Rig Veda 8.99.5: Mandala 8, Sukta 99, Mantra 5
Sukta 8.99
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमिन्द्र प्रतूर्तिष्वभि विश्वा असि स्पृधः । अशस्तिहा जनिता विश्वतूरसि त्वं तूर्य तरुष्यतः ॥
Transliteration
tvám indra pratū́rtiṣv abhí víśvā asi spṛ́dhaḥ | aśastihā́ janitā́ viśvatū́r asi tváṃ tū́rya taruṣyatáḥ ||
Translation
హే ఇంద్రా, ముందుకు దూసుకుపోయే పయనాల్లో సమస్త స్పృధా (ప్రతిఘటనలు) పై నీవే విజేతవు. అశస్తి-హా—దుష్టవాక్య/నిషేధాన్ని సంహరించువాడు—జనితా, విశ్వతూరుడు నీవే; మరియు అవతలికి దాటుటకు యత్నించువానికి నీవే విజయసహాయకుడు.
Word by Word
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रतूर्तिषुin/among the assaults/contests
प्रतूर्तिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रतूर्ति (प्रातिपदिक)
अभिtowards, against
अभि:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
विश्वाःall (of them)
विश्वाः:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/समस्त) (प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
स्पृधःrivalries/hostilities
स्पृधः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्पृध् (प्रातिपदिक; ‘स्पर्धा/प्रतिस्पर्धा’)
अशस्तिहाslayer of reviling/evil speech
अशस्तिहा:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (agent noun)
Rootअ-शस्ति-हन् (कृदन्त-समास; हन् धातु)
जनिताbegetter, producer
जनिता:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeNoun (agent)
Rootजन् (धातु) → जनितृ/जनिता (कृदन्त)
विश्वतूरःall-conquering
विश्वतूरः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootविश्व-तूर (समास; तूर ‘overcoming/pressing on’)
असिthou art
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तूर्यO swift/victorious one
तूर्य:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative use)
Rootतूर्य (प्रातिपदिक; ‘वेगवान्/विजयी’)
तरुष्यतःof the rushing/striving one
तरुष्यतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple (present)
Rootतरुष्यत् (वर्तमान-कृदन्त; √तृष्/√तॄ? वैदिक ‘to hasten/press on’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
