Rig Veda 6.24.5: Mandala 6, Sukta 24, Mantra 5

Sukta 6.24

Rishi: Bharadvāja

Devata: Indra (with mention of Mitra, Varuṇa, Pūṣan, Aryaman)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अन्यदद्य कर्वरमन्यदु श्वोऽसच्च सन्मुहुराचक्रिरिन्द्रः । मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ॥

Recitation with translationRig Veda 6.24.5

Transliteration

anyád adyá kárvaram anyád u śvó ’sac ca sán múhur ā́ cakrir índraḥ | mitró no átra váruṇaś ca pūṣā́ryó váśasya pariyétā́sti ||

Translation

ఈ రోజు ఒకటి, రేపు మరొకటి—మళ్లీ మళ్లీ ఇంద్రుడు అసత్తును సత్తుగా చేశాడు. ఇక్కడ మనకు మిత్రుడు, వరుణుడు, పూషన్ ఉన్నారు; మరియు ఆర్యమన్—చుట్టూ సంచరిస్తూ మనలను ‘వశస్య’ (అధికారము/స్వామ్యము, నిజమైన స్వాధీనము) అన్వేషణలో నడిపించువాడు—అతడే ఉన్నాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अन्यत्: another (thing/act)
• अन्यत्: Karma (क्रियाविशेष्य/कर्मपद-सम्बन्धः)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• अद्य: today
• अद्य: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• कर्वरम्: a harsh/rough (deed); a hard thing
• कर्वरम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: कर्वर (प्रातिपदिक)

• अन्यत्: another (thing/act)
• अन्यत्: Karma (समुच्चितं कर्म)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• उ: indeed; and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• श्वः: tomorrow
• श्वः: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: श्वस्/श्वः (अव्यय)

• असत्: non-being; what is not (untrue/unstable)
• असत्: Karma (विधेय-सम्बन्धः)
• Type: Adjective/Noun
• Root: असत् (प्रातिपदिक; सत्-प्रतिषेध)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• सत्: being; what is (true/real)
• सत्: Karma (विधेय-सम्बन्धः)
• Type: Adjective/Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक; √अस् ‘to be’ से वर्तमान-कृदन्त)

• मुहुः: again and again; repeatedly
• मुहुः: Adhikaraṇa (काल/आवृत्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)

• आ: towards; unto (prefix)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• चक्रिः: has done; has made
• चक्रिः: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: Kartā (आशीर्वाद/विधेय-वाक्ये कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• नः: of us; for us
• नः: Sampradāna/सम्बन्ध (स्वाम्यर्थ-षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa (देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• पूषा: Pūṣan
• पूषा: Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: पूषन्/पूषा (प्रातिपदिक)

• अर्यः: Aryaman
• अर्यः: Kartā (समुच्चित-कर्तृ)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• वशस्य: of favor; of gracious help
• वशस्य: Sampradāna/सम्बन्ध (लाभार्थ-षष्ठी: ‘of favor/for favor’)
• Type: Noun (abstract)
• Root: वशस्य (प्रातिपदिक; ‘वश’/‘वसु’ से ‘वशस्य’ = अनुग्रह/वश्यता/कल्याण)

• परि: around; fully (prefix)
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग)

• एतास्ति: comes and is (present); attends
• एतास्ति: —
• Type: Verb (compound/elliptic)
• Root: √इ (एति) + √अस् (अस्ति)