Rig Veda 5.54.8: Mandala 5, Sukta 54, Mantra 8

Sukta 5.54

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.54)

Devata: Maruts (with simile to Aryaman)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

नियुत्वन्तो ग्रामजितो यथा नरोऽर्यमणो न मरुतः कबन्धिनः । पिन्वन्त्युत्सं यदिनासो अस्वरन्व्युन्दन्ति पृथिवीं मध्वो अन्धसा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.54.8

Transliteration

niyútvanto grāmajíto yáthā náro'ryamáṇo ná marútaḥ kabándhinaḥ | pínvanty útsaṁ yád inā́so ásvaran vy ùndanti pṛthivī́ṁ mádhvo ándhasā ||

Translation

క్రమబద్ధమైన యుతులతో యుక్తులై, క్షేత్రజయులైన విజేత పురుషుల వలె—మరుతులు, ఆర్యమన్ వలె, గుంపులను బంధించువారు (కబంధిన)గా సాగుతారు. బలవంతులు గర్జించినప్పుడు వారు ఉత్సాన్ని ఉబ్బబెడతారు; మరియు మధుర మధురసారం (మధ్వః అంధస్)తో భూమిని తడిపి, తేమపరచి, నింపి పొంగజేస్తారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नियुत्वन्तः: having yoked teams (well-yoked)
• नियुत्वन्तः: विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: नियुत्वन्त् (प्रातिपदिक; नियुत् + वन्त्)

• ग्रामजितः: winning/overcoming the host (troop-conquering)
• ग्रामजितः: विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: ग्रामजित् (प्रातिपदिक; ग्राम + जित्)

• यथा: as, like
• यथा: सम्बन्ध/उपमान (तुलना)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• नरः: men
• नरः: कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• अर्यमणः: Aryamans (followers/men of Aryaman; or Aryaman-like)
• अर्यमणः: कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun (deity name)
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• कबन्धिनः: wearing/possessing kabandha (trunks/helmets; ‘kabandhin’)
• कबन्धिनः: विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: कबन्धिन् (प्रातिपदिक)

• पिन्वन्ति: they cause to swell, they set flowing
• पिन्वन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पि√न्व् (धातु; पिन्वति)

• उत्सम्: the spring, fountain
• उत्सम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उत्स (प्रातिपदिक)

• यदीनासः: impetuous/vehement (rushing)
• यदीनासः: विशेषण (कर्तृसम्बन्धी)
• Type: Adjective
• Root: यदीन (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)

• अस्वरन्: they sounded/roared
• अस्वरन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्वर्/स्वृ (धातु; ‘स्वरति/अस्वरत्’)

• व्युन्दन्ति: they sprinkle forth, they moisten widely
• व्युन्दन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वि + उन्द् (धातु; उन्दति ‘to wet, sprinkle, pour’)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• मध्वः: of sweetness, of honey
• मध्वः: सम्बन्ध (अन्धसः-विशेषण/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• अन्धसा: with the (sweet) draught/juice (Soma-like drink)
• अन्धसा: करण
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक)