Rig Veda 6.75.4: Mandala 6, Sukta 75, Mantra 4

Sukta 6.75

Rishi: Bharadvāja (traditional)

Devata: Parts of the bow (Ārtnī) / coordinated martial power

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs scan)

Samhita Patha (Devanagari)

ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभृतामुपस्थे । अप शत्रून्विध्यतां संविदाने आर्त्नी इमे विष्फुरन्ती अमित्रान् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.75.4

Transliteration

té ācarantī́ sámaneva yóṣā mātéva putráṃ bibhṛtām upásthe | ápa śátrūn vidhyatāṃ saṃvidānè ā́rtnī imé vísphurantī amítrān ||

Translation

సమరంలో కదిలే స్త్రీలాగా, తల్లి తన కుమారుణ్ని ఒడిలో ధరించునట్లు—సంవిదా (ఏకమై) కార్యం చేయు ఈ ధనుస్సు రెండు చివరలు శత్రువులను గుచ్చి దూరం చేయుగాక. కంపించుచున్న ఈ రెండు ఆర్త్నీ (భుజాలు/చివరలు) అమిత్రులను ఛిన్నాభిన్నం చేయుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they (those)
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आचरन्तीः: moving/acting, proceeding
• आचरन्तीः: Kartā
• Type: Verb (present participle)
• Root: आ-चर् (धातु)

• समने: in the battle/assembly
• समने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समन (प्रातिपदिक)

• इव: as, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• योषाः: women
• योषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: योषा (प्रातिपदिक)

• मातेव: like a mother
• मातेव: Kartā
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: मातृ (प्रातिपदिक) + इव

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• बिभृताम्: let them bear/hold
• बिभृताम्: —
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• उपस्थे: in the lap
• उपस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• अप: away, off
• अप: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: अप

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• विध्यताम्: let them pierce/strike
• विध्यताम्: —
• Type: Verb
• Root: व्यध्/विध् (धातु: ‘to pierce, strike’)

• संविदाने: in concert, acting together
• संविदाने: Adhikaraṇa
• Type: Participle / Adjective (contextual)
• Root: सम्-विद् (धातु) अथवा संविद् (प्रातिपदिक: ‘agreement/understanding’)

• आर्त्नीः: the bow-ends / arms (of the bow)
• आर्त्नीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आर्त्नी (प्रातिपदिक; ‘bow-ends/arms; (also) the two ends of a bow’)

• इमे: these
• इमे: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विष्फुरन्तीः: quivering, vibrating
• विष्फुरन्तीः: Kartā
• Type: Verb (present participle)
• Root: वि-स्फुर् (धातु)

• अमित्रान्: foes, hostile men
• अमित्रान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमित्र (प्रातिपदिक)