Rig Veda 7.75.1: Mandala 7, Sukta 75, Mantra 1
Sukta 7.75
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh (likely; confirm by metrical count in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
व्युषा आवो दिविजा ऋतेनाविष्कृण्वाना महिमानमागात् । अप द्रुहस्तम आवरजुष्टमङ्गिरस्तमा पथ्या अजीगः ॥
Transliteration
vy ùṣā́ āvo divi-jā́ ṛténa āviḥ-kṛṇvānā mahimā́nam ā́gāt | ápá drúhas táma ā́var ájuṣṭam aṅgiras-tamā pathyā́ ajīgaḥ ||
Translation
ఉషా—దివిజా—ఋతేన ప్రకాశించింది, తన మహిమను వెల్లడిస్తూ వచ్చింది. ఆమె ద్రుహ (మోసగాడు) యొక్క తమస్సు, ఆ అనిష్ట ఆవరణాన్ని తొలగించింది; అంగిరస్తమా అయి, పాథ్యా—మార్గాలను—చలనంలోకి జాగృతం చేసింది.
Word by Word
व्यु॑षाshone forth / dawned
व्यु॑षा:
Kartā (क्रिया) — ‘उषा’ (अध्याहृत कर्तृ) द्वारा कृतम्
TypeVerb
Rootव्यु॑ष् (धातु; √व्युṣ ‘प्रभाते/उषसि प्रादुर्भावे’)
आtowards, forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
आवःyou helped / protected
आवः:
क्रिया; कर्म/सम्प्रदान सूचित (रक्षण/सहाय्य) प्रसङ्गे
TypeVerb
Rootअव् (धातु √अव् ‘रक्षणे/सहाय्ये’)
दिविजाःthe heaven-born (ones)
दिविजाः:
Kartā (आवः इत्यस्य) — ‘heaven-born (ones)’
TypeNoun/Adjective
Rootदिवि-जा (प्रातिपदिक; ‘दिवि’ + ‘जा’ < √जन्)
ऋतेनby/with ṛta (cosmic order, truth)
ऋतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
आविष्कृण्वानाmaking manifest, revealing
आविष्कृण्वाना:
Kartā-विशेषण (उषा) / सहक्रिया
TypeParticiple (Adjectival)
Rootआविष्-कृ (कृदन्त; ‘आविष्’ अव्यय + √कृ ‘करणे’)
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
आtowards, forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
अगात्went, came
अगात्:
क्रिया; कर्ता = उषा (अध्याहृत) / आविष्कृण्वाना इत्यनेन विशेषिता
TypeVerb
Rootगम् (धातु √गम् ‘गत्यर्थे’)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
द्रुहःhostilities, deceits
द्रुहः:
Karma
TypeNoun
Rootद्रुह् (प्रातिपदिक; ‘द्रोह/हिंसा/दुष्टता’)
तमःdarkness
तमः:
Karma
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
आtowards, completely
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
आवरcovered over / shut in
आवर:
क्रिया; कर्ता = उषा (अध्याहृत)
TypeVerb
Rootवृ (धातु √वृ ‘वरणे/आवरणे’)
अजुष्टम्unwelcome, not pleasing (to be accepted)
अजुष्टम्:
Karma-विशेषण
TypeParticiple (Adjectival)
Rootजुष् (कृदन्त; √जुष् ‘सेवने/प्रीतौ’)
अङ्गिरस्तमाO most Angiras-like / O best of the Aṅgirases
अङ्गिरस्तमा:
सम्बोधन (आह्वान) — ऋषि/देव-विशेषण
TypeAdjective (vocative) / Noun-epithet
Rootअङ्गिरस्-तम (प्रातिपदिक; अङ्गिरस् + तमप्)
पथ्याःpaths, ways (right paths)
पथ्याः:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootपथ्य (प्रातिपदिक; ‘पथ’ से)
अजीगःyou caused (them) to go / you led (them)
अजीगः:
क्रिया; कर्ता = सम्बोधितः (अङ्गिरस्तम) ; कर्म = पथ्याः
TypeVerb
Rootजि/गम्? (वेदिक causative aorist; √जि/√गम् ‘प्रेरणे/गमने’— यहाँ ‘अजीगः’ = ‘अजीगः’ 2sg aorist causative of √गम्/√जि ‘to set in motion/lead’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.