and safeguarded.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma “while purifying” (pavamāna) is the pressed and flowing sacred drink, imagined as a luminous, living power that runs through the woolen strainer, becomes clarified, and hastens to the offering vessels. He is called vājī (forceful, victorious), viśvavit (all-knowing), manasas patiḥ (lord of mind), and vṛṣā (bull-force).
- Cosmic functionHe mediates between humans and gods: purified Soma energizes the deities, sustains ṛta (right order), and empowers victory, vitality, and inspired speech.
- Inner significancePsychologically, Pavamāna symbolizes the purification of awareness—raw impulse and desire pressed, filtered, and clarified into luminous clarity, truthful speech, and divinely aligned will; the slaying of aghaśaṃsa points to overcoming inner negativity and self-deceiving talk.
The seer
- Anukramaṇī-attributed: an unknown/unnamed seerThis hymn is part of the Soma Pavamāna corpus where many verses are transmitted without a clearly preserved individual r̥ṣi-name; the emphasis is on the liturgical voice of the Soma-pressing rite rather than a personal authorial signature.
Famous verses
manasas patiḥ
daśabhir jāmibhiḥ
aghaśaṃsa-hā
Attributes of the deity
- Purifier (pavamāna)
- All-knowing (viśvavit)
- Lord of mind (manasas patiḥ)
- Bull-like strength (vṛṣā)
- Invincible (adābhya)
- Mighty energy (śuṣmī)
- Swift, streaming motion through the filter (avyā vāra)
- Destroyer of harmful/false speech (aghaśaṃsa-hā)
Also by this seer
- General association with Mandala 9 (Pavamāna Soma hymns) used in Soma purification and offering sequences
- Themes shared across adjacent Pavamāna sūktas: Soma as purifier, inspirer, and slayer of hostile forces
The rite, step by step
- Press Soma stalks and mix with water according to the rite
- Filter the expressed juice through the woolen strainer (vāra/avi) while chanting Pavamāna verses
- Guide the clarified streams into the collecting vessels (droṇa)
- Make libations/offerings to the gods (especially Indra and associated deities)
- Conclude with prayers for strength, inspired mind, and the removal of hostile speech/forces
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna soma)
- Libations into the fire/onto the offering place as prescribed
- Accompanying oblations customary to the Soma rite (e.g., ghee in connected offerings)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified, flowing through the woolen strainer into vessels for offering, while granting strength, clarity of mind, and protection.
These are key parts of the Soma ritual: the juice is filtered through wool to become clear (pavamāna) and then collected in vessels (droṇa) before being offered to the gods.
It asks Soma to remove harmful, deceitful, or sinful talk—both outward negativity and inner false narratives—so the sacrificer’s speech and mind become truthful and strong.
Ask anything about Sukta 28 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
