Rig Veda 8.2.23 — Mandala 8, Sukta 2, Mantra 23

Sukta 8.2

Rishi: Unknown/unspecified in provided input (Mandala 8 is predominantly Kāṇva tradition; exact attribution requires hymn-level metadata).

Devata: Indra (Soma-offering context)

Chandas: Likely Jagatī/Tr̥ṣṭubh family; exact meter requires syllable-count verification at hymn level.

Samhita Patha (Devanagari)

ज्येष्ठेन सोतरिन्द्राय सोमं वीराय शक्राय । भरा पिबन्नर्याय ॥

Transliteration

jyéṣṭhena sotar índrāya sómaṃ vīrā́ya śakrá̄ya | bhárā píbann aryā́ya ||

Translation

ఓ సోమం పిండువాడా! అత్యుత్తమ పిండింపుతో ఇంద్రునికై—వీరుడైన, శక్రుడైనవానికి—సోమాన్ని తెమ్ము; అతడు దానిని ఆర్య-స్వరూపమైన, ఊర్ధ్వానికి నడిపించే శక్తిగా పానము చేయుగాక.

Word by Word

• ज्येष्ठेन: with the best/foremost
• ज्येष्ठेन: करण
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ- (प्रातिपदिक; ज्यायस्- ‘older/greater’ का श्रेष्ठतामूलक रूप)

• सोतर्: O Soma-presser
• सोतर्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सू (धातु) → सोतृ- (कृदन्त ‘प्रेसर/सोम-निष्पादक’); सम्बोधन-रूप ‘सोतर्’

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (juice)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• वीराय: for the hero
• वीराय: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective
• Root: वीर- (प्रातिपदिक)

• शक्राय: for the mighty one
• शक्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective
• Root: शक्र- (प्रातिपदिक; इन्द्र का विशेषण ‘mighty’)

• भरा: bring / bear (it)
• भरा: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• पिबन्: drinking
• पिबन्: कर्तृ-विशेषण
• Type: Verbal participle
• Root: पा (धातु ‘to drink’) → पिबत्/पिबन् (वर्तमान कृदन्त)

• अर्याय: for the noble one
• अर्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective
• Root: अर्य- (प्रातिपदिक; ‘आर्य/स्वामी/उदार’)