Rig Veda 8.99.6: Mandala 8, Sukta 99, Mantra 6

Sukta 8.99

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

अनु ते शुष्मं तुरयन्तमीयतुः क्षोणी शिशुं न मातरा । विश्वास्ते स्पृधः श्नथयन्त मन्यवे वृत्रं यदिन्द्र तूर्वसि ॥

Transliteration

ánu te śúṣmaṃ turáyantam īyatuḥ kṣoṇī́ śíśuṃ ná mātarā́ | víśvāste spṛ́dhaḥ śnathayanta mányave vṛtráṃ yád indra tū́rvasi ||

Translation

నీ వేగవంతమైన శుష్మం (పరాక్రమం) వెంబడి రెండు లోకాలు, శిశువును అనుసరించే రెండు తల్లుల్లా కదులుతాయి. నీ క్రోధబలానికి ఎదురు నిలిచే అన్ని ఒత్తిళ్లు చూర్ణమవుతాయి; హే ఇంద్రా, నీవు వృత్రుణ్ని జయించి అదుపు చేసే వేళ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अनु: after, along, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• ते: of you / to you
• ते: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शुष्मम्: might, vigor, power
• शुष्मम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शुष्म (प्रातिपदिक)

• तुरयन्तम्: hastening, impelling, speeding
• तुरयन्तम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle
• Root: तुरय् (धातु) → तुरयन्त् (वर्तमान-कृदन्त)

• ईयतुः: (the two) went / came
• ईयतुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ/ई (धातु: ‘to go’)

• क्षोणी: the earth
• क्षोणी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: क्षोणी (प्रातिपदिक)

• शिशुम्: a child, infant
• शिशुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मातरौ: (two) mothers
• मातरौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मातर् (प्रातिपदिक)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• ते: of you / to you
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्पृधः: hostilities, rivalries, opponents
• स्पृधः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: स्पृध् (प्रातिपदिक; ‘rivalry/hostility’)

• श्नथयन्त: they crush, shatter
• श्नथयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्नथ् (धातु: ‘to crush, break’)

• मन्यवे: for (your) wrath / for the spirit of fury
• मन्यवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक)

• वृत्रम्: Vṛtra (the obstructor)
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• यदि: if, when
• यदि: —
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• तूर्वसि: O Tūrvasi (epithet/name)
• तूर्वसि: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative/epithet)
• Root: तूर्वशि (प्रातिपदिक; tribal/epithet name) अथवा तूर्वसि (सम्बोधन)