Rig Veda 6.24.4: Mandala 6, Sukta 24, Mantra 4

Sukta 6.24

Rishi: Bharadvāja

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव स्रुतयः संचरणीः । वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन् ॥

Transliteration

śacī́vatas te puruśāka śā́kā gavā́m iva srutáyaḥ saṃcaráṇīḥ | vatsā́nāṃ na tantáyas ta indra dā́manvanto adā́mānaḥ sudāman ||

Translation

ఓ శచీవతా (ప్రభావశక్తి కలవాడా), ఓ పురుశాకా (అనేకశాఖలవాడా), నీ శాఖలు—గోవుల ప్రవహించే దారులవలె—తమ తమ మార్గాలలో కలిసి సంచరిస్తున్నవి. దూడలను బంధించే తంతువులవలె, ఓ ఇంద్రా, నీ బంధనాలు దృఢమైనవి—అఖండమైనవి; ఓ సుదామన్, శ్రేష్ఠ బంధ-స్థాపకుడా.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शचीवतस्: of the mighty/skillful (one)
• शचीवतस्: सम्बन्ध (Genitive relation to ते)
• Type: Adjective
• Root: शचीवत् (प्रातिपदिक) < शची (शक्ति/कौशल) + -वत्

• ते: of you/thy
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरुशाक: O much-mighty / of many powers
• पुरुशाक: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: पुरुशाक (प्रातिपदिक; पुरु- ‘many’ + शाक ‘strength/ability’)

• शाकाः: branches; offshoots
• शाकाः: कर्तृ (of implied ‘are/extend’)
• Type: Noun
• Root: शाखा (प्रातिपदिक)

• गवाम्: of cows
• गवाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: (comparative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• स्रुतयः: tracks; paths; courses
• स्रुतयः: कर्तृ (in apposition to शाकाः)
• Type: Noun
• Root: स्रुति (प्रातिपदिक)

• संचरणीः: moving together; traversing; converging
• संचरणीः: विशेषण (of स्रुतयः/शाकाः)
• Type: Adjective
• Root: संचरणी (प्रातिपदिक; सम्-चर् ‘to move’)

• वत्सानाम्: of calves
• वत्सानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (comparative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: न

• तन्तयः: threads; lines
• तन्तयः: कर्तृ (of implied ‘are/spread’)
• Type: Noun
• Root: तन्ति (प्रातिपदिक)

• ते: thy/your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दामन्वन्तः: having bonds/cords; furnished with ties
• दामन्वन्तः: कर्तृ (agreeing with तन्तयः)
• Type: Adjective
• Root: दामन्वत् (प्रातिपदिक; दामन् ‘bond/cord, tie’ + -वत्)

• अदामानः: without bonds; unbound
• अदामानः: कर्तृ (coordinated epithet)
• Type: Adjective
• Root: अ-दामन् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• सुदामन्: O good-bonded / O bounteous (Indra)
• सुदामन्: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (vocative epithet)
• Root: सु-दामन् (प्रातिपदिक; सु- ‘good’ + दामन्)